{
"word": "квегъи",
"stress": 3,
"forms": [
"квегъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "квегъизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "квегъизе",
"stress": 3,
"stem": "квегъ",
"forms": [
"квегъизе",
"квегъула",
"квегъила",
"квегъана",
"квегъе"
],
"senses": [
{
"text": "evcilleştirmek; alıştırmak",
"examples": [
{
"av": "баси квегъизе",
"tr": "dana alıştırmak",
"comment": "boyunduruğa"
},
{
"av": "тагьи квегъизе",
"tr": "tay alıştırmak",
"comment": "eyere"
}
]
},
{
"text": "birini terbiye etmek, evcilleştirmek",
"examples": [
{
"av": "барти квегъизе",
"tr": "aygırı ehlileştirmek"
},
{
"av": "квегъизе кӏолареб",
"tr": "dizginlenemez, zapt edilemez"
},
{
"av": "квегъуд буссунареб",
"tr": "evcilleştirilemeyen"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "квегӏаб",
"stress": 3,
"forms": [
"квегӏаб"
],
"gender_forms": [
"квегӏаб",
"квегӏав",
"квегӏай"
],
"senses": [
{
"text": "sol",
"examples": [
{
"av": "квегӏаб бер",
"tr": "sol göz"
},
{
"av": "квегӏаб бох (хӏетӏе)",
"tr": "sol ayak"
},
{
"av": "квегӏаб квер",
"tr": "sol el"
},
{
"av": "квегӏаб хьибил",
"tr": "sol böğür; sol taraf"
},
{
"av": "квегӏаб рахъалда",
"tr": "solda, sol tarafta, sola (-den); sol tarafta"
},
{
"av": "квегӏаб рахъалде",
"tr": "sola, sol tarafa"
},
{
"av": "квегӏаб рахъалдасан",
"tr": "sol taraftan"
}
]
},
{
"text": "sol",
"labels": [
"siyaset"
],
"examples": [
{
"av": "квегӏаб гьетӏи",
"tr": "sol sapma"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "квегӏав",
"stress": 3,
"stem": "квегӏа",
"forms": [
"квегӏав",
"квегӏас",
"квегӏасул",
"квегӏал"
],
"senses": [
{
"text": "solak",
"comment": "bir erkek hakkında"
},
{
"text": "Kveg'av",
"precomment": "büyük harf 'K'",
"comment": "erkek özel adı",
"forms": [
"квегӏас",
"квегӏасул"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квегӏай",
"stress": 3,
"stem": "квегӏа",
"forms": [
"квегӏай",
"квегӏалъ",
"квегӏалъул",
"квегӏал"
],
"senses": [
{
"text": "solak",
"comment": "bir kadın hakkında"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квегӏенаб",
"stress": 6,
"forms": [
"квегӏенаб"
],
"gender_forms": [
"квегӏенаб",
"квегӏенав",
"квегӏенай"
],
"senses": [
{
"text": "uygun; elverişli; kullanışlı",
"labels": [
"halk ağzı"
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "квегӏенго",
"stress": 6,
"forms": [
"квегӏенго"
],
"senses": [
{
"text": "uygun, elverişli; elverişli, kullanışlı",
"labels": [
"konuşma dili",
"halk ağzı",
"zarf"
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "квегӏенлъи",
"stress": 6,
"forms": [
"квегӏенлъи",
"квегӏенлъиялъ",
"квегӏенлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "квегӏенлъизе"
},
{
"text": "rahatlık, elverişlilik",
"examples": [
{
"av": "квегӏенлъи бугеб",
"tr": "rahat"
},
{
"av": "квегӏенлъи гьечӏеб",
"tr": "rahatsız; kullanışsız"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "квегӏенлъизе",
"stress": 6,
"stem": "квегӏенлъ",
"forms": [
"квегӏенлъизе",
"квегӏенлъула",
"квегӏенлъила",
"квегӏенлъана",
"квегӏенлъе"
],
"senses": [
{
"text": "uygun olmak; karlı olmak"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "квегӏиса",
"stress": 3,
"forms": [
"квегӏиса"
],
"labels": [
"zarf"
],
"see_also": [
{
"target": "квегӏса",
"kind": "see"
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "квегӏисахун",
"stress": 3,
"forms": [
"квегӏисахун"
],
"senses": [
{
"text": "solda, sol tarafta",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "квегӏисахун ахал руго",
"tr": "solda bahçeler yer alıyor"
}
]
},
{
