{
"word": "желание",
"stress": 4,
"stem": "ЖЕЛАНИ",
"forms": [
"желание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "мурад, анищ, къасд",
"examples": [
{
"ru": "иметь желание",
"av": "къасд букӏине"
},
{
"ru": "при всём желании",
"av": "кигӏан къасд букӏаниги"
},
{
"ru": "уйти с работы по собственному желанию",
"av": "жиндиего бокьун, хӏалтӏудаса нахъе ине"
},
{
"ru": "исполни моё последнее желание",
"av": "дир ахирияб мурад тӏубазабе"
}
]
},
{
"text": "шавкъ ккей",
"precomment": "любовное влечение",
"comment": "бачӏин"
}
]
}
{
"word": "желанный",
"stress": 4,
"stem": "ЖЕЛАНН",
"forms": [
"желанный",
"желанная",
"желанное"
],
"senses": [
{
"text": "бокьулеб, бокьараб, къваригӏараб, мурадияб, анищлъун (мурадлъун) бугеб",
"examples": [
{
"ru": "желанный гость",
"av": "вачӏине бокьарав (вокьулев) гьобол"
},
{
"ru": "желанная весть",
"av": "рагӏизе бокьараб хабар"
}
]
},
{
"text": "хирияв, вокьулев",
"precomment": "милый, дорогой",
"examples": [
{
"ru": "желанный друг",
"av": "хирияв гьудул"
},
{
"ru": "пришла желанная",
"av": "хирияй ячӏана"
}
]
},
{
"text": "вокьулев, йокьулей",
"precomment": "желанный м, желанная ж",
"labels": [
"в значении имени существительного",
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "желательно",
"stress": 4,
"forms": [
"желательно"
],
"labels": [
"в значении сказуемого",
"безличное"
],
"senses": [
{
"text": "букӏине бокьула, букӏани лъикӏ, мурад буго, бокьила",
"precomment": "с неопределённой формой и с союзом “чтобы”",
"examples": [
{
"ru": "деньги желательно получить до отъезда",
"av": "гӏарац иналде щвезе бокьила"
},
{
"ru": "желательно, чтобы ты пришёл",
"av": "мун вачӏани, лъикӏ букӏина, мун вачӏине бокьила"
}
]
}
]
}
{
"word": "желательный",
"stress": 4,
"stem": "ЖЕЛАТЕЛЬН",
"forms": [
"желательный",
"желательная",
"желательное"
],
"senses": [
{
"text": "бокьун бугеб, бокьараб, мурадияб, мурадлъун бугеб",
"examples": [
{
"ru": "желательное решение",
"av": "мурадияб (мурадлъун бугеб) хӏукму"
}
]
}
]
}
{
"word": "желатин",
"stress": 6,
"forms": [
"желатин"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "желатин"
},
{
"text": "ччугӏисину",
"comment": "кванилъ ва фотографиялда хӏалтӏизабулеб"
}
]
}
{
"word": "желатина",
"stress": 6,
"forms": [
"желатина"
],
"labels": [
"женский род"
],
"see_also": [
{
"target": "желатин",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "желатиновый",
"stress": 6,
"forms": [
"желатиновый",
"желатиновая",
"желатиновое"
],
"senses": [
{
"text": "желатиналъул"
},
{
"text": "ччугӏисинуялъул"
}
]
}
{
"word": "желать",
"stress": 4,
"stem": "ЖЕЛА",
"forms": [
"желать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бокьизе, къасд ккезе",
"precomment": "кого-что, чего, с неопр. и с союзом “чтобы”",
"comment": "хотеть",
"examples": [
{
"ru": "желаю видеть его",
"av": "дов вихьизе бокьун буго"
}
]
},
{
"text": "-ги",
"precomment": "кому кого-чего и с неопр.",
"examples": [
{
"ru": "желаю вам успеха!",
"av": "икъбал кьеги дуе (нужее)!"
