{
"word": "пора",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"пора"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ гьитӏинаб каратӏ (масала, тӏомолъан гӏетӏ бачӏунеб каратӏ), гӏетӏукаратӏ"
}
]
}
{
"word": "пора",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"пора"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "заман, мех, гӏуж, ригь, завал",
"precomment": "время, период",
"examples": [
{
"ru": "весенняя пора",
"av": "ихдалил гӏуж, ихдал заман"
}
]
},
{
"precomment": "в значении сказуемого",
"examples": [
{
"ru": "пора идти",
"av": "ине заман щвана"
},
{
"ru": "давно пора",
"av": "некӏого заман щун буго"
}
]
},
{
"precomment": "в самую пору",
"text": "(вовремя) жиндир заманалда"
},
{
"precomment": "до сих пор",
"text": "а) (до этого времени) гьанжелъизегӏан; б) (до этого места) гьаб бакӏалде щвезегӏан"
},
{
"precomment": "до тех пор",
"text": "(до того времени) доб заманалде щвезегӏан"
},
{
"precomment": "с давних пор",
"text": "цебегоялдаса нахъе"
},
{
"precomment": "с каких пор?",
"text": "кидаялдаса нахъе?"
},
{
"precomment": "с некоторых пор",
"text": "цо заманалдаса нахъе"
}
]
}
{
"word": "поработать",
"stress": 6,
"forms": [
"поработать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "дагьавго хӏалтӏизе; кигӏаналиго мехалъ хӏалтӏизе",
"examples": [
{
"ru": "поработать три часа",
"av": "лъабго сагӏаталъ хӏалтӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "поработитель",
"stress": 8,
"forms": [
"поработитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "чияр гъийин кваналев чи; цогидал лагълъуде ккезарулев чи; гьел жиндир кверщаликь ругев чи"
}
]
}
{
"word": "поработить",
"stress": 8,
"forms": [
"поработить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лагъзаллъун гьаризе, лагълъуде сверизаризе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "обратить в рабство"
},
{
"text": "кверщаликье рачине",
"comment": "подчинить своей власти",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "порабощение",
"stress": 8,
"forms": [
"порабощение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "лагъзаллъун гьари, лагълъуде сверизари",
"comment": "по глаголу поработить",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "кверщаликье рачин",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "поработить",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "поравняться",
"stress": 7,
"forms": [
"поравняться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бащалъизе, бащад ккезе; данд ритӏун ккезе",
"precomment": "с кем-чем"
}
]
}
{
"word": "порадовать",
"stress": 4,
"forms": [
"порадовать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "вохизавизе",
"precomment": "кого-что"
}
]
}
{
"word": "порадоваться",
"stress": 4,
"forms": [
"порадоваться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "вохизе",
"examples": [
{
"ru": "порадоваться за товарища",
"av": "гьалмагъасдаса вохизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "поражать(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"поражать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "поразить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "пораженец",
"stress": 6,
"forms": [
"пораженец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго улкаялъул хӏукумат, чи рагъда къезе бокьарав, гьединаб политикаялъул рахъ кколев",
"labels": [
"политика"
]
}
]
}
{
"word": "поражение",
"stress": 6,
"forms": [
"поражение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏужда щвей, биххизаби",
"precomment": "цели",
"comment": "по глаголу поразить",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "рагъда къей, рагъулъ битӏккечӏолъи",
"precomment": "военная неудача"
},
{
"text": "къей",
"precomment": "проигрыш"
},
{
"text": "жагъаллъи",
"precomment": "повреждение",
"examples": [
{
"ru": "поражение зрительного нерва",
"av": "канлъиялъул нерв жагъаллъи"
}
]
},
{
"text": "виххун хутӏи, хӏайранлъун ккей",
"examples": [
{
"ru": "поражение в правах",
"av": "ихтияраздаса махӏрумлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "поразительный",
"stress": 6,
"stem": "ПОРАЗИТЕЛЬН",
"forms": [
"поразительный",
"поразительная",
"поразительное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏажаибаб, тамашаяб, гӏадан виххун хутӏулеб",
"examples": [
{
"ru": "поразительное сходство",
"av": "гӏажаибаб релълъен"
},
{
"ru": "поразительный случай",
"av": "тамашаяб лъугьа-бахъин"
},
{
"ru": "поразительная красота",
"av": "(гӏадан) хӏайран гьавулеб берцинлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "поразить",
"stress": 6,
"stem": "ПОРАЗИ",
