{
"word": "рад",
"forms": [
"рад"
],
"labels": [
"в значении сказуемого"
],
"senses": [
{
"text": "вохарав вуго, разияв вуго",
"precomment": "кому-чему, с неопределённой формой и с союзами «что», «когда», «если»",
"examples": [
{
"ru": "я очень рад видеть вас",
"av": "дун мун вихьиялдаса цӏакъ вохарав вуго"
},
{
"ru": "рад встрече",
"av": "дандчӏваялдаса вохарав вуго"
},
{
"ru": "я и сам не рад",
"av": "дунгоги разияв гьечӏо"
},
{
"ru": "рад стараться!",
"av": "кидаго хӏадурав вуго!"
},
{
"ru": "рад – радёшенек",
"av": "цӏакъ вохун"
}
]
}
]
}
{
"word": "радар",
"stress": 4,
"forms": [
"радар"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радар",
"comment": "радиолокатор"
}
]
}
{
"word": "радарный",
"stress": 4,
"stem": "РАДАРН",
"forms": [
"радарный",
"радарная",
"радарное"
],
"senses": [
{
"text": "радарияб",
"examples": [
{
"ru": "радарная станция",
"av": "радарияб (радаразул) станция"
}
]
}
]
}
{
"word": "ради",
"stress": 2,
"forms": [
"ради"
],
"labels": [
"предлог"
],
"senses": [
{
"text": "гӏоло",
"precomment": "с родительным падежом",
"examples": [
{
"ru": "ради этого",
"av": "гьелъие гӏоло"
},
{
"ru": "ради вас",
"av": "нужее гӏоло"
},
{
"ru": "чего ради?",
"av": "сундуе гӏоло"
},
{
"ru": "ради дружбы",
"av": "гьудуллъиялъе гӏоло"
},
{
"ru": "ради бога!",
"av": "Аллагьасе гӏоло!"
},
{
"ru": "ради денег",
"av": "гӏарцуе гӏоло"
},
{
"ru": "ради шутки",
"av": "махсараялъе гӏоло"
},
{
"ru": "ради смеха",
"av": "релъизе гӏоло"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиальный",
"stress": 5,
"forms": [
"радиальный",
"радиальная",
"радиальное"
],
"senses": [
{
"text": "радиалияб, радиусалдасан унеб"
}
]
}
{
"word": "радиатор",
"stress": 5,
"forms": [
"радиатор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиатор",
"comment": "моторалъул лъим цӏорозабулеб алат",
"labels": [
"техника"
]
},
{
"text": "радиатор",
"comment": "рукъ хинлъизабулеб алат"
}
]
}
{
"word": "радиация",
"stress": 5,
"forms": [
"радиация"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиация",
"comment": "атомазул ядрабазул чвахи; сундулниги чӏорал бакьулъан сверда-сверун тӏиритӏи"
}
]
}
{
"word": "радий",
"stress": 2,
"forms": [
"радий"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радий",
"comment": "элемент, металл",
"labels": [
"химия"
],
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "радикал",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"радикал"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радикал",
"comment": "гӏисинаб ва гьоркьохъеб буржуазиялъул мурадал цӏунулеб буржуазияб партиялъул член",
"labels": [
"политика"
]
},
{
"text": "радикалияб партиялъул рахъ ккурав чи"
}
]
}
{
"word": "радикал",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"радикал"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радикал",
"labels": [
"математика",
"химия"
]
}
]
}
{
"word": "радикальный",
"stress": 6,
"stem": "РАДИКАЛЬН",
"forms": [
"радикальный",
"радикальная",
"радикальное"
],
"senses": [
{
"text": "радикалияб, радикалазулаб",
"labels": [
"политика"
]
},
{
"text": "кьучӏдасанго гьабулеб",
"precomment": "решительный, коренной",
"examples": [
{
"ru": "радикальные изменения",
"av": "кьучӏдасанго гьарулел хиса-басиял"
},
{
"ru": "принять радикальные меры",
"av": "таваккалал тадбирал гьаризе (тадбиразде вортизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "радикулит",
"stress": 8,
"forms": [
"радикулит"
],
"labels": [
"медицина",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радикулит",
"comment": "гьодил нахалъул нерваби гьорой",
"labels": [
"медицина"
],
"examples": [
{
"ru": "у него радикулит",
"av": "досул радикулит буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "радио",
