{
"word": "нух",
"homonym": 1,
"forms": [
"нух",
"нухалъ",
"нухлул",
"нухал"
],
"senses": [
{
"text": "yol, güzergah, patika, yürüyüş yolu",
"examples": [
{
"av": "бокъараб нух",
"tr": "çiğnenmiş yol"
},
{
"av": "гӏатӏидаб нух",
"tr": "geniş yol"
},
{
"av": "къокъаб нух",
"tr": "kısa yol"
},
{
"av": "машинадул нух",
"tr": "karayolu, şose"
},
{
"av": "чӏедераб нух",
"tr": "dar yol"
},
{
"av": "нух батизе",
"tr": "yolu bulmak"
},
{
"av": "нух батизе",
"tr": "durumdan çıkış yolu bulmak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
},
{
"av": "нух бахъизе",
"tr": "yol açmak"
},
{
"av": "нух бахъизе",
"tr": "ulaşmak, varıp erişmek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
},
{
"av": "нух бацӏцӏад гьабизе",
"tr": "yolu temizlemek"
},
{
"av": "нух бацӏцӏад гьабизе",
"tr": "yolu güvenli hale getirmek, yoldaki tehlikeleri ortadan kaldırmak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"comment": "çar, kral, han vb. için"
},
{
"av": "нух бихьизабизе",
"tr": "yol göstermek"
},
{
"av": "нух бихьизабизе",
"tr": "yol göstermek, rehberlik etmek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"comment": "ileri"
},
{
"av": "нух биччазе",
"tr": "yol vermek"
},
{
"av": "нух бокъинабизе",
"tr": "yol açmak"
},
{
"av": "нух кквезе",
"tr": "yolu kesmek"
},
{
"av": "нух къазе",
"tr": "yolu kapatmak"
},
{
"av": "нух къазе",
"tr": "rahat vermemek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
},
{
"av": "нух къосине",
"tr": "yolunu şaşırmak, kaybolmak, sapıtmak"
},
{
"av": "рохьоб нух къосун хутӏизе",
"tr": "ormanda kaybolmak"
},
{
"av": "нух къотӏун ине",
"tr": "yolun karşısına geçmek"
},
{
"av": "нух кьезе",
"tr": "yol vermek"
},
{
"av": "нух малъизе",
"tr": "yolu göstermek"
},
{
"av": "нух рагьизе",
"tr": "yol açmak"
},
{
"av": "нух тезе",
"tr": "yol vermek; yolu katetmek"
},
{
"av": "нух бачунев (малъулев) чи",
"tr": "rehber; kılavuz"
},
{
"av": "тӏаде нух гьечӏеб бакӏ",
"tr": "erişilmez yer"
},
{
"av": "нух гьечӏеб кьуру букӏунареб, кьо гьечӏеб гӏор букӏунареб",
"tr": "kaya varsa patika da vardır, nehir varsa köprü de vardır",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "нухлул рагӏал",
"tr": "banket, şarampol"
},
{
"av": "нухлул свери",
"tr": "yol virajı"
},
{
"av": "нухлул кӏиябго рахъалда",
"tr": "yolun iki yanında"
},
{
"av": "нухтӏа дандчӏвазе",
"tr": "yolda karşılaşmak",
"comment": "yolda"
},
{
"av": "нух берцин гьабизе",
"tr": "gitmek, çekilmek, uzaklaşmak"
},
{
"av": "нух босизе",
"tr": "gitmek, uzaklaşmak; tüymek, tabanları yağlamak"
},
{
"av": "кинабго нухтӏа ккела",
"tr": "her şey yoluna girecek"
},
{
"av": "нухтӏе гъегъ базе",
"tr": "kötülük yapmak, çomak sokmak",
"comment": "kelm. yola taş atmak"
}
]
},
{
"text": "yol, çizgi, yön",
"examples": [
{
"av": "гӏумруялъул нух",
"tr": "hayat yolu"
},
{
"av": "тӏарикъаталъул нух",
"tr": "tasavvufî tarikat kolu"
}
]
},
{
"text": "yol, seyahat; öldürmek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "нухтӏа вахъине",
"tr": "yola koyulmak",
"comment": "yolculuğa"
},
{
"av": "нухтӏа лъезе",
"tr": "yolcu etmek"
},
{
"av": "нухтӏа лъезе",
"tr": "sürmek, içeri sokmak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"comment": "herhangi bir şey"
},
{
"av": "нухтӏа хӏетӏе лъезе",
"tr": "yola koyulmak"
},
{
"av": "нухтӏа гъара батугеги!",
"tr": "yolda bela gelmesin!"