"forms": [
"поразить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏвазе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "убить"
},
{
"text": "кьаби щвезабизе",
"precomment": "что",
"comment": "нанести удар"
},
{
"text": "къезаризе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "победить",
"examples": [
{
"ru": "поразить вражеские войска (неприятеля)",
"av": "тушманасул аскарал къезаризе (аскараздаса бергьине)"
}
]
},
{
"text": "сахлъиялъе зарал гьабизе; жагъаллъизабизе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "причинить вред здоровью",
"examples": [
{
"ru": "туберкулёз поразил легкие",
"av": "туберкулёзалъ гьуърул жагъал гьаруна"
}
]
},
{
"text": "гӏажаиблъизавизе, хӏайранлъизавизе, кӏудияб асар гьабизе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "удивить"
}
]
}
{
"word": "поразиться",
"stress": 6,
"forms": [
"поразиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "виххун хутӏизе, тамашалъизе, гӏажаиблъизе, хӏикмалъизе"
}
]
}
{
"word": "поразмыслить",
"stress": 7,
"forms": [
"поразмыслить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏ ургъун пикру гьабизе; пикру гьабун бихьизе"
}
]
}
{
"word": "поранить",
"stress": 4,
"forms": [
"поранить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъукъизе, ругъун лъезе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "поранить ногу",
"av": "бох лъукъизе, бохалда ругъун лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "пораниться",
"stress": 4,
"forms": [
"пораниться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ругъун щвезе"
}
]
}
{
"word": "порастать",
"stress": 7,
"forms": [
"порастать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "порасти",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "порасти",
"stress": 7,
"forms": [
"порасти"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад бижизе (хер, рас); бижизе",
"precomment": "чем",
"examples": [
{
"ru": "поле поросло травой",
"av": "авлахъалда хер бижун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "порвать",
"stress": 5,
"forms": [
"порвать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бихъизе",
"precomment": "что (разорвать)",
"examples": [
{
"ru": "порвать костюм",
"av": "костюм бихъизе"
}
]
},
{
"text": "тӏезе, тӏезабизе",
"precomment": "с кем-чем (прервать связь)",
"comment": "бухьен тӏезе",
"examples": [
{
"ru": "порвать отношения",
"av": "гьоркьоблъи тӏезе"
},
{
"ru": "порвать нитку",
"av": "кун тӏезе"
}
]
},
{
"text": "бетӏизе, бетӏун базе",
"precomment": "(сорвать всё)",
"examples": [
{
"ru": "порвать все цветы",
"av": "киналго тӏугьдул ретӏизе, тӏун разе"
}
]
}
]
}
{
"word": "порваться",
"stress": 5,
"forms": [
"порваться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏун ине",
"precomment": "(разорваться)",
"examples": [
{
"ru": "провод порвался",
"av": "телалъул квар тӏун ана"
},
{
"ru": "пальто порвалось",
"av": "пальто бихъун ана"
}
]
},
{
"text": "гьоркъоб къотӏизе",
"precomment": "(прерваться)",
"comment": "бухьен",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "поредеть",
"stress": 6,
"forms": [
"поредеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъедерлъизе"
}
]
}
{
"word": "порез",
"stress": 4,
"forms": [
"порез"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи",
"precomment": "по глаголу порезать"
},
{
"text": "къотӏараб бакӏ, ругъун",
"precomment": "рана",
"examples": [
{
"ru": "порез на руке",
"av": "кверда лъураб ругъун; кверзул къотӏараб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "порезать",
"stress": 4,
"forms": [
"порезать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏизе, ругъун лъезе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "порезать руку",
"av": "квер къотӏизе, кверда ругъун лъезе"
}
]
},
{
"text": "къотӏизе",
"precomment": "что, чего",
"examples": [
{
"ru": "порезать хлеба",
"av": "чед (мочӏаби гьарун) къотӏизе"
}
]
},
{
"text": "хъвехъизе, хъун разе",
"precomment": "кого-что (многих)",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "порезать всех кур, уток",
"av": "киналго гӏанкӏуял, ордекал хъвехъизе (хъун разе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "порезаться",
"stress": 4,
"forms": [
"порезаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъачӏого къотӏизе, къотӏун ине",
"comment": "жинхъаго"
}
]
}
{
"word": "порекомендовать",
"stress": 13,
"forms": [
"порекомендовать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги, лъикӏаб къимат кьун, вихьизавизе; лъикӏаб къимат кьезе",
"precomment": "кого"
},
{
"text": "гӏакълу кьезе; малъа-хъвай гьабизе, насихӏат гьабизе",
