←

sources.avar.me / av-be

хӏур

17 статей

→
Оглавление страницы (17)

хӏур

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏур",
  "forms": [
    "хӏур",
    "хӏуралъ",
    "хӏуруца",
    "хӏуралъул",
    "хӏурул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пыл",
      "examples": [
        {
          "av": "тамахаб хӏур",
          "be": "мяккі пыл"
        },
        {
          "av": "танкил хӏур",
          "be": "тытунёвы пыл"
        },
        {
          "av": "хӏур бахине",
          "be": "пакрыцца пылам"
        },
        {
          "av": "хӏур бахъинабизе",
          "be": "пыліць, падымаць пыл"
        },
        {
          "av": "хӏур бахъине",
          "be": "падняцца — пра пыл"
        },
        {
          "av": "хӏур бацӏцӏине",
          "be": "ачысціць ад пылу"
        },
        {
          "av": "хӏур кӏутӏизе",
          "be": "абтрасаць, вытрасаць пыл; выбіваць пыл"
        },
        {
          "av": "хӏур кӏутӏизе",
          "be": "пабіць",
          "labels": [
            "у пераносным значэнні"
          ],
          "comment": "пакараць з ужываннем пабояў; задаць прачуханца, трэпку, узбучку; даваць устрэску"
        },
        {
          "av": "хӏур тӏад чӏезе",
          "be": "асядаць — пра пыл"
        },
        {
          "av": "хӏур хъвазе течӏого",
          "be": "не даючы і пылінцы ўпасці на што-небудзь"
        },
        {
          "av": "хӏур бугеб бакӏ",
          "be": "запыленае месца"
        },
        {
          "av": "хӏур тамахалъубила хӏама гебегахъдулеб",
          "be": "асёл куляецца там, дзе пыл мяккі",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        },
        {
          "av": "хӏурул махӏ",
          "be": "пах пылу"
        },
        {
          "av": "хӏурул цӏезабизе",
          "be": "запэцкаць у пылу, запыліць"
        },
        {
          "av": "хӏурул цӏезе",
          "be": "запэцкацца ў пыле, запыліцца"
        },
        {
          "av": "хӏурул цӏураб",
          "be": "запылены, пакрыты пылам"
        },
        {
          "av": "хӏурул цӏурал чакмаял",
          "be": "запыленыя боты"
        },
        {
          "av": "васас хьитал хӏурул цӏезарун руго",
          "be": "хлопчык выпацкаў абутак у пыле"
        },
        {
          "av": "гурде хӏурул цӏун буго",
          "be": "сукенка запылілася; кашуля запылілася"
        },
        {
          "av": "хӏурулъ гебегахъдизе",
          "be": "валяцца ў пыле",
          "comment": "пра асла і т. п."
        }
      ]
    },
    {
      "text": "пылок",
      "labels": [
        "батаніка"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "тӏогьол хӏур",
          "be": "перга"
        },
        {
          "av": "гьеб хӏуралъго",
          "be": "адразу ж, тут жа",
          "labels": [
            "дыялектызм"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хӏургьукъ

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏургьукъ",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏургьукъ",
    "хӏургьукъалъ",
    "хӏургьукъалъул",
    "хӏургьукъал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пыльнік",
      "comment": "літ. які абараняе ад пылу",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хӏуржа

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏуржа",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хӏуржа",
    "хӏуржаялъ",
    "хӏуржаялъул",
    "хӏуржадул",
    "хӏуржаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "асобны пакойчык",
      "comment": "з маленькім акном, размешчаная на другім паверсе, куды звычайна забіраўся гаспадар дома для служэння Алаху, гэта значыць на малітвы і чытанне Карана"
    },
    {
      "text": "келля"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏужра",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хӏуригат

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏуригат",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏуригат",
    "хӏуригаталъ",
    "хӏуригаталъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "свабода",
      "labels": [
        "устарэлае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏуригат бахъизе",
          "be": "заваяваць свабоду"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хӏурият