},
{
"ru": "оставляет желать лучшего",
"av": "тӏубан разияб хӏалалда гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "желающий",
"stress": 4,
"stem": "ЖЕЛАЮЩ",
"forms": [
"желающий",
"желающая",
"желающее"
],
"senses": [
{
"text": "бокьарав; къасд бугев",
"examples": [
{
"ru": "все желающие",
"av": "бокьаралщинал, къасд бугелщинал"
},
{
"ru": "желающих оказалось много",
"av": "бокьарал (къасд бугел) гӏемер рукӏана",
"comment": "гемер ратана"
}
]
}
]
}
{
"word": "желвак",
"stress": 5,
"forms": [
"желвак"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏамгӏаро"
}
]
}
{
"word": "железа",
"stress": 6,
"forms": [
"железа"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏецӏ; цӏекӏгьан",
"labels": [
"анатомия"
],
"examples": [
{
"ru": "поджелудочная железа",
"av": "бакӏвалиялда гъоркь букӏунеб цӏекӏгьан"
}
]
}
]
}
{
"word": "железистый",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"железистый",
"железистая",
"железистое"
],
"senses": [
{
"text": "махх гъорлъ бугеб",
"labels": [
"химия"
],
"examples": [
{
"ru": "железистый источник",
"av": "махх гъорлъ бугеб лъадал ицц"
}
]
}
]
}
{
"word": "железистый",
"stress": 4,
"stem": "ЖЕЛЕЗИСТ",
"homonym": 2,
"forms": [
"железистый",
"железистая",
"железистое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏуцӏдузул(аб), цӏуцӏдул ругеб",
"labels": [
"анатомия"
]
}
]
}
{
"word": "железка",
"stress": 4,
"forms": [
"железка"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "маххул кесек"
}
]
}
{
"word": "железнодорожник",
"stress": 11,
"forms": [
"железнодорожник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "маххул нухлул хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "железнодорожница",
"stress": 11,
"forms": [
"железнодорожница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "маххул нухлул хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "железнодорожный",
"stress": 11,
"stem": "ЖЕЛЕЗНОДОРОЖН",
"forms": [
"железнодорожный",
"железнодорожная",
"железнодорожное"
],
"senses": [
{
"text": "маххул нухлул",
"examples": [
{
"ru": "железнодорожный мост",
"av": "маххул нухлул кьо"
},
{
"ru": "железнодорожный билет",
"av": "маххул нухалъул (поездалъе) билет"
},
{
"ru": "железнодорожная ветка",
"av": "маххул нухалъул гӏаркьел"
},
{
"ru": "железнодорожное движение",
"av": "поездал хьвади"
},
{
"ru": "железнодорожная насыпь",
"av": "маххул нух тӏад бугеб ракьул сангар"
}
]
}
]
}
{
"word": "железный",
"stress": 4,
"stem": "ЖЕЛЕЗН",
"forms": [
"железный",
"железная",
"железное"
],
"senses": [
{
"text": "маххул",
"examples": [
{
"ru": "железная печь",
"av": "маххул печь"
},
{
"ru": "железная решётка",
"av": "маххул хьури"
},
{
"ru": "железная руда",
"av": "маххул магӏдан",
"comment": "руда"
},
{
"ru": "железный лом",
"av": "а) маххул хӏос б) гъурараб махх"
}
]
},
{
"text": "кутакаб, къвакӏараб",
"precomment": "сильный, крепкий",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "железное здоровье",
"av": "щулияб сахлъи"
},
{
"ru": "железная дисциплина",
"av": "къвакӏараб гӏадлу"
},
{
"ru": "железная эпоха",
"av": "маххул заман",
"comment": "инсаният махх хӏалтӏизабизе ругьунлъараб заман"
},
{
"ru": "железный купорос",
"av": "мачӏбил",
"labels": [
"химия"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "железняк",
"stress": 7,
"forms": [
"железняк"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "маххул руда",
"comment": "магӏдан",
"labels": [
"минералогия"
]
}
]
}
{
"word": "железо",
"stress": 4,
"forms": [
"железо"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "махх",
"examples": [
{
"ru": "листовое железо",
"av": "листалъулаб (тӏеренаб) махх"
}
]
},
{
"text": "маххул къайи",
"comment": "алат, матахӏ",
"labels": [
"собирательное существительное"
],
"examples": [
{
"ru": "торговать железом",
"av": "маххул къайи-матахӏалъул даран гьабизе"
}
]
},
{
"text": "махх гъорлъ бугеб дару",
"precomment": "лекарство",
"examples": [
{
"ru": "принимать железо",
"av": "махх гъорлъ бугеб дару гьекъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "железобетон",
"stress": 10,
"forms": [
