{
"word": "друг",
"homonym": 1,
"forms": [
"друг"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьудул",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "давній друг",
"av": "цевегосев гьудул"
},
{
"uk": "друг дітей",
"av": "лъимазул гьудул"
},
{
"uk": "будь другом",
"av": "дуе талихӏ кьеги"
},
{
"uk": "старий друг краще нових двох",
"av": "цевегосев гьудул кӏиго цӏиясдаса лъикӏав",
"labels": [
"пословица"
]
},
{
"uk": "друзі пізнаються в біді",
"av": "гьудулзаби къварилъи ккедал лъала",
"labels": [
"поговорка"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "друг",
"homonym": 2,
"forms": [
"друг"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"uk": "один одного",
"av": "цоцаца, цояс цояв"
},
{
"uk": "виручати один одного",
"av": "цоцаца рорчӏизаризе"
},
{
"uk": "один проти одного",
"av": "цояв цоясда данде"
},
{
"uk": "один з одним",
"av": "цадахъ"
},
{
"uk": "один від одного",
"av": "цоцаздасан"
}
]
}
]
}
{
"word": "другий",
"stress": 5,
"forms": [
"второй",
"вторая",
"второе"
],
"labels": [
"жіночий рід",
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏиабилеб",
"labels": [
"порядковий числівник"
],
"examples": [
{
"uk": "друга година",
"av": "кӏиабилеб сагӏат"
},
{
"uk": "другий сорт",
"av": "кӏиабилеб сорт"
}
]
},
{
"text": "кӏиабилев",
"precomment": "що замінює першого",
"labels": [
"прикметник"
],
"examples": [
{
"uk": "друга мати",
"av": "кӏиабилей эбел (эбеллъи гьабулей)"
},
{
"uk": "друга батьківщина",
"av": "кӏиабилеб ватӏан"
}
]
},
{
"text": "аслияб (бетӏераб) гуреб",
"precomment": "другорядний",
"labels": [
"прикметник"
],
"examples": [
{
"uk": "на других ролях",
"av": "аслиял (бетӏерал) гурел ролазда"
}
]
},
{
"text": "кӏигоялдаса ..., кӏиго бутӏа гьабун ...",
"precomment": "друга",
"labels": [
"у значенні іменника",
"математика"
],
"examples": [
{
"uk": "одна друга",
"av": "кӏигоялдаса цо, кӏиго бутӏа гьабун, цо бутӏа"
}
]
},
{
"text": "кӏиабизе кьолеб квен",
"precomment": "друга (страва)",
"labels": [
"у значенні іменника"
]
},
{
"precomment": "з других рук",
"text": "чиядасан, батӏиял чагӏаздасан (лъазе, щвезе)"
}
]
}
{
"word": "другокласник",
"stress": 8,
"forms": [
"второклассник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏиабилеб классалъул цӏалдохъан"
}
]
}
{
"word": "другокласниця",
"stress": 8,
"forms": [
"второклассница"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏиабилеб классалъул цӏалдохъан",
"comment": "яс"
}
]
}
{
"word": "другорядний",
"stress": 10,
"forms": [
"второразрядный",
"второразрядная",
"второразрядное"
],
"senses": [
{
"text": "кӏиабилеб разрядалъул(аб)",
"examples": [
{
"uk": "другорядний ресторан",
"av": "кӏиабилеб разрядалъул(аб) ресторан"
}
]
}
]
}
{
"word": "другорядний",
"stress": 10,
"stem": "ВТОРОСТЕПЕНН",
"forms": [
"второстепенный",
"второстепенная",
"второстепенное"
],
"senses": [
{
"text": "аслияб (бетӏераб) гуреб, кӏиабилеб даражаялъул (иргаялъул)",
"examples": [
{
"uk": "другорядна справа",
"av": "аслияб гуреб иш"
},
{
"uk": "другорядні члени речення",
"av": "предложениялъул бетӏерал гурел членал",
"labels": [
"грамматика"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "другорічник",
"stress": 7,
"forms": [
"второгодник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏиабилеб соналъ цого классалда хутӏарав цӏалдохъан, гъоркь хутӏарав цӏалдохъан"
}
]
}
{
"word": "другорічниця",
"stress": 7,
"forms": [
"второгодница"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏиабилеб соналъ цого классалда хутӏарай цӏалдохъан, гъоркь хутӏарай цӏалдохъан"
}
]
}
{
"word": "другосортний",
"stress": 7,
"stem": "ВТОРОСОРТН",
"forms": [
"второсортный",
"второсортная",
"второсортное"
],
"senses": [
{
"text": "кӏиабилеб сорталъул",
"examples": [
{
"uk": "другосортне борошно",
"av": "кӏиабилеб сорталъул ханжу"
}
]
}
]
}
{
"word": "дружба",
"stress": 3,
"stem": "ДРУЖБ",
"forms": [
"дружба"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьудуллъи, гьудул-гьалмагълъи, гьуинлъи",