"precomment": "что и с неопределённым (посоветовать)"
}
]
}
{
"word": "пористый",
"stress": 2,
"stem": "ПОРИСТ",
"forms": [
"пористый",
"пористая",
"пористое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏисинал картӏал ругеб, картӏахараб",
"examples": [
{
"ru": "пористая кожа",
"av": "картӏахараб тӏом"
},
{
"ru": "пористый чугун",
"av": "бакӏ-бакӏалда гӏисинаб гьодорлъи бугеб хъазан"
}
]
}
]
}
{
"word": "порицание",
"stress": 6,
"forms": [
"порицание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "бадибчӏвай (гьаби); гӏайиб гьаби",
"examples": [
{
"ru": "общественное порицание",
"av": "жамагӏаталъул бадибчӏвай"
}
]
}
]
}
{
"word": "порицать",
"stress": 6,
"forms": [
"порицать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бадибчӏвай гьабизе; гӏайиб гьабизе; семизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "порицать чьё-либо поведение",
"av": "лъил букӏаниги хьвада-чӏвади какизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "порка",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"порка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалхин (букъараб жо)",
"precomment": "по глаголу пороть¹"
}
],
"see_also": [
{
"target": "пороть",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "порка",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"порка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "вухи, вакин, кьаби",
"precomment": "по глаголу пороть²"
}
],
"see_also": [
{
"target": "пороть",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "порнографический",
"stress": 10,
"forms": [
"порнографический",
"порнографическая",
"порнографическое"
],
"senses": [
{
"text": "порнографиялъул; порнографиялда бухьараб"
}
]
}
{
"word": "порнография",
"stress": 8,
"forms": [
"порнография"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏужугӏаданалъулги бихьинчиясулги гьоркьоблъи къабихӏаб, хал гьабизе нечараб, сурараб хӏалалда суратазда бихьизаби"
},
{
"text": "гьедин рахъарал суратал"
}
]
}
{
"word": "поровну",
"stress": 2,
"forms": [
"поровну"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "бащадго, бащад гьабун",
"examples": [
{
"ru": "разделить поровну",
"av": "бащад гьабун бикьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "порог",
"stress": 4,
"forms": [
"порог"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "рагьумахӏу, кӏалтӏу"
},
{
"text": "гӏурул тӏиналда гама хьвадизе квалквал гьабулеб ганчӏил ругӏел",
"precomment": "речной"
},
{
"examples": [
{
"ru": "за порог",
"av": "къватӏибе"
},
{
"ru": "за порогом",
"av": "къватӏибехун; рагьумахӏуялда нахъехун"
},
{
"ru": "на порог не пускать",
"av": "нуцӏил кӏалтӏе виччангутӏизе"
},
{
"ru": "с порога",
"av": "нуцӏил кӏалтӏасанго (нуцӏихъанго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "порода",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОД",
"forms": [
"порода"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тайпа",
"labels": [
"сельское хозяйство, сельскохозяйственный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "лошадь орловской породы",
"av": "орловалъулаб тайпаялъул чу"
},
{
"ru": "хвойные породы",
"av": "рукӏкӏби гӏадал тӏанхал ругел (накӏкӏигъотӏол) тайпаби"
}
]
},
{
"text": "тайпа",
"precomment": "категория людей",
"examples": [
{
"ru": "богатырская порода",
"av": "залимаб тайпа"
},
{
"ru": "человек особой породы",
"av": "хасаб тайпаялъул чи (инсан)"
}
]
},
{
"text": "минерал, тайпа",
"labels": [
"геология"
],
"examples": [
{
"ru": "горные породы",
"av": "мугӏрузул (мугӏрузда рукӏунел) минералал"
}
]
},
{
"text": "тайпа",
"precomment": "о растениях",
"examples": [
{
"ru": "лиственная порода",
"av": "тӏанхал ругеб тайпа"
}
]
}
]
}
{
"word": "породистый",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОДИСТ",
"forms": [
"породистый",
"породистая",
"породистое"
],
"senses": [
{
"text": "тайпадулаб",
"comment": "тайпа лъикӏаб",
"examples": [
{
"ru": "породистая лошадь",
"av": "тайпадулаб чу"
}
]
}
]
}
{
"word": "породить",
"stress": 6,
"stem": "ПОРОДИ",
"forms": [
"породить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьабизе",
"precomment": "кого (родить)",
"comment": "гьавизе, гьайизе",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
},
{
"text": "бижизабизе",
"precomment": "что",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "его поступок породил много толков",
"av": "гьес гьабураб ишалъ гӏемерал харбал рижизаруна"
}
]
}
]
}
{
"word": "породниться",
"stress": 7,
"forms": [
"породниться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏагарлъизе, гӏагарав чилъун лъугьине",
"precomment": "с кем"