}
]
},
{
"text": "izin; müsaade",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "гьелъие нух кьоларо",
"tr": "buna izin verilmez"
},
{
"av": "нух кьолареб иш",
"tr": "çözülemez eylem"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нух",
"homonym": 2,
"forms": [
"нух",
"нухалъ"
],
"senses": [
{
"text": "defa, kez",
"examples": [
{
"av": "лъабабилеб нух буго гьаб",
"tr": "bu zaten üçüncü kez"
},
{
"av": "ахирисеб нухалъ",
"tr": "son kez"
},
{
"av": "гьаб нухалъ",
"tr": "bu sefer"
},
{
"av": "кӏиабилеб нухалъ",
"tr": "ikinci kez, yeniden"
},
{
"av": "тӏоцебесеб нухалъ",
"tr": "ilk kez"
},
{
"av": "цо нухалъ",
"tr": "bir kez"
},
{
"av": "цо нухалъ",
"tr": "bir gün"
},
{
"av": "цохӏо нухалъ",
"tr": "yalnızca bir kez, bir defa"
},
{
"av": "чанго нухалъ",
"tr": "birkaç kez"
},
{
"av": "щуго нухалъ",
"tr": "beş kez"
},
{
"av": "чан нухалъ абуниги",
"tr": "ne kadar konuşulursa konuşulsun"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нухарегӏи",
"stress": 2,
"forms": [
"нухарегӏи",
"нухарегӏиялъ",
"нухарегӏиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "нухарегӏизе"
},
{
"text": "uğurlama, yolcu etme"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "нухарегӏизе",
"stress": 2,
"stem": "нухарегӏ",
"forms": [
"нухарегӏизе",
"нухарегӏула",
"нухарегӏила",
"нухарегӏана",
"нухарегӏе"
],
"senses": [
{
"text": "birini bir yere geçirmek, uğurlamak",
"examples": [
{
"av": "вас армиялде нухарегӏизе",
"tr": "oğlunu askere uğurlamak"
},
{
"av": "мун нухарегӏизе вахъина дун",
"tr": "seni geçirmeye çıkacağım"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "нухбитӏи",
"stress": 2,
"forms": [
"нухбитӏи",
"нухбитӏиялъ",
"нухбитӏиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "нухбитӏизе"
},
{
"text": "şans, yolda esenlik"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "нухбитӏизе",
"stress": 2,
"stem": "нухбитӏ",
"forms": [
"нухбитӏизе",
"нухбитӏула",
"нухбитӏила",
"нухбитӏана"
],
"senses": [
{
"text": "yolculuğu başarıyla tamamlamak; yoldaki işleri başarıyla çözmek; yürüyüşün veya yolculuğun amacına ulaşmak",
"examples": [
{
"av": "гьаб нухалъ нухбитӏизе битӏичӏо",
"tr": "bu seferki gezi başarısızdı"
},
{
"av": "нухбитӏаги!",
"tr": "iyi yolculuklar!"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "нухи",
"stress": 4,
"stem": "нух",
"forms": [
"нухи",
"нухиялъ",
"нухиялъул",
"нухидул",
"нухаби"
],
"senses": [
{
"text": "yün postu; yün yumağı",
"examples": [
{
"av": "квасул нухи",
"tr": "yün yumagi"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нухлукъаб",
"stress": 5,
"forms": [
"нухлукъаб"
],
"gender_forms": [
"нухлукъаб",
"нухлукъав",
"нухлукъай"
],
"senses": [
{
"text": "yolsuz",
"examples": [
{
"av": "нухлукъаб бакӏ",
"tr": "yolsuz arazi"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "нухлул",
"stress": 5,
"forms": [
"нухлул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "нух",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "yol, seyahat...",
"examples": [
{
"av": "нухлул харж",
"tr": "yol masrafları"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "нух",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "нухлулав",
"stress": 5,
"stem": "нухлула",
"forms": [
"нухлулав",
"нухлулас",
"нухлуласул"
],
"senses": [
{
"text": "seyyah; gezgin; yolcu",
"examples": [
{
"av": "цо нухлулав рещтӏана нижехъ",
"tr": "bir gezgin bize misafir oldu"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нухлулай",