"железобетон"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "маххбетон"
}
]
}
{
"word": "железобетонный",
"stress": 10,
"forms": [
"железобетонный",
"железобетонная",
"железобетонное"
],
"senses": [
{
"text": "маххбетоналъул",
"examples": [
{
"ru": "железобетонный мост",
"av": "маххбетоналъул кьо"
}
]
}
]
}
{
"word": "железопрокатный",
"stress": 11,
"forms": [
"железопрокатный"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "железопрокатный завод",
"av": "маххул прокат гьабулеб (бокьараб формаялда махх чӏинтӏизабулеб) завод"
}
]
}
]
}
{
"word": "желобчатый",
"stress": 4,
"stem": "ЖЕЛОБЧАТ",
"forms": [
"желобчатый",
"желобчатая",
"желобчатое"
],
"senses": [
{
"text": "гонгал ругеб, гонгахараб",
"examples": [
{
"ru": "желобчатая черепица",
"av": "гонгахараб щегӏ",
"comment": "тӏохда кколеб"
}
]
}
]
}
{
"word": "желтеть",
"stress": 5,
"stem": "ЖЕЛТЕ",
"forms": [
"желтеть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогьиллъизе",
"precomment": "становиться желтым",
"examples": [
{
"ru": "кое-где на деревьях начали желтеть листья",
"av": "бакӏ-бакӏалда гъутӏбузда тӏанхал тӏогьиллъизе байбихьана"
}
]
},
{
"text": "тӏогьиллъун бихьизе",
"precomment": "виднеться – о желтом",
"examples": [
{
"ru": "вдали желтела рожь",
"av": "рикӏкӏада огоб тӏогьиллъун бихьуллеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "желтизна",
"stress": 8,
"forms": [
"желтизна"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогьиллъи, гӏобиллъи",
"examples": [
{
"ru": "с желтизной",
"av": "тӏогьиллъи бугеб; тӏогьиллъигун"
}
]
}
]
}
{
"word": "желтить",
"stress": 5,
"forms": [
"желтить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогьил белъине, тӏогьиллъизабизе",
"precomment": "что"
}
]
}
{
"word": "желтковый",
"stress": 6,
"forms": [
"желтковый",
"желтковая",
"желтковое"
],
"senses": [
{
"text": "багӏарханил, тӏогьилханил"
}
]
}
{
"word": "желток",
"stress": 5,
"forms": [
"желток"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "багӏархоно, тӏогьилхоно",
"precomment": "яйца"
}
]
}
{
"word": "желтокожий",
"stress": 7,
"forms": [
"желтокожий",
"желтокожая",
"желтокожее"
],
"senses": [
{
"text": "тӏом тӏогьилав"
}
]
}
{
"word": "желтолицый",
"stress": 7,
"forms": [
"желтолицый",
"желтолицая",
"желтолицое"
],
"senses": [
{
"text": "гьумер тӏогьилав"
}
]
}
{
"word": "желторотый",
"stress": 7,
"forms": [
"желторотый",
"желторотая",
"желторотое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏебдарасулаб кӏал",
"precomment": "о птенце"
}
]
}
{
"word": "желтуха",
"stress": 5,
"forms": [
"желтуха"
],
"labels": [
"медицина",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏобил унти",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "желтушный",
"stress": 5,
"stem": "ЖЕЛТУШН",
"forms": [
"желтушный",
"желтушная",
"желтушное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏобил унти бугеб",
"labels": [
"медицина"
],
"examples": [
{
"ru": "желтушное лицо",
"av": "гӏобил кьер чӏвараб гьумер"
}
]
}
]
}
{
"word": "желудок",
"stress": 4,
"forms": [
"желудок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏвали; кванирукъ; чехь",
"examples": [
{
"ru": "расстройство желудка",
"av": "риххел щвей, чехь лъамалъи"
},
{
"ru": "язва желудка",
"av": "кванирукъалъул язва"
},
{
"ru": "на голодный желудок",
"av": "мачӏикьаго"
}
]
}
]
}
{
"word": "желудочек",
"stress": 4,
"forms": [
"желудочек"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏел тӏала",
"precomment": "часть сердца",
"labels": [
"анатомия"
],
"examples": [
{
"ru": "правый желудочек",
"av": "кваранаб тӏала (рекӏел)"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "желудок",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "желудочник",
"stress": 4,
"forms": [
"желудочник"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кванирукъ унтарав чи"
}
]
}
{
"word": "желудочный",
"stress": 4,
"stem": "ЖЕЛУДОЧН",
"forms": [
"желудочный",
"желудочная",
"желудочное"
],
"senses": [
{
"text": "чохьол, кванирукъалъул, бакӏвалидул",
"examples": [
{
"ru": "желудочные заболевания",
"av": "чохьол унтаби"
},
{
"ru": "желудочный сок",
"av": "бакӏвалидул сок"
}
]
}
]
}