}
]
}
{
"word": "порождать",
"stress": 7,
"forms": [
"порождать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "породить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "порождение",
"stress": 7,
"forms": [
"порождение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏасил, щвараб пайда, бижи",
"examples": [
{
"ru": "безработица – порождение капитализма",
"av": "хӏалтӏи гьечӏолъи (гьечӏого хутӏи) (ккола) капитализмалъул хӏасил (капитализмалъ бижизабураб жо)"
}
]
}
]
}
{
"word": "порожистый",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОЖИСТ",
"forms": [
"порожистый",
"порожистая",
"порожистое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏинда чӏахӏиял ганчӏал ругеб, ругӏалаби ругеб",
"examples": [
{
"ru": "порожистое дно",
"av": "битӏараб гьечӏеб, ругӏалаби ругеб тӏину"
}
]
}
]
}
{
"word": "порожний",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОЖН",
"forms": [
"порожний",
"порожняя",
"порожнее"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "чӏобогояб, чӏехьараб",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "порожний мешок",
"av": "чӏобогояб къандалъо"
}
]
},
{
"precomment": "переливать из пустого в порожнее",
"text": "пайда гьечӏеб хӏалтӏи гьабизе, чӏобогояб хабар бицине"
}
]
}
{
"word": "порожняком",
"stress": 9,
"forms": [
"порожняком"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "чӏехьон",
"examples": [
{
"ru": "грузовик идёт порожняком",
"av": "къайи баччулеб машина чӏехьон (тӏад къайи гьечӏого) унеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "порознь",
"stress": 2,
"forms": [
"порознь"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "батӏа-батӏаго; рикь-рикьун",
"examples": [
{
"ru": "жить порознь",
"av": "батӏабатӏаго гӏумру гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "порой",
"stress": 4,
"forms": [
"порой"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "мех-мехалда, цо-цо мехалъ",
"examples": [
{
"ru": "порой он бывал молчалив",
"av": "мех-мехалда гьев вуцӏцӏун чӏолаан"
}
]
}
]
}
{
"word": "порок",
"stress": 4,
"forms": [
"порок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏунгутӏи, гъая, галгъай, гӏайиб",
"precomment": "недостаток",
"examples": [
{
"ru": "лживость – большой порок",
"av": "гьерсихъанлъи кӏудияб гӏунгутӏи ккола (буго)"
}
]
},
{
"text": "гӏайиблъи, ками",
"precomment": "физический недостаток",
"examples": [
{
"ru": "порок сердца",
"av": "рекӏел гӏунгутӏи (гъая)"
}
]
},
{
"text": "квешлъи, хъублъи",
"precomment": "разврат",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
}
]
}
{
"word": "поросёнок",
"forms": [
"поросёнок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "болъонил тӏинчӏ"
}
]
}
{
"word": "пороситься",
"stress": 6,
"forms": [
"пороситься"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏанчӏи гьаризе, къинлъизе",
"comment": "болъоналъ тӏанчи гьаризе"
}
]
}
{
"word": "поросль",
"stress": 2,
"forms": [
"поросль"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏолохъанаб рохь",
"precomment": "молодой лес"
},
{
"text": "хӏохьодасан, кьибилалдасан кӏанцӏарал чӏорал",
"precomment": "побеги"
},
{
"text": "гӏолохъанаб гӏел",
"precomment": "молодое поколение",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "пороть",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"пороть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "вухизе, вацӏизе, тагӏзир гьабизе (кьабизе)",
"precomment": "кого",
"examples": [
{
"ru": "пороть розгами",
"av": "хьопица вухизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "пороть",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"пороть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалхӏине",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "пороть юбку",
"av": "юбка чӏалхине"
}
]
}
]
}
{
"word": "пороть",
"stress": 4,
"homonym": 3,
"forms": [
"пороть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "пороть ерунду (чушь, вздор)",
"av": "чӏанда бицине, гӏантал жал рицине"
}
]
}
]
}
{
"word": "порох",
"stress": 2,
"forms": [
"порох"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тункӏихер",
"examples": [
{
"ru": "бездымный порох",
"av": "кӏкӏуй букӏунареб хер"
}
]
},
{
"text": "хехго ццин бахъунев чи",
"precomment": "вспыльчивый человек",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"examples": [
{
"ru": "не хватает пороха (пороху)",
"av": "къуват, хӏал гӏолеб гьечӏо"
},
{
"ru": "пороху не нюхал",
"av": "рагъде ккечӏо, вагъичӏо (жеги харил махӏ чӏвачӏо)"
}
]
}
]
}
{
"word": "пороховница",
"stress": 9,
"forms": [
