{
"word": "плебей",
"stress": 5,
"forms": [
"плебей"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "плебей",
"comment": "некӏсибияб Рималда: эркенав, амма ихтиярал гьечӏев гӏодобегӏанаб классалъул чи",
"labels": [
"относящийся к истории",
"исторический термин"
]
},
{
"text": "плебей",
"comment": "буржуазиялъулгун дворяназул шартӏазда: гӏодобегӏанаб, дворяназул гуреб вижиялъул чи"
}
]
}
{
"word": "плебисцит",
"stress": 8,
"forms": [
"плебисцит"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "плебисцит",
"comment": "цӏакъ кӏвар бугеб суалда тӏасан тӏолго халкъалъ гьаракь кьей; референдум"
}
]
}
{
"word": "плева",
"stress": 5,
"forms": [
"плева"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "пардав",
"comment": "хӏайвазанул, хурдузул организмаялда тӏеренаб хъал"
}
]
}
{
"word": "плевательница",
"stress": 5,
"forms": [
"плевательница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏацӏу (ахту) тулеб жо"
}
]
}
{
"word": "плевать",
"stress": 5,
"forms": [
"плевать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тузе"
},
{
"text": "рикӏкӏинчӏого тезе, щибго агъаз гьечӏого, тезе",
"precomment": "на кого-что",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "ему на всё плевать",
"av": "гьесие сундулниги ургъел гьечӏо"
},
{
"ru": "плевать в потолок",
"av": "щибго гьабичӏого чӏезе"
},
{
"ru": "не плюй в колодец: пригодится напиться",
"av": "гьуялъубе туге, лъим гьекъезе хӏажалъизе бегьула",
"comment": "кванараб росонибе тулареб"
}
]
}
]
}
{
"word": "плеваться",
"stress": 5,
"forms": [
"плеваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "цоцазде тударизе"
}
]
}
{
"word": "плевел",
"stress": 3,
"forms": [
"плевел"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "щонщо"
}
]
}
{
"word": "плевра",
"stress": 3,
"forms": [
"плевра"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьуърузул пардав",
"labels": [
"анатомия"
]
},
{
"text": "гьуъруздаги каранзул къолодаги гьоркьоб бугеб пардав (турутрукъ)"
}
]
}
{
"word": "плеврит",
"stress": 6,
"forms": [
"плеврит"
],
"labels": [
"мужской род",
"медицина"
],
"senses": [
{
"text": "пардав (турутрукъ) унти",
"comment": "гьорой",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "плед",
"forms": [
"плед"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "плед",
"comment": "тӏасанбигъ гӏадинги хӏалтӏизабизе бегьулеб квасул рукъ къотӏараб кӏудияб шал"
}
]
}
{
"word": "плексиглас",
"stress": 9,
"forms": [
"плексиглас"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "плексиглас",
"comment": "органическияб цӏер, бекулареб цӏер"
}
]
}
{
"word": "племенной",
"stress": 8,
"forms": [
"племенной",
"племенная",
"племенное"
],
"senses": [
{
"text": "тайпадулаб; би бацӏцӏадаб, жинс лъикӏаб"
},
{
"text": "тайпа лъикӏлъизабизе тараб"
},
{
"text": "тайпа лъикӏлъизабиялда хурхараб"
}
]
}
{
"word": "племя",
"stress": 3,
"stem": "ПЛЕМ",
"forms": [
"племя"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тайпа, къавм, халкъ",
"examples": [
{
"ru": "тюркские племена",
"av": "турказул къавмал"
}
]
},
{
"text": "гӏел",
"precomment": "поколение",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "комсомольское племя",
"av": "комсомолалъулаб гӏел"
}
]
},
{
"text": "вачӏараб бакӏ лъаларев (кӏанцӏараб гьой лъалареб, гьабураб гважи лъалареб), жиндир эбел-эмен лъаларев",
"precomment": "ни роду, ни племени",
"labels": [
"выражение"
]
}
]
}
{
"word": "племянник",
"stress": 5,
"forms": [
"племянник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "вацасул (яцалъул) вас, васакӏо"
}
]
}
{