"text": "bir şeyin sol tarafında",
"labels": [
"son çekim edatı"
],
"examples": [
{
"av": "росдада квегӏисахун рохьал руго",
"tr": "köyün sol tarafında ormanlar yer alır"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "квегӏса",
"stress": 3,
"forms": [
"квегӏса"
],
"senses": [
{
"text": "sola, solda, sol taraftan, sol tarafta, sola doğru",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "квегӏса багъарун ана гӏи",
"tr": "sürü sola hareket etti"
},
{
"av": "квегӏса вазе",
"tr": "aldatmak; alay etmek"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "кведехал",
"stress": 5,
"forms": [
"кведехал",
"кведехалалъ",
"кведехалалъул",
"кведехалал"
],
"senses": [
{
"text": "sepet",
"labels": [
"ağız sözü"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьегь",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квекӏен",
"stress": 6,
"forms": [
"квекӏен",
"квекӏеналъ",
"квекӏеналъул",
"квекӏенал"
],
"senses": [
{
"text": "engel, mani; pürüz",
"examples": [
{
"av": "квекӏен гьечӏеб",
"tr": "engelsiz, manietsiz"
},
{
"av": "квекӏен гьабизе",
"tr": "engel olmak; engeller yaratmak; engel çıkarmak; köstek olmak; birine mani olmak; tekerleğe çomak sokmak",
"comment": "kime"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квекӏенаб",
"stress": 6,
"forms": [
"квекӏенаб"
],
"gender_forms": [
"квекӏенаб",
"квекӏенав",
"квекӏенай"
],
"senses": [
{
"text": "engel olan, mani olan",
"labels": [
"seyrek"
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "квелъ",
"forms": [
"квелъ",
"квелъалъ",
"квелъалъул",
"кулъдул"
],
"senses": [
{
"text": "dizginler; yular; gem",
"examples": [
{
"av": "квелъ базе",
"tr": "birine yular vurmak, dizginlemek",
"labels": [
"gerçek ve mecaz anlamda"
],
"comment": "birini"
},
{
"av": "чода квелъ бана",
"tr": "ata yular taktı"
},
{
"av": "квелъ бакӏаризе",
"tr": "dizginleri çekmek",
"labels": [
"gerçek ve mecaz anlamda"
]
},
{
"av": "квелъ къазе",
"tr": "dizginleri çekmek"
},
{
"av": "квелъ къазе",
"tr": "dizginlemek, zapt etmek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
},
{
"av": "квелъ цӏазе",
"tr": "dizginleri çekmek"
},
{
"av": "квелъ чучизе",
"tr": "dizginleri bırakmak"
},
{
"av": "квелъ бахъун вукӏине",
"tr": "azgınlık etmek, keyfince hareket etmek"
},
{
"av": "квелъ бахъун виччарав чи",
"tr": "azgın, taşkın, kendini kaybetmiş kimse"
}
]
},
{
"text": "üzüm tanesi",
"labels": [
"ağız sözü"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квелъел",
"stress": 6,
"forms": [
"квелъел",
"квелъелалъ",
"квелъелалъул",
"квелъелал"
],
"senses": [
{
"text": "eldiven, tek parmaklı eldiven",
"examples": [
{
"av": "хинал квелъелал",
"tr": "sıcak eldivenler"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квен",
"homonym": 1,
"forms": [
"квен",
"кваница",
"кванил"
],
"senses": [
{
"text": "yiyecek, gıda, erzak, azık; yemek; katık",
"examples": [
{
"av": "тӏагӏамаб (татуяб) квен",
"tr": "lezzetli yemek"
},
{
"av": "квен гьабизе",
"tr": "yemek hazırlamak"
},
{
"av": "вакъарав квен гьабизеги виччаге, квачарав цӏа бакизеги виччаге",
"tr": "aç birine yemek hazırlamayı, üşüyene de ateş yakmayı emanet etme",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "квен цадахъ босизе",
"tr": "yanında öğle yemeği götürmek",
"comment": "harf. yiyecek"
},
{
"av": "квен цебе бахъизе",
"tr": "yemek koymak",
"comment": "ör. molada"
},
{
"av": "квен цебе лъуна",
"tr": "yemek servis edildi, sofra kuruldu"
},
{
"av": "квен кье дие!",
"tr": "bana yemek ver!"
},
{
"av": "квен лъугӏулеб гьечӏищ?",
"tr": "yemek pişirme bitmiyor mu?"