"пороховница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тункӏихер балеб таргьа, харилълъар",
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"examples": [
{
"ru": "есть ещё порох в пороховницах",
"av": "жеги гулла-хер лъугӏун гьечӏо (жеги жигар-жаналда вуго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "порочить",
"stress": 4,
"forms": [
"порочить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "квешаблъун, гъалатӏаблъун, пайда гьечӏеблъун рикӏкӏине",
"precomment": "кого-что, осуждать",
"examples": [
{
"ru": "порочить чью-либо работу",
"av": "лъилниги хӏалтӏи какизе, квешаблъун, бегьулареблъун рикӏкӏине"
}
]
},
{
"text": "суризавизе, къватӏив чӏвазавизе",
"precomment": "позорить",
"examples": [
{
"ru": "порочить чье-либо имя",
"av": "лъилниги цӏаралда назаб чӏвазе, басра гьабизе, къадру хвезабизе, хъублъизабизе, гӏодовегӏан гьавизе, тӏанкӏ лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "порочность",
"stress": 4,
"forms": [
"порочность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "квешлъи, нахъегӏанлъи, муруват гьечӏолъи, къадру хвей, къадарлъи, адаб гьечӏолъи",
"precomment": "безнравственность"
},
{
"text": "гъалатӏаб, мекъаб, хатӏаяб букӏин, тӏекълъи",
"precomment": "ошибочность"
}
]
}
{
"word": "порочный",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОЧН",
"forms": [
"порочный",
"порочная",
"порочное"
],
"senses": [
{
"text": "квешаб, нахъегӏанаб; хьвада-чӏвадиялда, рукӏа-рахъиналда, яхӏ-намусалда данде кколареб; адаб гьечӏеб, къадараб, къадру хвараб",
"precomment": "безнравственный",
"examples": [
{
"ru": "порочное поведение",
"av": "нахъегӏанаб, сурараб, квешаб хьвада-чӏвади"
}
]
},
{
"text": "гъалатӏаб, мекъаб, хатӏаяб",
"precomment": "ошибочный"
}
]
}
{
"word": "пороша",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОШ",
"forms": [
"пороша"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьанжего-гьанже (ахӏанже) бараб гӏазу, гӏазул тӏеренаб хъал (гъалай)",
"examples": [
{
"ru": "ехать по первой пороше",
"av": "тӏоцебе бараб гӏазудасан ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "порошить",
"stress": 6,
"forms": [
"порошить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏисинаб гӏазу базе (гӏазул гъалай ккезе), гӏазул тӏеренаб хъалалъ ракь бацизе",
"comment": "чаще безличное"
}
]
}
{
"word": "порошок",
"stress": 6,
"forms": [
"порошок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хъури, порошок",
"comment": "хӏарараб, хъурараб жо",
"examples": [
{
"ru": "зубной порошок",
"av": "цаби чурулеб порошок"
},
{
"ru": "принять порошок",
"av": "порошок (хӏарараб дару) гьекъезе"
},
{
"ru": "стереть в порошок",
"av": "хӏур гьабизе, щущахъ риххизаризе, хъурун разе (щивниги, щалниги)"
}
]
}
]
}
{
"word": "порою",
"stress": 4,
"forms": [
"порою"
],
"labels": [
"наречие"
],
"see_also": [
{
"target": "порой",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "порт",
"forms": [
"порт"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "порт",
"comment": "гумул чӏезе гьабураб бакӏ"
},
{
"examples": [
{
"ru": "воздушный порт",
"av": "аэропорт"
}
]
}
]
}
{
"word": "портативный",
"stress": 7,
"stem": "ПОРТАТИВН",
"forms": [
"портативный",
"портативная",
"портативное"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб, квегӏенаб, цадахъ босизе санагӏатаб",
"examples": [
{
"ru": "портативная пишущая машинка",
"av": "гьитӏинаб (цадахъ босизе санагӏатаб) хъвадарулеб машинка"
}
]
}
]
}
{
"word": "портвейн",
"stress": 6,
"forms": [
"портвейн"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "портвейн",
"comment": "чагъиралъул къвакӏараб тайпа"
}
]
}
{
"word": "портить",
"stress": 2,
"forms": [
"портить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хвезабизе, ярагьунареблъун гьабизе",
"precomment": "кого-что, приводить в негодность",
"examples": [
{
"ru": "портить станок",
"av": "станок хвезабизе"
},
{
"ru": "портить игрушки",
"av": "расанкӏаби хвезаризе"
},
{
"ru": "портить зрение",
"av": "берал хвезаризе"
},
{
"ru": "портить здоровье",
"av": "сахлъи хвезабизе"
}
]
},
{
"precomment": "делать неприятным",
"examples": [
{
"ru": "портить впечатление",
"av": "сунцаниги гьабураб асар хвезабизе"
},
{
"ru": "портить настроение",
"av": "рекӏел хӏал (кеп) хвезабизе"
},
{
"ru": "портить отношения",
"av": "гьоркьорлъаби (бухьенал) хвезаризе"
}
]
},
{
"text": "квешаб асар гьабизе (асаралда гъоркье ккезавизе), квешлъиялде цӏазе, хвезавизе",
"precomment": "оказывать дурное влияние",
"examples": [
{
"ru": "портить ребёнка плохим воспитанием",
"av": "квешаб (мекъаб) тарбияги кьун, лъимер хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "портиться",
