{
"word": "дал",
"forms": [
"дал",
"дала"
],
"see_also": [
{
"target": "дать",
"kind": "from",
"comment": "прошедшее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "далажыць",
"stress": 6,
"stem": "ДОЛОЖИ",
"homonym": 1,
"forms": [
"доложить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "доклад гьабизе; баян кьезе, бицине, лъазабизе",
"precomment": "што, аб кім-чым (зрабіць даклад)",
"examples": [
{
"be": "сакратар далажыў пра прыбыццё дэлегатаў",
"av": "делегатал (вакилзаби) рачӏиналъул хӏакъалъулъ секретарас лъазабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "далажыць",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"доложить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде жубазе",
"precomment": "што, чаго (дадаць)",
"examples": [
{
"be": "дакласці недастатковыя грошы",
"av": "гӏолареб гӏарац тӏаде жубазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "далазіць",
"stress": 6,
"forms": [
"долезать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "долезть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "даламаць",
"stress": 6,
"forms": [
"доломать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубанго бекизабизе (хвезабизе); гъурун лъугӏизабизе",
"precomment": "што"
}
]
}
даламоўваць; даламець
сообщить о неточности{
"word": "даламоўваць; даламець",
"stress": 4,
"forms": [
"доламывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "доломать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "даламіт",
"stress": 6,
"forms": [
"доломит"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "доломит",
"comment": "минерал",
"labels": [
"мінералогія"
]
}
]
}
{
"word": "далговы",
"stress": 7,
"forms": [
"долговой",
"долговая",
"долговое"
],
"senses": [
{
"text": "налъул(аб)",
"examples": [
{
"be": "даўгавое абавязацельства",
"av": "налъул(аб) къотӏи (тӏадебоси)"
}
]
}
]
}
{
"word": "далезці",
"stress": 4,
"forms": [
"долезть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "харизе, вахине (цощинаб бакӏалде щвезегӏан)",
"examples": [
{
"be": "далезці да даху",
"av": "тӏохде щвезегӏан харизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "далей",
"stress": 2,
"forms": [
"далее"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏад; цӏикӏкӏун; цинги, хадуб",
"examples": [
{
"be": "адсюль да сяла не далей за два кіламетры",
"av": "гьаниса росулъе щвезе кӏиго километралдаса цӏикӏкӏун гьечӏо"
},
{
"be": "і гэтак далей",
"av": "ва гьел гурел цогидаги",
"comment": "ва гьединго цогидалги"
}
]
}
]
}
{
"word": "далей",
"stress": 2,
"forms": [
"дальше"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏад",
"precomment": "параўнальная ступень да далёкі і далёка",
"examples": [
{
"be": "я знаходжуся далей за вас",
"av": "дун нужедаса рикӏкӏад вуго"
}
]
},
{
"text": "цинги, хадуб",
"precomment": "затым, потым",
"examples": [
{
"be": "а што будзе далей?",
"av": "цинги, хадуб щиб букӏинеб?"
}
]
},
{
"text": "цинги, хадуб, тӏокӏаб",
"precomment": "працягваючы пачатае",
"examples": [
{
"be": "пішыце далей",
"av": "хадубги хъвай"
},
{
"be": "чытайце далей",
"av": "хадусебги цӏале"
},
{
"be": "нельга гэта далей так пакідаць",
"av": "гьеб тӏокӏалъ гьедин тезе бегьуларо"
},
{
"be": "далей ехаць няма куды",
"av": "тӏокӏаб кибениги ине бакӏ гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "далейшы",
"stress": 2,
"stem": "ДАЛЬНЕЙШ",
"forms": [
"дальнейший",
"дальнейшая",
"дальнейшее"
],
"senses": [
{
"text": "хадусеб",
"examples": [
{
"be": "далейшая падзея паказала",
"av": "хадусеб лъугьа-бахъиналъ бихьизабуна"
},
{
"be": "у далейшым (у будучыні)",