},
{
"av": "хӏалтӏи батаралъув хӏалтӏе, квен батаралъув кванай",
"tr": "insanları çalışırken yakalarsan katıl, yemek yerken yakalarsan [onlarla] ye",
"labels": [
"deyiş"
]
},
{
"av": "квание гӏамал гӏабизе",
"tr": "yemek için endişelenmek"
},
{
"av": "кванде ахӏизе",
"tr": "öğle yemeğine davet etmek",
"comment": "harf. yiyecek için"
},
{
"av": "кванда лал тӏамизе",
"tr": "masada ne varsa yemek",
"comment": "harf. yemek dövmek"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квен",
"homonym": 2,
"forms": [
"квен",
"квеналъ",
"квеналъул",
"кундул"
],
"senses": [
{
"text": "ince kiriş, travers"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квенчӏел",
"stress": 7,
"forms": [
"квенчӏел",
"квенчӏелалъ",
"квенчӏелалъул",
"квенчӏелал"
],
"senses": [
{
"text": "etek ucu, etek",
"examples": [
{
"av": "гужгатул квенчӏел",
"tr": "beşmet eteği"
},
{
"av": "гурдел квенчӏел",
"tr": "elbise eteği"
},
{
"av": "квенчӏелтӏа лъезе",
"tr": "eteğine koymak",
"comment": "herhangi bir şey"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квенщи",
"stress": 6,
"forms": [
"квенщи",
"квенщиялъ",
"квенщиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "liken, ren geyiği yosunu",
"labels": [
"botanik"
],
"examples": [
{
"av": "ритӏучӏаз квенщи кванала",
"tr": "geyikler likenle beslenir"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квен-къел",
"stress": 8,
"forms": [
"квен-къел",
"квен-къелалъ",
"квен-къелалъул"
],
"senses": [
{
"text": "yiyecek ve içecek",
"labels": [
"ağız sözü",
"topluluk adı"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "квен-тӏех",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квен-тӏех",
"stress": 8,
"forms": [
"квен-тӏех",
"квен-тӏехалъ",
"квен-тӏехалъул"
],
"senses": [
{
"text": "yiyecek, gıda, erzak, azık, besin maddeleri, katık; erzak, iaşe; tuz-ekmek",
"comment": "kelm. yemek ve kavut",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квен-тӏехалъул",
"stress": 8,
"forms": [
"квен-тӏехалъул"
],
"senses": [
{
"comment": "'kwen-t'ekh' kelimesinin tamlayan hâli"
},
{
"text": "gıda, erzak",
"examples": [
{
"av": "квен-тӏехалъул тукен",
"tr": "gıda dükkanı"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "квен-тӏех",
"kind": "from"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "квер",
"forms": [
"квер",
"квералъ",
"квералъул",
"кверзул",
"кверал"
],
"senses": [
{
"text": "el; kol; el bileği ve eller",
"examples": [
{
"av": "кваранаб квер",
"tr": "sağ kol, en yakın yardımcı"
},
{
"av": "квегӏаб квер",
"tr": "sol el"
},
{
"av": "унтараб квер",
"tr": "hasta kol"
},
{
"av": "квер базе",
"tr": "yaklaşmak, girişmek"
},
{
"av": "квер базего кӏолеб гьечӏо гьаб кьуруялда",
"tr": "bu kayaya yaklaşmak imkansız"
},
{
"av": "квер базе",
"tr": "başlamak, bir şeye girişmek; bir şeye başlamak"
},
{
"av": "сундасан квер балеб?",
"tr": "nereden başlamalı?"
},
{
"av": "квер бачине (босизе)",
"tr": "tokalaşmak, el sıkışmak"
},
{
"av": "квер бегьизе",
"tr": "el uzatmak"
},
{
"av": "чияр жоялде квер бегьулев",
"tr": "eli eğri, hırsız"
},
{
"av": "квер битӏизе",
"tr": "el kaldırmak"
},
{
"av": "квер гӏебеде битӏизе",
"tr": "eli öne doğru uzatmak"
},
{
"av": "квер эхеде битӏизе",
"tr": "el kaldırmak"
},
{
"av": "квер ккун бачине",
"tr": "elinden tutup götürmek"
},
{
"av": "квер ккун бачун ана эбелалъ лъимер",
"tr": "anne çocuğu elinden tutup götürdü"
},
{
"av": "квер борхизе",
"tr": "el kaldırmak, oy vermek; el kaldırmak",
"comment": "birini"
