{
"word": "живётся",
"forms": [
"живётся"
],
"see_also": [
{
"target": "житься",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "живительный",
"stress": 4,
"stem": "ЖИВИТЕЛЬН",
"forms": [
"живительный",
"живительная",
"живительное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏаголъи кьолеб (бачӏинабулеб)",
"examples": [
{
"ru": "живительный воздух",
"av": "чӏаголъи кьолеб гьава"
},
{
"ru": "живительная вода",
"av": "чӏаголъи кьолеб лъим"
}
]
},
{
"text": "ракӏ бохизе (бигьине) гьабулеб"
}
]
}
{
"word": "живность",
"stress": 2,
"forms": [
"живность"
],
"labels": [
"женский род",
"собирательное существительное",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "рухӏчӏаголъи",
"precomment": "живые существа",
"comment": "рухӏчӏаголъаби"
},
{
"text": "гӏибоцӏи, гӏанкӏу-хӏелеко",
"precomment": "домашние животные и птицы"
}
]
}
{
"word": "живо",
"stress": 2,
"forms": [
"живо"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъаталда, бугеб куцалда; цӏакъ релълъун, загьирго",
"precomment": "ясно",
"examples": [
{
"ru": "я живо помню своего дедушку",
"av": "дида загьирго ракӏалда вуго дирго кӏудада"
},
{
"ru": "она мне живо напоминает свою мать",
"av": "дой дида жиндирго эбелалда цӏакъ релълъун йихьула, долъ дида загьирго ракӏалде щвезаюла дирго эбел"
}
]
},
{
"text": "хехго, тириго, къамартӏго",
"precomment": "скоро",
"examples": [
{
"ru": "он живо вызвал врача",
"av": "гъос хехго тохтир ахӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "живодёр",
"forms": [
"живодёр"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏокобахъ, балканччукӏ, бакьалхарцӏ"
},
{
"text": "чияр захӏмат кваналев чи; гурхӏел-цӏоб гьечӏев чи",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "живой",
"stress": 4,
"forms": [
"живой",
"живая",
"живое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏагояб, рухӏ бугеб",
"examples": [
{
"ru": "он живой и здоров",
"av": "дов сах-саламат вуго"
},
{
"ru": "остаться в живых",
"av": "чӏаго хутӏизе"
}
]
},
{
"text": "унго-унгояб; аслияб",
"precomment": "подлинный",
"examples": [
{
"ru": "изобразить живых людей",
"av": "унго-унгоял гӏадамал рихьизаризе"
}
]
},
{
"text": "гьалагаб, чӏезе кӏолареб (лъимер), тирияб",
"precomment": "подвижный",
"examples": [
{
"ru": "живой ребёнок",
"av": "цӏакъ тирияб лъимер"
}
]
},
{
"text": "хӏакъикъияб",
"precomment": "реальный",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "живой пример героизма",
"av": "бахӏарчилъиялъул хӏакъикъияб мисал"
}
]
},
{
"text": "баянаб",
"precomment": "выразительный",
"examples": [
{
"ru": "живое изложение",
"av": "баянаб, берцинаб бицин"
}
]
},
{
"text": "гьечӏого гӏолареб; кӏвар бугеб",
"precomment": "жизненный",
"examples": [
{
"ru": "живое дело",
"av": "кӏвар бугеб (гьабичӏого гӏолареб) иш"
},
{
"ru": "живой вес",
"av": "чӏагояб цӏайи"
},
{
"ru": "живая рана",
"av": "сахлъичӏеб ругъун"
},
{
"ru": "живая сила",
"av": "чӏагояб къуват"
},
{
"ru": "живой язык",
"av": "чӏагояб (хӏалтӏизабулеб) мацӏ"
},
{
"ru": "ни живой души",
"av": "цо инсанцин (цо рухӏцин) гьечӏо"
},
{
"ru": "живая природа",
"av": "чӏагояб тӏабигӏат"
},
{
"ru": "живой портрет кого",
"av": "чӏагояб сурат лъилниги, тӏуванго релълъарав вуго лъиданиги"
},
{
"ru": "живого места нет",
"av": "чӏагояб бакӏ хутӏун гьечӏо (къаркъалаялда)"
}
]
}
]
}
{
"word": "живописец",
"stress": 6,
"forms": [
"живописец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "художник, суратал рахъулев чи",
"comment": "квералъ"
}
]
}
{
"word": "живописно",
"stress": 6,
"forms": [
"живописно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "беричго, гьайбатго, берцинго"
}
]
}
{
"word": "живописность",
"stress": 6,
"forms": [
"живописность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "беричлъи, гьайбатлъи, берцинлъи"
}
]
}
{
"word": "живописный",
"stress": 6,
"stem": "ЖИВОПИСН",
"forms": [
"живописный",
"живописная",
"живописное"
],
"senses": [
{
"text": "живописалда хурхараб, живописалъулаб",
"examples": [
{
"ru": "живописный портрет",
"av": "релъабаз бахъараб сурат"
}
]
},
{
"text": "беричаб, гьайбатаб, берцинаб",
"examples": [
{
"ru": "живописная природа",
"av": "берцинаб (беричаб, гьайбатаб) тӏабигӏат"
}
]
}
]
}
{
"word": "живопись",
"stress": 2,
"forms": [
"живопись"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "живопись",
"comment": "релъабаз сурат бахъиялъул искусство"
},
{
"text": "живопись",
"comment": "релъабаз рахъарал суратал",
"labels": [
"собирательное существительное"
]
}
]
}
{
"word": "живородящий",
"stress": 8,
"stem": "ЖИВОРОДЯЩ",
"forms": [
"живородящий",
"живородящая",
