{
"word": "хӏур",
"forms": [
"хӏур",
"хӏуралъ",
"хӏуруца",
"хӏуралъул",
"хӏурул"
],
"senses": [
{
"text": "пыл",
"examples": [
{
"av": "тамахаб хӏур",
"be": "мяккі пыл"
},
{
"av": "танкил хӏур",
"be": "тытунёвы пыл"
},
{
"av": "хӏур бахине",
"be": "пакрыцца пылам"
},
{
"av": "хӏур бахъинабизе",
"be": "пыліць, падымаць пыл"
},
{
"av": "хӏур бахъине",
"be": "падняцца — пра пыл"
},
{
"av": "хӏур бацӏцӏине",
"be": "ачысціць ад пылу"
},
{
"av": "хӏур кӏутӏизе",
"be": "абтрасаць, вытрасаць пыл; выбіваць пыл"
},
{
"av": "хӏур кӏутӏизе",
"be": "пабіць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "пакараць з ужываннем пабояў; задаць прачуханца, трэпку, узбучку; даваць устрэску"
},
{
"av": "хӏур тӏад чӏезе",
"be": "асядаць — пра пыл"
},
{
"av": "хӏур хъвазе течӏого",
"be": "не даючы і пылінцы ўпасці на што-небудзь"
},
{
"av": "хӏур бугеб бакӏ",
"be": "запыленае месца"
},
{
"av": "хӏур тамахалъубила хӏама гебегахъдулеб",
"be": "асёл куляецца там, дзе пыл мяккі",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "хӏурул махӏ",
"be": "пах пылу"
},
{
"av": "хӏурул цӏезабизе",
"be": "запэцкаць у пылу, запыліць"
},
{
"av": "хӏурул цӏезе",
"be": "запэцкацца ў пыле, запыліцца"
},
{
"av": "хӏурул цӏураб",
"be": "запылены, пакрыты пылам"
},
{
"av": "хӏурул цӏурал чакмаял",
"be": "запыленыя боты"
},
{
"av": "васас хьитал хӏурул цӏезарун руго",
"be": "хлопчык выпацкаў абутак у пыле"
},
{
"av": "гурде хӏурул цӏун буго",
"be": "сукенка запылілася; кашуля запылілася"
},
{
"av": "хӏурулъ гебегахъдизе",
"be": "валяцца ў пыле",
"comment": "пра асла і т. п."
}
]
},
{
"text": "пылок",
"labels": [
"батаніка"
],
"examples": [
{
"av": "тӏогьол хӏур",
"be": "перга"
},
{
"av": "гьеб хӏуралъго",
"be": "адразу ж, тут жа",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хӏургьукъ",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏургьукъ",
"хӏургьукъалъ",
"хӏургьукъалъул",
"хӏургьукъал"
],
"senses": [
{
"text": "пыльнік",
"comment": "літ. які абараняе ад пылу",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хӏуржа",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏуржа",
"хӏуржаялъ",
"хӏуржаялъул",
"хӏуржадул",
"хӏуржаби"
],
"senses": [
{
"text": "асобны пакойчык",
"comment": "з маленькім акном, размешчаная на другім паверсе, куды звычайна забіраўся гаспадар дома для служэння Алаху, гэта значыць на малітвы і чытанне Карана"
},
{
"text": "келля"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏужра",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хӏуригат",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏуригат",
"хӏуригаталъ",
"хӏуригаталъул"
],
"senses": [
{
"text": "свабода",
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"examples": [
{
"av": "хӏуригат бахъизе",
"be": "заваяваць свабоду"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хӏурият",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏурият",
"хӏурияталъ",
"хӏурияталъул"
],
"see_also": [
{
"target": "хӏуригат",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хӏурмат",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏурмат",
"хӏурматалъ",
"хӏурматалъул"
],
"senses": [
{
"text": "пашана, павага, аўтарытэт; гонар",
"examples": [
{
"av": "хӏурмат гьабизе",
"be": "паважаць, ушанаваць, шанаваць",
"comment": "каго-небудзь"
},
{
"av": "эбел-инсул хӏурмат гьабе",
"be": "шануй бацькоў"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хӏурматалда",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏурматалда"
],
"senses": [
{
"text": "паважана, пачэсна, аўтарытэтна, паважліва",
"labels": [
"прыслоўе"
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏурматияб",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏурматияб"
],
"gender_forms": [
"хӏурматияб",
"хӏурматияв",
"хӏурматияй"
],
"senses": [
{
"text": "паважаны, аўтарытэтны, ганаровы, пачэсны",
"examples": [
{
"av": "хӏурматияб къагӏидаялъ",
"be": "з пашанотай"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏурмат-адаб",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏурмат-адаб",
"хӏурмат-адабалъ",
"хӏурмат-адабалъул"
],
"senses": [
{
"text": "пашана і павага",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хӏурмат-хъатир",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏурмат-хъатир",
"хӏурмат-хъатиралъ",
"хӏурмат-хъатиралъул"
],
"senses": [
{
"text": "пашана і ўвага",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "гьалбал хӏурмат-хъатиргун тӏоритӏана",
"be": "гасцей правялі з пашанотай"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хӏурпул",
"stress": 3,
"stem": "хӏурпу",
"forms": [
"хӏурпул",
"хӏурпуз",
"хӏурпузул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "хӏапара"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏапара",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "хӏурудахъ",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏурудахъ"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "хӏурудахъ биччазе",
"be": "пусціць па ветры"
},
{
"av": "хӏурудахъ ине",
"be": "страціць"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хӏурул",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏурул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хӏур",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "пыльны",
"examples": [
{
"av": "хӏурул нух",
"be": "пыльная дарога"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хӏурулгӏин",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏурулгӏин",
"хӏурулгӏиналъ",
"хӏурулгӏиналъул",
"хӏурулгӏинзаби",
"хӏурулгӏиница",
"хӏурулгӏинил"
],
"senses": [
{
"text": "гурыя",
"forms": [
"хӏурулгӏиналъ",
"хӏурулгӏиналъул",
"хӏурулгӏинзаби"
],
"examples": [
{
"av": "алжаналъул хӏурулгӏин",
"be": "гурыя райская"
}
]
},
{
"text": "Хурулін",
"precomment": "вялікая літара 'ХӀ'",
"comment": "імя ўласнае жаночае",
"forms": [
"хӏурулгӏиница",
"хӏурулгӏинил"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хӏурулхӏама",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏурулхӏама",
"хӏурулхӏамаяс",
"хӏурулхӏамаясул"
],
"senses": [
{
"text": "брудня, неахайны чалавек",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хӏурупал",
"stress": 5,
"stem": "хӏурупа",
"forms": [
"хӏурупал",
"хӏурупаз",
"хӏурупазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "хӏарп"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏарп",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "хӏур-кӏуч",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏур-кӏуч",
"хӏур-кӏучалъ",
"хӏур-кӏучалъул"
],
"senses": [
{
"text": "пыл, смецце",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "хӏур-кӏуч тӏаса бацӏцӏине",
"be": "ачысціць ад пылу"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}