{
"word": "преамбула",
"stress": 4,
"forms": [
"преамбула"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "преамбула",
"comment": "кинаб букӏаниги законалъулаб акталъул, халказда гьоркьосеб къотӏиялъул цеберагӏи"
}
]
}
{
"word": "пребывание",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕБЫВАНИ",
"forms": [
"пребывание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "вукӏин, чӏей",
"precomment": "по глаголу пребывать",
"examples": [
{
"ru": "пребывание в дороге",
"av": "нухда (сапаралда) вукӏин"
},
{
"ru": "место постоянного пребывания",
"av": "цо ккураб (даимаб) чӏараб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "пребывать",
"stress": 7,
"forms": [
"пребывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "вукӏине",
"examples": [
{
"ru": "пребывать у власти",
"av": "бетӏерлъуда вукӏине"
},
{
"ru": "пребывать в унынии",
"av": "пашманлъун вукӏине, ракӏ бекун, гӏодов чӏван вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "превалировать",
"stress": 7,
"forms": [
"превалировать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏокӏлъи букӏине",
"precomment": "над чем-кем и без дополнения"
}
]
}
{
"word": "превзойти",
"stress": 9,
"forms": [
"превзойти"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏине, тӏокӏ борчӏизе, цӏикӏкӏел букӏине",
"precomment": "кого-что",
"comment": "превысить",
"examples": [
{
"ru": "доходы превзошли расходы",
"av": "харжаздаса хайир цӏикӏкӏана"
},
{
"ru": "это превзошло все ожидания",
"av": "гьеб хьулалдасаги (ракӏалда букӏаралдасаги) тӏокӏ борчӏана, цӏикӏкӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏокӏлъи букӏин загьирлъизе",
"comment": "обнаружить превосходство",
"examples": [
{
"ru": "превзойти всех остроумием",
"av": "гӏакълу-цӏодорлъиялъул рахъалъ киназдасаго тӏокӏ вукӏине, тӏокӏлъизе"
},
{
"ru": "превзойти самого себя",
"av": "бажариларин ккараб жо гьабизе кӏвезе (жиндасаго бергьине)"
}
]
}
]
}
{
"word": "превозмогать",
"stress": 10,
"forms": [
"превозмогать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "превозмочь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "превозмочь",
"stress": 8,
"forms": [
"превозмочь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къезабизе, бергьине (сундасаниги), къвинабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "превозмочь усталость",
"av": "свак къезабизе, къвинабизе; свакалдаса бергьине"
}
]
}
]
}
{
"word": "превознести",
"stress": 11,
"forms": [
"превознести"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодо гьабизе; цӏикӏкӏун веццизе, кӏудияб къимат кьезе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "превознести до небес",
"av": "веццун зодове вахинавизе; цӏакъ кутакалда веццизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "превосходительство",
"stress": 10,
"forms": [
"превосходительство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанлъи, тӏадегӏанав",
"precomment": "дур",
"comment": "революциялде щвезегӏан тӏадегӏанал хъулухъазул гӏадамазул, генералзабазул хӏурмат гьабун абулеб букӏараб рагӏи"
}
]
}
{
"word": "превосходить",
"stress": 10,
"forms": [
"превосходить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "превзойти",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "превосходный",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕВОСХОДН",
"forms": [
"превосходный",
"превосходная",
"превосходное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ лъикӏаб, гӏемер лазатаб",
"examples": [
{
"ru": "превосходная мысль",
"av": "цӏакъ лъикӏаб пикру"
},
{
"ru": "превосходная погода",
"av": "цӏакъ лазатаб гьавабакъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "превосходство",
"stress": 8,
"forms": [
"превосходство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏокӏлъи, цӏакълъи",
"examples": [
{
"ru": "превосходство в технике",
"av": "техникаялъул тӏокӏлъи, цӏакълъи"
},
{
"ru": "доказать своё превосходство",
"av": "жиндирго тӏокӏлъи чӏезабизе, бихьизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "превратить",
"stress": 8,
"forms": [
"превратить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "сверизабизе, буссинабизе",
"precomment": "кого-что в кого-что",
"examples": [
{
"ru": "превратить лёд в воду",
"av": "цӏер лъеде сверизабизе"
},
{
"ru": "превратить дело в шутку",
"av": "иш махсараялде сверизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "превратиться",
"stress": 8,
"forms": [
"превратиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "сверун ине, сверизе, буссине",
"precomment": "в кого-что",
"examples": [
{
"ru": "вода превратилась в лёд",
"av": "лъим цӏералде сверун ана (сверана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "превратно",
"stress": 6,
"forms": [
"превратно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "хисардун, битӏ гьечӏого, ккечӏого, мекъса, батӏайиса",
"examples": [
{
"ru": "понять превратно чьи-либо слова",
"av": "лъилниги рагӏаби (калам) батӏайиса ричӏчӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "превратность",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕВРАТНОС",
"forms": [
"превратность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хисарди, битӏ гьечӏолъи, цо хӏалалда чӏунгутӏи, битӏкке-чӏолъи",
"comment": "изменчивость",
"examples": [
{
"ru": "превратность счастья",
"av": "талихӏалъе"
},
{
"ru": "превратность мнения",
"av": "пикру хиси"
}
]
},
{
"text": "гьересияб, мекъаб букӏин",
"precomment": "ложность"
}
]
}
{
"word": "превратный",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕВРАТН",
"forms": [
"превратный",
"превратная",
"превратное"
],
"senses": [
{
"text": "хисардулеб, цо хӏалалда чӏолареб, битӏ гьечӏеб",
"comment": "изменчивый",
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"examples": [
{
"ru": "превратное счастье",
"av": "хисардулеб талихӏ"
}
]
},
{
"text": "гьересияб, мекъаб",
"comment": "ложный",
"examples": [
{
"ru": "превратное понятие о чём-либо",
"av": "сундулниги хӏалакъалъулъ мекъаб бичӏчӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "превращать(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"превращать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "превратить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "превращение",
"stress": 8,
"forms": [
"превращение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "свери, буссин",
"precomment": "по глаголу превратить"
},
{
"text": "сверун ин",
"precomment": "по глаголу превратиться"
}
]
}
{
"word": "превысить",
"stress": 5,
"forms": [
"превысить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏун гьабизе, цӏикӏкӏинабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "превысить норму",
"av": "нормаялдаса цӏикӏкӏун гьабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏокӏ борчӏизе, кколелдаса эхеде ине, гӏурхъи бахине",
"comment": "выйти за пределы допустимого",
"examples": [
{
"ru": "превысить полномочия",
"av": "кьурал ихтияраздаса тӏокӏ ворчӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "превышать",
"stress": 7,
"forms": [
"превышать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "превысить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "превыше",
"stress": 5,
"forms": [
"превыше"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏан",
"comment": "букӏине",
"examples": [
{
"ru": "любовь к отечеству превыше всего",
"av": "сундасаго (киналдасаго) ватӏаналде (инсул ракьалде) бугеб рокьи тӏадегӏанаб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "превышение",
"forms": [
"превышение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏин, цӏикӏкӏинаби",
"precomment": "по глаголу превысить",
"examples": [
{
"ru": "превышение доходов над расходами",
"av": "харжаздаса хайирал цӏикӏкӏин"
}
]
},
{
"text": "тӏокӏлъи",
"comment": "излишек",
"examples": [
{
"ru": "выполнить план с превышением",
"av": "план тӏокӏлъигун (цӏикӏкӏунги) тӏубазабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преграда",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕГРАД",
"forms": [
"преграда"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "квекӏен, сангар, галан, захӏмалъи",
"examples": [
{
"ru": "преодолеть все преграды",
"av": "киналго квекӏенал къезаризе (квекӏеназдаса бергьине)"
}
]
}
]
}
{
"word": "преградить",
"stress": 8,
"forms": [
"преградить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебе гали лъезе, квекӏен гьабизе, нух къазе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "преградить кому-либо путь",
"av": "лъие бугониги нух къазе (гьукъизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "преграждать",
"stress": 9,
"forms": [
"преграждать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "преградить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "пред",
"forms": [
"пред"
],
"labels": [
"предлог"
],
"see_also": [
{
"target": "перед",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предавать(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"предавать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предание",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"предание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"precomment": "по глаголу предать",
"examples": [
{
"ru": "предание суду",
"av": "судалде кьей"
},
{
"ru": "предание огню",
"av": "цӏадае бай (цӏадуе кьей), бухӏи"
},
{
"ru": "предание земле",
"av": "ракьулъ лъей (вукъи)"
}
]
}
]
}
{
"word": "предание",
"stress": 5,
"stem": "ПРЕДАНИ",
"homonym": 2,
"forms": [
"предание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "(умумузул) бицен",
"comment": "легенда",
"examples": [
{
"ru": "народное предание",
"av": "халкъияб бицен"
}
]
}
]
}
{
"word": "преданность",
"stress": 3,
"forms": [
"преданность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ритӏухълъи, ракӏ-ракӏалъ мутӏигӏлъи",
"examples": [
{
"ru": "преданность родине",
"av": "ватӏаналъе ритӏухълъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "преданный",
"stress": 3,
"forms": [
"преданный",
"преданная",
"преданное"
],
"senses": [
{
"text": "ритӏухъав; ракӏ-ракӏалъ мутӏигӏав",
"examples": [
{
"ru": "преданный друг",
"av": "ритӏухъав, чӏара-хьарав гьудул"
}
]
}
]
}
{
"word": "предатель",
"stress": 5,
"forms": [
"предатель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хиянатчи, ватӏаналъе хилиплъарав чи, хаин"
}
]
}
{
"word": "предательница",
"stress": 5,
"forms": [
"предательница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хиянатчӏужу, ватӏаналъе хилиплъарай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "предательский",
"stress": 5,
"stem": "ПРЕДАТЕЛЬСК",
"forms": [
"предательский",
"предательская",
"предательское"
],
"senses": [
{
"text": "хиянатаб"
},
{
"text": "макруяб; хӏиллаяб; рекӏкӏаб; божударекӏкӏкӏ гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "предательский поступок",
"av": "хиянатаб иш"
},
{
"ru": "предательский смех",
"av": "макруяб релъи"
},
{
"ru": "предательская погода",
"av": "рекӏкӏаб гьава-бакъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "предательство",
"stress": 5,
"forms": [
"предательство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хиянат, хиянатчилъи, хилиплъи, хаинлъи"
}
]
}
{
"word": "предать",
"stress": 5,
"forms": [
"предать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хилиплъизе",
"precomment": "кого-что (изменить)",
"examples": [
{
"ru": "предать своего друга",
"av": "жиндирго гьудуласе хилиплъизе"
}
]
},
{
"precomment": "подвергнуть чему-либо",
"examples": [
{
"ru": "предать суду",
"av": "судалде кьезе, цӏазе"
},
{
"ru": "предать забвению",
"av": "кӏочон тезавизе"
},
{
"ru": "предать земле",
"av": "вукъизе, ракъулъ лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предаться",
"stress": 5,
"forms": [
"предаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъилниги кверщаликье ине, кверде ине",
"precomment": "кому",
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"examples": [
{
"ru": "предаться врагу",
"av": "тушманасул кверде (рахъалде) ине"
}
]
},
{
"text": "сундулниги кверщаликье ккезе",
"precomment": "чему",
"examples": [
{
"ru": "предаться мечтам",
"av": "анищазул кверщаликье ккезе",
"comment": "анищал гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предварительно",
"stress": 8,
"forms": [
"предварительно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун"
}
]
}
{
"word": "предварительный",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕДВАРИТЕЛЬН",
"forms": [
"предварительный",
"предварительная",
"предварительное"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги цебеккунисеб",
"examples": [
{
"ru": "предварительная подготовка",
"av": "цебеккунисеб хӏадурлъи"
},
{
"ru": "предварительная продажа билетов",
"av": "цереккунго белтал ричи"
},
{
"ru": "предварительное соглашение",
"av": "цебеккун гьабураб разилъи, къотӏи-къай"
}
]
}
]
}
{
"word": "предвестие",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕДВЕСТИ",