"stress": 2,
"forms": [
"радио"
],
"labels": [
"средний род",
"несклоняемое"
],
"senses": [
{
"text": "радио",
"examples": [
{
"ru": "слушать радио",
"av": "радиоялъухъ гӏенеккизе"
},
{
"ru": "выступить по радио",
"av": "радиоялдасан кӏалъазе"
},
{
"ru": "провести радио",
"av": "радио бачине"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиоактивность",
"stress": 9,
"forms": [
"радиоактивность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиацияги кьолаго, химиялъул элементазул атомазул ядраби жалго жидедасанго яги сундулниги кумекалдалъун риххи"
}
]
}
{
"word": "радиоактивный",
"stress": 9,
"stem": "РАДИОАКТИВН",
"forms": [
"радиоактивный",
"радиоактивная",
"радиоактивное"
],
"senses": [
{
"text": "радиоактивияб",
"examples": [
{
"ru": "радиоактивный распад",
"av": "радиоактивияб биххи"
},
{
"ru": "радиоактивные вещества",
"av": "радиацияги кьолаго, атомазул ядраби жалго жидедасанго риххулел веществаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиовещание",
"stress": 9,
"forms": [
"радиовещание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоялдасан калам, музыка кьей",
"examples": [
{
"ru": "радиовещание для молодёжи",
"av": "гӏолилазе радиопередача",
"comment": "гӏолилазе кьолеб музыка, калам"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиоволна",
"stress": 10,
"forms": [
"радиоволна"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоволна, радиоялъул карачел",
"comment": "кварал гьечӏого, сигналал рикӏкӏаде кьезе хӏалтӏизарулел электромагниталъулал карачелал"
}
]
}
{
"word": "радиограмма",
"stress": 8,
"stem": "РАДИОГРАММ",
"forms": [
"радиограмма"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиограмма",
"comment": "радиотелефоналъ кьураб хабар, баян",
"examples": [
{
"ru": "радиограмма пришла",
"av": "радиограмма бачӏана"
},
{
"ru": "послали радиограмму",
"av": "радиограмма битӏана",
"comment": "кьуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиожурнал",
"stress": 10,
"forms": [
"радиожурнал"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиожурнал"
}
]
}
{
"word": "радиозонд",
"stress": 7,
"forms": [
"радиозонд"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиозонд",
"comment": "батӏи-батӏияб борхалъиялда хинлъи-цӏорой, тӏадецуй, реччел ва гь. ц. борцине понцӏораб шаралъул кумекалдалъун гьаваялде биччалеб хасаб алат",
"labels": [
"метеорология"
]
}
]
}
{
"word": "радиокомментатор",
"stress": 13,
"forms": [
"радиокомментатор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиокомментатор",
"comment": "радиоялдасан баянал кьолев чи",
"examples": [
{
"ru": "выступление радиокомментатора",
"av": "радиокомментаторасул кӏалъай"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиоконцерт",
"stress": 10,
"forms": [
"радиоконцерт"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоялъ кьолеб концерт",
"examples": [
{
"ru": "слушать радиоконцерт",
"av": "радиоялдасан кьолеб концерталъухъ гӏенеккизе",
"comment": "гӏин тӏамизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиола",
"stress": 5,
"forms": [
"радиола"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиола",
"comment": "проигрывательги бугеб радиоприёмник"
}
]
}
{
"word": "радиолампа",
"stress": 7,
"forms": [
"радиолампа"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиолампа",
"comment": "радиоялъулал аппаратазул чирахъ"
}
]
}
{
"word": "радиолокатор",
"stress": 9,
"forms": [
"радиолокатор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиолокатор",
"comment": "радиоялъулал карачелазул кумекалдалъун гьаваялда ва ралъдалъ ругел батӏи-батӏиял роржунел, лъедолел жал (самолётал, ракетал, гумул ва гь. ц.) ралагьулеб, гьел ругеб бакӏ бихьизабулеб прибор"