"живородящее"
],
"senses": [
{
"text": "чӏагояб тӏинчӏ гьабулеб (ханал гьаричӏого)",
"examples": [
{
"ru": "живородящие млекопитающие",
"av": "чӏагоял тӏанчӏи гьарулел рахь хахулел хӏайванал"
},
{
"ru": "живородящие рыбы",
"av": "чӏагоял тӏанчӏи гьарулел ччугӏби"
}
]
}
]
}
{
"word": "живость",
"stress": 2,
"forms": [
"живость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тирилъи, чӏаголъи, гӏедерлъи, лебаллъи"
}
]
}
{
"word": "живот",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"живот"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чехь",
"examples": [
{
"ru": "лежать на животе",
"av": "чахьалда (кӏалагъоркье) вегизе"
},
{
"ru": "надорвать животы со смеху",
"av": "чахьал рихъиледухъ релъизе, гӏемер релъун, чӏахьал рихъизе, цӏакъ кутакалда релъанхъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "живот",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"живот"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумру",
"precomment": "жизнь",
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"examples": [
{
"ru": "бороться не на живот, а на смерть",
"av": "рухӏалда барахшичӏого, къеркьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "животворный",
"stress": 7,
"forms": [
"животворный",
"животворная",
"животворное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏаго гьабулеб, рухӏ (гуч) бачӏинабулеб, хӏал цӏи гьабулеб"
}
]
}
{
"word": "животновод",
"stress": 9,
"forms": [
"животновод"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "боцӏухъан, боцӏи хьихьулев чи"
}
]
}
{
"word": "животноводство",
"stress": 9,
"forms": [
"животноводство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "боцӏухъанлъи, боцӏи хьихьи",
"examples": [
{
"ru": "колхозное животноводство",
"av": "колхозалъул боцӏухъанлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "животноводческий",
"stress": 9,
"forms": [
"животноводческий",
"животноводческая",
"животноводческое"
],
"senses": [
{
"text": "боцӏухъанлъиялъулаб, боцӏи хьихьулеб",
"examples": [
{
"ru": "животноводческий совхоз",
"av": "боцӏухъанлъиялъулаб совхоз"
}
]
}
]
}
{
"word": "животное",
"stress": 4,
"stem": "ЖИВОТН",
"forms": [
"животное"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏайван; рухӏчӏаголъи",
"examples": [
{
"ru": "домашние животные",
"av": "рукъалъул хӏайванал"
}
]
},
{
"text": "согӏав (гӏаданлъи гьечӏев) чи, хӏайван",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "двуногое животное",
"av": "кӏихӏатӏилаб хӏайван (чиясул хӏакъалъулъ)"
}
]
}
]
}
{
"word": "животный",
"stress": 4,
"stem": "ЖИВОТН",
"forms": [
"животный",
"животная",
"животное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏайваналъул, хӏайваназул, рухӏчӏаголъабазул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "животный мир",
"av": "рухӏчӏаголъабазул (хӏайваназул) дунял"
},
{
"ru": "животное масло",
"av": "хӏайваналъул нах"
}
]
},
{
"text": "хъачӏаб, нахъегӏанаб, хӏайванаб",
"precomment": "физиологический",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "животный страх",
"av": "хӏайванаб хӏинкъи"
},
{
"ru": "животное чувство",
"av": "хӏайванаб гъира (шавкъ)"
}
]
}
]
}
{
"word": "животрепещущий",
"stress": 9,
"forms": [
"животрепещущий",
"животрепещущая",
"животрепещущее"
],
"senses": [
{
"text": "гьабсагӏат цӏакъ кӏвар бугеб",
"precomment": "злободневный",
"examples": [
{
"ru": "животрепещущий вопрос",
"av": "гьабсагӏат цӏакъ кӏвар бугеб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "живу",
"stress": 4,
"forms": [
"живу",
"живёшь"
],
"see_also": [
{
"target": "жить",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "живучесть",
"stress": 4,
"forms": [
"живучесть"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏаголъи, тирилъи букӏин, лебаллъи",
"precomment": "жизнеспособность"
},
{
"text": "щулалъи",
"precomment": "прочность",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "живучий",
"stress": 4,
"stem": "ЖИВУЧ",
"forms": [
"живучий",
"живучая",
"живучее"
],
"senses": [
{
"text": "чӏагояб, тирияб, лебалаб, къо хӏехьолеб",
"precomment": "жизнеспособный",
"examples": [
{
"ru": "кошка – животное живучее",
"av": "кето лебалаб, къо хӏехьолеб хӏайван буго"
}
]
},
{
"text": "щулияб",
"precomment": "устойчивый",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "живучие привычки",
"av": "щулиял, хисуларел, хисизаризе кӏоларел (ругьунал) гӏамалал"
}
]
}
]
}
{
"word": "живьём",
"forms": [
"живьём"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "чӏаго(го)",
"examples": [
{
"ru": "захватить живьём в плен",
"av": "чӏагого асир гьавизе"
}
]
}
]
}