{
"word": "реабилитация",
"stress": 9,
"forms": [
"реабилитация"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "реабилитация",
"comment": "гӏунтӏизарун рукӏарал гӏайибалги тӏаса рехун, вацӏцӏалъи"
},
{
"text": "гӏайибалги тӏаса рехун, цӏидасан къадру-къимат гьаби"
},
{
"text": "вацӏцӏалъи чӏезаби",
"comment": "судалъ"
},
{
"text": "унтудаса хадуб сахлъи рукӏалиде ккей"
}
]
}
{
"word": "реабилитировать",
"stress": 9,
"forms": [
"реабилитировать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "реабилитация гьабизе, гӏунтӏизабун букӏараб гӏайибалдаса вацӏцӏалъизавизе",
"precomment": "кого-что"
}
]
}
{
"word": "реабилитироваться",
"stress": 9,
"forms": [
"реабилитироваться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "реабилитация ккезе",
"comment": "гӏунтӏизабураб гӏайибалдаса вацӏцӏалъизе"
}
]
}
{
"word": "реагировать",
"stress": 5,
"forms": [
"реагировать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "сундехунниги жиндирго бербалагьи, сунцаниги жиндие гьабураб асар загьир гьабизе",
"precomment": "на что, проявлять свое отношение к чему-либо"
},
{
"text": "реакция лъугьине, химикияб хиса-баси лъугьине",
"labels": [
"химия"
]
},
{
"text": "асар лъазе",
"precomment": "чувствовать реакцию"
},
{
"text": "асар гьабизе"
}
]
}
{
"word": "реактив",
"stress": 6,
"forms": [
"реактив"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "реактив",
"labels": [
"химия"
]
}
]
}
{
"word": "реактивный",
"stress": 6,
"forms": [
"реактивный",
"реактивная",
"реактивное"
],
"senses": [
{
"text": "реактивияб",
"comment": "химиялъулал анализазда реактивлъун хӏалтӏизабулеб",
"labels": [
"химия"
]
},
{
"text": "къватӏисан бугеб асаралъе жаваб кьолеб",
"labels": [
"физиология"
]
}
]
}
{
"word": "реактор",
"stress": 3,
"forms": [
"реактор"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "реактор",
"precomment": "установка",
"examples": [
{
"ru": "атомный реактор",
"av": "хасаб багӏариялда ва тӏадецуялда химиялъулал реакциял лъугьинарулеб аппарат"
}
]
}
]
}
{
"word": "реакционер",
"stress": 9,
"forms": [
"реакционер"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "реакционер",
"comment": "социалиялгун культуриял церетӏеязул тушман"
}
]
}
{
"word": "реакционный",
"stress": 7,
"forms": [
"реакционный",
"реакционная",
"реакционное"
],
"senses": [
{
"text": "реакциялда хурхараб (бухьараб); реакциялъе бугеб, хӏалтӏизабулеб"
}
]
}
{
"word": "реакция",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"реакция"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "реакция",
"labels": [
"химия",
"физика",
"физиология"
]
},
{
"text": "рекӏел хӏалалъе, къаркъалаялъе кколеб хехаб хиси",
"precomment": "резкая перемена в настроении, самочувствии"
}
]
}
{
"word": "реакция",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"реакция"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "реакция",
"comment": "басрияб низамалде руссиналъул политика; цӏиялде, цебетӏеялде дандечӏей",
"labels": [
"политика"
]
}
]
}
{
"word": "реализация",
"stress": 7,
"forms": [
"реализация"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "яшавалде бахъинаби",
"precomment": "проведение в жизнь",
"examples": [
{
"ru": "реализация плана",
"av": "план гӏумруялде, яшавалде бахъинаби"
}
]
},
{
"text": "гӏарцухъ бичи",
"precomment": "превращение в деньги",
"examples": [
{
"ru": "реализация товара",
"av": "къайи бичи (гӏарцуде сверизаби)"
}
]
}
]
}
{
"word": "реализм",
"stress": 5,
"forms": [
"реализм"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "реализм",
"comment": "объективияб хӏакъикъат дурусго ва тӏубан бихьизаби мурадлъун бугеб нух",
"labels": [
"литература, литературоведение",