"stress": 5,
"stem": "нухлула",
"forms": [
"нухлулай",
"нухлулалъ",
"нухлулалъул"
],
"senses": [
{
"text": "gezgin, yolcu, seyyah"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нухлулал",
"stress": 5,
"stem": "нухлула",
"forms": [
"нухлулал",
"нухлулаз",
"нухлулазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"çoğul"
],
"pluralfor": "нухлулав"
}
],
"see_also": [
{
"target": "нухлулав",
"kind": "from"
},
{
"target": "нухлулай",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "нухмалъи",
"stress": 2,
"forms": [
"нухмалъи",
"нухмалъиялъ",
"нухмалъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "yönetim; kılavuzluk",
"examples": [
{
"av": "нухмалъи гьабизе",
"tr": "yönetmek"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нухмалъухъан",
"stress": 2,
"stem": "нухмалъухъа",
"forms": [
"нухмалъухъан",
"нухмалъухъанас",
"нухмалъухъаналъ",
"нухмалъухъанасул",
"нухмалъухъаналъул",
"нухмалъухъаби"
],
"senses": [
{
"text": "yönetici (erkek ve kadın)",
"labels": [
"seyrek"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нухрагӏункӏкӏ",
"stress": 5,
"forms": [
"нухрагӏункӏкӏ",
"нухрагӏункӏкӏалъ",
"нухрагӏункӏкӏалъул",
"нухрагӏункӏкӏал"
],
"senses": [
{
"text": "vizon, fare mişarı"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нухтӏадулав",
"stress": 2,
"stem": "нухтӏадула",
"forms": [
"нухтӏадулав",
"нухтӏадулас",
"нухтӏадуласул"
],
"senses": [
{
"text": "haberci, ulak, görevli",
"labels": [
"eskimiş"
],
"comment": "kamu görevi kapsamında bir görevle gönderilen"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нухтӏадулай",
"stress": 2,
"stem": "нухтӏадула",
"forms": [
"нухтӏадулай",
"нухтӏадулалъ",
"нухтӏадулалъул"
],
"senses": [
{
"text": "kadın haberci, kadın görevli",
"labels": [
"eskimiş"
],
"comment": "kamu mükellefiyeti düzeninde görevle gönderilen"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нухтӏадулал",
"stress": 2,
"stem": "нухтӏадула",
"forms": [
"нухтӏадулал",
"нухтӏадулаз",
"нухтӏадулазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"çoğul"
],
"pluralfor": "нухтӏадулав"
}
],
"see_also": [
{
"target": "нухтӏадулав",
"kind": "from"
},
{
"target": "нухтӏадулай",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "нухтӏалъи",
"stress": 2,
"forms": [
"нухтӏалъи",
"нухтӏалъиялъ",
"нухтӏалъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "habercilik görevi (kamusal mükellefiyet); mükellefiyet, angarya",
"examples": [
{
"av": "гьитӏинаб нухтӏалъи",
"tr": "küçük mükellefiyet; küçük angarya",
"comment": "haberci yakın yerleşim yerine gönderildiğinde"
},
{
"av": "кӏудияб нухтӏалъи",
"tr": "büyük mükellefiyet",
"comment": "ulus/haberci uzun bir yola çıkması gerektiğinde, örn. nayblık merkezine"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нухуд",
"stress": 4,
"forms": [
"нухуд",
"нухудалъ",
"нухудалъул"
],
"senses": [
{
"text": "bezelye"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хилъало",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "нухудалъул",
"stress": 4,
"forms": [
"нухудалъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "нухуд",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "bezelye...; bezelyeden",
"examples": [
{
"av": "нухудалъул чурпа",
"tr": "bezelye çorbası"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "нухуд",
"kind": "from"
},
{
"target": "хилъалодул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}