"stress": 2,
"forms": [
"портиться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хвезе",
"examples": [
{
"ru": "фанера портится от сырости",
"av": "регьелалъ (реччелалъ) фанера хола (хвезабула)"
},
{
"ru": "мясо быстро портится",
"av": "гьан хехго хола (махӏцуна)"
},
{
"ru": "наши отношения стали портиться",
"av": "нижер гьоркьорлъаби хвезе лъугьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "портмоне",
"stress": 8,
"forms": [
"портмоне"
],
"labels": [
"средний род",
"несклоняемое"
],
"senses": [
{
"text": "можникӏ",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
}
]
}
{
"word": "портниха",
"stress": 6,
"forms": [
"портниха"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ретӏел букъулей чӏужу, ратӏлил местӏер, юкъарухъан"
}
]
}
{
"word": "портной",
"stress": 6,
"forms": [
"портной"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ретӏел букъулев чи, ратӏлил местӏер, вукъарухъан",
"examples": [
{
"ru": "мужской портной",
"av": "бихьиназе ретӏел букъулев чи, бихьиназул ратӏлил устар"
}
]
}
]
}
{
"word": "портовый",
"stress": 5,
"forms": [
"портовый",
"портовая",
"портовое"
],
"senses": [
{
"text": "порталъул",
"examples": [
{
"ru": "портовые рабочие",
"av": "порталъул хӏалтӏухъаби"
},
{
"ru": "портовый город",
"av": "порт бугеб шагьар"
}
]
}
]
}
{
"word": "портрет",
"stress": 6,
"forms": [
"портрет"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "портрет",
"comment": "художникас, скульпторас, фотографас бахъараб, гьабураб цо яги чанго чиясул сурат"
},
{
"text": "литературияб асаралда героясул сипат-сурат",
"labels": [
"литература"
]
},
{
"examples": [
{
"ru": "живой портрет",
"av": "кутакалда лъиданиги релълъарав"
}
]
}
]
}
{
"word": "портретист",
"stress": 8,
"forms": [
"портретист"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "портретал рахъулев художник"
}
]
}
{
"word": "портсигар",
"stress": 8,
"forms": [
"портсигар"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "папиросазул гъутухъ"
}
]
}
{
"word": "португалец",
"stress": 7,
"forms": [
"португалец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "португалияв"
}
]
}
{
"word": "португалка",
"stress": 7,
"forms": [
"португалка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "португалияй"
}
]
}
{
"word": "португальский",
"stress": 7,
"forms": [
"португальский",
"португальская",
"португальское"
],
"senses": [
{
"text": "португалиялъул (-зул)",
"examples": [
{
"ru": "португальский язык",
"av": "португалиязул мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "португальцы",
"stress": 7,
"forms": [
"португальцы"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "португалиял"
}
]
}
{
"word": "портупея",
"stress": 7,
"forms": [
"портупея"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "портуфея",
"comment": "ярагъ борчине хӏалтӏизабулеб рачел",
"labels": [
"военный термин"
]
}
]
}
{
"word": "портфель",
"stress": 6,
"forms": [
"портфель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "портфель",
"examples": [
{
"ru": "кожаный портфель",
"av": "хьвацӏил (лакайдул) портфель"
}
]
},
{
"text": "хъулухъ",
"precomment": "должность",
"examples": [
{
"ru": "министерский портфель",
"av": "министрасул хъулухъ"
}
]
},
{
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "портфель издательства",
"av": "басмаханаялда рахъизе ругел асарал (машинкаялда кьабун хӏадур гьарурал)"
}
]
}
]
}
{
"word": "портьера",
"stress": 6,
"forms": [
"портьера"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "портьера, гордабигъ, нуцӏидабигъ",
"comment": "бицатаб ххамил гьабураб"
}
]
}
{
"word": "портянка",
"stress": 5,
"forms": [
"портянка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "портянка",
"comment": "хӏатӏазда жемулеб жо"
}
]
}
{
"word": "порубить",
"stress": 6,
"forms": [
"порубить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубанго, кинабго къотӏизе",
"precomment": "что (вырубить)",
"examples": [
{
"ru": "порубить все деревья",
"av": "киналго гъутӏби къотӏизе (къотӏун разе)"
}
]
},
{
"text": "къотӏ-къотӏун базе",
"precomment": "что, чего (изрубить)",
"examples": [
{
"ru": "порубить мяса",
"av": "гьан къотӏ-къотӏун базе"
}
]
},
{
"text": "хъвехъун, гъурун разе",
"precomment": "кого-что (многих)"
}
]
}
{
"word": "порубка",
"stress": 4,
"forms": [
"порубка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи",
"precomment": "по гл. порубить"
},
{
"text": "рохь къотӏараб яги къотӏулеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "поругание",
"stress": 6,
"forms": [
"поругание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъир (инжит, басра) гьави",