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурият",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏурият",
    "хӏурияталъ",
    "хӏурияталъул"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏуригат",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хӏурмат

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурмат",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хӏурмат",
    "хӏурматалъ",
    "хӏурматалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пашана, павага, аўтарытэт; гонар",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏурмат гьабизе",
          "be": "паважаць, ушанаваць, шанаваць",
          "comment": "каго-небудзь"
        },
        {
          "av": "эбел-инсул хӏурмат гьабе",
          "be": "шануй бацькоў"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хӏурматалда

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурматалда",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хӏурматалда"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "паважана, пачэсна, аўтарытэтна, паважліва",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

хӏурматияб

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурматияб",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хӏурматияб"
  ],
  "gender_forms": [
    "хӏурматияб",
    "хӏурматияв",
    "хӏурматияй"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "паважаны, аўтарытэтны, ганаровы, пачэсны",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏурматияб къагӏидаялъ",
          "be": "з пашанотай"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыметнік",
  "form": "—"
}

хӏурмат-адаб

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурмат-адаб",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хӏурмат-адаб",
    "хӏурмат-адабалъ",
    "хӏурмат-адабалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пашана і павага",
      "labels": [
        "зборны назоўнік"
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хӏурмат-хъатир

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурмат-хъатир",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хӏурмат-хъатир",
    "хӏурмат-хъатиралъ",
    "хӏурмат-хъатиралъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пашана і ўвага",
      "labels": [
        "зборны назоўнік"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "гьалбал хӏурмат-хъатиргун тӏоритӏана",
          "be": "гасцей правялі з пашанотай"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хӏурпул

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурпул",
  "stress": 3,
  "stem": "хӏурпу",
  "forms": [
    "хӏурпул",
    "хӏурпуз",
    "хӏурпузул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "множны лік"
      ],
      "pluralfor": "хӏапара"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏапара",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "множны лік"
}

хӏурудахъ

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурудахъ",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏурудахъ"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "av": "хӏурудахъ биччазе",
          "be": "пусціць па ветры"
        },
        {
          "av": "хӏурудахъ ине",
          "be": "страціць"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хӏурул

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурул",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏурул"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "хӏур",
      "comment": "родны склон"
    },
    {
      "text": "пыльны",
      "examples": [
        {
          "av": "хӏурул нух",
          "be": "пыльная дарога"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏур",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}

хӏурулгӏин

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурулгӏин",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏурулгӏин",
    "хӏурулгӏиналъ",
    "хӏурулгӏиналъул",
    "хӏурулгӏинзаби",
    "хӏурулгӏиница",
    "хӏурулгӏинил"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гурыя",
      "forms": [
        "хӏурулгӏиналъ",
        "хӏурулгӏиналъул",
        "хӏурулгӏинзаби"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "алжаналъул хӏурулгӏин",
          "be": "гурыя райская"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "Хурулін",
      "precomment": "вялікая літара 'ХӀ'",
      "comment": "імя ўласнае жаночае",
      "forms": [
        "хӏурулгӏиница",
        "хӏурулгӏинил"
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хӏурулхӏама

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурулхӏама",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хӏурулхӏама",
    "хӏурулхӏамаяс",
    "хӏурулхӏамаясул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "брудня, неахайны чалавек",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хӏурупал

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏурупал",
  "stress": 5,
  "stem": "хӏурупа",
  "forms": [
    "хӏурупал",
    "хӏурупаз",
    "хӏурупазул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "множны лік"
      ],
      "pluralfor": "хӏарп"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хӏарп",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "множны лік"
}

хӏур-кӏуч

сообщить о неточности
{
  "word": "хӏур-кӏуч",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хӏур-кӏуч",
    "хӏур-кӏучалъ",
    "хӏур-кӏучалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пыл, смецце",
      "labels": [
        "зборны назоўнік"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хӏур-кӏуч тӏаса бацӏцӏине",
          "be": "ачысціць ад пылу"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}