"word": "племянница",
"stress": 5,
"forms": [
"племянница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "вацасул (яцалъул) яс, ясакӏо"
}
]
}
{
"word": "плен",
"forms": [
"плен"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ясир, асир",
"examples": [
{
"ru": "взять в плен",
"av": "ясир гьавизе"
},
{
"ru": "сдаваться в плен",
"av": "ясирлъуде ине"
}
]
},
{
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "в плену предрассудка",
"av": "мекъияб пикруялъул (кьучӏ гьечӏеб жоялъул) ясирлъуда",
"comment": "кверщаликь"
}
]
}
]
}
{
"word": "пленарный",
"stress": 5,
"stem": "ПЛЕНАРН",
"forms": [
"пленарный",
"пленарная",
"пленарное"
],
"senses": [
{
"text": "пленарияб",
"comment": "киназго гьоркьоб гӏахьаллъи гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "пленарное заседание",
"av": "пленарияб данделъи",
"comment": "мажлис"
}
]
}
]
}
{
"word": "пленительный",
"stress": 5,
"forms": [
"пленительный",
"пленительная",
"пленительное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏажаибго берцинаб, хӏайранаб; хӏайран, пана гьарулеб",
"examples": [
{
"ru": "пленительный голос",
"av": "пана гьарулеб гьаракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "пленить",
"stress": 5,
"forms": [
"пленить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ясир (асир) гьавизе",
"precomment": "кого-что, взять в плен",
"comment": "кверде восизе",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
},
{
"text": "сагьвил гьавизе; ракӏ хӏайран гьабизе; пана гьавизе",
"precomment": "очаровать",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "пленить своей красотой",
"av": "жиндирго берцинлъиялъ (щивниги) пана гьавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "плениться",
"stress": 5,
"forms": [
"плениться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "паналъизе; сагьвиллъизе; хӏайранлъизе",
"precomment": "кем-чем",
"examples": [
{
"ru": "плениться чьей-либо красотой",
"av": "лъилниги берцинлъиялъ сагьвиллъизе, хӏайранлъизе, хӏайранлъун ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "пленник",
"stress": 3,
"forms": [
"пленник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ясир (асир), кверде восарав чи",
"comment": "пленалъ восарав чи",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
}
]
}
{
"word": "пленница",
"stress": 3,
"forms": [
"пленница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "кверде йосарай гӏадан",
"comment": "пленалъ йосарай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "пленный",
"stress": 3,
"stem": "ПЛЕНН",
"forms": [
"пленный",
"пленная",
"пленное"
],
"senses": [
{
"text": "ясир гьавурав",
"examples": [
{
"ru": "пленный солдат",
"av": "ясир гьавурав солдат",
"comment": "пленалъ восарав солдат"
}
]
},
{
"text": "ясир",
"labels": [
"в значении существительного"
]
}
]
}
{
"word": "пленять(ся)",
"stress": 5,
"forms": [
"пленять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "пленить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "плесень",
"stress": 3,
"forms": [
"плесень"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ккал",
"examples": [
{
"ru": "хлеб покрылся плесенью",
"av": "чадида ккал чӏван буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "плеск",
"forms": [
"плеск"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чилчили, гӏалгӏали, чвалхи, чвалчвали",
"examples": [
{
"ru": "плеск моря",
"av": "ралъдал чвалхи"
},
{
"ru": "плеск вёсел",
"av": "раххназул чвалхи"
},
{
"ru": "плеск речки",
"av": "лъарал чилчили"
}
]
}
]
}
{
"word": "плескать",
"stress": 6,
"forms": [