"labels": [
"книжное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "отдать на поругание",
"av": "хӏакъир гьавизе тезе (кьезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "поругать",
"stress": 6,
"forms": [
"поругать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "семизе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "лъиде бугониги"
}
]
}
{
"word": "поругаться",
"stress": 6,
"forms": [
"поругаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "семизе, дагӏбадизе",
"precomment": "с кем (поссориться)",
"comment": "щивгунниги"
}
]
}
{
"word": "порука",
"stress": 4,
"stem": "ПОРУК",
"forms": [
"порука"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадевоси",
"examples": [
{
"ru": "взять кого-либо на поруки",
"av": "щивниги тӏаде восизе (жиндирго жавабчилъиялде восизе), гъоркьчӏей гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "поручать(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"поручать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "поручить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "поручение",
"stress": 6,
"stem": "ПОРУЧЕНИ",
"forms": [
"поручение"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадкъай, аманат",
"examples": [
{
"ru": "дать кому-либо поручение",
"av": "лъиениги тӏадкъай кьезе"
},
{
"ru": "исполнить поручение",
"av": "тӏадкъай тӏубазе"
},
{
"ru": "по поручению кого-либо",
"av": "лъилниги тӏакъаялда рекъон"
}
]
}
]
}
{
"word": "поручитель",
"stress": 6,
"stem": "ПОРУЧИТЕЛ",
"forms": [
"поручитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги (жинца) тӏаде восарав",
"examples": [
{
"ru": "подпись поручителя",
"av": "жинца тӏаде восарасул гъолбас"
}
]
}
]
}
{
"word": "поручить",
"stress": 6,
"forms": [
"поручить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "борчлъун, тӏадаблъун гьабизе, аманат гьабизе",
"precomment": "кому-чему, что и с неопределённой формой глагола (вменить в обязанность)",
"examples": [
{
"ru": "поручить кому-либо доставить письмо",
"av": "кагъат щвезабизе лъиениги аманат гьабизе"
}
]
},
{
"text": "божилъи гьабизе; тӏад къазе",
"precomment": "кого-что (вверить)",
"examples": [
{
"ru": "поручить детей кому-либо",
"av": "лъимал лъиданиги тӏад къан (божилъи гьабун) тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "поручиться",
"stress": 6,
"forms": [
"поручиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кинаб бугониги борч, жавабчилъи тӏаде босизе",
"precomment": "за кого-что"
}
]
}
{
"word": "поручни",
"stress": 2,
"forms": [
"поручни"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "гӏер, мокъ, квар",
"comment": "квералъ кквезе бугеб",
"examples": [
{
"ru": "держаться за поручни",
"av": "гӏер, мокъ кквезе (автобусалда, троллейбусалда, болъода)"
}
]
}
]
}
{
"word": "порхать",
"stress": 5,
"stem": "ПОРХА",
"forms": [
"порхать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бигьаго боржине",
"comment": "цо бакӏалдаса цогиялъубе",
"examples": [
{
"ru": "птица порхает по веткам",
"av": "хӏинчӏ гӏаркьалабазда бигьаго боржанхъулеб буго"
}
]
},
{
"text": "бигьаяб, ургъел гьечӏеб гӏумру гьабизе",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "порционный",
"stress": 6,
"stem": "ПОРЦИОНН",
"forms": [
"порционный",
"порционная",
"порционное"
],
"senses": [
{
"text": "порцияби, бутӏаби гьарураб, бутӏабазде бикьараб"
}
]
}
{
"word": "порция",
"stress": 2,
"stem": "ПОРЦИ",
"forms": [
"порция"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏа, порция",
"examples": [
{
"ru": "две порции котлет",
"av": "котлетазул кӏиго порция"
}
]
}
]
}
{
"word": "порча",
"stress": 2,
"forms": [
"порча"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хвезаби",
"precomment": "по гл. портить"
},
{
"text": "хвей",
"precomment": "по гл. портиться",
"examples": [
{
"ru": "порча зрения",
"av": "берзул канлъи ин (загӏиплъи, хвей)"
}
]
},
{
"text": "берккей, чияр кӏалалдалъун къварилъи ккей",
"precomment": "в поверях"
}
]
}
{
"word": "поршень",
"stress": 2,
"forms": [
"поршень"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "поршень",
"comment": "моторалъул, насосалъул"
}
]
}
{
"word": "порыв",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"порыв"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "туркӏи, циндаго кутаклъи; речӏчӏун бачӏин",
"examples": [
{
"ru": "порыв ветра",
"av": "гьури циндаго кутаклъи, речӏчӏун бачӏин"
}
]
},
{
"text": "цебетӏей, туркӏи",
"precomment": "подъём",
"examples": [
{
"ru": "трудовой порыв",