"examples": [
{
"uk": "дружба народів",
"av": "халкъазул гьудуллъи"
},
{
"uk": "бути в дружбі з ким-небудь",
"av": "щивгунниги гьудуллъиялда вукӏине"
},
{
"uk": "не за службу, а за дружбу",
"av": "хъулухъалъе гӏоло гуро, гьудуллъиялъе гӏоло",
"labels": [
"поговорка"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "дружелюбний",
"stress": 7,
"stem": "ДРУЖЕЛЮБН",
"forms": [
"дружелюбный",
"дружелюбная",
"дружелюбное"
],
"senses": [
{
"text": "гьудуллъи, гьуинлъи бокьулев",
"examples": [
{
"uk": "дружні зв'язки",
"av": "гьудуллъи бокьун гьарулел хурхенал; гьудуллъиялъулал бухьенал"
}
]
}
]
}
{
"word": "дружелюбно",
"stress": 7,
"forms": [
"дружелюбно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "гьуинго, гьудуллъигун, гьудуллъиялда"
}
]
}
{
"word": "дружелюбність",
"stress": 7,
"forms": [
"дружелюбие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьудуллъи (гьуинлъи) бокьи"
}
]
}
{
"word": "дружина",
"stress": 5,
"forms": [
"дружина"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "дружина",
"comment": "цебесеб Россиялда букӏараб бодул къокъа",
"labels": [
"що стосується історії",
"історичний термін"
]
},
{
"text": "къокъа",
"precomment": "загін",
"examples": [
{
"uk": "пожежна дружина",
"av": "цӏа свинабулезул къокъа"
},
{
"uk": "піонерська дружина",
"av": "пионеразул къокъа",
"comment": "дружина, отряд"
}
]
}
]
}
{
"word": "дружина",
"stress": 4,
"forms": [
"жена"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъади, чӏужу",
"examples": [
{
"uk": "дружина брата",
"av": "вацасул чӏужу (лъади)"
}
]
}
]
}
{
"word": "дружина",
"stress": 5,
"forms": [
"супруга"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "лъади, чӏужу"
}
]
}
{
"word": "дружить",
"stress": 5,
"forms": [
"дружить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьудуллъи гьабизе (кквезе), гьудуллъун вукӏине",
"precomment": "з ким-чим",
"examples": [
{
"uk": "я з ним товаришую з дитинства",
"av": "гьитӏинаб къоялдаса нахъего дица гьесулгун гьудуллъи гьабула"
}
]
}
]
}
{
"word": "дружка",
"stress": 3,
"forms": [
"дружка"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "берталъ бахӏарасул гьудул",
"precomment": "на весіллі"
}
]
}
{
"word": "дружний",
"stress": 3,
"stem": "ДРУЖН",
"forms": [
"дружный",
"дружная",
"дружное"
],
"senses": [
{
"text": "цоцалъ рекъараб, гъункараб, гьудуллъиялда бугеб",
"precomment": "згуртований",
"examples": [
{
"uk": "дружна сім'я",
"av": "цоцалъ рекъараб хъизан"
}
]
},
{
"text": "цоцалъ рекъараб, цадахъаб",
"precomment": "одностайний",
"examples": [
{
"uk": "дружна праця",
"av": "цоцалъ рекъараб хӏалтӏи"
},
{
"uk": "дружний сміх",
"av": "цадахъаб релъи"
},
{
"uk": "дружна весна",
"av": "хинго, хехго бачӏунеб их",
"comment": "бачӏине лъан, жиндир заманалда бачӏунеб их"
}
]
}
]
}
{
"word": "дружно",
"stress": 3,
"forms": [
"дружно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "рекъон, гьудуллъиялда",
"precomment": "згуртовано"
},
{
"text": "цадахъ, рекъон",
"precomment": "одностайно",
"examples": [
{
"uk": "жити дружно",
"av": "рекъон рукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "дружній",
"stress": 3,
"stem": "ДРУЖЕСК",
"forms": [
"дружеский",
"дружеская",
"дружеское"
],
"senses": [
{
"text": "гьудуллъиялъулаб",
"examples": [
{
"uk": "дружній привіт",
"av": "гьудуллъиялъулаб салам"
},
{
"uk": "бути з ким-небудь на дружній нозі",
"av": "лъикӏав гьудуллъун вукӏине; гьудуллъиялъулаб, гӏагарлъиялъулаб гьоркьоблъи букӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "дружній",
"stress": 3,
"stem": "ДРУЖЕСТВЕНН",
"forms": [
"дружественный",
"дружественная",
"дружественное"
],
"senses": [
{
"text": "гьудуллъиялъулаб",
"examples": [
{
"uk": "дружня країна",
"av": "гьудуллъиялда бугеб улка"
},
{
"uk": "дружні стосунки",
"av": "гьудул-лъиялъулал гьоркьорлъаби"
},
{
"uk": "дружні зв'язки",
"av": "гьудуллъиялъулал бухьенал"
}
]
}
]
}
{
"word": "дружок",
"stress": 5,
"forms": [