}
]
}
{
"word": "радиолокационный",
"stress": 12,
"stem": "РАДИОЛОКАЦИОНН",
"forms": [
"радиолокационный",
"радиолокационная",
"радиолокационное"
],
"senses": [
{
"text": "радиолокациялъулаб",
"examples": [
{
"ru": "радиолокационные системы",
"av": "радиолокациялъулал системаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиолокация",
"stress": 9,
"forms": [
"радиолокация"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиолокация",
"comment": "радиолокаторазул кумекалдалъун роржунел, лъедолел жал (самолётал, ракетал, гумул) ралагьи, гьел ругеб бакӏ бихьизаби; гьелда тӏад хӏалтӏулеб хасаб гӏелму ва техника"
}
]
}
{
"word": "радиолюбитель",
"stress": 9,
"forms": [
"радиолюбитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоялъул иш бокьулев (гьелда тӏад хӏалтӏулев, гьеб хӏалтӏизабулев) чи"
}
]
}
{
"word": "радионавигация",
"stress": 11,
"forms": [
"радионавигация"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радионавигация"
}
]
}
{
"word": "радиооборудование",
"stress": 10,
"forms": [
"радиооборудование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "радиооборудование"
}
]
}
{
"word": "радиопередатчик",
"stress": 11,
"forms": [
"радиопередатчик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиопередатчик",
"comment": "радиоялъул хабар, сигнал жиндица кьолеб аппарат"
}
]
}
{
"word": "радиопередача",
"stress": 11,
"stem": "РАДИОПЕРЕДАЧ",
"forms": [
"радиопередача"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоялъ бицин, кьей (щибниги жо)"
},
{
"text": "радиоялъ кьолеб жо",
"comment": "бицунеб",
"examples": [
{
"ru": "слушать радиопередачу",
"av": "радиоялъ кьолелъухъ гӏин тӏамизе",
"comment": "гӏенеккизе"
},
{
"ru": "готовить радиопередачу",
"av": "радиоялъ кьезе хӏадур гьабизе",
"comment": "бицине жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиоперекличка",
"stress": 12,
"forms": [
"радиоперекличка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоперекличка",
"comment": "радиоялдасан цоцада ишалъул, хӏалтӏул хӏакъикъат бицин, цоцахъе информация кьей"
}
]
}
{
"word": "радиопостановка",
"forms": [
"радиопостановка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоялдасан кьолеб пьеса",
"examples": [
{
"ru": "готовить радиопостановку",
"av": "радиоялдасан кьезе пьеса хӏадур гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиоприёмник",
"forms": [
"радиоприёмник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоприёмник",
"examples": [
{
"ru": "слушать радиоприёмник",
"av": "радиоприёмникалъухъ гӏенеккизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиорепортаж",
"stress": 12,
"forms": [
"радиорепортаж"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиорепортаж",
"comment": "иш, лъугьа-бахъин ккараб (кколеб) бакӏалдасан (стадионалдасан, заводалдасан ва гь.ц.) бицин, кьей"
}
]
}
{
"word": "радиосвязь",
"stress": 8,
"forms": [
"радиосвязь"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиосвязь, радиобухьен, радиоялъул кумекалдалъун гьабулеб бухьен",
"examples": [
{
"ru": "наладить радиосвязь",
"av": "радиобухьен битӏабишизабизе (рекъезабизе), букӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиосеть",
"stress": 7,
"forms": [
"радиосеть"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиосеть",
"comment": "кьолелги босулелги радиостанциязул сеть"
}
]
}
{
"word": "радиосигнал",
"stress": 10,
"forms": [
"радиосигнал"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиосигнал",
"examples": [
{
"ru": "передать радиосигнал",
"av": "радиосигнал кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиослушатель",
"stress": 8,
"forms": [
"радиослушатель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоялъухъ гӏенеккулев"