"av": "хӏалтӏул цебетӏей; шавкъ бачӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "порыв",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"порыв"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏей; тӏураб бакӏ",
"precomment": "по гл. порваться"
}
]
}
{
"word": "порывать",
"stress": 6,
"forms": [
"порывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "порвать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "порываться",
"stress": 6,
"forms": [
"порываться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "жигар, хӏаракат бахъизе",
"examples": [
{
"ru": "порываться вперёд",
"av": "церехун ине хӏаракат бахъизе"
}
]
},
{
"text": "туркӏи лъугьине"
},
{
"text": "тӏезе, батӏалъизе"
}
]
}
{
"word": "порыжелый",
"stress": 6,
"stem": "ПОРЫЖЕЛ",
"forms": [
"порыжелый",
"порыжелая",
"порыжелое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогьилкьераб, тӏогьиллъараб, тӏогьилаб кьер чӏвараб",
"examples": [
{
"ru": "порыжелая трава",
"av": "тӏогьиллъараб хер"
},
{
"ru": "порыжелый воротник",
"av": "тӏогьилаб кьер чӏвараб (гурдил) габур"
}
]
}
]
}
{
"word": "порыжеть",
"stress": 6,
"forms": [
"порыжеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогьиллъизе"
}
]
}
{
"word": "порыться",
"stress": 4,
"forms": [
"порыться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "гелгедизе, ваккаризе, хъирщадизе",
"comment": "хъирщун балагьизе",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "порыться в чемодане",
"av": "чемоданалъув гелгедизе"
}
]
},
{
"precomment": "порыться в памяти",
"text": "ракӏалде щвезабизе (бачӏинабизе)"
}
]
}
{
"word": "порядковый",
"stress": 4,
"stem": "ПОРЯДКОВ",
"forms": [
"порядковый",
"порядковая",
"порядковое"
],
"senses": [
{
"text": "иргадул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "порядковый номер",
"av": "иргадулаб номер"
}
]
},
{
"text": "иргадул рикӏкӏен",
"precomment": "порядковое числительное"
}
]
}
{
"word": "порядком",
"stress": 4,
"forms": [
"порядком"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ, лъикӏго, гӏезегӏан",
"precomment": "очень",
"examples": [
{
"ru": "я порядком устал",
"av": "дун лъикӏго свакана"
}
]
},
{
"text": "лъикӏаб куцалда",
"precomment": "как следует",
"examples": [
{
"ru": "он ничего порядком не сделал",
"av": "гьес лъикӏаб куцалда (букӏине кколеб куцалъ) щибниги гьабичӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "порядок",
"stress": 4,
"forms": [
"порядок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "низам, гӏадлу-низам",
"examples": [
{
"ru": "привести в порядок",
"av": "низамалде бачине"
},
{
"ru": "соблюдать порядок",
"av": "гӏадлу-низам цӏунизе"
}
]
},
{
"text": "ирга, тартиб",
"precomment": "последовательность",
"examples": [
{
"ru": "алфавитный порядок",
"av": "алфавиталъул тартиб"
}
]
},
{
"text": "гӏадат",
"precomment": "обычай, обыкновение",
"examples": [
{
"ru": "по заведённому порядку",
"av": "чӏезабураб гӏадаталда рекъон"
}
]
},
{
"text": "къагӏида",
"precomment": "правила, способ",
"examples": [
{
"ru": "порядок голосования",
"av": "гьаракь кьеялъул (кьолеб) къагӏида, низам"
}
]
},
{
"text": "низам",
"labels": [
"военный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "боевой порядок",
"av": "рагъулаб низам"
}
]
},
{
"text": "хасият, тӏабигӏаталъул (хасияталъул) лъугьа-бахъинал",
"precomment": "свойство, качество",
"examples": [
{
"ru": "явления одного порядка",
"av": "цого хасияталъул лъугьа-бахъинал"
}
]
}
]
}
{
"word": "порядочно",
"stress": 4,
"forms": [
"порядочно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "намус бацӏцӏадго, намусалда, ракӏ бацӏцӏадго, ритӏухъго, гьумер хъахӏго",
"precomment": "честно",
"examples": [
{
"ru": "вести себя порядочно",
"av": "намус бацӏцӏадго хьвадизе",
"comment": "гӏумру гьабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏемер, цӏакъ",
"precomment": "много, сильно",
"examples": [
{
"ru": "идти ещё порядочно",
"av": "жеги гӏемер (манзилалъ) ине"
},
{
"ru": "устал порядочно",
"av": "цӏакъ свакана"
}
]
}
]
}
{
"word": "порядочность",
"stress": 4,
"forms": [
"порядочность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "намус бацӏцӏалъи, муруватлъи",
"comment": "муруват буголъи"
}
]
}
{
"word": "порядочный",
"stress": 4,
"forms": [
"порядочный",
"порядочная",
"порядочное"
],
"senses": [
{
"text": "намус бацӏцӏадав, ракӏ бацӏцӏадав, муруватав",
"examples": [
{
"ru": "порядочный человек",
"av": "намус бацӏцӏадав чи, муруват бугев чи"
}
]
},
{
"text": "гӏезегӏан кӏудияб",
"precomment": "довольно большой",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "порядочный заработок",
"av": "гӏезегӏан кӏудияб харж"
},
{
"ru": "мороз порядочный",
"av": "гӏураб цӏорой"
}
]
}
]
}