},
{
"av": "квер гӏунтӏизе",
"tr": "eli yetişmek; imkânı olmak"
},
{
"av": "квер гӏунтӏулеб гьечӏо",
"tr": "zaman bulamamak; vakit kalmamak"
},
{
"av": "квер гӏунтӏулареб",
"tr": "ulaşılamaz"
},
{
"av": "квер гӏунтӏуларелъуб",
"tr": "elimin ermediği yer"
},
{
"av": "квер бакӏав чи вуго дов",
"tr": "onun eli ağırdır"
},
{
"av": "квер гӏунтӏулелъуб",
"tr": "elinle uzanabileceğin yer"
},
{
"av": "квер къуркьизе",
"tr": "kolunu çıkarmak"
},
{
"av": "квер кьезе",
"tr": "selamlaşmak için el uzatmak"
},
{
"av": "квер хъвазе",
"tr": "elle dokunmak"
},
{
"av": "квер сородана",
"tr": "el titredi"
},
{
"av": "квер тӏур-тӏудулеб буго",
"tr": "el titriyor"
},
{
"av": "квералъ хъвазе",
"tr": "elle yazmak"
},
{
"av": "кверзул ишараялдалъун",
"tr": "bir el hareketiyle"
},
{
"av": "кверда убач гьабизе",
"tr": "el öpmek"
},
{
"av": "кверде бачине",
"tr": "avucunun içine almak"
},
{
"av": "кверде бачӏине",
"tr": "ellerine teslim olmak",
"comment": "esarete, esir olarak"
},
{
"av": "кверде босизе",
"tr": "ele almak, zapt etmek",
"comment": "örn. kale"
},
{
"av": "кверде ине",
"tr": "teslim olmak",
"comment": "kelimesi kelimesine ele"
},
{
"av": "кверде ругьунлъизе",
"tr": "evcilleşmek"
},
{
"av": "кверде ругьун гьабизе",
"tr": "evcilleştirmek",
"comment": "hayvan"
},
{
"av": "кверзукь кквезе",
"tr": "el altında tutmak"
},
{
"av": "кверзукь ккун буго Байзатица кӏаз",
"tr": "Bayzat başörtüsünü ellerinde tutuyor"
},
{
"av": "кверзукьа борчӏизе",
"tr": "ellerinden kurtulmak"
},
{
"av": "кверал меседилав",
"tr": "marifetli eller, yetenekli eller"
},
{
"av": "кверал хьвагӏезаризе",
"tr": "kollarını sallamak"
},
{
"av": "кверал цоцалъ лъулъазаризе",
"tr": "ellerini birbirine ovuşturmak"
},
{
"av": "кверал къотаги!",
"tr": "ellerin kırılsın!",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
},
{
"av": "квер ракъваги!",
"tr": "ellerin kurusun!",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
},
{
"av": "кверал рукарулел ратила дур",
"tr": "ellerin kaşınıyor olsa gerek"
},
{
"av": "хӏарщул квер",
"tr": "mala; mala (duvarcı)"
},
{
"av": "квер баккизе",
"tr": "sunmak, yardım etmek",
"comment": "bir şeyin"
},
{
"av": "квер бахъизе",
"tr": "okşamak"
},
{
"av": "лъимадул бетӏералда квер бахъизе",
"tr": "çocuğun başını okşamak"
},
{
"av": "квер биххизе",
"tr": "kendinden sorumlu olmamak; silaha sarılmak"
},
{
"av": "квер босун тезе",
"tr": "inkar etmek, vazgeçmek"
},
{
"av": "квер лъезе",
"tr": "iktidarı ele geçirmek, el koymak"
},
{
"av": "рукъзабазтӏа квер лъуна гьас",
"tr": "evde yönetimi ele geçirdi",
"comment": "kelm. eli eve uzandı; kelm. eve el koydu"
},
{
"av": "квер рекӏине",
"tr": "başarıyla ilerlemek",
"comment": "çalışma hakkında"
},
{
"av": "квер рекӏунеб гьечӏо",
"tr": "hiçbir şey yapamıyor, elleri kolu bağlandı"
},
{
"av": "квер рекӏунареб",
"tr": "dokunulmaz; yenilmez"
},
{
"av": "досда квер рекӏинищ",
"tr": "o yenilmez"
},
{
"av": "квер тохлъизе",
"tr": "hata yapmak",
"labels": [
"konuşma dili",
"deyim"
]
},
{
"av": "квер тӏад бахъизе",
"tr": "kutsamak"
},
{
"av": "квер тӏатӏала лъечӏого",
"tr": "durmaksızın, canla başla"
},
{
"av": "квер хьвагӏун тезе",
"tr": "elini eteğini çekmek, vazgeçmek; rahat bırakmak; terk etmek",
"comment": "bir şey; bir şeyin; bir şey; birini/bir şeyi"
},
{
"av": "квер чӏван бищизе",
"tr": "daha yağlılarını seçmek, ayırmak",
"comment": "hayvan hakkında"
},
{
"av": "квер бакъаги!",
"tr": "kolay gelsin!, işlerinde başarılar!"