}
]
}
{
"word": "радиослушательница",
"stress": 8,
"forms": [
"радиослушательница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоялъухъ гӏенеккулей"
}
]
}
{
"word": "радиостанция",
"stress": 8,
"forms": [
"радиостанция"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиостанция"
}
]
}
{
"word": "радиостудия",
"stress": 8,
"forms": [
"радиостудия"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиостудия",
"comment": "передачаби кьезе хас гьабун къачӏараб рукъ"
}
]
}
{
"word": "радиотелеграф",
"stress": 12,
"forms": [
"радиотелеграф"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиотелеграф",
"comment": "телеграммаби росулеб, ритӏулеб радиоялъулаб бухьен; гьедин хӏалтӏулеб идара, станция"
}
]
}
{
"word": "радиотерапия",
"stress": 11,
"forms": [
"радиотерапия"
],
"labels": [
"медицина",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиотерапия",
"comment": "радиялъ яги батӏияб радиоактивияб веществоялъ дару гьаби",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "радиотехник",
"stress": 7,
"forms": [
"радиотехник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиотехник, радиотехника къачӏалев чи"
}
]
}
{
"word": "радиотехника",
"stress": 7,
"forms": [
"радиотехника"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиотехника, радиоялъул техника"
}
]
}
{
"word": "радиоточка",
"stress": 7,
"forms": [
"радиоточка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоточка",
"examples": [
{
"ru": "в каждом доме имеется радиоточка",
"av": "щибаб рокъоб радиоточка (радиоялъ кьолел передачаби кколеб установка) буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "радиотрансляция",
"stress": 12,
"forms": [
"радиотрансляция"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоялъ кьей",
"comment": "радиоялъул кваразул мухъалъул бухьеналдалъун"
}
]
}
{
"word": "радиоузел",
"stress": 6,
"forms": [
"радиоузел"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоузел, радиобухьеналъе хас гьабун гьабураб пункт"
}
]
}
{
"word": "радиоустановка",
"stress": 11,
"forms": [
"радиоустановка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоустановка",
"comment": "кибниги рекъезабун лъураб радиоаппарат яги радиоаппаратазул система"
}
]
}
{
"word": "радиофикация",
"stress": 9,
"forms": [
"радиофикация"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиофикация",
"comment": "1 радиоаппаратура кибниги лъей, рекъезаби 2 радиоустановкаби, радиоялъул бухьен гӏатӏидго тӏибитӏизаби"
}
]
}
{
"word": "радиофицировать",
"stress": 9,
"forms": [
"радиофицировать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "радиофикация гьабизе",
"precomment": "что",
"comment": "радиоялъул бухьен гӏатӏидго тӏибитӏизабизе"
}
]
}
{
"word": "радиоцентр",
"stress": 7,
"forms": [
"радиоцентр"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоцентр",
"comment": "бухьеналъе, передачабазе гӏемераб техника жаниб рекъезабурал рукъзал"
}
]
}
{
"word": "радиоэлектроника",
"stress": 12,
"forms": [
"радиоэлектроника"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радиоэлектроника"
}
]
}
{
"word": "радировать",
"stress": 4,
"forms": [
"радировать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "радиоялдасан лъазабизе",
"precomment": "что",
"comment": "кьезе"
}
]
}
{
"word": "радист",
"stress": 4,
"forms": [
"радист"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радист",
"comment": "радиоялдалъун передача кьолев ва къабул гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "радистка",
"stress": 4,
"forms": [
"радистка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "радистка",
"comment": "радиоялдалъун передача кьолей ва къабул гьабулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "радиус",