"av": "нахъа-нахъаги, хаду-хадубги"
},
{
"be": "у далейшым (ніжэй у тэксце)",
"av": "хадуб",
"comment": "тӏехьалда, тексталда хъваралда"
}
]
}
]
}
{
"word": "далечыць",
"stress": 6,
"forms": [
"долечить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "сахлъизегӏан дару гьабизе",
"precomment": "каго-што, давесці да выздараўлення"
}
]
}
{
"word": "далёка",
"stress": 6,
"forms": [
"далеко",
"далёко"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏад",
"examples": [
{
"be": "ён знаходзіцца далёка",
"av": "дов рикӏкӏад вуго"
},
{
"be": "пакідаць далёка ззаду сябе",
"av": "жиндасаго гӏемер рикӏкӏад нахъа тезе"
}
]
},
{
"text": "рикӏкӏад буго; некӏого",
"comment": "о расстоянии; о времени",
"labels": [
"у значэнні выказніка"
],
"examples": [
{
"be": "фронт адсюль далёка",
"av": "фронт гьаниса рикӏкӏад буго"
},
{
"be": "да хаты яшчэ далёка",
"av": "рокъоре щвезе жеги рикӏкӏад буго",
"comment": "гӏемераб нух буго"
},
{
"be": "далёка яму да цябе",
"av": "дуда бащалъизе (дулъе вахине) досие жеги гӏемер (рикӏкӏад) буго"
},
{
"be": "яму далёка за сорак",
"av": "досул кӏикъогоялдаса гӏемерго цӏикӏкӏун (сон) буго"
},
{
"be": "далёка за паўноч",
"av": "сордо бащалъаралдаса гӏемер заман ун буго"
},
{
"be": "ён зусім не такі дурны",
"av": "дов гьедигӏан гӏантав чи гуро"
},
{
"be": "зайсці занадта далёка",
"av": "цӏакъ(го) рикӏкӏаде ине",
"comment": "гӏурхъулъа борчӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "далёка; у далячынь",
"forms": [
"вдаль"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏаде",
"examples": [
{
"be": "глядзець удалячынь",
"av": "рикӏкӏаде балагьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "далёка; у далячыні",
"stress": 7,
"forms": [
"вдалеке"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏада; рикӏкӏадегӏан",
"examples": [
{
"be": "далёка віднелася рака",
"av": "рикӏкӏада гӏор бихьулеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "далёкаўсходні",
"stress": 11,
"forms": [
"дальневосточный",
"дальневосточная",
"дальневосточное"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏадаб бакъбаккул рахъалъулаб"
}
]
}
{
"word": "далёкі",
"stem": "ДАЛЁК",
"forms": [
"далёкий",
"далёкая",
"далёкое"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏадаб, рикӏкӏада бугеб",
"precomment": "пра адлегласць",
"examples": [
{
"be": "далёкія вёскі",
"av": "рикӏкӏа-даругел росаби"
},
{
"be": "далёкі шлях",
"av": "халатаб сапар"
}
]
},
{
"text": "цебегосеб, некӏосеб",
"precomment": "пра час"
},
{
"text": "рикӏкӏадасел, чиярал",
"precomment": "чужы",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "яны далёкія адзін адному людзі",
"av": "гьел цоцазе чиярал чагӏи руго"
},
{
"be": "ён не вельмі далёкі чалавек",
"av": "дов гьедигӏан цӏодорав чи гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "далёкі",
"stress": 2,
"stem": "ДАЛЬН",
"forms": [
"дальний",
"дальняя",
"дальнее"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏадаб, рикӏкӏадасеб",
"examples": [
{
"be": "далёкія вёскі",
"av": "рикӏкӏадасел росаби"
},
{
"be": "далёкая радзіня",
"av": "рикӏкӏадасеб гӏагарлъи"
},
{
"be": "цягнік далёкага следавання",
"av": "рикӏкӏаде унеб поезд"
}
]
},
{
"text": "халатаб",
"examples": [
{
"be": "без лішніх слоў",
"av": "рагӏи (хабар) халат гьабичӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "далой",
"stress": 4,
"forms": [
"долой"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "тӏагӏа, яре, яризабе; нахъе баче (гьабе)",
"examples": [
{
"be": "долой вайну!",
"av": "рагъ яризабе!"
},
{
"be": "шапкі долой!",
"av": "тӏагърал рахъе!"
