{
"word": "растяжимый",
"stress": 7,
"stem": "РАСТЯЖИМ",
"forms": [
"растяжимый",
"растяжимая",
"растяжимое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан кӏодолъулеб, цӏан халат, гӏатӏид гьабизе бегьулеб"
},
{
"text": "батӏа-батӏайиса бичӏчӏизе бегьулеб, бокьараб рахъалде цӏазе бегьулеб",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "растяжимое понятие",
"av": "батӏабатӏайиса цӏазе (бичӏчӏизе) бегьулеб магӏна"
}
]
}
]
}
{
"word": "растянутый",
"stress": 5,
"forms": [
"растянутый",
"растянутая",
"растянутое"
],
"senses": [
{
"text": "халатаб; цӏаялъ (цӏан) кӏодолъараб, гӏатӏилъараб",
"precomment": "длинный"
}
]
}
{
"word": "растянуть",
"stress": 7,
"forms": [
"растянуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан кӏодо гьабизе, цӏан халат гьабизе, цӏан бачӏинабизе",
"precomment": "что (вытянуть)",
"examples": [
{
"ru": "растянуть кожу",
"av": "тӏом цӏан кӏодо гьабизе, цӏа-цӏазе"
}
]
},
{
"text": "цӏазабизе, жагъал гьабизе",
"precomment": "повредить",
"examples": [
{
"ru": "растянуть сухожилие",
"av": "щекӏ жагъал гьабизе, цӏазабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏодоб тӏибитӏизе, тӏамизе (халича)",
"precomment": "разостлать"
},
{
"text": "халат бахъинабизе",
"precomment": "затянуть",
"examples": [
{
"ru": "растянуть доклад на два часа",
"av": "доклад кӏиго сагӏаталъ халат бахъинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "растянуться",
"stress": 7,
"forms": [
"растянуться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан бачӏине, халалъизе",
"precomment": "вытянуться",
"examples": [
{
"ru": "резинка растянулась",
"av": "резинка цӏан бачӏана"
}
]
},
{
"text": "цӏан рукӏине",
"examples": [
{
"ru": "растянулись сухожилия",
"av": "щукӏдул цӏан руго"
}
]
},
{
"text": "кӏудияб гӏатӏилъиялда тӏиритӏун рукӏине",
"precomment": "расположиться на большом пространстве"
},
{
"text": "цӏан витӏун вегизе, чвархъан гӏодов ккезе",
"precomment": "улечься, упасть",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "халалъизе",
"precomment": "затянуться",
"examples": [
{
"ru": "работа растянулась на неделю",
"av": "хӏалтӏи анкьалъ халалъана (халат бахъана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "растяпа",
"stress": 5,
"forms": [
"растяпа"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер хӏалтӏуларев, тохав, палгъарав чи"
}
]
}
{
"word": "расфасовать",
"stress": 9,
"forms": [
"расфасовать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бичилалде цӏазеги цӏан къучӏбузухъе базе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "расфасовать сахар",
"av": "чакар бичилалде цӏазеги цӏан къучӏбузухъе базе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расфасовка",
"stress": 7,
"forms": [
"расфасовка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бичилалде щибниги жо цӏазеги цӏан къучӏбузухъе бай"
}
]
}
{
"word": "расфасовывать",
"stress": 7,
"forms": [
"расфасовывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расфасовать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расформировать",
"stress": 12,
"forms": [
"расформировать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кинаб бугониги гӏуцӏи, къокъа биххизабизе яги цогидалда тӏад бикьизе",
"precomment": "что"
}
]
}
{
"word": "расформировывать",
"stress": 10,
"forms": [
"расформировывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расформировать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расхаживать",
"stress": 5,
"forms": [
"расхаживать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏедегӏичӏого, гьаругьинан довегьаниве хьвадулев вукӏине",
"examples": [
{
"ru": "расхаживать взад и вперёд",
"av": "цеве-нахъе хьвадулев вукӏине"
},
{
"ru": "расхаживать по комнате",
"av": "рокъов жанив хьвадулев вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "расхваливать",
"stress": 6,
"forms": [
"расхваливать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расхвалить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расхвалить",
"stress": 8,
"forms": [
"расхвалить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда веццизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "расхвалить товар",
"av": "къайи кутакалда беццизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расхвастаться",
"stress": 6,
"forms": [
"расхвастаться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "веццаризе лъугьине"
}
]
}
{
"word": "расхватать",
"stress": 8,
"forms": [