"forms": [
"предвестие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цебехъан",
"examples": [
{
"ru": "предвестия весны",
"av": "ихдалил церехъаби",
"comment": "их тӏаде щолеб букӏиналъул гӏаламатал"
}
]
},
{
"text": "щибниги тӏаде щолеб, бачӏунеб, гӏагарлъулеб букӏин цебеккунго лъазабулеб гӏаламат"
}
]
}
{
"word": "предвестник",
"stress": 6,
"forms": [
"предвестник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун щибниги лъазабулев чи"
},
{
"text": "иш ккелалде цебе загьирлъараб гӏаламат"
}
]
}
{
"word": "предвещать",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕДВЕЩА",
"forms": [
"предвещать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун щибниги лъазабизе, бицине",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "это не предвещает ничего хорошего",
"av": "гьелъ цебеккун щибниги лъикӏаб жо бицунеб гьечӏо"
},
{
"ru": "тучи предвещали грозу",
"av": "накӏкӏаз зоб гъугъан цӏад балеблъи бицунеб букӏана",
"comment": "накӏкӏал зоб гъугъан цӏадаллъул чапарзабилъун рукӏана"
}
]
},
{
"text": "цебехъанлъун, чапарлъун букӏине"
}
]
}
{
"word": "предвзятость",
"stress": 7,
"forms": [
"предвзятость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун, сундулгунниги-лъилгунниги лъай-хъвай гьабилалде, хӏакъикъиял хӏужжабиги хӏисабалде росичӏого, бижараб пикру"
},
{
"text": "ургъичӏого кьураб къимат, бижараб пикру"
}
]
}
{
"word": "предвзятый",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕДВЗЯТ",
"forms": [
"предвзятый",
"предвзятая",
"предвзятое"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун, сундулгунниги-лъилгунниги лъай-хъвай гьабилалде, хӏакъикъиял хӏужжабиги хӏисабалде росичӏого, бижараб, кьураб"
},
{
"text": "хӏакъикъияб гуреб"
}
]
}
{
"word": "предвидение",
"stress": 6,
"forms": [
"предвидение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго лъай",
"examples": [
{
"ru": "научное предвидение",
"av": "гӏелмияб куцалъ букӏинесеб, ккелесеб цебеккунго бичӏчӏи, лъай"
}
]
},
{
"text": "букӏинесеб, ккелесеб цебеккунго бичӏчӏи, хӏисабалде босун букӏин"
}
]
}
{
"word": "предвидеть",
"stress": 6,
"forms": [
"предвидеть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго лъазе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "предвидеть ход событий",
"av": "лъугьа-бахъиназул ин цебеккунго бичӏчӏизе"
}
]
},
{
"text": "букӏинесеб, ккелесеб цебеккунго бичӏчӏизе, хӏисабалде босизе"
}
]
}
{
"word": "предвидеться",
"stress": 6,
"forms": [
"предвидеться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго лъан букӏине",
"examples": [
{
"ru": "предвидятся морозы",
"av": "квачазе (цӏорозе) букӏин цебеккунго лъалеб буго"
}
]
},
{
"text": "букӏинесеб, ккелесеб цебеккунго бичӏчӏун, хӏисабалде босун букӏине"
}
]
}
{
"word": "предвкушать",
"stress": 9,
"forms": [
"предвкушать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго сундасанниги лъикӏаб, ракӏ бохизабулеб асар щвезе"
},
{
"text": "кӏудияб гъирагун сундухъниги балагьун чӏезе"
}
]
}
{
"word": "предвкушение",
"stress": 9,
"forms": [
"предвкушение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго сундасанниги лъикӏаб, ракӏ бохизабулеб асар щвей"
}
]
}
{
"word": "предводитель",
"stress": 8,
"forms": [
"предводитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цевехъан"
},
{
"text": "къокъадул, аскаралъул, къавмалъул бетӏер"
}
]
}
{
"word": "предводительница",
"stress": 8,
"forms": [
"предводительница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цеехъан"
},
{
"text": "къокъадул, аскаралъул, къавмалъул бетӏер"
}
]
}
{
"word": "предводительство",
"stress": 8,
"forms": [
"предводительство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цебехъанлъи"
},
{
"text": "къокъадуе, къавмалъе, аскаралъе бетӏерлъи гьаби",
"examples": [
{
"ru": "под предводительством кого-либо",
"av": "лъилниги бетӏерлъиялда гъоркь"
}
]
}
]
}
{
"word": "предводительствовать",
"stress": 8,
"forms": [
"предводительствовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебехъанлъи, бетӏерлъи гьабизе",
"precomment": "кем-чем"
}
]
}
{
"word": "предвосхитить",
"stress": 11,
"forms": [
"предвосхитить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги жо цогидаздаса цебе гьабизе, хӏалтӏизабизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "предвосхитить ответ на вопрос",
"av": "суалалдаса жаваб цебе ккезе"
}
]
},
{
"text": "цебеккунго нахъгӏунтӏизе",
"examples": [
{
"ru": "предвосхитить чью-либо мысль",
"av": "лъилниги пикруялда цебеккунго нахъгӏунтӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предвосхищать",
"stress": 11,
"forms": [
"предвосхищать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предвосхитить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предвыборный",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕДВЫБОРН",
"forms": [
"предвыборный",
"предвыборная",
"предвыборное"
],
"senses": [
{
"text": "рищиязда цебесеб",
"examples": [
{
"ru": "предвыборное собрание",
"av": "рищиязда цебесеб собрание"
}
]
}
]
}
{
"word": "предгорье",
"stress": 6,
"forms": [
"предгорье"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "мугӏрул ракьан, ракьанлъи"
},
{
"text": "мегӏералда цебесеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "преддверие",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕДДВЕРИ",
"forms": [
"преддверие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "нуцӏикӏалтӏу, нуцӏикӏалтӏа бакӏ",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
},
{
"text": "кинаб букӏаниги лъугьа-бахъин ккелалде гьелда цебесеб (гӏагараб) заман",
"precomment": "канун",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "в преддверии событий",
"av": "лъугьа-бахъинал ккелалде цебе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предел",
"stress": 5,
"forms": [
"предел"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурхъи, дазу",
"comment": "граница",
"examples": [
{
"ru": "выеехать за пределы города",
"av": "шагьаралъул гӏорхъиялдаса (гӏурхъи бахун) къватӏивехун ине"
},
{
"ru": "в пределах города",
"av": "шагьаралъул гӏурхъиялда жаниб; шагьаралда жаниб (гӏурхъиялдаса къватӏибехун инчӏого)"
}
]
},
{
"text": "гӏурхъи чӏвараб заман, цӏараб заман",
"comment": "промежуток времени",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "в пределах года",
"av": "лъагӏалида жаниб"
},
{
"ru": "в пределах указанного срока",
"av": "бихьизабураб (цӏараб) заманалда (болжалалда) жаниб"
}
]
},
{
"text": "тӏарамагъасеб (ахирияб) даража",
"comment": "крайняя степень",
"examples": [
{
"ru": "предел нагрузки машины",
"av": "машинаялъ хӏехьолеб (хӏехьезе кӏолеб) юкалъул даража (гӏурхъи)"
}
]
},
{
"text": "ахир",
"comment": "конец",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "всему есть предел",
"av": "сундулго буго (букӏуна) ахир"
}
]
},
{
"comment": "верх чего-либо, идеал",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "предел мечтаний",
"av": "анищазул тӏогь"
}
]
}
]
}
{
"word": "предельный",
"stress": 5,
"stem": "ПРЕДЕЛЬН",
"forms": [
"предельный",
"предельная",
"предельное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏарамагъадасеб",
"comment": "крайний",
"examples": [
{
"ru": "предельный срок",
"av": "тӏарамагъадасеб болжал"
}
]
},
{
"text": "бищунго цӏикӏкӏараб, гӏорхъолъе щвараб",
"comment": "доведённый до предела",
"examples": [
{
"ru": "предельная скорость",
"av": "бищунго цӏикӏкӏараб хехлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "предзнаменование",
"stress": 13,
"forms": [
"предзнаменование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун букӏунеб гӏаламат"
},
{
"text": "ричӏчӏ",
"examples": [
{
"ru": "хорошее предзнаменование",
"av": "лъикӏаб гӏаламат"
}
]
}
]
}
{
"word": "предикат",
"stress": 7,
"forms": [
"предикат"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "сказуемое",
"labels": [
"грамматика"
]
}
]
}
{
"word": "предикативный",
"stress": 9,
"forms": [
"предикативный",
"предикативная",
"предикативное"
],
"senses": [
{
"text": "сказуемоялъул(аб)"
}
]
}
{
"word": "предисловие",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕДИСЛОВИ",
"forms": [
"предисловие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цеберагӏи",
"examples": [
{
"ru": "без предисловий",
"av": "цеберагӏи гьечӏого, халат гьабичӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "предлагать",
"stress": 8,
"forms": [
"предлагать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предложить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предлог",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"предлог"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "багьана, гӏилла, сабаб, далил",
"examples": [
{
"ru": "под предлогом болезни",
"av": "унтул багьанаги батун",
"comment": "багьанаде унтиги ккун"
}
]
}
]
}
{
"word": "предлог",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"предлог"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "предлог",
"labels": [
"грамматика"
]
}
]
}
{
"word": "предложение",
"stress": 8,
"homonym": 1,
"forms": [
"предложение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурав вукӏин, бокьун букӏин лъазаби",
"precomment": "по глаголу предложить",
"examples": [
{
"ru": "предложение помощи",
"av": "кумекалъе хӏадурав"
}
]
},
{
"text": "хал гьабизе, гьоркьоб лъезе лъикӏаблъун бихьизаби",
"precomment": "для обсуждения, рассмотрения"
},
{
"text": "бихьинчияс чӏужугӏаданалда жиндиргун ригьин гьабеян (ригьнаде лъугьаян) гьари",
"precomment": "о браке"
},
{
"precomment": "спрос превышает предложение",
"text": "бичулеб къайидулалдаса босизе къваригӏаралъул къадар цӏикӏкӏунеб буго",
"labels": [
"экономика"
]
}
]
}
{
"word": "предложение",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕДЛОЖЕНИ",
"homonym": 2,
"forms": [
"предложение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "предложение",
"labels": [
"грамматика"
],
"examples": [
{
"ru": "члены предложения",
"av": "предложениялъул членал"
},
{
"ru": "разбор предложения",
"av": "предложениялъул разбор",
"comment": "бутӏабазде биххи"
},
{
"ru": "безличное предложение",
"av": "подлежащее гьечӏеб предложение"
},
{
"ru": "вводное предложение",
"av": "гьоркьоб ккараб предложение"
},
{
"ru": "второстепенные члены предложения",
"av": "предложениялъул бетӏерал гурел членал"
},
{
"ru": "главное предложение",
"av": "бетӏераб предложение"
},
{
"ru": "назывное предложение",
"av": "цӏарлъовул предложение"
},
{
"ru": "повествовательное предложение",
"av": "хабарияб предложение"
},
{
"ru": "придаточное предложение",
"av": "тӏаджубараб предложение"
},
{
"ru": "простое предложение",
"av": "гӏадатаб предложение"
},
{
"ru": "сложноподчинённое предложение",
"av": "жубараб нахъбилълъараб предложение"
},
{
"ru": "сложносочинённое предложение",
"av": "жубараб сокӏкӏараб предложение"
}
]
}
]
}
{
"word": "предложить",
"stress": 8,
"forms": [
"предложить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьезе, пайда босизе рес кьезе",
"precomment": "кого-что и с неопр. (предоставить)",
"examples": [
{
"ru": "предложить свою помощь",
"av": "жиндир кумекалдаса пайда босизе рес кьезе"
}
]
},
{
"text": "хал гьабизе, тӏаса бищизе рес кьезе",
"precomment": "кого-что и с неопр. (на рассмотрение, на выбор)",
"examples": [
{
"ru": "предложить новый проект",
"av": "цӏияб проект хал гьабизе, тӏаса бищизе рес кьезе"
}
]
},
{
"text": "кьезе, цебе лъезе",
"precomment": "что и с неопр. (задать)",
"examples": [
{
"ru": "предложить трудную задачу",
"av": "захӏматаб масъала цебе лъезе"
}
]
},
{
"text": "тӏалаб гьабизе",
"precomment": "с неопр. (потребовать)",
"examples": [
{
"ru": "предложить закончить работу в недельный срок",
"av": "анкьил болжалалда хӏалтӏи лъугӏизабеян тӏалаб гьабизе"
},
{
"ru": "предложить тост",
"av": "щивниги кӏодо гьавун тост борхизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предложный",
"stress": 6,
"forms": [
"предложный",
"предложная",
"предложное"
],
"senses": [
{
"text": "предлоггун цадахъ хӏалтӏизабулеб, предлог бугеб",
"labels": [
"грамматика"
]
}
]
}
{
"word": "предместье",
"stress": 6,
"forms": [
"предместье"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "шагьаралда аскӏобегӏан бугеб росу-ракь"
}
]
}
{
"word": "предмет",
"stress": 6,
"forms": [
"предмет"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"precomment": "вещь",
"examples": [
{
"ru": "предметы первой необходимости",
"av": "тӏоцебесеб иргаялда чара гьечӏого хӏажалъулел жал, къайи-къоно"
}
]
},
{
"precomment": "тема",
"examples": [
{
"ru": "предмет научного исследования",
"av": "гӏелмияб цӏех-рехалъул тема",
"comment": "цӏех-рех гьабулеб суал"
}
]
},
{
"text": "предмет",
"precomment": "цикл знаний",
"examples": [
{
"ru": "получить отлично по всем предметам",
"av": "киналго предметазе щуйилал щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предметник",
"stress": 6,
"forms": [
"предметник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хасаб цӏалул предмет малъулев мугӏалим",