},
{
"av": "квер бакӏав",
"tr": "eli ağır"
},
{
"av": "квер битӏарав",
"tr": "-in eli uğurlu olmak",
"comment": "birini"
},
{
"av": "квер биччарав",
"tr": "eli açık, cömert"
},
{
"av": "квер гӏатӏидав",
"tr": "cömert, eli açık"
},
{
"av": "квер къарав",
"tr": "cimri, sıkı"
},
{
"av": "квер мекъав",
"tr": "eli eğri, hırsız"
},
{
"av": "квер мукъсанав",
"tr": "cimri, hırslı, sıkı"
},
{
"av": "квер сахаватав",
"tr": "cömert, alicenap"
},
{
"av": "квер цӏалтарав",
"tr": "cömert, hayırsever"
},
{
"av": "квер гӏодобе щвечӏеб",
"tr": "üstünkörü yapılmış, aceleye getirilmiş, salapurya"
},
{
"av": "квер тӏураб бакӏ",
"tr": "ıssız yer, vahşi yer"
},
{
"av": "квер цӏураб гамачӏ",
"tr": "elde tutulabilen taş"
},
{
"av": "квер ккун гьабураб къотӏи",
"tr": "kesin söz",
"labels": [
"şiirsel",
"deyim"
],
"comment": "kelimesi kelimesine eli tutarak yapılan söz"
},
{
"av": "квералъ кверги ккун чӏезе",
"tr": "ellerini kavuşturup oturmak; boş durmak"
},
{
"av": "кверал тӏатӏала лъун чӏезе",
"tr": "ellerini kavuşturup oturmak; boş durmak"
},
{
"av": "кверде ругьунлъизе",
"tr": "evcil olmak"
},
{
"av": "кверде ругьун гьабизе",
"tr": "ehlileştirmek",
"comment": "birini"
},
{
"av": "квердаса борчӏараб хӏалалъ квеш",
"tr": "iğrenç bir şekilde, berbat"
},
{
"av": "квердасан камизе",
"tr": "biri tarafından öldürülmek"
},
{
"av": "квер кӏобокӏунилан килищ бортуларо",
"tr": "eli ne kadar sallarsan salla, parmak düşmez",
"labels": [
"atasözü"
],
"comment": "yani akraba akrabadır"
},
{
"av": "квералъ бетӏербахъи гьабизе",
"tr": "el emeğiyle kazanılanla geçinmek",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla eliyle"
},
{
"av": "квералъ гьабураб рукъалъе, кӏалалъ гьабураб гӏакълуялъе",
"tr": "ellerden eve fayda, sözden akla fayda",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "кверда килщалги бащадал гьечӏо",
"tr": "eldeki parmaklar bile birbirinden farklıdır",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квералхъахӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"квералхъахӏ",
"квералхъахӏица",
"квералхъахӏил",
"квералхъахӏал"
],
"senses": [
{
"text": "beyaz eller; tembel",
"labels": [
"halk ağzı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квербакъи",
"stress": 3,
"forms": [
"квербакъи",
"квербакъиялъ",
"квербакъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "квербакъизе"
},
{
"text": "yardım; destek",
"examples": [
{
"av": "квербакъи гьабизе",
"tr": "yardım etmek; katkıda bulunmak"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "квербакъизе",
"stress": 3,
"stem": "квербакъ",
"forms": [
"квербакъизе",
"квербакъула",
"квербакъила",
"квербакъана",
"квербакъе"
],
"senses": [
{
"text": "yardım etmek, destek olmak; yardım elini uzatmak",
"examples": [
{
"av": "квербакъаги!",
"tr": "Allah yardım etsin!"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "квербацӏцӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"квербацӏцӏ",
"квербацӏцӏалъ",
"квербацӏцӏалъул",
"квербацӏцӏал"
],
"senses": [
{
"text": "cep mendili, mendil",
"examples": [
{
"av": "багӏараб квербацӏцӏ",
"tr": "kırmızı mendil"
},
{
"av": "бихьиназул квербацӏцӏ",
"tr": "erkek mendili"
},
{
"av": "руччабазул квербацӏцӏ",
"tr": "kadın mendili"
},
{
"av": "квербацӏцӏалъ мегӏер бацӏцӏине",
"tr": "burnunu mendille temizlemek"
}
]
},
{
"text": "mendil; başörtüsü",
"comment": "küçük hafif başlık",
"examples": [
{
"av": "квасул квербацӏцӏ",
"tr": "yün şal"
},
{
"av": "кӏаланчӏадил квербацӏцӏ",
"tr": "patiska mendil"
},
{
"av": "квербацӏцӏ бичизе",
"tr": "başörtüsünü çıkarmak"
},
{
"av": "квербацӏцӏ бухьине",
"tr": "başörtüsü bağlamak"
},
{
"av": "квербацӏцӏ чӏвазе",
"tr": "başörtüsü takmak"
}
]
},
{
"text": "mendil; başörtüsü",
"comment": "dürüm için kullanılır",
"examples": [
{
"av": "квербацӏцӏалтӏа къазе",
"tr": "mendilde bir çıkın yapmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квергӏанасеб",
"stress": 3,
"forms": [
"квергӏанасеб"
],
"gender_forms": [
"квергӏанасеб",
"квергӏанасев",
"квергӏанасей"
],
"senses": [
{
"text": "çok küçük, minnacık, el büyüklüğünde",
"examples": [
{
"av": "квергӏанасеб лъимер",
"tr": "ufaklık, çocuk",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla el kadar çocuk"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "квергӏатӏилъи",
"stress": 10,
"forms": [
"квергӏатӏилъи",
"квергӏатӏилъиялъ",
"квергӏатӏилъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "квергӏатӏилъизе"
},
{