"расхватать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "хапун босизе, щварас щвараб хъамизе",
"precomment": "кого-что"
}
]
}
{
"word": "расхватывать",
"stress": 6,
"forms": [
"расхватывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расхватать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расхититель",
"stress": 7,
"forms": [
"расхититель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "щвараб жо бикъулев, хъамулев чи"
}
]
}
{
"word": "расхитительница",
"stress": 7,
"forms": [
"расхитительница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "щвараб жо бикъулей, хъамулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "расхитить",
"stress": 7,
"forms": [
"расхитить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемераб боцӏи бикъун, хъамун лъугӏизабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "расхитить имущество",
"av": "буголъи бикъа-хъамизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расхищать",
"stress": 7,
"forms": [
"расхищать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расхитить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расхищение",
"stress": 7,
"forms": [
"расхищение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "бикъи, хъами",
"precomment": "по глаголу расхитить"
}
]
}
{
"word": "расхлебать",
"stress": 8,
"forms": [
"расхлебать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расхлёбывать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расхлёбывать",
"forms": [
"расхлёбывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кинабго, щибго нахъе тӏечого, кванан лъугӏизабизе",
"examples": [
{
"ru": "расхлёбывать кашу",
"av": "захӏматаб иш баян гьабизе (бичизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "расхлябанность",
"stress": 6,
"forms": [
"расхлябанность"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "мухӏканлъи, чӏванкъотӏи, щулалъи гьечӏолъи",
"precomment": "расшатанность"
},
{
"text": "низам гьечӏолъи, тартиб биххун букӏин, гӏадлу-низам биххи",
"precomment": "недисциплинированность"
}
]
}
{
"word": "расхлябанный",
"stress": 6,
"forms": [
"расхлябанный",
"расхлябанная",
"расхлябанное"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "низам биххараб, гӏадлу гьечӏеб",
"examples": [
{
"ru": "расхлябанный человек",
"av": "гӏадлу-низам гьечӏев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "расход",
"stress": 5,
"forms": [
"расход"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хвезаби, хӏалтӏизаби, харж гьаби",
"precomment": "по глаголу расходовать",
"examples": [
{
"ru": "расход денег",
"av": "гӏарац харж гьаби"
}
]
},
{
"text": "сундуениги гьабураб харж",
"precomment": "затраты, издержки",
"examples": [
{
"ru": "расходы производства",
"av": "производствоялъул харжал, производствоялда гьарурал харжал"
},
{
"ru": "пустить в расход",
"av": "гӏужие гъун чӏвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расходиться",
"stress": 7,
"homonym": 1,
"forms": [
"расходиться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер дове-гьаниве хьвадизе (байбихьизе)",
"precomment": "начать много ходить взад и вперед"
},
{
"text": "хьвадиялде ругьунлъизе, свак лъангутӏизе",
"precomment": "втянуться в ходьбу"
},
{
"text": "ццин бахъин, гьалаглъи бихьизабизе лъугьине",
"precomment": "разбушеваться",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "расходиться",
"stress": 7,
"homonym": 2,
"forms": [
"расходиться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "у него слова никогда не расходятся с делом",
"av": "гьесул рагӏиги (бицунеб хабарги) гьабулеб ишги кидаго данде ккола"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "разойтись",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расходный",
"stress": 5,
"stem": "РАСХОДН",
"forms": [
"расходный",
"расходная",
"расходное"
],
"senses": [
{
"text": "харж гьабиялъул, расходалъул",
"examples": [
{
"ru": "расходная книга",
"av": "расходазул даптар, тӏехь"
},
{
"ru": "расходная смета",
"av": "расходазул смета"
}
]
}
]
}
{
"word": "расходовать",
"stress": 5,
"forms": [
"расходовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "харж гьабизе",
"precomment": "что (тратить)",
"examples": [
{
"ru": "расходовать деньги",
"av": "гӏарац харж гьабизе"
}
]
},
{
"text": "лъугӏизабизе, бухӏизе",
"precomment": "истреблять",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "мотор расходует много бензина",
"av": "моторалъ гӏемер бензин бухӏулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "расхождение",