"comment": "учитель"
}
]
}
{
"word": "предназначать",
"stress": 11,
"forms": [
"предназначать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предназначить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предназначение",
"stress": 11,
"forms": [
"предназначение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хасаб борч, гӏумру гьабиялъул магӏна"
},
{
"text": "къисматалъго чиясе кьураб борч; тӏадкъай",
"labels": [
"высокий стиль"
],
"examples": [
{
"ru": "высокое предназначение писателя",
"av": "къисматалъ хъвадарухъанасе кьураб борч"
}
]
}
]
}
{
"word": "предназначить",
"stress": 9,
"forms": [
"предназначить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго баян гьабизе; чӏезабизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "предназначить деньги на поездку",
"av": "сапаралъе (къваригӏунеб) гӏарац цебеккунго чӏезабизе, батӏа гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преднамеренность",
"stress": 8,
"forms": [
"преднамеренность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун ургъунго хӏадур гьаби",
"comment": "гьабун букӏин"
}
]
}
{
"word": "преднамеренный",
"stress": 8,
"forms": [
"преднамеренный",
"преднамеренная",
"преднамеренное"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун ургъунго хӏадур гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "преднамеренный поступок",
"av": "ургъунго хӏадур гьабураб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "предначертание",
"stress": 11,
"forms": [
"предначертание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго хӏисабалде босараб жо"
}
]
}
{
"word": "предначертать",
"stress": 11,
"forms": [
"предначертать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго бихьизабизе; хӏисабалде босизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "предначертать порядок действия",
"av": "цебеккунго хӏисабалде босараб ишалъул тартиб бихьизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предо",
"stress": 3,
"forms": [
"предо"
],
"labels": [
"предлог"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "предо мной",
"av": "дида цебе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "перед",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предок",
"stress": 3,
"forms": [
"предок",
"предки"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго цересел умумузул чи, умумав"
},
{
"text": "умумул",
"labels": [
"множественное число"
]
}
]
}
{
"word": "предопределить",
"stress": 12,
"stem": "ПРЕДОПРЕДЕЛИ",
"forms": [
"предопределить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго мухӏкан гьабун чӏезабизе; лъазабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "удачное начало предопределило дальнейший успех",
"av": "хадусеб бергьенлъи цебеккун битӏун ккараб байбихьиялда бараб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "предопределять",
"stress": 12,
"forms": [
"предопределять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предопределить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предоставить",
"stress": 8,
"forms": [
"предоставить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги-щибниги лъилниги-сундулниги бетӏергьанлъиялъе, хӏалтӏизабизе, пайда босизе кьезе",
"precomment": "кого-что кому-чему",
"comment": "отдать в распоряжение"
},
{
"text": "лъиениги щибниги гьабизе ихтияр кьезе",
"precomment": "кому-чему что и с неопр.",
"comment": "дать право сделать что-либо",
"comment_lang": "ru",
"examples": [
{
"ru": "предоставить решить самому",
"av": "хӏукму гьабизе жиндиего ихтияр кьезе"
},
{
"ru": "предоставить слово",
"av": "рагӏи кьезе"
},
{
"ru": "предоставить самому себе",
"av": "а) (дать свободу действий) гьабулеб ишалъе эркенлъи кьезе; б) (оставить без присмотра) бала-гъалагьи гьабичӏого тезе (ахӏуд виччан тезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "предоставление",
"stress": 11,
"forms": [
"предоставление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизабизе, пайда босизе кьей; щибниги гьабизе ихтияр кьей",
"precomment": "по глаголу предоставить"
}
]
}
{
"word": "предоставлять",
"stress": 11,
"forms": [
"предоставлять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предоставить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предостерегать",
"stress": 12,
"forms": [
"предостерегать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предостеречь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предостережение",
"stress": 12,
"forms": [
"предостережение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго сундасаниги цӏуни; цӏодор гьави, цӏодор гьавун тей",
"precomment": "по глаголу предостеречь"
}
]
}
{
"word": "предостеречь",
"stress": 10,
"forms": [
"предостеречь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "сундасаниги цӏунизе; цӏодор гьавизе, цӏодор гьавун тезе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "предостеречь от опасности",
"av": "(тӏаде бачӏунеб) хӏинкъиялдаса цӏунизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предосторожность",
"stress": 10,
"stem": "ПРЕДОСТОРОЖНОСТ",
"forms": [
"предосторожность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго цӏодорлъи; цӏодорлъи гьаби",
"examples": [
{
"ru": "меры предосторожности",
"av": "цӏодорлъиялъе гьарулел тадбирал"
}
]
}
]
}
{
"word": "предосудительный",
"stress": 9,
"forms": [
"предосудительный",
"предосудительная",
"предосудительное"
],
"senses": [
{
"text": "квешаблъун; къадараб-лъун рикӏкӏине мустахӏикъаб",
"examples": [
{
"ru": "предосудительный поступок",
"av": "къадараб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "предотвратить",
"stress": 11,
"forms": [
"предотвратить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго нахъчӏвазе, гьукъизе, лъугӏизабизе",
"precomment": "что",
"comment": "сундуениги квалкал гьабулеб, мурадалде щвезе биччалареб иш",
"examples": [
{
"ru": "предотвратить опасность",
"av": "хӏинкъиялдаса цебеккунго цӏунизе",
"comment": "хӏинкъи цебеккунго лъугӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "цебеккунго лъазабизе",
"comment": "лъазабун тезе"
}
]
}
{
"word": "предотвращать",
"stress": 11,
"forms": [
"предотвращать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предотвратить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предотвращение",
"stress": 11,
"forms": [
"предотвращение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго нахъчӏвай, гьукъи, лъугӏизаби",
"precomment": "по глаголу предотвратить",
"examples": [
{
"ru": "борьба за предотвращение новой войны",
"av": "цӏияб рагъ гьукъиялъе гӏоло къеркьей"
}
]
}
]
}
{
"word": "предохранение",
"stress": 10,
"forms": [
"предохранение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цереккунго гьарурал тадбираз цӏуни; лъидасанниги-сундасанниги бугеб хӏинкъиялдаса цӏуни",
"precomment": "по глаголу предохранить",
"examples": [
{
"ru": "предохранение дерева от гниения",
"av": "гъветӏ туриялдаса цӏуни"
}
]
}
]
}
{
"word": "предохранитель",
"stress": 10,
"forms": [
"предохранитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "предохранитель",
"comment": "тункӏил, гранатаялъул, счётчикалъул",
"labels": [
"техника"
]
}
]
}
{
"word": "предохранительный",
"stress": 10,
"stem": "ПРЕДОХРАНИТЕЛЬН",
"forms": [
"предохранительный",
"предохранительная",
"предохранительное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏунизе бугеб",
"examples": [
{
"ru": "предохранительная прививка",
"av": "(унтудаса) цӏунизе гьабулеб прививка"
},
{
"ru": "предохранительный клапан",
"av": "цӏунизе бугеб клапан"
}
]
},
{
"text": "жинца, щибниги ккезе течӏого, цӏунулеб"
},
{
"text": "цӏодорлъи гьабизе бугеб"
}
]
}
{
"word": "предохранить",
"stress": 10,
"forms": [
"предохранить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏунизе; цереккунго гьарурал тадбираз цӏунизе; лъидасаниги-сундасаниги цӏунизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "предохранить от порчи",
"av": "берккеялдаса цӏунизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предохранять",
"stress": 10,
"forms": [
"предохранять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предохранить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предписание",
"stress": 8,
"forms": [
"предписание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "буюрухъ приказ",
"precomment": "по глаголу предписать, офиц.",
"examples": [
{
"ru": "секретное предписание",
"av": "балъгояб приказ",
"comment": "буюрухъ"
}
]
},
{
"text": "насихӏат, малъа-хъвай",
"precomment": "наставление",
"examples": [
{
"ru": "предписание врача",
"av": "тохтурасул малъа-хъвай"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "предписать",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "предписать",
"stress": 8,
"forms": [
"предписать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "приказ (буюрухъ) кьезе",
"precomment": "что кому и с неопр., офиц."
},
{
"text": "чӏезабизе, бихьизабизе",
"precomment": "назначить",
"examples": [
{
"ru": "предписать диету",
"av": "(унтарасе) диета чӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предписывать",
"stress": 6,
"forms": [
"предписывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предписать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предплечье",
"stress": 7,
"forms": [
"предплечье"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гъеж",
"comment": "гӏункӏрукьалдаса кверде щвезегӏан",
"labels": [
"анатомия"
]
}
]
}
{
"word": "предплюсна",
"stress": 7,
"forms": [
"предплюсна"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏасахӏетӏе",
"labels": [
"анатомия"
]
}
]
}
{
"word": "предполагать",
"stress": 10,
"stem": "ПРЕДПОЛАГА",
"forms": [
"предполагать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалда букӏине",
"precomment": "с неопр., намереваться",
"examples": [
{
"ru": "он предполагает выехать завтра",
"av": "гьесда ракӏалда буго метер ине",
"comment": "къватӏиве вахъине"
}
]
},
{
"text": "шартӏлъун букӏине",
"precomment": "что, иметь своим условием"
}
],
"see_also": [
{
"target": "предположить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "предполагаться",
"stress": 10,
"forms": [
"предполагаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалда букӏине, къасд букӏине, нигат букӏине",
"examples": [
{
"ru": "работу предполагается закончить через неделю",
"av": "хӏалтӏи анкьидасан лъугӏизабизе ракӏалда буго"
},
{
"ru": "заседание предполагается устроить вечером",
"av": "данделъи къаси гьабизе ракӏалда буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "предположение",
"stress": 10,
"forms": [
"предположение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гьадин батилилан ракӏалъ хӏисаб гьаби",
"precomment": "догадка"
},
{
"text": "ракӏалда букӏин, къасд букӏин",
"precomment": "намерение"
}
]
}
{
"word": "предположительный",
"stress": 10,
"forms": [
"предположительный",
"предположительная",
"предположительное"
],
"senses": [
{
"text": "гьадин батилилан тараб"
},
{
"text": "ракӏалъ хӏисаб гьабураб, чӏезабураб"
}
]
}
{
"word": "предположить",
"stress": 10,
"forms": [
"предположить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "пикру гьабизе, ракӏалде ккезе",
"precomment": "что"
},
{
"text": "гьадин батилилан тезе; ракӏалъ хӏисаб гьабизе",
"examples": [
{
"ru": "предположим, что ты прав",
"av": "мун витӏун (витӏарав) вугилан тезинха"
}
]
}
]
}
{
"word": "предпослать",
"stress": 9,
"forms": [
"предпослать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги бициналде, байбихьилалде гьелда хурхун байбихьулаб баян кьезе, цеберагӏи абизе",
"precomment": "что чему",
"examples": [
{
"ru": "предпослать докладу несколько общих замечаний",
"av": "доклад байбихьилалде цо чанго гӏаммаб замечание гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предпоследний",
"stress": 9,
"forms": [
"предпоследний",
"предпоследняя",
"предпоследнее"
],
"senses": [
{
"text": "тӏарамагъадаселда (ахириселда) цебесеб",
"examples": [
{
"ru": "предпоследний номер журнала",
"av": "журналалъул тӏарамагъаселда цебесеб номер"
}
]
}
]
}
{
"word": "предпосылать",
"stress": 10,
"forms": [
"предпосылать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предпослать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предпосылка",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕДПОСЫЛК",
"forms": [
"предпосылка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цебесеб, цебеккун къваригӏунеб шартӏ",
"precomment": "условие",
"examples": [
{
"ru": "предпосылка успеха",
"av": "бергьиналъе (мурадалде щвеялъе) шартӏ"
}
]
},
{
"text": "кинаб букӏаниги пикру байбихьулеб, гьеб жинда тӏад бижараб бакӏ",
"precomment": "исходный пункт какого-либо рассуждения"
}
]
}
{
"word": "предпочесть",
"stress": 8,
"forms": [
"предпочесть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цо жо цогидалдаса лъикӏаблъун, тӏокӏаблъун рикӏкӏине; бокьизе",
"precomment": "кого-что кому-чему и с неопр.",
"examples": [
{
