{
"phrase": "ЦӀАРАБ МЕХАЛДА",
"senses": [
{
"translation": "в намеченное время, вовремя"
}
],
"examples": [
{
"av": "Ясалъ абулеб буго: — ЦӀадакьа хӏинкъугейин, ЦӀараб мехалда вачӏа, Гъотӏокь цадахъ риччилин.",
"ru": "Девушка говорит: — Не бойся дождя, Приходи ты вовремя, Будем мокнуть вместе.",
"author": "Р. ХӀамзатов",
"source": "ТӀаса рищарал асарал"
}
],
"page": 367
}
{
"phrase": "ЦӀАРУЙ ГӀАДИН",
"senses": [
{
"translation": "ради славы",
"equiv": "exact"
}
],
"page": 367
}
{
"phrase": "ЦӀАР АХӀИЗЕ",
"senses": [
{
"n": 1,
"translation": "дать имя кому--л., наречь кем-л.",
"literal": "имя прокричать"
},
{
"n": 2,
"translation": "делать перекличку"
}
],
"examples": [
{
"av": "Халкъалъул лебалав вас, Махӏачил цӏар ахӏизе.",
"ru": "Храбрый сын народа. Названный в честь Махача.",
"author": "М. Гъайирбекова",
"source": "Магӏарухъа гӏадамал"
}
],
"page": 365
}
{
"phrase": "ЦӀАР ККЕЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "разводиться; дать развод (Мусульманский развод по тариату — муж троекратным повторением условной фразы: Развожусь с тобой!»; букв. «Я твоё имя бросил!» разводится с женой)"
}
],
"examples": [
{
"av": "Лъудбузда цӏар ккола нижер хундерил, Хъахӏазде данде ккун мугъ рехун хадуб.",
"ru": "Жёны у хунзахцев от мужей уходят, Если струсят те перед врагом.",
"author": "ЦӀ. ХӀамзат",
"source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
}
],
"page": 365
}
{
"phrase": "ЦӀАР КЪАНДА ХЪВАЯВ",
"interjection": true,
"labels": [
"бран."
],
"senses": [
{
"translation": "чтоб ты сгинул!",
"literal": "чтоб твоё имя на могильной плитё написали!"
}
],
"examples": [
{
"av": "Дуниял кьуниги цӏар тӏамуларев, ЦӀар къанда хъвадида хъатӏикь йигей дун.",
"ru": "Чтоб сгинул он с лица земли; Мучает меня и себя, не давая развода.",
"author": "ХӀ. Гъазимирзоев",
"source": "Чундузул сухъмахъ"
}
],
"page": 366
}
{
"phrase": "ЦӀАР КЬУРДА БАЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "прославиться; войти в пословицу",
"literal": "имя о скалу ударилось"
}
],
"page": 366
}
{
"phrase": "ЦӀАР МАӀӀӀГЬУРЛЪИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "прославиться, стать популярным",
"literal": "имя прославилось"
}
],
"examples": [
{
"av": "Индиралда маллалъун хӏалтӏарав Инхоса ГӀали-хӏажиясул цӏар халкъалда гьоркьоб машгьураб букӏана будун-дибирзаби какулеб рагӏудалъун.",
"ru": "Имя Алигаджи из Инхо, бывшего муллой в Индире, прославилось тем, что он ругал муэдзинов и дибиров.",
"author": "ГӀ. Шахтаманов",
"source": "Мугӏалимги мутагӏилги"
}
],
"page": 366
}
{
"phrase": "ЦӀАР ТӀАМИЗЕ",
"senses": [
{
"see_also": "цӏар ккезе",
"see_also_type": "то же, что"
}
],
"page": 366
}
{
"phrase": "ЦӀАР ЦӀИ ГЬАБИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "перенять опыт, традиции",
"literal": "имя обновить"
}
],
"examples": [
{
"av": "Гьезул щивав мустахӏикъав вукӏана, кӏудабазул бицахъ балагьун, цӏар цӏи гьабизе.",
"ru": "Каждый из них достойно перенял традиции предков.",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "Бакъдасел"
}
],
"page": 366
}
{
"phrase": "ЦӀАР ЧӀВАЗЕ",
"senses": [
{
"n": 1,
"translation": "закрепить что-л. за кем-л.",
"literal": "имя ударить"
},
{
"n": 2,
"translation": "прозвать кого-л. кем-л.; дать кличку кому-л."
}
],
"examples": [
{
"av": "— Бокьараб цӏар чӏвазе бегьула дида, дица гьеб хӏехьела, амма дуда тӏанкӏ лъураб жо бакьангуро.",
"ru": "— Пусть меня называют какими угодно именами, я это степлю; но я не потерплю, если что-нибудь плохое скажут о тебе.",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "Лъукъарал кьураби"
}
],
"page": 366
}
{
"phrase": "ЦӀАР ЧӀВАРАБ",
"senses": [
{
"translation": "подаренный; закреплённый за кем--либо"
}
],
"examples": [
{
"av": "Гьелъин инсуца дне цӏар чӏвараб тагьиялдаги Хъарчигъаян абураб.",
"ru": "Потому-то отец и назвал подаренного мне жеребёнка Ястребом.",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "ЧӀегӏераб гамачӏ"
}
],
"page": 367
}