"дружок"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьудул, гьудулав чи",
"precomment": "приятель",
"comment": "реэдун абулеб"
}
]
}
{
"word": "друзяка; братик",
"stress": 5,
"forms": [
"дружище"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьудул",
"precomment": "звертання"
}
]
}
{
"word": "друкар",
"stress": 4,
"forms": [
"печатник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "печатник",
"comment": "басмаханаялъул хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "друкарка",
"stress": 6,
"forms": [
"машинистка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "машинистка, машинкалда хӏалтӏулей гӏадан",
"comment": "хъвараб жо кьабулеб (хъвадарулеб) машинкаялда хӏалтӏулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "друкарня",
"stress": 7,
"forms": [
"типография"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "типография"
},
{
"text": "басмахана"
}
]
}
{
"word": "друкарська помилка",
"stress": 5,
"stem": "ОПЕЧАТК",
"forms": [
"опечатка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏулъ ккараб хӏарпияб яги магӏнаяб гъалатӏ (тӏехь басмаялда бахъулаго)",
"examples": [
{
"uk": "список опечаток",
"av": "гъалатӏазул сияхӏ"
},
{
"uk": "у текст закралася друкарська помилка",
"av": "тексталда басмаханаялъул гъалатӏ борчӏун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "друкований",
"stress": 4,
"stem": "ПЕЧАТН",
"forms": [
"печатный",
"печатная",
"печатное"
],
"senses": [
{
"text": "басмаялъул(аб)",
"examples": [
{
"uk": "друкарський верстат",
"av": "басмаялде бахъулеб станок"
},
{
"uk": "друкований текст",
"av": "печаталда (басмаялда) бахъараб текст"
},
{
"uk": "друковані літери",
"av": "печаталъулал хӏарпал"
},
{
"uk": "друкований аркуш",
"av": "печаталъулаб лист (тӏамач) – 40000 знак (ишара)"
}
]
}
]
}
{
"word": "друкування",
"stress": 4,
"forms": [
"печатание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "басмаялда бахъи, машинкаялда кьаби",
"comment": "за дієсловом друкувати",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "друкувати",
"stress": 4,
"stem": "ПЕЧАТА",
"forms": [
"печатать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "басмаялда бахъизе",
"precomment": "що",
"examples": [
{
"uk": "друкувати на машинці",
"av": "машинкаялда кьабизе"
}
]
},
{
"text": "бахъизе, асар къватӏибе биччазе",
"precomment": "кого-що (видавати)"
},
{
"precomment": "повідомляти",
"examples": [
{
"uk": "газети друкують",
"av": "газетаз бахъулеб буго",
"comment": "къватӏибе кьолеб буго"
}
]
},
{
"text": "сурат бахъизе",
"precomment": "фото",
"comment": "пленкаялдаса кагътиде бахъизе"
}
]
}
{
"word": "друкуватися",
"stress": 4,
"forms": [
"печататься"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "басмаялда рахъизе",
"comment": "жинцаго хъварал жал",
"examples": [
{
"uk": "друкуватися в газеті",
"av": "газеталда жинцаго хъварал жал рахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "друк; преса",
"stress": 4,
"stem": "ПЕЧА",
"forms": [
"печать"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "печать, мугьру",
"examples": [
{
"uk": "засвідчити підпис печаткою",
"av": "гъолбас печаталъ ритӏухъ гьабизе",
"comment": "тасдикъ гьабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏуж, лъалкӏ, мугьру",
"precomment": "слід",
"examples": [
{
"uk": "печатка ганьби",
"av": "рогьо-ничалъул мугьру"
}
]
},
{
"text": "гӏаламат",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "печатка часу",
"av": "заманалъул гӏаламат"
}
]
},
{
"text": "басма",
"labels": [
"поліграфія"
],
"examples": [
{
"uk": "підготувати до друку",
"av": "басмаялде хӏадур гьабизе",
"comment": "тӏехь"
}
]
},
{
"text": "басмаялъулаб хӏалтӏи",
"precomment": "видавнича справа",
"examples": [
{
"uk": "працівники преси",
"av": "басмаялъул (басмаханаялъул) хӏалтӏухъаби"
}
]
},
{
"text": "вуцӏцӏун чӏеялъул мугьру",
"precomment": "печатка мовчання"
}
]
}
{
"word": "друшляг",
"stress": 6,
"forms": [
"дуршлаг"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏцӏура"
}
]
}