"ru": "он предпочёл остаться дома",
"av": "гьесие рокъов чӏезе бокьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "предпочитать",
"stress": 10,
"forms": [
"предпочитать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предпочесть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предпочтение",
"stress": 9,
"forms": [
"предпочтение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цо жо цогидалдаса лъикӏаблъун, тӏокӏаблъун рикӏкӏин; бокьи",
"examples": [
{
"ru": "отдать предпочтение",
"av": "щибниги тӏокӏаблъун, лъикӏаблъун рикӏкӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "предпочтительный",
"stress": 9,
"homonym": 1,
"forms": [
"предпочтительный",
"предпочтительная",
"предпочтительное"
],
"senses": [
{
"text": "лъицаялиго тӏокӏаблъун, лъикӏаблъун рикӏкӏараб"
},
{
"text": "лъиеялиго цогидалда данде ккун лъикӏаб"
}
]
}
{
"word": "предпочтительный",
"homonym": 2,
"forms": [
"предпочтительный"
],
"senses": [
{
"text": "лъицаялиго тӏокӏаблъун, лъикӏаблъун рикӏкӏараб; лъиеялиго цогидалда данде ккун лъикӏаб"
}
]
}
{
"word": "предпраздничный",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕДПРАЗДНИЧН",
"forms": [
"предпраздничный",
"предпраздничная",
"предпраздничное"
],
"senses": [
{
"text": "байрамалда цебесеб",
"examples": [
{
"ru": "предпраздничная торговля",
"av": "байрамалда цебесеб даран-базар"
}
]
}
]
}
{
"word": "предприимчивость",
"stress": 8,
"forms": [
"предприимчивость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "жигар букӏин, иш бетӏералде боси; жигарчилъи, бетӏералде босун иш гьаби; речӏчӏа-регӏи; речӏчӏа-регӏун гьабулеб хӏалтӏи"
}
]
}
{
"word": "предприимчивый",
"stress": 8,
"forms": [
"предприимчивый",
"предприимчивая",
"предприимчивое"
],
"senses": [
{
"text": "жигар бугев, хӏаракат бугев",
"examples": [
{
"ru": "предприимчивый человек",
"av": "жигар, хӏаракат бугев чи; речӏчӏа-регӏарав чи"
}
]
},
{
"text": "иш бетӏералде босулев, бетӏералде босун иш гьабулев"
}
]
}
{
"word": "предприниматель",
"stress": 11,
"forms": [
"предприниматель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "фабрик-заводазул, дармилал бакӏазул бетӏергьан, капиталист"
}
]
}
{
"word": "предпринимать",
"stress": 11,
"forms": [
"предпринимать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предпринять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предпринять",
"stress": 9,
"forms": [
"предпринять"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги гьабизе лъугьине, жувазе, байбихьизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "предпринять необходимые меры",
"av": "хӏажатал тадбирал гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предприятие",
"stress": 8,
"forms": [
"предприятие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "предприятие",
"examples": [
{
"ru": "государственное предприятие",
"av": "пачалихъалъулаб предприятие",
"comment": "гӏуцӏи"
}
]
},
{
"text": "гьабизе байбихьараб иш",
"precomment": "предпринятое дело",
"examples": [
{
"ru": "интересное предприятие",
"av": "интересаб, гъира балеб иш"
},
{
"ru": "рискованное предприятие",
"av": "хӏинкъи бугеб иш; таваккал тӏамизе ккараб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "предрасполагать",
"stress": 13,
"forms": [
"предрасполагать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъира базабизе, квербакъи гьабизе",
"precomment": "способствовать",
"examples": [
{
"ru": "обстановка предрасполагала к занятиям",
"av": "ахӏвал-хӏалалъ хӏалтӏуде гъира базабуна"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "предрасположить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "предрасположение",
"stress": 13,
"forms": [
"предрасположение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гьетӏи, рекӏел балагьи, цӏайи букӏин; рекӏее бокьи",
"examples": [
{
"ru": "предрасположение к музыке",
"av": "музыкаялде рекӏел цӏайи букӏин"
}
]
},
{
"text": "цереккунго шартӏал рукӏин (унтиялъе)",
"examples": [
{
"ru": "предрасположение к туберкулезу",
"av": "гьуърузул унти ккеялъе (чехоткаялъе) санагӏатал шартӏал рукӏин"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "предрасположенность",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "предрасположить",
"stress": 13,
"forms": [
"предрасположить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "живго вокьизавизе, жиндехунго цӏазе",
"precomment": "кого-что"
},
{
"text": "цереккунго шартӏал рукӏинаризе; рекӏел балагьи, цӏайи букӏине",
"examples": [
{
"ru": "предрасположить в свою пользу",
"av": "цебеккунго жиндиего пайдаялъе шартӏал рукӏинаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предрассветный",
"stress": 10,
"forms": [
"предрассветный",
"предрассветная",
"предрассветное"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъи рехилалде цебесеб, рогьалида цебесеб",
"examples": [
{
"ru": "предрассветный туман",
"av": "радакьго лъураб гӏодонакӏкӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "предрассудок",
"stress": 9,
"forms": [
"предрассудок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏ гьечӏеб божи; хасиятаблъун лъугьараб мекъияб пикру",
"examples": [
{
"ru": "религиозные предрассудки",
"av": "кьучӏ гьечӏел пикраби, хӏакъикъиял гурел жалазда божи"
}
]
}
]
}
{
"word": "предрешать",
"stress": 8,
"forms": [
"предрешать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предрешить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предрешить",
"stress": 8,
"forms": [
"предрешить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго сундуениги хӏукму къотӏизе; сундулниги гӏиллалъун букӏине",
"examples": [
{
"ru": "предрешить вопрос",
"av": "суал тӏубаялъе цебеккунго хӏукму къотӏизе (гьабизе)"
},
{
"ru": "предрешить исход борьбы",
"av": "къеркьеялъул хӏасил цебеккунго гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "председатель",
"stress": 8,
"forms": [
"председатель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "председатель",
"examples": [
{
"ru": "председатель колхоза",
"av": "колхозалъул председатель"
}
]
},
{
"text": "председатель",
"precomment": "в составе названия главы государства, правительства",
"examples": [
{
"ru": "председатель правительства",
"av": "хӏукуматалъул председатель"
}
]
}
]
}
{
"word": "председательский",
"stress": 8,
"forms": [
"председательский",
"председательская",
"председательское"
],
"senses": [
{
"text": "председателасул(аб)"
}
]
}
{
"word": "председательство",
"forms": [
"председательство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "председателлъи",
"examples": [
{
"ru": "под председательством кого-либо",
"av": "лъилниги председателлъиялда гъоркь (лъицаниги председателлъиги гьабун)"
}
]
}
]
}
{
"word": "председательствовать",
"stress": 8,
"forms": [
"председательствовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "председателлъи гьабизе",
"examples": [
{
"ru": "председательствовать на собрании",
"av": "собраниялда председателлъи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предсердие",
"stress": 6,
"forms": [
"предсердие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏел тӏасиял тӏулби",
"comment": "бутӏаби",
"labels": [
"анатомия"
]
}
]
}
{
"word": "предсказание",
"stress": 9,
"forms": [
"предсказание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине бугеб жо цебеккунго лъазаби, бицин",
"precomment": "по глаголу предсказать"
},
{
"text": "цебеккунго бицараб, лъазабураб жо; къотӏараб пал",
"precomment": "то, что предсказано"
}
]
}
{
"word": "предсказатель",
"stress": 9,
"forms": [
"предсказатель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "букӏинесеб цебеккунго бицунев чи"
},
{
"text": "пал къотӏулев чи, балъго лъалев чи"
}
]
}
{
"word": "предсказательница",
"stress": 9,
"forms": [
"предсказательница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "букӏинесеб цебеккунго бицуней гӏадан"
},
{
"text": "пал къотӏулей чӏужу, балъго лъалей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "предсказать",
"stress": 9,
"forms": [
"предсказать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "букӏинесеб цебеккунго бицине, лъазабизе; пал къотӏизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "предсказать будущее",
"av": "букӏинеселъе пал къотӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предсказывать",
"stress": 7,
"forms": [
"предсказывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предсказать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предсмертный",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕДСМЕРТН",
"forms": [
"предсмертный",
"предсмертная",
"предсмертное"
],
"senses": [
{
"text": "хвалда цебесеб",
"examples": [
{
"ru": "предсмертный вздох",
"av": "хвалда цебесеб угьун биччай (хӏухьел)"
},
{
"ru": "предсмертное завещание",
"av": "хвалда цебесеб васигат"
}
]
}
]
}
{
"word": "представать",
"stress": 9,
"forms": [
"представать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предстать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "представитель",
"stress": 9,
"forms": [
"представитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "вакил",
"examples": [
{
"ru": "торговый представитель",
"av": "дармилав вакил"
},
{
"ru": "этот цветок – представитель северной флоры",
"av": "гьаб тӏегь севералъулаб гъветӏхералъул тайпа ккола"
}
]
}
]
}
{
"word": "представительница",
"stress": 9,
"forms": [
"представительница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "вакил",
"comment": "чӏужугӏадан"
}
]
}
{
"word": "представительный",
"stress": 9,
"stem": "ПРЕДСТАВИТЕЛЬН",
"forms": [
"представительный",
"представительная",
"представительное"
],
"senses": [
{
"text": "бищараб, вакилзабаздасан данде гьабураб; киназулго пикру, интерес загьир гьабулеб",
"precomment": "выборный",
"examples": [
{
"ru": "представительное собрание",
"av": "вакилзабазул собрание"
}
]
},
{
"text": "къадруяв, хӏурматав",
"precomment": "авторитетный"
},
{
"text": "исбагьияв, беричав",
"precomment": "солидный"
}
]
}
{
"word": "представительство",
"stress": 9,
"forms": [
"представительство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "вакиллъи, вакиллъи букӏин"
},
{
"text": "вакиласул борч тӏубай; вакиласул ихтиярал рукӏин; вакиласул хъулухъ, ихтиярал ва тӏадал ишал"
},
{
"text": "лъилниги мурадал (интересал) цӏунулеб идара"
}
]
}
{
"word": "представить",
"stress": 7,
"forms": [
"представить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьезе, щвезабизе",
"precomment": "что (доставить, подать)",
"examples": [
{
"ru": "представить отчёт",
"av": "отчёт кьезе"
}
]
},
{
"text": "бихьизе",
"precomment": "что (предъявить)",
"examples": [
{
"ru": "представить паспорт",
"av": "паспорт бихьизе"
}
]
},
{
"text": "лъай-хъвай гьабизе",
"precomment": "кого-что кому (познакомить)",
"examples": [
{
"ru": "представить гостя собравшимся",
"av": "данделъаразулгун гьоболасул лъай-хъвай гьабизе (данделъаразда гьобол вихьизавизе)"
}
]
},
{
"text": "вихьизавизе",
"precomment": "кого-что к чему",
"examples": [
{
"ru": "представить к награде",
"av": "наградаялъе (шапакъат кьезе) вихьизавизе"
}
]
},
{
"text": "букӏине",
"precomment": "что (составить)",
"examples": [
{
"ru": "это не представит затруднений",
"av": "гьелъул захӏмалъи букӏинаро"
}
]
},
{
"text": "(сурат бахъун) бихьизабизе",
"precomment": "кого-что (изобразить)",
"examples": [
{
"ru": "представить в смешном виде",
"av": "(сурат бахъун) кепаб (релъилеб) куцалда бихьизабизе"
}
]
},
{
"labels": [
"вводное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "представь(те) себе; можешь (можете) себе представить",
"av": "дудаго цебе чӏезабе (дуцаго пикру гьабе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "представиться",
"stress": 7,
"forms": [
"представиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "живго щивали бицине, лъай-хъвай гьабизе",
"precomment": "кому и без дополнения (при знакомстве)",
"examples": [
{
"ru": "представиться собравшимся",
"av": "данделъаразда живго щивали бицине (данделъаразулгун лъай-хъвай гьабизе)"
}
]
},
{
"text": "ххвел гьабизе",
"precomment": "кем-чем (притвориться)",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "представиться непонимающим",
"av": "щибго бичӏчӏуларевлъун хӏазе, бичӏчӏулареб ххвел гьабизе"
},
{
"ru": "представиться больным",
"av": "унтараб ххвел гьабизе"
}
]
},
{
"text": "уян ккезе, цебе чӏезе",
"precomment": "показаться, почудиться",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "рес рекъезе, рес ккезе, щвезе",
"precomment": "возникнуть",
"examples": [
{
"ru": "как только представится возможность",
"av": "санагӏалъи ккарабго, рес рекъарабго"
}
]
}
]
}
{
"word": "представление",
"stress": 10,
"stem": "ПРЕДСТАВЛЕНИ",
"forms": [
"представление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "кьей, бихьи, лъай-хъвай гьаби",
"precomment": "по глаголу представить"
},
{
"text": "лъай-хъвай гьаби, чӏезаби",
"precomment": "по глаголу представиться"
},
{
"text": "бихьи",