"плескать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чвалхизе, чвалхезе, чвалхи бахъине, речӏчӏизе",
"precomment": "о воде и т.п.",
"examples": [
{
"ru": "волны плещут о берег",
"av": "карачелал рагӏалда речӏчӏулел руго"
},
{
"ru": "воды плещут на палубу",
"av": "лъим палубаялде чвалхулеб буго"
}
]
},
{
"text": "тӏираби щвезаризе",
"precomment": "на кого-что, брызгать",
"examples": [
{
"ru": "плескать водой в лицо",
"av": "гьурмада тӏираби щвезаризе"
}
]
},
{
"text": "парпадизе",
"precomment": "реять",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "флаги плещут",
"av": "байрахъал парпадулел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "плескаться",
"stress": 6,
"forms": [
"плескаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чвалхолеб букӏине, кьабгӏолеб букӏине",
"precomment": "о воде и т.п.",
"examples": [
{
"ru": "вода плещется о берег",
"av": "лъим рагӏалде чвалхолеб буго",
"comment": "рагӏалалда кьабгӏолеб, речӏчӏулеб буго"
},
{
"ru": "рыба плещется",
"av": "ччугӏица чвалхи бахъинабулеб буго"
}
]
},
{
"text": "цоцазде тӏиралаби гьаризе, цоцазде лъим чвалхизе",
"precomment": "обдавать друг друга брызгами",
"examples": [
{
"ru": "дети плещутся в реке",
"av": "гӏурулъ лъималаз цоцазде лъим чвалхулеб буго",
"comment": "цоцазде тӏираби гьарулел руго"
}
]
},
{
"text": "парпадизе",
"precomment": "о флагах, парусах",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "плесневеть",
"stress": 3,
"forms": [
"плесневеть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ккалазе, ккал чӏвазе",
"examples": [
{
"ru": "хлеб от сырости стал плесневеть",
"av": "рагьлидасан чед ккалазе лъугьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "плеснуть",
"stress": 6,
"forms": [
"плеснуть"
],
"see_also": [
{
"target": "плескать",
"kind": "from",
"comment": "однократный глагол",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "плести",
"stress": 6,
"forms": [
"плести"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хьухьине, хьухьун гьабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "плести корзину",
"av": "корзина хьухьине"
}
]
},
{
"text": "гьабизе",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "плести козни (интриги)",
"av": "хӏилла-рекӏкӏ гьабизе"
}
]
},
{
"text": "ургъун бахъизе",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "плести вздор",
"av": "ахӏмакъал жал ургъун рахъизе",
"comment": "ахӏмакъал жал рицине"
}
]
}
]
}
{
"word": "плестись",
"stress": 6,
"forms": [
"плестись"
],
"labels": [
"несовершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалицаго билълъине",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "лошадка плетётся",
"av": "чу хӏалицаго билълъунеб буго"
},
{
"ru": "плестись в хвосте",
"av": "рачӏалда хутӏизе (нахъа хутӏизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "плетение",
"stress": 5,
"forms": [
"плетение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хьухьин",
"precomment": "по глаголу плести"
},
{
"text": "хьури, хьухьун гьабураб жо",
"precomment": "плетёное изделие"
}
]
}
{
"word": "плетень",
"stress": 5,
"forms": [
"плетень"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хьури",
"comment": "гӏисинал гӏаркьалабазул, чӏвантӏазул хьухун гьабураб чали"
}
]
}
{
"word": "плетёнка",
"forms": [
"плетёнка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏал",
"comment": "гьитӏинаб, хьухьун гьабураб"
}
]
}
{
"word": "плетёный",
"forms": [
"плетёный",
"плетёная",
"плетёное"
],
"senses": [
{
"text": "хьухьараб, хьухьун гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "плетёная кофта",