"stress": 8,
"forms": [
"расхождение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рахъ-рахъалде ин",
"precomment": "по глаголу разойтись",
"comment": "например, лучей"
},
{
"text": "дандеккунгутӏи",
"precomment": "несовпадение",
"examples": [
{
"ru": "расхождение во взглядах",
"av": "пикраби дандеккунгутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "расхожий",
"stress": 5,
"stem": "РАСХОЖ",
"forms": [
"расхожий",
"расхожая",
"расхожее"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "кидаго хӏалтӏизабизе бугеб",
"precomment": "ходкий",
"examples": [
{
"ru": "расхожее платье",
"av": "тӏаса бахъулареб, кидаго ретӏунеб гурде"
}
]
}
]
}
{
"word": "расхолаживать",
"stress": 7,
"forms": [
"расхолаживать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расхолодить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расхолодить",
"forms": [
"расхолодить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ буссинабизе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "лъил, сундаса"
}
]
}
{
"word": "расхотеть",
"stress": 7,
"forms": [
"расхотеть"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "бокьичӏого букӏине, ракӏ буссине",
"precomment": "что, чего с неопределённым",
"examples": [
{
"ru": "расхотеть есть",
"av": "кваназе бокьичӏого букӏине, квандаса ракӏ буссине"
}
]
}
]
}
{
"word": "расхотеться",
"stress": 7,
"forms": [
"расхотеться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"безличный глагол",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "бокьунгутӏизе",
"precomment": "чего с неопределённым",
"examples": [
{
"ru": "мне расхотелось идти туда",
"av": "дие гьениве ине бокьун гьечӏо"
},
{
"ru": "расхотеться спать",
"av": "кьижизе бокьунгутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расхохотаться",
"stress": 9,
"forms": [
"расхохотаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏагӏадун виччан тезе",
"examples": [
{
"ru": "громко расхохотаться",
"av": "биччан гьаракьгун гӏагӏадизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расхрабриться",
"stress": 9,
"forms": [
"расхрабриться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "бахӏарчилъи гӏезе"
}
]
}
{
"word": "расцарапать",
"stress": 7,
"forms": [
"расцарапать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъарс-хъарсизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "расцарапать себе руки",
"av": "жиндирго кверал хъарс-хъарсизе (хъарсун разе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "расцарапывать",
"stress": 7,
"forms": [
"расцарапывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расцарапать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расцвести",
"stress": 9,
"forms": [
"расцвести"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏегьазе, тӏегь базе",
"examples": [
{
"ru": "в саду расцвели деревья",
"av": "ахикь гъутӏби тӏегьана"
}
]
},
{
"text": "сахаб кьер чӏвазе (гӏадамасда), лъикӏ лъугьине, гьайбатлъизе",
"precomment": "похорошеть",
"labels": [
"в переносном значении"
]
},
{
"text": "кутакалда цебе тӏезе",
"precomment": "достигнуть высокой степени развития",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "расцвет",
"stress": 6,
"forms": [
"расцвет"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏегьай",
"precomment": "по глаголу расцвести"
},
{
"text": "цебетӏей; тӏогьолъ бугеб гӏуж, бищун лъикӏаб заман, завал",
"precomment": "подъем",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "расцвет промышленности",
"av": "промышленносталъул цебетӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "расцветать",
"stress": 8,
"forms": [
"расцветать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расцвести",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расцветка",
"stress": 6,
"stem": "РАСЦВЕТК",
"forms": [
"расцветка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "кьер, кьерал рекъей",
"examples": [
{
"ru": "ткань красивой расцветки",
"av": "берцинаб кьералъул ххам"
}
]
}
]
}
{
"word": "расцеловать",
"stress": 9,
"forms": [
"расцеловать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏаб хӏалалъ, гӏемер баизе, къоч-къочун биччан тезе",
"precomment": "кого-что"
}
]
}
{
"word": "расцеловаться",
"stress": 9,
"forms": [
"расцеловаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цоцада къочаризе"
}
]
}
{
"word": "расценивать",
"stress": 5,
"forms": [
"расценивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расценить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расценить",
"stress": 7,
"forms": [
"расценить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "багьа чӏезабизе",
"precomment": "что (установить стоимость)",
"examples": [
{
"ru": "товар",
"av": "къайидул багьа чӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "къимат кьезе",
"precomment": "кого-что (дать оценку)",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "высоко расценить талант",
"av": "гьунаралъе кӏудияб къимат кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расценка",
"stress": 5,
"stem": "РАСЦЕНК",
"forms": [
"расценка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "багьа чӏезаби",
"precomment": "по глаголу расценить"
},
{
"text": "чӏезабураб багьа",
"precomment": "цена",
"examples": [
{
"ru": "повысить расценки",
"av": "багьаби цӏикӏкӏинаризе, багьаби хиралъизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расцепить",
"stress": 7,
"forms": [
"расцепить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цоцадаса ратӏа гьаризе, чӏалхине",
"precomment": "кого-что",
"comment": "цоцада бараб щибниги жо",
"examples": [
{
"ru": "расцепить вагоны",
"av": "вагонал цоцадаса ратӏа гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расцепиться",
"stress": 7,
"forms": [
"расцепиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цоцадаса батӏалъизе, цоцадаса тӏезе, чӏалхине",
"comment": "цоцада бараб, хурхараб жо"
}
]
}
{
"word": "расцеплять(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"расцеплять(ся)",
"расцеплять",
"расцепляться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расцепить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расчертить",
"stress": 8,
"forms": [
"расчертить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏуччал рахъизе, цӏазе",
"comment": "хӏажатаб рахъалде ралагьизарун"
}
]
}
{
"word": "расчесать",
"stress": 7,
"forms": [
"расчесать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьица ххазе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "расчесать волосы",
"av": "рас, сап ххазе"
},
{
"ru": "расчесать шерсть",
"av": "квас ххазе"
}
]
},
{
"text": "хъасун унтизабизе, ччукӏизабизе",
"precomment": "повредить чесанием",
"examples": [
{
"ru": "расчесать рану",
"av": "ругъун хъасун унтизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расчесаться",
"stress": 7,
"forms": [
"расчесаться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьица жиндирго рас, катӏари ххазе"
},
{
"text": "хъасулаго хъарсун базе, хъарс-хъарсизе"
}
]
}
{
"word": "расчесть",
"stress": 5,
"forms": [
"расчесть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "рассчитать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1) 2)"
}
]
}
{
"word": "расчёска",
"forms": [
"расчёска"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "(бетӏер) ххай",
"precomment": "по глаголу расчесать"
},
{
"text": "гьоркьо",
"precomment": "гребёнка"
}
]
}
{
"word": "расчёсывать(ся)",
"forms": [
"расчёсывать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расчесать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расчёт",
"forms": [
"расчёт"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏисаб",
"precomment": "по гл. рассчитать",
"examples": [
{
"ru": "ошибка в расчёте",
"av": "хӏисабалъулъ гъалатӏ"
}
]
},
{
"text": "расчёт гьаби, кколеб жо кьей",
"examples": [
{
"ru": "дать расчёт",
"av": "расчёт кьезе, гьабизе"
},
{
"ru": "получить расчёт",
"av": "расчёт босизе"
}
]
},
{
"text": "кколеб жоги кьун, хъулухъалдаса ватӏа гьави",
"examples": [
{
"ru": "взять расчёт с работы",
"av": "хӏалтӏудаса расчёт босизе"
}
]
},
{
"text": "расчёт",
"labels": [
"техника"
],
"examples": [
{
"ru": "расчёт мощности завода",
"av": "заводалъул къуваталъул хӏисаб"
}
]
},
{
"text": "пайда, хайир, мунпагӏат",
"precomment": "выгода",
"examples": [
{
"ru": "нет расчёта ехать туда",
"av": "дове иналъул пайда гьечӏо"
}
]
},
{
"text": "къасд, пикру, хиял",
"precomment": "предположение"
},
{
"text": "расчёт",
"comment": "гӏарадаялъе я пулемёталъе хъулухъ гьабулезул къокъа",
"labels": [
"военный термин"
]
},
{
"precomment": "за наличный расчёт",
"text": "кодобе гӏарац кьун"
},
{
"precomment": "по безналичному расчёту",
"text": "кодобе гӏарац кьечӏого"
},
{
"precomment": "принимать что-л. в расчёт",
"text": "щибниги хӏисабалде босизе"
},
{
"precomment": "теперь мы с вами в расчёте",
"text": "нилъер цоцазулгунисеб хӏисаб-суал лъугӏана"