"precomment": "предъявление"
},
{
"text": "бихьизаби",
"precomment": "изображение"
},
{
"text": "бичӏчӏи",
"precomment": "понятие",
"examples": [
{
"ru": "не иметь никакого представления",
"av": "кинаб букӏаниги бичӏчӏи букӏунгутӏизе"
},
{
"ru": "в моём представлении",
"av": "дида бичӏчӏухъе, дир пикруялда"
}
]
},
{
"text": "спектакль",
"labels": [
"театральный термин"
]
}
]
}
{
"word": "представлять",
"stress": 10,
"stem": "ПРЕДСТАВЛЯ",
"forms": [
"представлять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "вакиллъун вукӏине",
"precomment": "кого-что (быть представителем)"
},
{
"text": "щивлъунниги вукӏине",
"precomment": "быть, являться кем-либо чем-либо",
"examples": [
{
"ru": "эти исследования представляют для нас огромный интерес",
"av": "гьел цӏех-рехазул нижее кӏудияб интерес буго"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "представить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "представляться",
"stress": 10,
"forms": [
"представляться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "представиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предстать",
"stress": 7,
"forms": [
"предстать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цеве чӏезе (эхетизе)",
"precomment": "перед кем-чем (лъиданиги-сунданиги)",
"examples": [
{
"ru": "предстать перед судом",
"av": "судалда (диваналда) цеве чӏезе (эхетизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "предстоять",
"stress": 8,
"forms": [
"предстоять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебе чӏун букӏине",
"examples": [
{
"ru": "нам предстоит трудная работа",
"av": "нилъеда цебе чӏун буго (нилъеца гьабизе ккола) захӏматаб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "предстоящий",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕДСТОЯЩ",
"forms": [
"предстоящий",
"предстоящая",
"предстоящее"
],
"senses": [
{
"text": "цебе чӏараб, цебе бугеб, цебе чӏун бугеб; букӏинесеб, бачӏине бугеб",
"examples": [
{
"ru": "в предстоящем сезоне",
"av": "бачӏине бугеб (бачӏунеб) сезоналда"
}
]
}
]
}
{
"word": "предубеждение",
"stress": 10,
"forms": [
"предубеждение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго ракӏалде бачӏараб пикру, цебеккунго бижараб ракӏчӏей"
},
{
"text": "цебеккунго лъилниги хӏакъалъулъ бижараб квешаб пикру"
}
]
}
{
"word": "предубежденный",
"stress": 10,
"forms": [
"предубежденный",
"предубежденная",
"предубежденное"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго жиндилъ ракӏчӏей бижарав, квешаб пикру бижарав"
}
]
}
{
"word": "предугадать",
"stress": 9,
"forms": [
"предугадать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго лъазе, бичӏчӏизе, нахъгӏунтӏизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "предугадать намерение врага",
"av": "цереккунго тушманасул къасдал ричӏчӏизе, лъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предугадывать",
"stress": 7,
"forms": [
"предугадывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предугадать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предумышленный",
"stress": 7,
"forms": [
"предумышленный",
"предумышленная",
"предумышленное"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго ургъараб, ургъунго гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "предумышленный поступок",
"av": "ургъунго гьабураб иш, цебеккунго ургъун гьабураб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "предупредительный",
"stress": 10,
"stem": "ПРЕДУПРЕДИТЕЛЬН",
"forms": [
"предупредительный",
"предупредительная",
"предупредительное"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго цӏодорлъи гьабураб, цӏунизелъун гьабураб",
"precomment": "предупреждающий",
"examples": [
{
"ru": "предупредительные меры",
"av": "цереккунго цӏунизелъун гьарурал тадбирал"
}
]
},
{
"text": "адаб-хӏурмат ккурав, адаб-хӏурматалъе хӏадурав",
"precomment": "любезный"
}
]
}
{
"word": "предупредить",
"stress": 10,
"forms": [
"предупредить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго лъазабизе",
"precomment": "кого-что (заранее известить)"
},
{
"text": "цебеккунго нахъчӏвазе, нахъчӏваялъе хӏалтӏи гьабизе",
"precomment": "что (предотвратить)",
"examples": [
{
"ru": "предупредить пожар",
"av": "цӏа ккунгутӏиялъе тадбирал гьаризе"
}
]
},
{
"text": "цебе ккезе",
"precomment": "что (опередить)",
"examples": [
{
"ru": "предупредить чье-либо желание",
"av": "лъилниги къасдалдаса цере ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предупреждать",
"stress": 11,
"forms": [
"предупреждать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предупредить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предупреждение",
"stress": 11,
"forms": [
"предупреждение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго лъазаби",
"precomment": "по глаголу предупредить"
},
{
"text": "цебеккунго щибниги нахъчӏваялъе тадбир гьаби",
"precomment": "по глаголу предупредить",
"examples": [
{
"ru": "предупреждение пожара",
"av": "цӏа ккунгутӏиялъе тадбирал гьари"
}
]
},
{
"text": "цевеккунго цӏодор гьави",
"precomment": "предостережение"
}
],
"see_also": [
{
"target": "предупредить",
"kind": "from",
"refwordnum": "1,2"
}
]
}
{
"word": "предусматривать",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕДУСМАТРИВА",
"forms": [
"предусматривать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго хӏисабалде босун букӏине",
"examples": [
{
"ru": "бюджет предусматривает большие средства на строительство",
"av": "бюджеталъ бакӏал раялъе кӏудиял харжал (гӏемераб гӏарац) хӏисабалде росулел руго"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "предусмотреть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предусмотреть",
"stress": 11,
"forms": [
"предусмотреть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго хӏисабалде босизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "предусмотреть в договоре",
"av": "къотӏиялда хӏисабалде босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предусмотрительный",
"stress": 11,
"forms": [
"предусмотрительный",
"предусмотрительная",
"предусмотрительное"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго бихьулев, ккезесеб хӏасил бичӏчӏулев"
}
]
}
{
"word": "предчувствие",
"stress": 6,
"forms": [
"предчувствие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "букӏинесеб цебеккунго лъай",
"comment": "хӏалалъ, ракӏалъ бицун"
}
]
}
{
"word": "предчувствовать",
"stress": 6,
"forms": [
"предчувствовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "букӏинесеб, ккезесеб (хӏалалъ, ракӏалъ бицун) цебеккунго лъазе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "предчувствовать радостное событие",
"av": "рохалилаб лъугьа-бахъин (ракӏалъ, хӏалалъ бицун) цебеккунго лъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предшественник",
"stress": 6,
"forms": [
"предшественник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цевеккун вукӏарав чи, тӏоцебе (щибниги) гьабурав чи"
}
]
}
{
"word": "предшественница",
"stress": 6,
"forms": [
"предшественница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цеекун йикӏарай гӏадан, тӏоцебе (щибниги) гьабурай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "предшествовать",
"stress": 6,
"forms": [
"предшествовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун букӏине, цебе ккезе",
"precomment": "кому-чему"
}
]
}
{
"word": "предшествующий",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕДШЕСТВУЮЩ",
"forms": [
"предшествующий",
"предшествующая",
"предшествующее"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги цебехун бугеб",
"examples": [
{
"ru": "предшествующая страница",
"av": "цебехун бугеб гьумер"
}
]
}
]
}
{
"word": "предъявитель",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕДЪЯВИТЕЛ",
"forms": [
"предъявитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "жинца щибниги бихьулев чи",
"examples": [
{
"ru": "предъявитель пропуска",
"av": "пропуск бихьулев чи"
},
{
"ru": "предъявитель письма",
"av": "кагъат босун вачӏарав чи, кагъат кодобе кьолев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "предъявительница",
"stress": 8,
"forms": [
"предъявительница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "жинца щибниги бихьулей гӏадан",
"comment": "хъаравуласда, лъида букӏаниги"
}
]
}
{
"word": "предъявить",
"stress": 8,
"forms": [
"предъявить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бихьизе",
"precomment": "что (показать)",
"examples": [
{
"ru": "предъявить пропуск",
"av": "пропуск бихьизе"
}
]
},
{
"text": "лъазабизе; цебе лъезе",
"precomment": "что (заявить)",
"examples": [
{
"ru": "предъявить свои требования",
"av": "жиндирго тӏалабал цере лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "предъявлять",
"stress": 9,
"forms": [
"предъявлять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "предъявить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "предыдущий",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕДЫДУЩ",
"forms": [
"предыдущий",
"предыдущая",
"предыдущее"
],
"senses": [
{
"text": "цебесеб, цебехун араб",
"examples": [
{
"ru": "на предыдущей странице",
"av": "цебесеб (цебехун араб) гьумералда"
}
]
}
]
}
{
"word": "пред-(предъ-)",
"forms": [
"пред-(предъ-)"
],
"labels": [
"приставка"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго бихьизе, лъазе",
"precomment": "предвидеть"
},
{
"text": "мугӏрул ракъанде къараб бакӏ, мегӏералда цебе бугеб бакӏ",
"precomment": "предгорье"
},
{
"text": "рагъда цебесеб",
"precomment": "предвоенный"
}
]
}
{
"word": "преемник",
"stress": 4,
"forms": [
"преемник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "варис, ирсилав, ирс босарав чи",
"precomment": "наследник"
},
{
"text": "лъилниги иш (гьоркьоса тӏезе течӏого) бачунев чи",
"precomment": "продолжатель"
}
]
}
{
"word": "преемственность",
"stress": 4,
"forms": [
"преемственность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ирслъун бачӏунеб букӏин",
"examples": [
{
"ru": "преемственность традиций",
"av": "билълъараб гӏадат ирслъун бачӏунеб букӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "преемственный",
"stress": 4,
"forms": [
"преемственный",
"преемственная",
"преемственное"
],
"senses": [
{
"text": "ирслъун бачӏунеб, хадуб-цебе цоялдаса цогиялде унеб, тартибияб, тартиб бугеб",
"precomment": "переходящий"
}
]
}
{
"word": "прежде",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"прежде"
],
"senses": [
{
"text": "некӏо, цебе",
"precomment": "раньше",
"comment": "заманалда",
"examples": [
{
"ru": "прежде он был сильнее",
"av": "цеве гьев къуватав вукӏана"
},
{
"ru": "надо было думать об этом прежде",
"av": "гьелъул (хӏакъалъулъ) пикру цебего гьабизе кколаан"
}
]
},
{
"text": "цин",
"precomment": "сначала",
"examples": [
{
"ru": "прежде подумай, а потом скажи",
"av": "цин ургъе, хадуб абе"
}
]
},
{
"text": "цеве",
"precomment": "с родительным падежом",
"labels": [
"предлог"
],
"examples": [
{
"ru": "прежде всех",
"av": "киназдасаго цеве"
},
{
"ru": "прежде времени",
"av": "заман щвелалде"
},
{
"ru": "прежде всего",
"av": "сундасаго цебе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преждевременность",
"stress": 9,
"forms": [
"преждевременность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "заман (ригь) щвелалде букӏин, бихьизабураб заманалдаса цебе букӏин",
"examples": [
{
"ru": "преждевременность восстания",
"av": "дандечӏей жиндир заманалдаса цебе букӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "преждевременный",
"stress": 9,
"stem": "ПРЕЖДЕВРЕМЕНН",
"forms": [
"преждевременный",
"преждевременная",
"преждевременное"
],
"senses": [
{
"text": "заман щвелаладе лъугьараб, ккараб",
"examples": [
{
"ru": "преждевременные роды",
"av": "заман щвелалде къинлъи"
},
{
"ru": "преждевременное развитие",
"av": "заман щвелалдего цебетӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "прежний",
"stress": 3,
"stem": "ПРЕЖН",
"forms": [
"прежний",
"прежняя",
"прежнее"
],
"senses": [
{
"text": "цебесеб, некӏсияб",
"examples": [
{
"ru": "в прежнее время",
"av": "цебесеб, некӏсияб заманалда"
}
]
},
{
"text": "цебего гӏадинаб",
"precomment": "тот же самый"
}
]
}
{
"word": "президент",
"stress": 7,
"forms": [
"президент"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "президент",
"examples": [
{
"ru": "выдвинуть на пост президента",
"av": "президентасул хъулухъалде вихьизавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "президентский",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕЗИДЕНТСК",
"forms": [
"президентский",
"президентская",
"президентское"
],
"senses": [
{
"text": "президентасул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "президентские выборы",
"av": "президент вищулеб рищи"
}
]
}
]
}
{
"word": "президиум",
"stress": 5,
"forms": [
"президиум"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "президиум",
"comment": "собраниялъе, цогидал данделъабазе нухмалъи гьабизе бищараб орган; цо-цо идарабазе нухмалъи гьабулеб орган; гьединаб органалда гьоркьоре унел гӏадамал"