"text": "cömertlik, eliaçıklık"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "квергӏатӏилъизе",
"stress": 10,
"stem": "квергӏатӏилъ",
"forms": [
"квергӏатӏилъизе",
"квергӏатӏилъула",
"квергӏатӏилъила",
"квергӏатӏилъана",
"квергӏатӏилъе"
],
"senses": [
{
"text": "cömertleşmek; cömert olmak"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "квергӏел",
"stress": 3,
"forms": [
"квергӏел",
"квергӏелалъ",
"квергӏелалъул"
],
"senses": [
{
"text": "tahıl kesesi",
"labels": [
"eskimiş"
],
"comment": "sıra işareti olarak değirmende bırakılmış"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квердаххел",
"stress": 3,
"forms": [
"квердаххел",
"квердаххелалъ",
"квердаххелалъул",
"квердаххелал"
],
"senses": [
{
"text": "eldiven",
"examples": [
{
"av": "резиналъул квердаххелал",
"tr": "lastik eldiven"
},
{
"av": "квердаххелал ххезе",
"tr": "eldiven takmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "кверзул",
"stress": 6,
"forms": [
"кверзул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "квер",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "el yapımı; elle yapılan",
"examples": [
{
"av": "кверзул гьобо",
"tr": "el değirmeni"
},
{
"av": "кверзул гӏащтӏи",
"tr": "baltacık",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla el baltası"
},
{
"av": "кверзул хъухъадиро",
"tr": "demir testeresi",
"comment": "kelm. el testeresi"
},
{
"av": "кверзул махщел",
"tr": "el sanatları"
},
{
"av": "кверзул хӏалтӏи",
"tr": "el emeği; el işi"
}
]
},
{
"text": "yakın dövüş, göğüs göğüse",
"examples": [
{
"av": "кверзул рагъ",
"tr": "yakın dövüş"
}
]
},
{
"text": "fiziki; fiziksel",
"examples": [
{
"av": "кверзул захӏмат",
"tr": "fiziksel emek"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "квер",
"kind": "from"
},
{
"target": "кверхелаби",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "кверкъел",
"stress": 7,
"forms": [
"кверкъел",
"кверкъелалъ",
"кверкъелалъул",
"кверкъелал"
],
"senses": [
{
"text": "kalem; tükenmez kalem",
"examples": [
{
"av": "нуцӏил кверкъел",
"tr": "kapı kolu"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "кверкъи",
"stress": 7,
"forms": [
"кверкъи",
"кверкъиялъ",
"кверкъиялъул",
"кверкъидул"
],
"senses": [
{
"text": "dağ çileği; yaban çileği",
"examples": [
{
"av": "кверкъи бетӏизе",
"tr": "çilek toplamak"
},
{
"av": "кверкъи цӏазан",
"tr": "dağ çileği, yabani çilek"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "кверкъидул",
"stress": 7,
"forms": [
"кверкъидул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "кверкъи",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "çilek ...; yabançileği ...",
"examples": [
{
"av": "кверкъидул мурапа",
"tr": "çilek reçeli"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "кверкъи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "кверкьовутӏа",
"stress": 3,
"stem": "кверкьовутӏ",
"forms": [
"кверкьовутӏа",
"кверкьовутӏе",
"кверкьовутӏаса",
"кверкьовутӏсан"
],
"senses": [
{
"text": "erkeklerin merhuma taziye dileğinde bulundukları yer",
"labels": [
"zarf"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "букӏдиб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "кверлъаби",
"stress": 3,
"stem": "кверлъаб",
"forms": [
"кверлъаби",
"кверлъабаз",
"кверлъабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"çoğul"
],
"pluralfor": "кверлъин"
}
],
"see_also": [
{
"target": "кверлъин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "кверлъадул",
"stress": 3,
"forms": [
"кверлъадул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "кверлъин",
"comment": "ismin -in hâli"
}
],
"see_also": [
{
"target": "кверлъин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "кверлъин",
"stress": 3,
"forms": [
"кверлъин",
"кверлъиналъ",
"кверлъаца",
"кверлъиналъул",
"кверлъадул",
"кверлъаби"
],
"senses": [
{
"text": "başörtüsü, baş bağlama",
"labels": [
"ağız sözü"
],
"comment": "kadın",
"examples": [
{
"av": "кверлъин бахъизе",
"tr": "başörtüsünü çıkarmak (çözmek)"
},
{
"av": "кверлъин чӏвазе",
"tr": "başörtüsü bağlamak"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гормендо",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квертӏебич",
"stress": 3,
"forms": [
"квертӏебич",
"квертӏебичалъ",
"квертӏебичалъул",
"квертӏебичал"
],
"senses": [
{
"text": "atkı, argaç",
"comment": "ele veya 4 parmağa sarma"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "кверхелаби",
"stress": 6,
"stem": "кверхелаб",
"forms": [