"stress": 2,
"forms": [
"радиус"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радиус",
"labels": [
"математика"
]
},
{
"text": "щибниги гӏунтӏулеб, щолеб, тӏибитӏулебщинаб манзил",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "радовать",
"stress": 2,
"forms": [
"радовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "вохизавизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "отца радуют успехи сына",
"av": "васасул бергьенлъабаз эмен вохизавула"
}
]
}
]
}
{
"word": "радоваться",
"stress": 2,
"forms": [
"радоваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "вохизе",
"examples": [
{
"ru": "у меня душа радуется при виде детей",
"av": "лъимал рихьигун, дир ракӏ бохула (дун цӏакъ вохула)"
},
{
"ru": "отец обрадовался нашему приходу",
"av": "ниж рачӏиналдаса эмен вохана"
}
]
}
]
}
{
"word": "радон",
"stress": 4,
"forms": [
"радон"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "радон",
"comment": "химический элемент, газ",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "радостно",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"радостно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "вохун, аваданго",
"examples": [
{
"ru": "он радостно приветствовал нас",
"av": "дос нижеда вохун дандчӏвай гьабуна"
}
]
},
{
"labels": [
"в значении сказуемого",
"безличное предложение"
],
"examples": [
{
"ru": "мне радостно",
"av": "дун вохун вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "радостный",
"stress": 2,
"stem": "РАДОСТН",
"forms": [
"радостный",
"радостная",
"радостное"
],
"senses": [
{
"text": "рохалил(аб), аваданаб",
"precomment": "выражающий радость",
"examples": [
{
"ru": "радостный день",
"av": "рохалил (аваданаб) къо, рохараб къо"
}
]
},
{
"text": "рохизарулеб",
"precomment": "вызывающий радость",
"examples": [
{
"ru": "радостная весть",
"av": "(рохизарулеб) рохалилаб хабар"
}
]
}
]
}
{
"word": "радость",
"stress": 2,
"stem": "РАДОСТ",
"forms": [
"радость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "рохел",
"examples": [
{
"ru": "с радостью",
"av": "вохун"
},
{
"ru": "доставить радость кому-либо",
"av": "щивниги вохизавизе"
},
{
"ru": "на радостях",
"av": "вохиялъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "радуга",
"stress": 2,
"forms": [
"радуга"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "нур, нуралъул кӏамури",
"examples": [
{
"ru": "цвета радуги",
"av": "нуралъул кьерал"
}
]
}
]
}
{
"word": "радужный",
"stress": 2,
"stem": "РАДУЖН",
"forms": [
"радужный",
"радужная",
"радужное"
],
"senses": [
{
"text": "кьер-кьераб, нур гӏадаб",
"precomment": "многоцветный",
"examples": [
{
"ru": "радужная оболочка",
"av": "кьер бугеб хъал (берзул)",
"labels": [
"анатомия"
]
}
]
},
{
"text": "рохалилаб, талихӏаб, лазатаб",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "радужные мечты",
"av": "лазатал анищал"
},
{
"ru": "быть в радужном настроении",
"av": "рохалилаб хӏалалда вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "радушие",
"stress": 4,
"forms": [
"радушие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏелаб, реэдараб бербалагьи",
"examples": [
{
"ru": "проявить радушие",
"av": "рекӏелаб бербалагьи гьабизе, гьумер битӏун къабул гьавизе"
}
]
},
{
"text": "рохун къабул гьави, гьумер битӏун къабул гьави",
"precomment": "гьобол"
}
]
}
{
"word": "радушный",
"stress": 4,
"forms": [
"радушный",
"радушная",
"радушное"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏелаб, ракӏ битӏараб, гьумер битӏараб",
"examples": [
{
"ru": "радушный хозяин",
"av": "гьумер битӏарав рукъалъул бетӏергьан"
},
{
"ru": "радушный приём",
"av": "рекӏелаб, гьумер битӏараб къабул гьари"
}
]
}
]
}