}
]
}
]
}
{
"word": "далонь",
"stress": 4,
"stem": "ЛАДОН",
"forms": [
"ладонь"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "огъохъат, хъат",
"examples": [
{
"be": "быць як на далоні",
"av": "хъатиниб лъураб гӏадин букӏине (бихьизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "далоні",
"stress": 4,
"forms": [
"ладоши"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "плескаць у далоні",
"av": "хъат кьабизе (чӏвазе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "далота",
"stress": 6,
"forms": [
"долото"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "лълъини"
}
]
}
{
"word": "далучацца",
"stress": 10,
"forms": [
"присоединять(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "присоединить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "далучаць(-ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"приобщать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "приобщить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "далучыцца",
"stress": 7,
"forms": [
"приобщиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизе, гьоркьове жувазе",
"precomment": "да чаго (далучыцца)"
}
]
}
{
"word": "далучыцца",
"stress": 10,
"forms": [
"присоединиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизе, гъорлъ жубазе",
"precomment": "каму-чаму",
"examples": [
{
"be": "далучыцца да агульнага меркавання",
"av": "гӏаммаб пикруялде цолъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "далучыць",
"stress": 7,
"forms": [
"приобщить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъай-хъвай гьабизе; гьоркьове цӏазе, гьоркьове жувазавизе",
"precomment": "да чаго, каго-што",
"examples": [
{
"be": "далучыць шырокія масы да культуры",
"av": "гӏемерал гӏадамал культураялде цӏазе"
}
]
},
{
"text": "рекӏинабизе; седезе; цадахъ лъезе",
"precomment": "што (далучыць)",
"labels": [
"афіцыйнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "далучыць дакумент да справы",
"av": "документ делоялда цадахъ лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "далучыць",
"stress": 10,
"forms": [
"присоединить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизабизе, тӏаде жубазе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "далучыць провад",
"av": "маххул квар цолъизабизе"
},
{
"be": "далучыць раён да іншай вобласці",
"av": "район цоги областалда тӏаде рехизе (цолъизабизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "далучэнне",
"stress": 7,
"forms": [
"приобщение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьове цӏай; лъай-хъвай гьаби; гьоркьове жувазави",
"precomment": "па дзеяслову прылучыць"
},
{
"text": "гьоркьове жувай, цолъи",
"precomment": "па дзеяслову далучыцца"
}
]
}
{
"word": "далучэнне",
"stress": 10,
"forms": [
"присоединение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизаби",
"precomment": "па дзеяслову далучыць"
},
{
"text": "цолъи, цолъун ин",
"precomment": "па дзеяслову далучыцца"
}
]
}
{
"word": "дальвінізм",
"stress": 7,
"forms": [
"дарвинизм"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "дарвинизм",
"comment": "хӏайваназул, хурдузул тайпаби лъугьиналъул бицунеб гӏелму"
}
]
}
{
"word": "дальнабачнасць",
"stress": 8,
"forms": [
"дальновидность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "букӏинесеб цебеккунго лъай"
}
]
}
{
"word": "дальнабачны",
"stress": 8,
"forms": [
"дальновидный",
"дальновидная",
"дальновидное"
],
"senses": [
{
"text": "букӏинесеб, хадуб лъугьунеб жо цебеккунго лъалев",
"examples": [
{
"be": "дальнабачны чалавек",
"av": "хадуб лъугьине, ккезе бугеб цебеккунго лъалев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "дальнабойнасць",
"stress": 8,
"forms": [
"дальнобойность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏаде кьвагьун бахъин",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "дальнабойны",
"stress": 8,
"stem": "ДАЛЬНОБОЙН",
"forms": [
"дальнобойный",
"дальнобойная",
"дальнобойное"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏаде кьвагьун бахъунеб",
"examples": [
{
"be": "дальнабойная зброя",
"av": "рикӏкӏаде кьвагьун бахъунеб (кьвагьулеб) гӏарада"
}
]
}
]
}
{
"word": "дальназоркасць",
"stress": 8,
"forms": [