}
]
}
{
"word": "презирать",
"stress": 7,
"forms": [
"презирать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рихине, рокьукъго ралагьизе, рихараб букӏине",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "презирать ложь",
"av": "гьереси рихараб букӏине"
}
]
},
{
"text": "малъие гьабунгутӏизе, сан гьабунгутӏизе, рикӏкӏунгутӏизе",
"precomment": "что (пренебрегать чем-л.)",
"examples": [
{
"ru": "презирать опасность",
"av": "хӏинкъи малъие гьабунгутӏизе, хӏинкъиялъул сан гьабунгутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "презренный",
"stress": 6,
"forms": [
"презренный",
"презренная",
"презренное"
],
"senses": [
{
"text": "малъие гьавичӏого тезесев, рикӏкӏунгутӏизе мустахӏикъав",
"examples": [
{
"ru": "презренный трус",
"av": "сан гьабичӏого тезе мустахӏикъав хӏинкъуч"
}
]
}
]
}
{
"word": "презрительный",
"stress": 6,
"forms": [
"презрительный",
"презрительная",
"презрительное"
],
"senses": [
{
"text": "рокьукълъи бихьизабулеб, рокьукълъи бачӏинабулеб (бижизабулеб)",
"examples": [
{
"ru": "презрительный тон",
"av": "рокьукълъи бижизабулеб каламалъул хасият (рокьукъаб гьаракь)"
}
]
}
]
}
{
"word": "преимущественно",
"stress": 6,
"forms": [
"преимущественно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерисеб мехалъ, аслияб куцалъ, хасго, цӏикӏкӏарасеб къадаралда (цӏикӏкӏун)",
"examples": [
{
"ru": "отряд состоял преимущественно из крестьян",
"av": "къокъа аслияб куцалъ (цӏикӏкӏарасеб къадаралда) рекьарухъабаздасан гӏуцӏун букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "преимущественный",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕИМУЩЕСТВЕНН",
"forms": [
"преимущественный",
"преимущественная",
"преимущественное"
],
"senses": [
{
"text": "сундулъниги тӏокӏлъи бугеб, жиндир (жиндилъ) тӏокӏлъи бугеб",
"examples": [
{
"ru": "преимущественное право",
"av": "цӏикӏкӏараб ихтияр (цогиясулалда данде ккун), цӏикӏкӏарасеб ихтияр",
"labels": [
"юридический термин"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "преимущество",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕИМУЩЕСТВ",
"forms": [
"преимущество"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏокӏлъи, цӏакълъи",
"precomment": "превосходство"
},
{
"text": "цогиязеялдаса цӏикӏкӏарал ихтиярал",
"precomment": "привилегия"
},
{
"text": "аслияб куцалъ",
"precomment": "по преимуществу"
}
]
}
{
"word": "преисподняя",
"stress": 7,
"forms": [
"преисподняя"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "жужахӏ, жагьандаман"
}
]
}
{
"word": "прейскурант",
"stress": 9,
"forms": [
"прейскурант"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "къайидул тайпаялде, сорталде балагьун багьаби рихьизарураб тӏехь"
}
]
}
{
"word": "преклонение",
"stress": 8,
"forms": [
"преклонение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер къули, кӏудияб хӏурмат гьаби",
"examples": [
{
"ru": "преклонение перед талантом",
"av": "гьунаралда цебе (гьунаралъе) бетӏер къули"
}
]
}
]
}
{
"word": "преклонить",
"stress": 8,
"forms": [
"преклонить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"labels": [
"высокий стиль"
],
"examples": [
{
"ru": "преклонить голову",
"av": "бетӏер къулизе"
},
{
"ru": "преклонить знамена",
"av": "байрахъал гӏодорехун дализаризе"
},
{
"ru": "преклонить колена (колени)",
"av": "наку чӏвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преклониться",
"stress": 8,
"forms": [
"преклониться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "преклоняться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "преклонный",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕКЛОНН",
"forms": [
"преклонный",
"преклонная",
"преклонное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "человек преклонного возраста",
"av": "ригь арав, гӏемераб мех барав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "преклонять",
"stress": 8,
"forms": [
"преклонять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "преклонить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "преклоняться",
"stress": 8,
"forms": [
"преклоняться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодоре къулизе, къулун сундениги раччизе",
"precomment": "перед кем-чем",
"examples": [
{
"ru": "я преклоняюсь перед ним",
"av": "дица гьесда цебе (гьесие) бетӏер къулула"
}
]
},
{
"text": "мутӏигӏлъизе, къуравлъун рикӏкӏине",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "прекословие",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕКОСЛОВИ",
"forms": [
"прекословие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "без прекословия",
"av": "данде кӏалъачӏого, данде къотӏичӏого, дагӏбадичӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "прекословить",
"stress": 8,
"forms": [
"прекословить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "данде кӏалъазе, данде къотӏизе, данде вуссун кӏалъазе",
"precomment": "кому"
}
]
}
{
"word": "прекрасно",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"прекрасно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ лъикӏ, цӏакъ берцинго, тӏасан ккун лъикӏ, гьайбатго"
},
{
"text": "цӏакъ лъикӏ буго, цӏакъ берцин буго, гьайбатго буго",
"labels": [
"в значении сказуемого"
]
}
]
}
{
"word": "прекрасный",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕКРАСН",
"forms": [
"прекрасный",
"прекрасная",
"прекрасное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ берцинаб",
"examples": [
{
"ru": "прекрасные глаза",
"av": "цӏакъ берцинал берал"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ лъикӏаб",
"precomment": "отличный",
"examples": [
{
"ru": "прекрасный ответ",
"av": "цӏакъ лъикӏаб жаваб"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ лъикӏаб жо, цӏакъ берцинаб, гьайбатаб жо",
"precomment": "прекрасное",
"labels": [
"в значении имени существительного"
]
},
{
"text": "цонухалъ, цокъоялъ",
"precomment": "в один прекрасный день"
}
]
}
{
"word": "прекратить",
"stress": 8,
"forms": [
"прекратить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏизабизе, ахир лъезе, гьоркьоса тӏезабизе, лъугӏизе тезе",
"precomment": "что и с неопределенной формой глагола",
"examples": [
{
"ru": "прекратить разговор",
"av": "гара-чӏвари къотӏизабизе (гара-чӏвариялъе ахир лъезе)"
},
{
"ru": "прекратить курить",
"av": "хъалиян цӏай тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "прекратиться",
"stress": 8,
"forms": [
"прекратиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоса тӏезе, гьоркьоса къотӏизе",
"examples": [
{
"ru": "переписка прекратилась",
"av": "цоцазухъе кагътал хъвай гьоркьоса къотӏана"
},
{
"ru": "дождь прекратился",
"av": "цӏад къатӏана (къотӏана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "прекращать(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"прекращать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "прекратить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "прекращение",
"stress": 8,
"forms": [
"прекращение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоб къотӏизаби, ахир лъей, гьоркьоса тӏезаби",
"precomment": "по глаголу прекратить"
},
{
"text": "гьоркьоб къотӏи, ахир лъей, гьоркьоса тӏей, лъугӏизе тей, къатӏин",
"precomment": "по глаголу прекратиться"
}
]
}
{
"word": "прелестный",
"stress": 5,
"stem": "ПРЕЛЕСТН",
"forms": [
"прелестный",
"прелестная",
"прелестное"
],
"senses": [
{
"text": "гьайбатаб, цӏакъ берцинаб, цӏакъ лъикӏаб",
"examples": [
{
"ru": "прелестное платье",
"av": "гьайбатаб, цӏакъ берцинаб гурде"
}
]
}
]
}
{
"word": "прелесть",
"stress": 3,
"stem": "ПРЕЛЕСТ",
"forms": [
"прелесть"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏайранлъи, гьайбатлъи, беричлъи, берцинлъи",
"precomment": "очарование",
"examples": [
{
"ru": "находить в чем-либо особую прелесть",
"av": "сундулъниги хасаб гьайбатлъи бихьизе (батизе)"
}
]
},
{
"labels": [
"множественное число"
],
"examples": [
{
"ru": "прелести деревенской жизни",
"av": "росдалаб гӏумруялъул гьайбатал тӏокӏлъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "преломить",
"stress": 7,
"forms": [
"преломить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бекизе",
"precomment": "что",
"labels": [
"физика"
]
},
{
"text": "батӏайиса, жиндирго къагӏидаялъ магӏна гьабизе, магӏна хисизабизе",
"precomment": "иначе истолковать что-либо",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "преломиться",
"stress": 7,
"forms": [
"преломиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бекун ине",
"labels": [
"физика"
]
},
{
"text": "магӏна хисизе, хӏасил хисизе",
"precomment": "приобрести иной смысл",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "преломление",
"stress": 8,
"forms": [
"преломление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "беки, магӏна хиси",
"comment": "по глаголу преломить",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "бекун ин",
"comment": "по глаголу преломиться",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "батӏайиса бичӏчӏи, батӏайиса магӏна гьаби",
"precomment": "истолкование"
}
]
}
{
"word": "преломлять(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"преломлять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "преломить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "прелый",
"stress": 3,
"stem": "ПРЕЛ",
"forms": [
"прелый",
"прелая",
"прелое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏаккараб, ккалараб, махӏцараб, турараб",
"examples": [
{
"ru": "прелые листья",
"av": "ккаларал тӏанхал"
}
]
}
]
}
{
"word": "прель",
"forms": [
"прель"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "турараб, цӏаккараб жо",
"precomment": "гниль"
},
{
"text": "цӏаккараб, турараб бакӏ",
"precomment": "прелое место"
},
{
"text": "турараб, цӏаккараб жоялъул махӏ",
"precomment": "запах прелого"
}
]
}
{
"word": "прельстить",
"stress": 8,
"forms": [
"прельстить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго гьайбатлъиялъ кверде восизе, асир гьавизе, сагьвиллъизавизе, хӏайранлъизавизе, жиндехунго вуссинавизе",
"precomment": "кого, увлечь, очаровать"
},
{
"text": "рекӏкӏаблъун лъугьине",
"precomment": "стать заманчивым",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "прельстить обещаниями",
"av": "щибниги гьабилилан гуккун гьетӏизавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "прелюдия",
"stress": 5,
"forms": [
"прелюдия"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "музыкалияб асаралъул байбихьулаб бутӏа",
"labels": [
"музыка"
]
}
]
}
{
"word": "премиальный",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕМИАЛЬН",
"forms": [
"премиальный",
"премиальная",
"премиальное"
],
"senses": [
{
"text": "премиялъул, премиялъе бугеб",
"examples": [
{
"ru": "премиальные деньги",
"av": "премиялъе кьураб (бугеб) гӏарац"
}
]
},
{
"labels": [
"в значении имени существительного",
"множественное число"
],
"examples": [
{
"ru": "премиальные",
"av": "премия",
"comment": "премия хӏисабалда кьураб гӏарац"
}
]
}
]
}
{
"word": "преминуть",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕМИНУ",
"forms": [
"преминуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "не преминуть",
"av": "кватӏунгутӏизе, нахъбахъун тунгутӏизе, ккараб ресалдаса пайда босизе"
},
{
"ru": "он не преминул поздравить меня",
"av": "дида баркизе гьев кватӏулароан"
}
]
}
]
}
{
"word": "премирование",
"stress": 9,
"forms": [
"премирование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "премия кьей, премия кьун, кӏодо гьари"
}
]
}
{
"word": "премировать",
"stress": 9,
"forms": [
"премировать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъиениги премия кьезе, сундухъниги премия кьезе",
"precomment": "кого-что"
}
]
}
{
"word": "премия",
"stress": 3,
"stem": "ПРЕМИ",
"forms": [
"премия"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "премия",
"comment": "лъикӏаб хӏалтӏухъ, хъулухъалъухъ кьолеб гӏарац",
"examples": [
{
"ru": "получить премию",
"av": "премия щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "премудрость",
"stress": 5,
"forms": [
"премудрость"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гъваридаб, тӏадегӏанаб гӏакъиллъи"
}
]
}
{
"word": "премудрый",
"stress": 5,
"forms": [
"премудрый",
"премудрая",
"премудрое"
],
"senses": [
{
"text": "гъваридаб, тӏадегӏанаб гӏакълу-лъай бугев",
"examples": [
{
"ru": "премудрый старец",
"av": "гъваридаб гӏакълу-лъай (гӏакъиллъи) бугев херав"
}
]
}
]
}
{
"word": "премьер",
"stress": 6,
"forms": [
"премьер"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "театралда бетӏерал ролал хӏалев артист",
"labels": [
"театральный термин"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "премьер-министр",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "премьера",
"stress": 6,
"forms": [
"премьера"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "премьера",
"comment": "тӏоцебе бихьизабулеб пьеса, опера, балет ва гь. ц."