"кверхелаби",
"кверхелабаз",
"кверхелабазул"
],
"senses": [
{
"text": "el değirmeni",
"labels": [
"çoğul"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "кверзул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "кверчӏвазе",
"stress": 3,
"stem": "кверчӏва",
"forms": [
"кверчӏвазе",
"кверчӏвала",
"кверчӏвана",
"кверчӏвай"
],
"senses": [
{
"text": "desteklemek; yardım etmek; yardımda bulunmak",
"examples": [
{
"av": "вацасда дагьа-макъаб кверчӏвалаан дос",
"tr": "kardeşine biraz destek oldu"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "кверчӏвай",
"stress": 3,
"stem": "кверчӏва",
"forms": [
"кверчӏвай",
"кверчӏваялъ",
"кверчӏваялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "кверчӏвазе"
},
{
"text": "destek, yardım, katkı",
"examples": [
{
"av": "инсул кверчӏвай",
"tr": "baba desteği"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "кверщалил",
"stress": 6,
"forms": [
"кверщалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "кверщел",
"comment": "ismin -in hâli"
}
],
"see_also": [
{
"target": "кверщел",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "кверщел",
"stress": 6,
"forms": [
"кверщел",
"кверщелалъ",
"кверщелалъул",
"кверщалил",
"кверщелал"
],
"senses": [
{
"text": "iktidar; yetki; güç",
"examples": [
{
"av": "кверщел гьабизе",
"tr": "el koymak, egemenliği altına almak, boyun eğdirmek"
},
{
"av": "кверщаликье ккезе",
"tr": "egemenlik altına girmek",
"comment": "birini"
},
{
"av": "кверщаликьа рорчӏизе",
"tr": "yönetimden kurtulmak",
"comment": "birini"
}
]
},
{
"text": "onay, izin",
"examples": [
{
"av": "кверщел босизе",
"tr": "birinin rızasını, iznini almak",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla onay almak"
},
{
"av": "кверщел кьезе",
"tr": "izin, onay vermek"
},
{
"av": "ясалъул кверщел дица духъе кьуна",
"tr": "kızın hakkında tasarrufta bulunmana izin vereceğim",
"comment": "evlendirilirken"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "кверщелчи",
"stress": 6,
"stem": "кверщелч",
"forms": [
"кверщелчи",
"кверщелчияс",
"кверщелчиясул",
"кверщелчагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "hükümdar, efendi"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "кверщелчилъи",
"stress": 6,
"forms": [
"кверщелчилъи",
"кверщелчилъиялъ",
"кверщелчилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "iktidar; yetki; güç",
"labels": [
"seyrek"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квер-бер",
"stress": 7,
"forms": [
"квер-бер",
"квер-бералъ",
"квер-бералъул"
],
"senses": [
{
"text": "eller ve yüz",
"labels": [
"topluluk adı"
],
"examples": [
{
"av": "квер-бер чуризе",
"tr": "ellerini ve yüzünü yıkamak",
"comment": "kelimesi kelimesine el ve göz"
},
{
"av": "киса-кибего квер-бер щвезабизе",
"tr": "her yerde aramak; her yeri karıştırmak ve bakmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "кветӏел",
"stress": 6,
"forms": [
"кветӏел",
"кветӏелалъ",
"кветӏелалъул"
],
"senses": [
{
"text": "bot. liken; tıp saçkıran",
"labels": [
"tıp"
],
"examples": [
{
"av": "кветӏел базе",
"tr": "uçuklamak, teni pullanmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квеш",
"forms": [
"квеш",
"квешго"
],
"senses": [
{
"text": "kötü, fena, berbat, iğrenç; kötülük",
"labels": [
"zarf",
"halk ağzı"
],
"examples": [
{
"av": "квеш балагьизе",
"tr": "kötü bakmak"
},
{
"av": "квеш хьвадизе",
"tr": "kötü davranmak; edepsizlik etmek"
},
{
"av": "квешго букӏине",
"tr": "kötü durumda olmak"
},
{
"av": "кӏодо квешго йиго",
"tr": "büyükanne fenalaşıyor"
},
{
"av": "квеш букӏине",
"tr": "-e gücenmek; -e kırılmak",
"comment": "herhangi bir şey"
},
{
"av": "квеш букӏана",
"tr": "gücendirici geldi; zoruma gitti"
},
{
"av": "квешго валагьизе",
"tr": "kötü kötü bakmak"
}
]
},
{
"text": "çok, aşırı derecede, korkunç",
"labels": [
"konuşma dili"
],
"examples": [
{
"av": "квешго унтун вуго дов",
"tr": "o çok hasta"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "квешаб",
"stress": 3,
"stem": "квеша",
"forms": [
"квешаб",
"Квешав",
"Квешас",
"Квешасул"
],
"gender_forms": [
"квешаб",
"квешав",
"квешай"
],
"senses": [
{
"text": "kötü, berbat, değersiz, işe yaramaz; pis; iğrenç",
"labels": [
"halk ağzı"
],
"examples": [
{
"av": "квешаб бакӏ",
"tr": "kötü yer"
},
{
"av": "квешаб бакӏ бихьуларо гьаб",
"tr": "görünüşe göre burası fena bir yer değil"
},
{
"av": "квешаб гӏамал",
"tr": "kötü alışkanlık; kötü davranış"
},
{
"av": "квешаб гӏамалалъул вас",