"дальнозоркость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏад бугеб жо лъикӏ бихьи, рикӏкӏаде бер цӏодорлъи"
}
]
}
{
"word": "дальназоркі",
"stress": 8,
"stem": "ДАЛЬНОЗОРК",
"forms": [
"дальнозоркий",
"дальнозоркая",
"дальнозоркое"
],
"senses": [
{
"text": "аскӏоб бугелдаса рикӏкӏада бугеб лъикӏ бихьулев, рикӏкӏаде бер цӏодорав"
}
]
}
{
"word": "дальнасць",
"stress": 2,
"forms": [
"дальность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏалъи",
"examples": [
{
"be": "далекасць адлегласці",
"av": "манзилалъул рикӏкӏалъи; манзилалъул халалъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "дальномер",
"stress": 8,
"forms": [
"дальномер"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "манзилборц, манзил борцунеб алат"
}
]
}
{
"word": "дальтонізм",
"stress": 8,
"forms": [
"дальтонизм"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "дальтонизм, кьерал ратӏа рахъизе лъангутӏи",
"comment": "цо-цо кьерал ратӏа гьарун бажаруларедухъ берзул канлъи загӏиплъи"
}
]
}
{
"word": "дальтонік",
"stress": 6,
"forms": [
"дальтоник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "кьерал ратӏа рахъизе лъаларев чи"
}
]
}
{
"word": "далягляд",
"forms": [
"даль"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏадаб бакӏ, рикӏкӏалъи",
"examples": [
{
"be": "не пайду я ў такую даль",
"av": "гьедигӏан рикӏкӏадаб бакӏалде инаро дун"
}
]
},
{
"text": "гӏатӏилъи",
"precomment": "прастор, шырыня"
}
]
}
{
"word": "далятаць",
"stress": 6,
"forms": [
"долетать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "долететь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "даляцець",
"stress": 6,
"stem": "ДОЛЕТЕ",
"forms": [
"долететь"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "боржун щвезе (цощинаб бакӏалде)",
"precomment": "да чаго-небудзь"
},
{
"text": "щвезе (махӏал, гьаркьал ва гь. ц.), рачӏине",
"precomment": "пра гукі, пахі і г. д."
}
]
}
{
"word": "далячвацца",
"stress": 4,
"forms": [
"долечивать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "долечить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "далячыцца",
"stress": 6,
"forms": [
"долечиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "жиндиего дару гьаби рагӏалде бахъинабизе, дару гьабун, лъугӏизабизе",
"precomment": "кончыць лячэнне"
}
]
}
{
"word": "даліваць",
"stress": 6,
"forms": [
"доливать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "долить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "далікатны",
"stress": 7,
"forms": [
"щекотливый",
"щекотливая",
"щекотливое"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб цӏодорлъи, гӏодове виччай, нахъияб рахъалъул хӏисаб гьаби хӏажалъулеб",
"examples": [
{
"be": "казытлівае пытанне",
"av": "цӏодорго, гӏодове виччан, хӏисаб гьабун тӏубазе кколеб суал",
"comment": "масъала"
}
]
},
{
"text": "лъидехунниги-сундехунниги кьури гьечӏев, битӏараб бербалагьи гьабулев",
"precomment": "шпецільны"
},
{
"text": "гиди-гиди рекӏунеб"
}
]
}
{
"word": "даліна",
"stress": 4,
"forms": [
"долина"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "расалъи, жаниблъи, гӏурумухъ",
"examples": [
{
"be": "горная даліна",
"av": "мугӏрул (мугӏрузда гьоркьоб бугеб) расалъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "далінны",
"stress": 4,
"stem": "ДОЛИНН",
"forms": [
"долинный",
"долинная",
"долинное"
],
"senses": [
{
"text": "расалъиялъул, гӏурумухъалъул(аб)",
"examples": [
{
"be": "далінныя землі",
"av": "гӏурумухъалда ругел ракьал"
}
]
}
]
}
{
"word": "даліць",
"stress": 4,
"forms": [
"долить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде тӏун, цӏезабизе, тӏаде (гъоркь бугелде) тӏезе",
"precomment": "што, чаго (да пэўнага ўзроўню)",
"examples": [
{
"be": "даліць какава малаком",
"av": "какаоялде рахь тӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "далічаць",
"stress": 5,
"forms": [
"досчитывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "досчитать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "далічыць",
"stress": 7,
"forms": [
"досчитать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цощинаб къадаралде щвезегӏан рикӏкӏине; рикӏкӏун лъугӏизабизе",
"precomment": "што і без дапаўнення",
"examples": [
{
"be": "далічыць да тысячы",
"av": "азаргоялде щвезегӏан рикӏкӏине"
}
]
}
]
}