}
]
}
{
"word": "премьер-министр",
"stress": 12,
"forms": [
"премьер-министр"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "премьер-министр",
"comment": "хӏукуматалъул бетӏер, министразул советалъул бетӏер"
}
]
}
{
"word": "пренебрегать",
"stress": 10,
"forms": [
"пренебрегать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "пренебречь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "пренебрежение",
"stress": 10,
"forms": [
"пренебрежение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "сан гьабунгутӏи, рикӏкӏунгутӏи, хӏангутӏи, малъие босунгутӏи"
},
{
"text": "букӏине кколеб тӏалаб-агъаз гьечӏолъи, кӏвар гьечӏолъи"
}
]
}
{
"word": "пренебрежительный",
"stress": 10,
"forms": [
"пренебрежительный",
"пренебрежительная",
"пренебрежительное"
],
"senses": [
{
"text": "сан гьабулареб, рикӏкӏунареб, хӏалареб, малъие босулареб",
"examples": [
{
"ru": "пренебрежительное отношение",
"av": "сан гьабичӏеб бербалагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "пренебречь",
"stress": 8,
"forms": [
"пренебречь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "пахруяб, рокьукъаб бербалагьи гьабизе",
"precomment": "кем-чем (отнестись высокомерно)"
},
{
"text": "кӏвар кьечӏого, пикру буссинабичӏого тезе",
"precomment": "чем (оставить без внимания)",
"examples": [
{
"ru": "пренебречь опасностью",
"av": "хӏинкъиялде кӏвар кьечӏого тезе",
"comment": "хӏинкъи сан гьабичӏого тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "прения",
"stress": 3,
"forms": [
"прения"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоб лъураб сулалда тӏасан пикраби дандрай, тӏасан кӏалъаял",
"examples": [
{
"ru": "открыть прения по докладу",
"av": "докладалда тӏасан кӏалъаял байбихьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преобладание",
"stress": 9,
"stem": "ПРЕОБЛАДАНИ",
"forms": [
"преобладание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏун букӏин, тӏокӏлъи букӏин",
"comment": "рикӏкӏеналъулъ, къадаралъулъ",
"examples": [
{
"ru": "добиться преобладания в чем-либо",
"av": "сундулъниги тӏокӏлъи букӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преобладать",
"stress": 9,
"stem": "ПРЕОБЛАДА",
"forms": [
"преобладать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏун букӏине, тӏадегӏанаб бакӏ кквезе, тӏокӏлъи букӏине",
"precomment": "над чем-кем",
"comment": "рикӏкӏеналъул, къадаралъул рахъалъ",
"examples": [
{
"ru": "на севере преобладают хвойные леса",
"av": "севералда накӏкӏирохьал цӏикӏкӏун руго (цӏикӏарасеб къадаралда руго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "преображать(ся)",
"stress": 9,
"forms": [
"преображать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "преобразить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "преобразить",
"stress": 9,
"stem": "ПРЕОБРАЗИ",
"forms": [
"преобразить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хисизабизе, сипат хисизабизе, тӏубанго хисизабизе, лъидениги, сундениги сверизавизе (сверизабизе), щивлъунниги гьавизе (щиблъунниги гьабизе)",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "новые дома преобразили улицы",
"av": "цӏиял рукъзабаз къватӏазул сипат хисизабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "преобразиться",
"stress": 9,
"forms": [
"преобразиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хисун ине, хиса-баси ккезе, сипат хисизе, тӏубанго хисизе",
"comment": "хисун ине"
}
]
}
{
"word": "преобразование",
"stress": 11,
"stem": "ПРЕОБРАЗОВАНИ",
"forms": [
"преобразование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хисизаби",
"comment": "по глаголу преобразовать",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "хиси",
"comment": "по глаголу преобразоваться",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "кьучӏдасанго хиси",
"precomment": "коренное изменение",
"examples": [
{
"ru": "социальные преобразования",
"av": "социалиял (гӏадамазул гӏумруялда рухьарал, хурхарал) хиса-басиял"
}
]
}
]
}
{
"word": "преобразователь",
"stress": 11,
"forms": [
"преобразователь"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудиял хисабасиял ккезарурав чи",
"precomment": "реформатор",
"examples": [
{
"ru": "человек – преобразователь природы",
"av": "инсан ккола тӏабигӏаталда кӏудиял хиса-басиял ккезарурав чи"
}
]
},
{
"text": "трансформатор",
"precomment": "прибор",
"comment": "ток хисизабулеб алат",
"labels": [
"электротехника"
]
}
]
}
{
"word": "преобразовательница",
"stress": 11,
"forms": [
"преобразовательница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"see_also": [
{
"target": "преобразователь",
"kind": "from",
"refwordnum": "1",
"comment": "женский род к",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "преобразовать",
"stress": 11,
"forms": [
"преобразовать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏдасан хисизабизе, цӏидасан гӏуцӏизе",
"precomment": "кого-что (переделать)"
},
{
"text": "сверизабизе",
"precomment": "что (превратить)",
"examples": [
{
"ru": "преобразовать переменный ток в постоянный",
"av": "хисарулеб ток хисуларелде сверизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преобразоваться",
"stress": 11,
"forms": [
"преобразоваться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хисизе, кьучӏдасан хисизе",
"precomment": "претерпеть изменения"
},
{
"text": "цо къагӏидаялдаса цогиялде хисизе, сверизе",
"examples": [
{
"ru": "переменный ток преобразовался в постоянный",
"av": "хисарулеб ток хисуларелде сверизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преобразовывать(ся)",
"stress": 9,
"forms": [
"преобразовывать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "преобразовать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "преодолевать",
"stress": 10,
"forms": [
"преодолевать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "преодолеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "преодоление",
"stress": 8,
"forms": [
"преодоление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "кьуркьизаби, бергьин",
"examples": [
{
"ru": "преодоление трудностей",
"av": "захӏмалъабаздаса бергьин, захӏлъаби къезаризе кӏвей"
}
]
}
]
}
{
"word": "преодолеть",
"stress": 8,
"forms": [
"преодолеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къуркьизабизе, къезабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "преодолеть боль",
"av": "унти къезабизе, хӏехьезе кӏвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "препарат",
"stress": 7,
"forms": [
"препарат"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "препарат",
"comment": "цӏалул мурадазда хӏалбихьиялъе, халкквеялъе ва гь. ц. ругел хӏайваназул лугбал, хурдул"
},
{
"text": "препарат",
"comment": "лабораториялда, фабрикалда дару хӏадуризе бугеб продукт",
"labels": [
"химия",
"фармацевтический термин"
]
}
]
}
{
"word": "препинание",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕПИНАНИ",
"forms": [
"препинание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "знаки препинания",
"av": "лъалхъул ишараби"
}
]
}
]
}
{
"word": "препирательство",
"stress": 7,
"forms": [
"препирательство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "къацанди, дагӏбади",
"comment": "пайда гьечӏеб, гьадингояб жоялда тӏасан"
}
]
}
{
"word": "препираться",
"stress": 7,
"forms": [
"препираться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "дагӏбадизе, къацандизе",
"precomment": "с кем",
"comment": "пайда гьечӏеб, гьадингояб жоялда тӏасан",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "преподавание",
"stress": 9,
"forms": [
"преподавание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "кьей, малъи, ругьун гьари, лъай кьей",
"precomment": "по глаголу преподавать",
"examples": [
{
"ru": "преподавание аварского языка",
"av": "авар мацӏ малъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "преподаватель",
"stress": 9,
"forms": [
"преподаватель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "мугӏалим, учитель",
"examples": [
{
"ru": "преподаватель литературы",
"av": "адабияталъул (литератураялъул) мугӏалим"
}
]
}
]
}
{
"word": "преподавательница",
"stress": 9,
"forms": [
"преподавательница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "мугӏалим"
}
]
}
{
"word": "преподавательский",
"stress": 9,
"stem": "ПРЕПОДАВАТЕЛЬСК",
"forms": [
"преподавательский",
"преподавательская",
"преподавательское"
],
"senses": [
{
"text": "мугӏалимасул (учителасул)",
"examples": [
{
"ru": "преподавательская работа",
"av": "мугӏалимасул (мугӏалимзабазул) хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "преподавать",
"stress": 9,
"forms": [
"преподавать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "дарс кьезе, ругьун гьаризе, малъизе, лъай кьезе",
"precomment": "что и без дополнения",
"examples": [
{
"ru": "преподавать физику",
"av": "физика малъизе, физикаялъул дарс кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преподать",
"stress": 7,
"forms": [
"преподать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "насихӏат гьабун кьезе, малъизе, божизавизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "преподать кому-либо наглядный урок",
"av": "лъиениги, насихӏат гьабун, загьираб дарс кьезе (кӏочон толареб дарс кьезе); гӏураб дарс кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преподнести",
"stress": 11,
"forms": [
"преподнести"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏурматияб куцалда (кодобе) кьезе",
"precomment": "что кому",
"examples": [
{
"ru": "преподнести поздравительный адрес",
"av": "баркиялъулаб (баркараб) адрес (кагъат) кодобе кьезе"
}
]
},
{
"text": "балъго, ургъунго квешлъи гьабизе; гӏезабизе",
"labels": [
"в переносном значении"
]
},
{
"text": "бицине, бихьизабизе, кьезе",
"precomment": "изложить"
},
{
"examples": [
{
"ru": "преподнести пилюлю",
"av": "квеш букӏунеб, зунтӏулеб, хӏакъир гьарулеб жо абизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преподносить",
"stress": 10,
"forms": [
"преподносить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "преподнести",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "преподношение",
"stress": 10,
"forms": [
"преподношение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏурматияб куцалда (кодобе) кьей"
},
{
"text": "щибниги кьураб жо",
"comment": "сайигъат",
"examples": [
{
"ru": "ценное преподношение",
"av": "багьаяб (хирияб) сайигъат"
}
]
}
]
}
{
"word": "препона",
"stress": 5,
"stem": "ПРЕПОН",
"forms": [
"препона"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "квалквал, квекӏен, лазатбахъи, авара",
"labels": [
"книжное"
],
"examples": [
{
"ru": "чинить препону",
"av": "квекӏен гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "препроводительный",
"stress": 10,
"forms": [
"препроводительный",
"препроводительная",
"препроводительное"
],
"senses": [
{
"text": "ритӏулел документазда, материалазда цадахъ букӏунеб, къокъго гьениб бугеб жо рехсараб",
"comment": "кагъат"
}
]
}
{
"word": "препроводить",
"stress": 10,
"forms": [
"препроводить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ чиги витӏун щвезабизе; цадахъ ун тӏовитӏизе; щибниги (кибениги) битӏизе",
"precomment": "что",
"comment": "гӏарац, документал"
}
]
}
{
"word": "препровождать",
"stress": 11,
"forms": [
"препровождать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "препроводить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "препровождение",
"stress": 11,
"forms": [
"препровождение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ чиги витӏун щвезаби, цадахъ ун тӏовитӏи, битӏи",
"precomment": "по глаголу препроводить",
"examples": [
{
"ru": "препровождение времени",
"av": "заман инаби",
"comment": "кинаб бугониги ишалде вуссун"
}
]
}
]
}
{
"word": "препятствие",
"stress": 5,
"stem": "ПРЕПЯТСТВИ",
"forms": [
"препятствие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рекерулаго тӏасан кӏанцӏизе нухда лъураб (яги тӏабигӏияб) жо",
"precomment": "преграда на пути"
},
{
"text": "квалквал, авара, квекӏен",
"precomment": "помеха",
"examples": [
{
"ru": "преодолеть все препятствия",
"av": "киналго квалквалал лъугӏизаризе, къезаризе"
},
{
"ru": "чинить препятствия",
"av": "квалквалал гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "препятствовать",
"stress": 5,
"forms": [
"препятствовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "квалквал гьабизе",
"precomment": "кому-чему",
"comment": "сундуениги-лъиениги",
"examples": [
{
"ru": "препятствовать чьим-либо намерениям",
"av": "лъилниги къасдазе квалквал гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "прервать",
"stress": 6,
"forms": [
"прервать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ахир лъезе, чӏезабизе",
"precomment": "кого-что (прекратить)",
"examples": [
{
"ru": "прервать работу",
"av": "хӏалтӏи чӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "гьоркьоб къотӏизабизе",
"precomment": "перебить",
"examples": [
{
"ru": "прервать разговор",
"av": "хабар (гара-чӏвари) гьоркьоб къотӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "прерваться",
"stress": 6,
"forms": [
"прерваться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏезе, гьоркьоб къотӏизе",
"examples": [
{
"ru": "разговор прервался",
"av": "хабар (гара-чӏвари) гьоркьоб къотӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "пререкания",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕРЕКАНИ",
"forms": [
"пререкания"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "дагӏбади, къацанди",
"precomment": "ед. пререкание, по глаголу пререкаться",
"examples": [
{
"ru": "вступить в пререкания",
"av": "дагӏбадизе лъугьине",
"comment": "щибго гуреб жо сабаблъун"
}
]
}
]
}
{
"word": "пререкаться",
"stress": 7,
"forms": [
"пререкаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къацандизе, дагӏбадизе",
"precomment": "с кем"
}
]
}
{
"word": "прерии",
"stress": 3,
"forms": [
"прерии"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "бахараб хер бугел кӏудиял авлахъал",
"precomment": "ед. прерия ж.",
"comment": "Северияб Америкаялда"
}
]
}
{
"word": "прерывать(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"прерывать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "прерваться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "прерывистый",
"stress": 5,
"stem": "ПРЕРЫВИСТ",
"forms": [
"прерывистый",
"прерывистая",
"прерывистое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏутӏураб, къотӏарулеб",
"examples": [
{
"ru": "прерывистые звуки",
"av": "(гьоркьор) къотӏарулел гьаркьал"
},
{
"ru": "прерывистая линия",
"av": "тӏутӏураб хӏучч"
}
]
}
]
}
{
"word": "пресечение",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕСЕЧЕНИ",
"forms": [
"пресечение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "ахир лъей, лъугӏизаби, къотӏизаби, тӏагӏинаби, кьучӏдасанго бакъвазаби",
"precomment": "по глаголу пресечь",
"examples": [
{
"ru": "пресечение зла",
"av": "квешлъи лъугӏизаби",
"comment": "квешлъиялъе ахир лъей"
}
]
}
]
}
{
"word": "пресечь",
"stress": 5,
"forms": [
"пресечь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏизабизе, тӏагӏинабизе, лъугӏизабизе, кьучӏдасанго бакъвазабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "пресечь зло в корне",