}
]
}
{
"word": "расчётливость",
"forms": [
"расчётливость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏуна-къай буголъи",
"precomment": "бережливость"
},
{
"text": "цӏодорлъи, пикру гьаби (ишалъулъ), ургъун иш гьаби",
"precomment": "осмотрительность"
}
]
}
{
"word": "расчётливый",
"forms": [
"расчётливый",
"расчётливая",
"расчётливое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏуна-къай бугев, хӏисабалда гурони боцӏи харж гьабуларев",
"precomment": "бережливый"
},
{
"text": "цӏодорав (цӏодорго иш гьабулев), ургъичӏого иш гьабуларев",
"precomment": "осмотрительный"
}
]
}
{
"word": "расчётный",
"stem": "РАСЧЁТН",
"forms": [
"расчётный",
"расчётная",
"расчётное"
],
"senses": [
{
"text": "расчёталъул, расчётазулаб",
"examples": [
{
"ru": "расчётная ведомость",
"av": "расчётазул ведомость"
},
{
"ru": "расчётный отдел",
"av": "расчёт кьолеб (гьабулеб) отдел"
},
{
"ru": "расчётная книжка",
"av": "расчёт хъвалеб даптар"
}
]
},
{
"text": "хӏисабалъе бугеб"
}
]
}
{
"word": "расчистить",
"stress": 5,
"forms": [
"расчистить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бацӏцӏад гьабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "расчистить дорожки",
"av": "нухал рацӏцӏад гьаризе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"ru": "расчистить путь",
"av": "нух бахъизе",
"comment": "квалквалал нахъе гьарун"
}
]
}
]
}
{
"word": "расчистка",
"stress": 5,
"forms": [
"расчистка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бацӏцӏад гьаби",
"precomment": "по глаголу расчистить"
},
{
"text": "рохьоб гъутӏбуздаса бацӏцӏад гьабураб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "расчищать(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"расчищать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расчистить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расчленить",
"stress": 8,
"forms": [
"расчленить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏабазде бикьизе, бутӏа-бутӏаби гьаризе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "расчленить позвонки",
"av": "мугъзагьодал рищизе, ратӏа гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расчленять",
"stress": 8,
"forms": [
"расчленять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расчленить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расчувствоваться",
"stress": 5,
"forms": [
"расчувствоваться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "гурхӏун, тамахлъун лъугьине, рекӏее асар лъугьине"
}
]
}
{
"word": "расшалиться",
"stress": 7,
"forms": [
"расшалиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда хъудизе; расандизе лъугьине",
"examples": [
{
"ru": "дети расшалились",
"av": "лъимал тӏасан ккун расандизе лъугьана"
}
]
},
{
"text": "бокьа-бокьараб гьабизе лъугьине"
}
]
}
{
"word": "расшаркаться",
"stress": 5,
"forms": [
"расшаркаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏатӏал цоцалъ тункизарун салам кьезе"
},
{
"text": "хӏелигун цадахъаб хӏурмат гьабизе"
}
]
}
{
"word": "расшатанный",
"stress": 5,
"stem": "РАСШАТАНН",
"forms": [
"расшатанный",
"расшатанная",
"расшатанное"
],
"senses": [
{
"text": "гьанкӏолеб; хьвагӏолеб",
"examples": [
{
"ru": "расшатанный стол",
"av": "хьвагӏолеб стол"
}
]
},
{
"text": "загӏиплъараб; чӏемегӏлъараб",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "расшатанные нервы",
"av": "чӏемегӏлъарал нервал"
}
]
}
]
}
{
"word": "расшатать",
"stress": 7,
"forms": [
"расшатать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏобокӏун чучлъизабизе, чӏемегӏлъизабизе; гьанкӏезабизе, хьвагӏезабизе, гьаризабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "расшатать зуб",
"av": "ца хьвагӏезабизе"
},
{
"ru": "расшатать дерево",
"av": "гъветӏ хьвагӏезабизе"
},
{
"ru": "расшатать гвоздь",
"av": "магӏ чучлъизабизе"
},
{
"ru": "расшатать доску",
"av": "хъарщи гьанкӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "загӏип гьабизе",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "расшатать здоровье",
"av": "сахлъи загӏиплъизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расшататься",
"stress": 7,
"forms": [
"расшататься"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏобокӏиялъ чучлъизе",
"precomment": "стать неустойчивым"
},
{
"text": "загӏиплъизе; хашлъизе",
"examples": [
{
"ru": "дисциплина в классе расшаталась",
"av": "классалда гӏадлу чучлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "расшатывать(ся)",