"av": "хьухьараб кофта"
},
{
"ru": "плетёные варежки",
"av": "хьухьарал квердаххелал",
"comment": "гвадачал"
}
]
}
]
}
{
"word": "плету(сь)",
"forms": [
"плету(сь)",
"плетёшь(ся)"
],
"see_also": [
{
"target": "плести",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "плеть",
"forms": [
"плеть"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏал",
"precomment": "кнут",
"comment": "чолцӏал",
"examples": [
{
"ru": "ударить плетью",
"av": "цӏалаца кьабизе",
"comment": "цӏал кьабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏарщ",
"precomment": "побег",
"examples": [
{
"ru": "плеть тыквы",
"av": "хъабхъигӏарщ"
}
]
}
]
}
{
"word": "плечевой",
"stress": 7,
"forms": [
"плечевой",
"плечевая",
"плечевое"
],
"senses": [
{
"text": "гъажазул",
"labels": [
"анатомия"
],
"examples": [
{
"ru": "плечевая кость",
"av": "гъажазул (гъажалзул) ракьа"
}
]
}
]
}
{
"word": "плечико",
"stress": 3,
"stem": "ПЛЕЧИК",
"forms": [
"плечико"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏоло",
"precomment": "бретелька",
"comment": "лъималазул ретӏел, руччабазул курмул кколеб жо бортунгутӏизе гъажилдасан рехулеб ххамил чӏоло"
},
{
"text": "ретӏел балеб жо",
"precomment": "вешалка",
"labels": [
"множественное число"
],
"examples": [
{
"ru": "плечики",
"av": "ретӏел балеб жо"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "плечо",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "плечистый",
"stress": 5,
"forms": [
"плечистый",
"плечистая",
"плечистое"
],
"senses": [
{
"text": "кӏигъожолъа гӏебав",
"examples": [
{
"ru": "плечистый человек",
"av": "кӏигъожолъа гӏебав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "плечо",
"stress": 5,
"forms": [
"плечо"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гъеж",
"examples": [
{
"ru": "плечи",
"av": "кӏигъеж"
},
{
"ru": "нести что-либо на плече",
"av": "гъажалда лъун босизе"
}
]
},
{
"text": "гъеж",
"comment": "гъажазул бетӏералдаса гӏункӏрукьалде щвезегӏан",
"labels": [
"анатомия"
]
},
{
"examples": [
{
"ru": "с плеч долой",
"av": "тӏаса ана; тӏокӏаб гьелъул пикру гьабизе кколаро"
},
{
"ru": "как гора с плеч свалилась",
"av": "баччараб гьир тӏаса араб гӏадин",
"comment": "тӏаса рехараб гӏадин"
},
{
"ru": "по плечу",
"av": "гьабизе кӏола, бажарула"
},
{
"ru": "не по плечу",
"av": "гьабизе кӏоларо, бажаруларо"
},
{
"ru": "мне эта работа не по плечу",
"av": "дихъа гьаб хӏалтӏи гьабун бажаруларо"
},
{
"ru": "иметь голову на плечах",
"av": "гӏакъилаб бетӏер букӏине",
"comment": "ботӏрониб нах букӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "плешивый",
"stress": 5,
"forms": [
"плешивый",
"плешивая",
"плешивое"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер хӏуларав",
"examples": [
{
"ru": "плешивый старик",
"av": "бетӏер хӏуларав херав"
}
]
},
{
"text": "хер бижичӏеб, чӏобогояб",
"precomment": "о месте"
}
]
}
{
"word": "плешина",
"stress": 5,
"forms": [
"плешина"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏулараб бакӏ, квас-рас бижичӏого хутӏараб бакӏ"
},
{
"text": "хер бижичӏеб бакӏ",
"comment": "харибакӏалда"
}
]
}
{
"word": "плешь",
"forms": [
"плешь"
],
"labels": [
"женский род"
],
"see_also": [
{
"target": "плешина",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "плеяда",
"stress": 4,
"forms": [
"плеяда"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "плеяда, цо гӏасруялда цо ишалъулъ цере тӏурал гӏадамал, къокъа",
"examples": [
{
"ru": "славная плеяда русских революционеров",
"av": "гӏурус революционеразул цӏар араб къокъа"
}
]
}
]
}