{
"word": "хребет",
"stress": 7,
"forms": [
"позвоночник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "мугъзагьод",
"labels": [
"анатомія"
]
}
]
}
{
"word": "хребет",
"stress": 5,
"forms": [
"хребет"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьод, гьодимокъ",
"precomment": "хребет",
"labels": [
"анатомія"
]
},
{
"text": "мугъ",
"precomment": "спина",
"labels": [
"просторічне слово"
]
},
{
"text": "бал, цо рахъалдехун руссарал, хадур-цере ругел мугӏрузул мухъ, рахас",
"precomment": "гірський ланцюг",
"examples": [
{
"uk": "він усе виніс на своєму хребті",
"av": "гъос кинабго жинцаго баччана,хӏехьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "хребець",
"stress": 7,
"forms": [
"позвонок"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьодил (мугъзагьодил) ракьа",
"labels": [
"анатомія"
]
}
]
}
{
"word": "хребцевий",
"stress": 7,
"stem": "ПОЗВОНОЧН",
"forms": [
"позвоночный",
"позвоночная",
"позвоночное"
],
"senses": [
{
"labels": [
"анатомія"
],
"examples": [
{
"uk": "хребет",
"av": "мугъзагьодалъул хӏуби"
},
{
"uk": "хребетні тварини",
"av": "мугъзагьодал ругел хӏайванал"
}
]
}
]
}
{
"word": "хресний",
"stress": 3,
"forms": [
"крестный",
"крестная",
"крестное"
],
"senses": [
{
"text": "хъанчил",
"examples": [
{
"uk": "хресна хода",
"av": "хъанчал (байрахъал, ГӀисал суратал) росун, къватӏире рахъин"
}
]
}
]
}
{
"word": "хресний",
"stem": "КРЁСТН",
"forms": [
"крёстный",
"крёстная",
"крёстное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"uk": "хрещений батько",
"av": "христиан диналде чи (лъимер) восулеб мехалъ, рухӏияв эменлъун вукӏарав чи"
}
]
},
{
"text": "христиан диналде чи восиялда гӏахьаллъарав",
"precomment": "хресний м",
"labels": [
"у значенні іменника"
]
},
{
"text": "христиан диналде чи восиялда гӏахьаллъарай",
"precomment": "хрещена ж",
"labels": [
"у значенні іменника"
]
}
]
}
{
"word": "хрест",
"stress": 3,
"forms": [
"крест"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хъанч",
"examples": [
{
"uk": "хрест на церкві",
"av": "килисаялда тӏад хъанч"
}
]
},
{
"text": "хъанч, орден, гӏуж",
"precomment": "знак відмінності",
"examples": [
{
"uk": "Георгіївський хрест",
"av": "Георгил хъанч"
},
{
"uk": "Товариство Червоного Хреста і Червоного Півмісяця",
"av": "Багӏараб Хъанчил ва Багӏараб Бащдаб моцӏалъул Общество",
"comment": "рагъда унтаразе, лъукъаразе кумекалъе бугеб организация"
},
{
"uk": "поставити хрест на кому-чомусь",
"av": "тӏасан хӏучч цӏазе",
"comment": "хьул къотӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "хрестик",
"stress": 3,
"forms": [
"крестик"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"uk": "поставити хрестик проти його прізвища",
"av": "гъосул фамилиялда аскӏоб гӏуж базе",
"comment": "гьабизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "крест",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "хрестини",
"stress": 6,
"forms": [
"крестины"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "христиан диналде чи воси ва гьелда хурхун гьабулеб квана-гьекъей",
"precomment": "обряд",
"comment": "насраниявлъун (христианавлъун) гьавиялъул гӏадат"
}
]
}
{
"word": "хрестити",
"stress": 6,
"forms": [
"крестить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "христиан диналде восизе",
"precomment": "кого-що, здійснювати обряд хрещення"
},
{
"text": "квералъ хъанчил сурат лъугьинабизе",
"precomment": "робити рукою знак хреста",
"examples": [
{
"uk": "мені з ним дітей не хрестити",
"av": "гьесулги дирги кинабгӏаги гьоркьоблъи букӏине гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "хреститися",
"stress": 6,
"forms": [
"креститься"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "христиан дин босизе",
"precomment": "піддаватися обряду хрещення"
},
{
"text": "квералъ хъанчил сурат-сипат лъугьинабизе",
"precomment": "під час молитви"
}
]
}
{
"word": "хрестити(ся)",
"stress": 4,
"forms": [
"скрещивать(ся)"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "скрестить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "хрестовий",
"stress": 6,
"forms": [
"крестовый",
"крестовая",
"крестовое"
],
"senses": [
{
"text": "хъанчилаб",
"examples": [
{
"uk": "хрестовий похід",
"av": "хъанчилаб чабхъен",
"labels": [
"относящийся к истории",
"исторический термин"
],
"comment": "XI-XIII гӏасрабазда бакътӏерхьул Европаялъул рыцараз бакъбаккуде гьарурал чабхъеназда цӏар"
}
]
}
]
}
{
"word": "хрестовина",
"stress": 8,
"forms": [
"крестовина"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хъанчил хӏисабалда цолъизарураб кӏиго квен",
"comment": "цӏулал, маххул ва гь.ц."
}
]
}
{
"word": "хрестоматія",
"stress": 8,
"forms": [
"хрестоматия"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хрестоматия"
}
]
}
{
"word": "хрестоносці",
"stress": 8,
"forms": [
"крестоносцы"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "хъанчилаб чабхъеналъул гӏахьалчагӏи",
"comment": "ед. крестоносец м",
"labels": [
"що стосується історії",
"історичний термін"
]
}
]
}
{
"word": "хрест-навхрест",
"stress": 8,
"forms": [
"крест-накрест"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "хъанчил къагӏидаялда",
"comment": "сураталда"
}
]
}
{
"word": "хрещений",
"forms": [
"крещённый",
"крещённая",
"крещённое"
],
"senses": [
{
"text": "христиан диналде восарав; христианавлъун лъугьарав"
}
]
}
{
"word": "хрещениця",
"stress": 3,
"forms": [
"крестница"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "крестница",
"comment": "христиан диналде йосарай яс"
}
]
}
{
"word": "хрещення",
"stress": 5,
"forms": [
"крещение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "христиан диналде воси, гьатӏаналда вухьинави",
"precomment": "обряд",
"labels": [
"релігія"
]
},
{
"text": "ГӀиса-аварагасул дин босиялъул хӏурматалда тӏобитӏулеб байрам",
"precomment": "церковне свято",
"labels": [
"релігія"
]
},
{
"text": "тӏоцебесеб нухалъ рагъда гӏахьаллъи",
"precomment": "бойове хрещення"
}
]
}
{
"word": "хрещення",
"stress": 6,
"stem": "СКРЕЩЕНИ",
"forms": [
"скрещение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "хъанчил сураталда цоцада тӏад лъей, гьедин ккей",
"precomment": "за дієсловом схрестити, схреститися"
},
{
"text": "цоцада данде чӏвалеб бакӏ, цоялъ цояб къотӏун унеб бакӏ",
"precomment": "місце",
"examples": [
{
"uk": "на схрещенні доріг",
"av": "рахъ-рахъаздасан рачӏунел нухал данделъулеб бакӏалда; нух бикьулеб бакӏалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "хрещу",
"stress": 5,
"forms": [
"крещу",
"крестишь"
],
"see_also": [
{
"target": "крестить",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
},
{
"target": "креститься",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}