"stress": 5,
"forms": [
"расшатывать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расшатать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расшвыривать",
"stress": 6,
"forms": [
"расшвыривать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расшвырять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расшвырять",
"stress": 8,
"forms": [
"расшвырять"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "рахъ-рахъалде рехизе",
"precomment": "что"
},
{
"text": "гӏадада хвезабизе",
"comment": "гӏарац"
}
]
}
{
"word": "расшевеливать(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"расшевеливать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расшевелить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расшевелить",
"stress": 9,
"forms": [
"расшевелить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "багъа-бачаризабизе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "квер хъатӏун"
},
{
"text": "вагъа-вачаризавизе",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "его трудно расшевелить",
"av": "гьев вагъа-вачаризавизе захӏмалъула"
}
]
}
]
}
{
"word": "расшевелиться",
"stress": 9,
"forms": [
"расшевелиться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "багъа-бачаризе",
"precomment": "начать шевелиться",
"comment": "лъугьине"
},
{
"text": "вагъа-вачаризе, чӏинкьа-кӏитӏизе",
"precomment": "стать активным",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "расшибать(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"расшибать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расшибить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расшибить",
"stress": 7,
"forms": [
"расшибить"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "кибниги тункун, кьабун жагъал гьабизе",
"precomment": "кого-что"
}
]
}
{
"word": "расшибиться",
"stress": 7,
"forms": [
"расшибиться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "кибниги тункун, гӏодов ккун жагъаллъизе",
"precomment": "ушибиться"
}
]
}
{
"word": "расшивать",
"stress": 7,
"forms": [
"расшивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расшить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расширение",
"stress": 7,
"forms": [
"расширение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏатӏид гьаби, цӏикӏкӏинаби",
"precomment": "по глаголу расширить",
"examples": [
{
"ru": "расширение посевной площади",
"av": "бекьулеб бакӏ гӏатӏид гьаби"
}
]
},
{
"text": "гӏатӏилъи, цӏикӏкӏин, гӏемерлъи",
"precomment": "по глаголу расшириться",
"examples": [
{
"ru": "расширение школьной сети",
"av": "школал гӏемерлъи"
}
]
},
{
"text": "гӏатӏилъи, гӏатӏилъараб бакӏ",
"precomment": "расширенная часть"
}
]
}
{
"word": "расширенный",
"stress": 5,
"stem": "РАСШИРЕНН",
"forms": [
"расширенный",
"расширенная",
"расширенное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏатӏилъараб, гӏатӏилъизабураб; кӏодо гьабураб",
"examples": [
{
"ru": "расширенная программа",
"av": "кӏодо, гӏатӏид гьабураб программа",
"comment": "гӏуцӏиялъул, хӏасилалъул рахъалъ"
},
{
"ru": "расширенное воспроизводство",
"av": "гӏатӏид, кӏодо гьабун цӏидасан гӏуцӏи"
},
{
"ru": "расширенные зрачки",
"av": "кӏодолъарал, чӏахӏалъарал ясберал"
},
{
"ru": "расширенное толкование",
"av": "гӏатӏидго батӏи-батӏияб куцалъ магӏна кьезе бегьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "расширить",
"stress": 5,
"forms": [
"расширить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏатӏилъизабизе, гӏатӏид гьабизе",
"precomment": "что-либо; сделать шире"
},
{
"text": "къадаралъул, объёмалъул рахъалъ кӏодо гьабизе",
"precomment": "увеличить в числе, объеме",
"examples": [
{
"ru": "расширить ассортимент",
"av": "сундулниги тайпа гӏемер гьабизе"
}
]
},
{
"text": "кӏодо гьабизе, гӏатӏилъизабизе",
"precomment": "сделать обширнее",
"examples": [
{
"ru": "расширить кругозор",
"av": "бичӏчӏиялъул, лъаялъул рахъ гӏатӏилъизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расшириться",
"stress": 5,
"forms": [
"расшириться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏатӏилъизе",
"precomment": "стать более широким"
},
{
"text": "цӏикӏкӏине, гӏемерлъизе, кӏодолъизе",
"precomment": "увеличить в числе, объеме"
},
{
"text": "гӏемерлъизе, тӏибитӏизе, кӏудияб бакӏ кквезе",
"precomment": "стать обширнее"
}
]
}
{
"word": "расширять(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"расширять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расширить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расшитый",