"tr": "kötü huylu çocuk"
},
{
"av": "квешаб махӏ",
"tr": "kötü koku, pis koku"
},
{
"av": "квешаб рагӏи",
"tr": "küfür",
"comment": "kelimesi kelimesine kötü söz"
},
{
"av": "квешаб хасият",
"tr": "kötü huy; kötü karakter"
},
{
"av": "квешаб макьу бихьана",
"tr": "kötü rüya gördü"
}
]
},
{
"text": "kötü, zararlı, fena; kötü, kötü kalpli",
"examples": [
{
"av": "квешаб пикру",
"tr": "kötü niyet"
},
{
"av": "квешаб хабар",
"tr": "kötü haber"
},
{
"av": "квешаб хӏалтӏи",
"tr": "kötü davranış; kötülük, suç; zahmetli iş"
},
{
"av": "квешав чи",
"tr": "zararlı kimse; geçimsiz insan"
},
{
"av": "квешав чиясул баркат гьечӏолъи ралъдалъ бугеб ччугӏие щола",
"tr": "zararlı bir insanın kötülüğü denizdeki balığa bile ulaşır",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "квешал гӏадамал",
"tr": "kötü insanlar"
}
]
},
{
"text": "ele avuca sığmaz, yaramaz",
"examples": [
{
"av": "квешаб лъимер",
"tr": "yaramaz çocuk, soytarı"
},
{
"av": "квешаб къо бихьизе",
"tr": "zorluk çekmek"
},
{
"av": "квешаб цӏар чӏвазе",
"tr": "kötü bir adla ün salmak"
}
]
},
{
"text": "Kveşav",
"precomment": "büyük harf 'K'",
"comment": "erkek özel adı",
"forms": [
"Квешав",
"Квешас",
"Квешасул"
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "квешаб-лъикӏаб",
"stress": 3,
"stem": "квешаб-лъикӏа",
"forms": [
"квешаб-лъикӏаб"
],
"gender_forms": [
"квешаб-лъикӏаб",
"квешав-лъикӏав",
"квешай-лъикӏай"
],
"senses": [
{
"text": "iyi ve kötü",
"examples": [
{
"av": "квешаб-лъикӏалъухъ балагьизе",
"tr": "yakından incelemek",
"comment": "kötülüğü iyilikten uzaklaştırmak amacıyla"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "квешдание",
"stress": 6,
"forms": [
"квешдание"
],
"senses": [
{
"text": "inat olsun diye",
"labels": [
"zarf"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "квешезе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "квешезе",
"stress": 5,
"forms": [
"квешезе",
"квешезего"
],
"senses": [
{
"text": "inat olsun diye",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "дуе квешезе",
"tr": "sırf sana inat"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "квешдание",
"kind": "see"
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "квешжо",
"stress": 3,
"forms": [
"квешжо",
"квешжоялъ",
"квешжоялъул",
"квешжоял"
],
"senses": [
{
"text": "tahtakurusu",
"labels": [
"ağız sözü"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "жунжра",
"kind": "see",
"link_helper": "жинжра"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квешлъи",
"stress": 3,
"forms": [
"квешлъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "квешлъизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "квешлъи",
"stress": 7,
"forms": [
"квешлъи",
"квешлъиялъ",
"квешлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "kötülük, zarar",
"examples": [
{
"av": "квешлъи гьабурасда лъикӏлъи бихьулареб",
"tr": "[insanlara] kötülük eden iyilik görmez",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "лъикӏасдасан — лъикӏлъи, квешасдасан — квешлъи",
"tr": "iyiden iyilik, kötüden kötülük gelir",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
},
{
"text": "kin, öfke, hınç",
"examples": [
{
"av": "досул квешлъи бихьулищ!",
"tr": "bak ne kadar kin dolu!; bak ne kadar zararlı biri!"
}
]
},
{
"text": "felaket, bela, musibet"
},
{
"text": "pislik, alçak kimse",
"labels": [
"halk ağzı"
]
},
{
"text": "ihtiyaç, kusur",
"examples": [
{
"av": "квешлъи бихьизе",
"tr": "muhtaç olmak, sıkıntı çekmek"
}
]
},
{
"text": "tecavüz",
"examples": [
{
"av": "квешлъи гьабизе",
"tr": "tecavüz etmek"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "квешлъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"квешлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "квешлъизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "квешлъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "квешлъизаб",
"forms": [
"квешлъизабизе",
"квешлъизабула",
"квешлъизабила",
"квешлъизабуна",
"квешлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "kötüleştirmek, bozmak, berbat etmek; bir şeyi kötü duruma getirmek"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "квешлъизе",
"stress": 3,
"stem": "квешлъ",
"forms": [
"квешлъизе",
"квешлъула",
"квешлъила",
"квешлъана",
"квешлъе"
],
"senses": [
{
"text": "kötü veya daha kötü olmak; bozulmak, kötüleşmek"
},
{
"text": "kızgın olmak, kızgın duruma gelmek"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}