"искусство"
],
"examples": [
{
"ru": "социалистический реализм",
"av": "социалистияб реализм"
},
{
"ru": "критический реализм",
"av": "критикияб реализм",
"comment": "19–20 веказда букӏараб, литератураялда ва искусствоялда (адабияталда ва маданияталда) гъорлъе раккун, гъваридго, битӏун гӏумру бихьизаби; буржуазиябгун помещиказулаб гӏуцӏиялда ругел тӏуразе кӏоларел дандеккунгутӏиял рихьизари"
}
]
},
{
"text": "хӏакъикъиял шартӏал баянго, гӏелмияб куцалда хӏисабалде роси",
"precomment": "учёт условий действительности",
"examples": [
{
"ru": "реализм в планировании",
"av": "планал гьарулаго, хӏакъикъиял шартӏал баянго, гӏелмияб куцалда хӏисабалде роси"
}
]
}
]
}
{
"word": "реализовать",
"stress": 9,
"forms": [
"реализовать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "яшавалде, гӏумруялде бахъинабизе, билълъинабизе",
"precomment": "что, осуществить",
"examples": [
{
"ru": "реализовать планы",
"av": "план яшавалде бахъинабизе"
}
]
},
{
"text": "бичизе, бичун гӏарцуде буссинабизе",
"precomment": "продать",
"examples": [
{
"ru": "реализовать товар",
"av": "къайи бичизе"
}
]
},
{
"text": "тӏибитӏизабизе",
"precomment": "распространить",
"comment": "заём"
}
]
}
{
"word": "реализоваться",
"stress": 9,
"forms": [
"реализоваться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "билълъанхъизе, яшавалде бахъине",
"precomment": "осуществиться"
},
{
"text": "бичун гӏарцуде буссине",
"precomment": "обратиться в деньги"
},
{
"text": "тӏибитӏизе"
}
]
}
{
"word": "реалист",
"stress": 5,
"forms": [
"реалист"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "реалист, реализмалъул рахъ кколев чи",
"comment": "хӏакъикъаталъул дурусго хӏисаб гьабун хьвадулев чи"
}
]
}
{
"word": "реалистический",
"stress": 8,
"stem": "РЕАЛИСТИЧЕСК",
"forms": [
"реалистический",
"реалистическая",
"реалистическое"
],
"senses": [
{
"text": "реализмалъул принципазда гӏуцӏараб",
"precomment": "основанный на принципах реализма",
"examples": [
{
"ru": "реалистическое направление в литературе",
"av": "литератураялда реализмалъул принципазда гӏуцӏараб гӏумруялъулаб цебетӏей бихьизабулеб къагӏида"
}
]
}
]
}
{
"word": "реальность",
"stress": 3,
"forms": [
"реальность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъияб, унго-унголъунги бугеб, ургъун бахъичӏеб жо, хӏакъикъат",
"precomment": "действительность",
"examples": [
{
"ru": "объективная реальность внешнего мира",
"av": "нилъеда сверун бугеб дунял хӏакъикъаталдаги букӏин"
}
]
},
{
"text": "гӏумруялде бахъинабун бажари, тӏубазабизе кӏвей",
"precomment": "осуществимость",
"examples": [
{
"ru": "реальность плана",
"av": "план тӏубазе кӏвей (кӏолеб букӏин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "реальный",
"stress": 3,
"stem": "РЕАЛЬН",
"forms": [
"реальный",
"реальная",
"реальное"
],
"senses": [
{
"text": "унго-унгояб, хӏакъикъияб",
"precomment": "действительный"
},
{
"text": "витӏарав; гӏумру лъикӏ бичӏчӏулев",
"precomment": "трезвый, практичный",
"examples": [
{
"ru": "реальный взгляд на жизнь",
"av": "гӏумруялдехун (бугеб) битӏараб бербалагьи"
}
]
},
{
"text": "тӏубазабизе, гӏумруялде бахъинабизе кӏолеб",
"precomment": "осуществимый",
"examples": [
{
"ru": "реальный план",
"av": "тӏубазабизе кӏолеб (тӏубазабун бажарулеб) план"
},
{
"ru": "реальное училище",
"av": "революциялда цебесеб Россиялда гьоркьохъел школазул цояб, гьоркьохъеб цӏалул заведение"
}
]
}
]
}
{
"word": "реанимация",
"stress": 7,
"forms": [
"реанимация"
],
"labels": [
"женский род",
"медицина"
],
"senses": [
{
"text": "реанимация",
"comment": "клиникияб хвелалда вугев чи чӏаголъизелъун гьарулел тадбирал",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}