"stress": 5,
"forms": [
"расшитый",
"расшитая",
"расшитое"
],
"senses": [
{
"text": "угьарал накъищаз берцин гьабураб",
"precomment": "украшенный вышивкой"
}
]
}
{
"word": "расшить",
"stress": 5,
"forms": [
"расшить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалхине",
"precomment": "что, распороть",
"examples": [
{
"ru": "расшить рубашку",
"av": "гурде чӏалхине"
}
]
},
{
"text": "угьун берцин гьабизе",
"precomment": "вышить"
}
]
}
{
"word": "расшифровать",
"stress": 10,
"forms": [
"расшифровать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "шифралъ балъго гьабураб жо цӏализе, шифр цӏализе",
"precomment": "что"
},
{
"text": "бахчараб магӏна балагьизе",
"precomment": "угадать скрытый смысл",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "расшифровка",
"stress": 8,
"forms": [
"расшифровка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "шифралъ балъго гьабун хъвараб жо баян гьаби, тӏатинаби",
"precomment": "по глаголу расшифровать"
},
{
"text": "магӏна бичӏчӏи",
"precomment": "угадать смысл",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "расшифровывать",
"stress": 8,
"forms": [
"расшифровывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расшифровать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расшнуровать",
"stress": 10,
"forms": [
"расшнуровать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалал ричизе",
"precomment": "что"
}
]
}
{
"word": "расшнуроваться",
"stress": 10,
"forms": [
"расшнуроваться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалал ричун ине",
"precomment": "развязаться"
},
{
"text": "чӏалал ричун риччазе, чуч гьаризе",
"precomment": "ослабить на себе шнуровку"
}
]
}
{
"word": "расшнуровывать(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"расшнуровывать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расшнуровать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расшуметься",
"stress": 7,
"forms": [
"расшуметься"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда хъудизе лъугьине",
"examples": [
{
"ru": "дети расшумелись",
"av": "лъимал кутакалда хъудизе лъугьана"
}
]
},
{
"text": "вагъизе, семизе",
"precomment": "браниться",
"examples": [
{
"ru": "расшуметься из-за пустяков",
"av": "щибго гуреб жо сабаблъун семизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "расщедриваться",
"stress": 5,
"forms": [
"расщедриваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расщедриться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "расщедриться",
"stress": 5,
"forms": [
"расщедриться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "сахавалъизе, квер биччазе"
}
]
}
{
"word": "расщелина",
"stress": 5,
"forms": [
"расщелина"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏкӏал, хъитӏ",
"precomment": "ущелье в горах"
},
{
"text": "кьватӏел",
"precomment": "трещина",
"comment": "гъотӏол"
}
]
}
{
"word": "расщепить",
"stress": 7,
"forms": [
"расщепить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъвалхь-хъвалхьине",
"precomment": "что, расколоть на части",
"examples": [
{
"ru": "расщепить дощечку",
"av": "хъарщи хъвалхьине"
}
]
},
{
"text": "щущазабизе",
"precomment": "раздробить"
},
{
"text": "гӏисинал бутӏабазде биххизе",
"labels": [
"физика",
"химия"
],
"examples": [
{
"ru": "расщепить атом",
"av": "атом бутӏабазде биххизе (биххизабизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "расщепиться",
"stress": 7,
"forms": [
"расщепиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъвалхьун ине",
"precomment": "расколоться вдоль"
},
{
"text": "бутӏабазде бикьун ине",
"labels": [
"физика",
"химия"
]
},
{
"text": "кесказде биххун ине, кескал лъугьине, кескахине",
"precomment": "раздробиться"
}
]
}
{
"word": "расщепление",
"stress": 8,
"forms": [
"расщепление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "кескахинаби, бутӏабазде биххизаби, хъвалхьинаби",
"precomment": "по глаголу расщепить"
},
{
"text": "кескахин, бутӏабазде биххун ин, хъвалхьун ин",
"precomment": "по глаголу расщепиться"
}
]
}
{
"word": "расщеплять(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"расщеплять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "расщепить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "рас-",
"forms": [
"рас-"
],
"senses": [
{
"comment": "приставка (гъугъал гьаркьазда цебе «раз»-алъул бакӏалда хӏалтӏизабула); мас.: расколоть, расшить"
}
]
}