"av": "квешлъи кьучӏдасанго бакъвазабизе",
"comment": "лъугӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "пресечься",
"stress": 5,
"forms": [
"пресечься"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏизе, тӏагӏине, лъугӏизе, тӏезе",
"examples": [
{
"ru": "на этом разговор пресекся",
"av": "гьелдалъун гара-чӏвари лъугӏана"
},
{
"ru": "голос пресекся",
"av": "гьаракь къотӏана, гьаракь лъугӏун ана"
}
]
}
]
}
{
"word": "преследование",
"stress": 6,
"forms": [
"преследование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хадур лъугьин",
"precomment": "по глаголу преследовать",
"comment": "кквезелъун"
},
{
"text": "къварид гьави, гӏазаб кьей, хадур чӏей",
"precomment": "гонение",
"comment": "квешаб мурадгун"
},
{
"text": "пикрабаз тунгутӏи",
"labels": [
"в переносном значении"
]
},
{
"text": "судалде кьей, цӏай",
"labels": [
"юридический термин"
]
}
]
}
{
"word": "преследователь",
"stress": 6,
"forms": [
"преследователь"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хадув лъугьарав чи, хадув чӏарав чи",
"precomment": "кого-чего-либо"
}
]
}
{
"word": "преследовать",
"stress": 6,
"forms": [
"преследовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги хадув лъугьине",
"precomment": "кого-чего (гнаться за кем-либо)",
"comment": "кквезелъун"
},
{
"text": "къварид гьавизе, гӏазаб кьезе, хадур чӏезе",
"precomment": "кого-что (подвергать гонениям)",
"comment": "квешаб мурадгун, къасдгун"
},
{
"text": "пикрабаз тунгутӏизе, рахӏат хвезабизе",
"precomment": "кого-что (о мысли и т. п.)",
"labels": [
"в переносном значении"
]
},
{
"text": "судалде кьезе",
"precomment": "кого-что (предавать суду)",
"labels": [
"юридический термин"
]
}
]
}
{
"word": "пресловутый",
"stress": 8,
"forms": [
"пресловутый",
"пресловутая",
"пресловутое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏар араб, кибего рагӏараб, ахӏи-хӏур бахъинабураб",
"labels": [
"в ироническом смысле"
]
}
]
}
{
"word": "пресмыкаться",
"stress": 8,
"forms": [
"пресмыкаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏелхӏедизе, лагълъи гьабизе, гӏодовегӏанлъизе",
"precomment": "перед кем-чем (унижаться)"
}
]
}
{
"word": "пресмыкающиеся",
"stress": 8,
"forms": [
"пресмыкающиеся"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "хъурщун хьвадулел (чахьалда хъурщулел)",
"precomment": "ед. пресмыкающееся с.",
"comment": "борохь, кьинч, щурункъверкъ, крокодил",
"labels": [
"зоология"
]
}
]
}
{
"word": "пресноводный",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕСНОВОДН",
"forms": [
"пресноводный",
"пресноводная",
"пресноводное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏамхӏаллъи гьечӏеб лъим бугеб; бацӏцӏадаб (гъорлъ цӏамал гьечӏеб) лъим бугеб",
"examples": [
{
"ru": "пресноводные рыбы",
"av": "цӏамал гьечӏеб лъелъ рукӏунел ччугӏби"
},
{
"ru": "пресноводное озеро",
"av": "бацӏцӏадаб (цӏамал гъорлъ гьечӏеб) хӏор"
}
]
}
]
}
{
"word": "пресный",
"stress": 3,
"stem": "ПРЕСН",
"forms": [
"пресный",
"пресная",
"пресное"
],
"senses": [
{
"text": "бацӏцӏадаб, цӏам гъорлъ гьечӏеб",
"examples": [
{
"ru": "пресная вода",
"av": "бацӏцӏадаб лъим, гьекъолеб лъим"
}
]
},
{
"text": "гъорлъе чакар, цӏан ва гь. ц. гьабичӏого хӏадур гьабураб; речче гьечӏого гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "пресный хлеб",
"av": "мугьургочед"
}
]
},
{
"text": "интерес гьечӏеб, лъугьинчӏеб; цӏам-пер гьечӏеб",
"precomment": "лишенный интереса",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "пресный рассказ",
"av": "лъугьинчӏеб, асар гьабулареб хабар"
}
]
}
]
}
{
"word": "пресс",
"forms": [
"пресс"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "пресс",
"comment": "шартӏатӏ тӏаде цуялдалъун металлалъе форма (куц) кьолеб машина",
"examples": [
{
"ru": "положить что-либо под пресс",
"av": "щибниги прессалда гъоркь лъезе"
}
]
},
{
"text": "чохьол щукӏдул",
"precomment": "брюшной",
"labels": [
"анатомия"
]
}
]
}
{
"word": "пресса",
"stress": 3,
"forms": [
"пресса"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "пресса",
"comment": "хасаб заман ккун, басмаялда рахъулел газетазда, журналазда... цадахъаб цӏар"
},
{
"text": "пресса, журналистал"
}
]
}
{
"word": "прессовать",
"stress": 8,
"forms": [
"прессовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "данде къазе; данде къан къвакӏизабизе; тӏаде цузе; бугӏизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "прессовать хлопок",
"av": "квасквас данде къан къвакӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "пресс-конференция",
"stress": 13,
"forms": [
"пресс-конференция"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "пресс-конференция",
"comment": "пачалихъиял, жамгӏиял, политикиял, гӏелмиял хӏаракатчагӏазулги журналистазулги гара-чӏвариял"
}
]
}
{
"word": "пресс-папье",
"stress": 11,
"forms": [
"пресс-папье"
],
"labels": [
"средний род",
"несклоняемое"
],
"senses": [
{
"text": "щакъи цӏулеб жо, кагъатмерхь",
"comment": "хъвай-хъвагӏаялъул тӏагӏалабазда гьоркьоса цояб; столалда кагътазда тӏад лъолеб мармаралъул яги мазгаралъул гьубураб бакӏлъи"
}
]
}
{
"word": "престарелый",
"stress": 8,
"forms": [
"престарелый",
"престарелая",
"престарелое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ херав",
"examples": [
{
"ru": "престарелый отец",
"av": "цӏакъ херав эмен"
}
]
}
]
}
{
"word": "престиж",
"stress": 6,
"forms": [
"престиж"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "сий, къадру",
"examples": [
{
"ru": "поднять престиж",
"av": "къадру борхизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "престол",
"stress": 6,
"forms": [
"престол"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тах, тахбакӏ",
"examples": [
{
"ru": "свергнуть с престола",
"av": "тӏаса рехизе; хӏакимлъиялдаса махӏрум гьавизе",
"comment": "пача"
},
{
"ru": "отречься от престола",
"av": "инкар гьабизе; хӏакимлъиялдаса инкар гьабизе, пачалихъалъул бетӏерлъиялдаса гӏодов чӏезе",
"comment": "пача-лъиялдаса"
}
]
}
]
}
{
"word": "преступать",
"stress": 8,
"forms": [
"преступать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "преступить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "преступить",
"stress": 8,
"forms": [
"преступить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хвезабизе",
"precomment": "что (нарушить)",
"examples": [
{
"ru": "преступить закон",
"av": "закон хвезабизе",
"comment": "гӏадахъ босичӏого тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преступление",
"stress": 9,
"stem": "ПРЕСТУПЛЕНИ",
"forms": [
"преступление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "такъсир",
"examples": [
{
"ru": "совершить преступление",
"av": "такъсир гьабизе"
},
{
"ru": "поймать на месте преступления",
"av": "такъсир гьабулеб бакӏалда (гьабулелъув) кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преступник",
"stress": 6,
"forms": [
"преступник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "такъсирчи"
}
]
}
{
"word": "преступница",
"stress": 6,
"forms": [
"преступница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "такъсирчӏужу"
}
]
}
{
"word": "преступность",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕСТУПНОСТ",
"forms": [
"преступность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "такъсирчилъи"
},
{
"text": "такъсиразул къадар",
"precomment": "количество преступлений",
"examples": [
{
"ru": "рост преступности",
"av": "такъсиразул къадар цӏикӏкӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "преступный",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕСТУПН",
"forms": [
"преступный",
"преступная",
"преступное"
],
"senses": [
{
"text": "такъсирияб",
"precomment": "являющийся преступлением",
"comment": "такъсирлъун кколеб",
"examples": [
{
"ru": "преступная небрежность",
"av": "такъсирияб кӏваргьечӏолъи"
}
]
},
{
"text": "такъсир гьабулев",
"precomment": "совершающий преступление",
"examples": [
{
"ru": "преступные элементы",
"av": "такъсир гьабулел чагӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "пресытиться",
"stress": 5,
"forms": [
"пресытиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏорцӏудаса ине",
"precomment": "чем, насытиться в избытке"
},
{
"text": "горбониве вахун, гӏорцӏизе; ракӏ буссине; сваказе",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "пресытиться развлечениями",
"av": "кеп-гӏоркьалъ, горбониве вахун, гӏорцӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "пресыщаться",
"stress": 7,
"forms": [
"пресыщаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "пресытиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "пресыщенный",
"stress": 5,
"forms": [
"пресыщенный",
"пресыщенная",
"пресыщенное"
],
"senses": [
{
"text": "горбониве вахун, гӏорцӏараб; ракӏ буссараб"
}
]
}
{
"word": "претворить",
"stress": 8,
"forms": [
"претворить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумруялде бахъинабизе",
"precomment": "что во что",
"labels": [
"высокий стиль"
],
"examples": [
{
"ru": "претворить в жизнь заветы",
"av": "васиятал гӏумруялде рахъинаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "претвориться",
"stress": 8,
"forms": [
"претвориться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумруялде, яшавалде бахъине, тӏубазе",
"precomment": "во что",
"comment": "осуществиться",
"examples": [
{
"ru": "мечта претворилась в действительность",
"av": "анищ хӏакъикъатлъун лъугьана (гӏумруялде бахъана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "претворять(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"претворять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "претвориться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "претендент",
"stress": 8,
"forms": [
"претендент"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "къецалде, дагӏбаялде лъугьарав чи (бакӏ кквезелъун, бергьенлъи босизелъун); ихтияр букӏин бихьизабулев чи; сундуениги гӏоло къеркьолев чи; бакӏ, хъулухъ кквезе нигат гьабурав чи; сундениги ишан ккурав чи",
"examples": [
{
"ru": "претендент на пост президента",
"av": "президентасул хъулухъалде (президентлъиялде) ишан ккурав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "претендовать",
"stress": 10,
"forms": [
"претендовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "дагӏба базе; ихтияр букӏин бихьизабизе; къецалде лъугьине",
"precomment": "на кого-что",
"comment": "бетӏергьанлъи гьабизелъун",
"examples": [
{
"ru": "претендовать на какую-либо должность",
"av": "кинаб букӏаниги хъулухъалъе гӏоло къеркьезе (къецалде лъугьине)"
}
]
}
]
}
{
"word": "претензия",
"stress": 5,
"stem": "ПРЕТЕНЗИ",
"forms": [
"претензия"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏалаб",
"precomment": "требование",
"examples": [
{
"ru": "изложить свои претензии",
"av": "жиндирго тӏалабал цере лъезе"
}
]
},
{
"text": "дагӏба бан, асар гьабизе хӏаракат бахъи",
"precomment": "стремление произвести впечатление"
},
{
"examples": [
{
"ru": "быть в претензии на кого-либо",
"av": "лъидасаниги рази гьечӏого вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "претерпевать",
"stress": 10,
"forms": [
"претерпевать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "претерпеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "претерпеть",
"stress": 8,
"forms": [
"претерпеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏехьезе; баччизе",
"precomment": "что, пережить, испытать",
"examples": [
{
"ru": "претерпеть лишения",
"av": "мискинлъи, пакъирлъи хӏехьезе"
}
]
},
{
"text": "хӏехьезе ккезе",
"precomment": "подвергнуться чему-либо",
"examples": [
{
"ru": "претерпеть существенные изменения",
"av": "кӏвар бугел хисабасиял хӏехьезе ккезе (хиса-басиязда гъоркье ккезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "претить",
"stress": 5,
"forms": [
"претить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рихине, ракӏ къазе, ракӏ гъанцӏизе, хӏал къазе",
"precomment": "кому",
"comment": "вызывать отвращение",
"labels": [
"безличный глагол"
]
},
{
"text": "гьукъизе, квалквал гьабизе, квекӏен гьабизе",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
}
]
}
{
"word": "преткновение",
"stress": 9,
"stem": "ПРЕТКНОВЕНИ",
"forms": [
"преткновение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмалъи, квалквал",
"precomment": "камень преткновения"
}
]
}
{
"word": "преть",
"forms": [
"преть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "туризе, цӏакказе",
"precomment": "гнить"
},
{
"text": "белъун бахъине, тӏубан белъине",
"precomment": "вариться",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "кутакалда гӏетӏ базе"
},
{
"text": "(ругъун) бигъине",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "преувеличение",
"stress": 10,
"stem": "ПРЕУВЕЛИЧЕНИ",
"forms": [
"преувеличение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго кӏодо гьаби; цӏакъго кӏодо гьабун (цӏикӏкӏинабун) бихьизаби",
"comment": "по глаголу преувеличить",
"examples": [
{
"ru": "преувеличение трудностей",
"av": "захӏмалъаби (ругездаса) кӏодо гьарун рихьизари"
}
],
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "преувеличивать",
"stress": 8,
"forms": [
"преувеличивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "преувеличить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "преувеличить",
"stress": 8,
"forms": [
"преувеличить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго кӏодо гьабизе; цӏакъго кӏодо гьабун, бихьизабизе; бугелдаса кӏодо гьабун, бихьизабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "преувеличить трудности (опасность)",
"av": "захӏмалъаби (хӏинкъи), ругездаса кӏодо гьарун, рихьизаризе"
}
]
},
{
"text": "бицунелъул кутакалда пузе, пун бицине",
"comment": "присочинить в рассказе",
"examples": [
{
"ru": "он любит преувеличить",
"av": "гьесие цӏакъ пузе бокьула"
}
]
}
]
}
{
"word": "преуменьшать",
"stress": 10,
"forms": [
"преуменьшать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "преуменьшить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "преуменьшение",
"stress": 10,
"forms": [
"преуменьшение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏин гьабун бихьизаби (хӏакъикъаталда бугелдаса)",
"comment": "по глаголу преуменьшить",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "преуменьшить",
"stress": 6,
"forms": [
"преуменьшить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏин гьабун бихьизабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "преуменьшить опасность",
"av": "хӏинкъи бугелдаса гьитӏин гьабун бихьизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "преуспевать",
"stress": 9,
"forms": [
"преуспевать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цере тӏезе",
"precomment": "процветать"
}
],
"see_also": [
{
"target": "преуспеть",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "преуспеть",
"stress": 7,
"forms": [
"преуспеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "мурадалде щвезе; парахатаб, рахӏатаб бетӏербахъи гьабизе, рахӏатго гӏумру тӏамизе, нигӏматазда гъорлъ тӏерхьун вукӏине",
"comment": "добиться успеха"
}
]
}
{
"word": "прецедент",
"stress": 7,
"forms": [
"прецедент"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хадуселъе мисаллъун букӏине бегьулеб лъугьа-бахъин"
}
]
}