{
"word": "дзявочасць",
"stress": 2,
"forms": [
"девственность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "яслъи цӏуни"
}
]
}
{
"word": "дзявочая",
"stress": 2,
"forms": [
"девичья"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "ясазул рукъ",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
дзявочніца; нявіннніца
сообщить о неточности{
"word": "дзявочніца; нявіннніца",
"stress": 2,
"forms": [
"девственница"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "яслъи хвечӏей (цӏунарай) яс"
}
]
}
{
"word": "дзявочы",
"stress": 4,
"forms": [
"девический",
"девическая",
"девическое"
],
"see_also": [
{
"target": "девичий",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "дзявочы",
"stress": 2,
"stem": "ДЕВИЧ",
"forms": [
"девичий",
"девичья",
"девичье"
],
"senses": [
{
"text": "ясалъул",
"comment": "ясазул",
"examples": [
{
"be": "дзявочае прозвішча",
"av": "яслъуда, росасе иналде букӏараб фамилия"
},
{
"be": "дзявочая памяць",
"av": "ракӏалда жо чӏунгутӏи",
"labels": [
"шутливое"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "дзявічнік",
"stress": 2,
"forms": [
"девственник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "васлъи хвечӏев (цӏунарав) вас"
}
]
}
{
"word": "дзядзька",
"stress": 2,
"forms": [
"дядька",
"дядя"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "имгӏал"
}
]
}
{
"word": "дзяецца; здзяйсняцца",
"stress": 7,
"forms": [
"совершать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "совершить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "дзяжурны",
"stress": 4,
"stem": "ДЕЖУРН",
"forms": [
"дежурный",
"дежурная",
"дежурное"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "дежурнияв",
"examples": [
{
"be": "дзяжурны ўрач",
"av": "дежурнияв тохтур"
},
{
"be": "дзяжурная аптэка",
"av": "дежурнияб аптека"
}
]
},
{
"labels": [
"у значэнні назоўніка"
],
"examples": [
{
"be": "дзяжурны па школе",
"av": "школалда дежурний"
}
]
},
{
"text": "кидаго кьолеб, хӏадурун букӏунеб квен",
"precomment": "дзяжурная страва"
}
]
}
{
"word": "дзяжурны",
"stress": 2,
"forms": [
"денщик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "денщик",
"comment": "офицерасе хъулухъалъе тарав солдат",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "дзяжурства",
"stress": 4,
"forms": [
"дежурство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "дежурналъи"
}
]
}
{
"word": "дзяжурыць",
"stress": 4,
"forms": [
"дежурить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "дежурналъи гьабизе",
"examples": [
{
"be": "дзяжурыць па школе",
"av": "школалда дежурналъи гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цӏикӏкӏун мехалъ нахъе инчӏого чӏезе",
"comment": "лъиданиги – сунданиги аскӏов",
"examples": [
{
"be": "дзяжурыць каля ложка хворага",
"av": "унтарасда аскӏов гӏемераб мехалъ вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзякаваць",
"forms": [
"благодарить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "баркала кьезе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "дзякую вам",
"av": "баркала (кьола) дуе"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзякуй",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"спасибо"
],
"senses": [
{
"text": "баркала",
"labels": [
"у значэнні назоўніка"
],
"examples": [
{
"be": "і дзякуй не сказаў",
"av": "баркалаянцин абичӏо, баркалацин кьечӏо"
}
]
},
{
"text": "баркала",
"precomment": "каму-чаму",
"labels": [
"у значэнні выказніка"
],
"examples": [
{
"be": "дзякуй суседу, што дапамог",
"av": "баркала мадугьаласе кумек гьабуралъухъ (кумекалъухъ)"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзякуючы",
"stress": 9,
"forms": [
"благодаря"
],
"labels": [
"прыназоўнік"
],
"senses": [
{
"text": "сабаблъун, -алдалъун, -ялдалъун",
"precomment": "з давальным склонам",
"examples": [
{
"be": "дзякуючы вопытнаму ўрачу, хворы выздаравеў",
"av": "тохтур хӏалбихьи бугев вукӏиналдалъун, унтарав сахлъана"
},
{
"be": "дзякуючы таму, што…",
"av": "-алъ, -ялъ"
},
{
"be": "адукаваны дзякуючы таму, што шмат чытаў",
"av": "гӏемер цӏалдеялъ лъай бугев вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзялацтва",
"stress": 4,
"forms": [
"делячество"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏиси-бикъинал ишазде машгъуллъи"
}
]
}
{
"word": "дзяленьне",
"stress": 4,
"stem": "ДЕЛЕНИ",
"forms": [
"деление"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "бикьи",
"precomment": "па дзеяслову дзяліць",
"examples": [
{
"be": "дзел маёмасці",
"av": "буголъи, бечелъи, боцӏи-панз бикьи"
},
{
"be": "дзеянне ядра",
"av": "ядро бикьи",
"labels": [
"физика"
]
}
]
},
{
"text": "биххун, бикьун ин",
"precomment": "па дзеяслову дзяліцца",
"examples": [
{
"be": "дзеленне на часткі",
"av": "бутӏабазде бикьун ин"
},
{
"be": "зяленне клеткі",
"av": "клетка бикьи",
"labels": [
"биология"
]
}
]
},
{
"text": "бикьи",
"precomment": "на шкале",
"examples": [
{
"be": "дзяленні тэрмометра",
"av": "термометралъул бикьи",
"comment": "кӏиго хӏуччалда гьоркьоб бугеб"
}
]
},
{
"text": "бикьи",
"labels": [
"матэматыка"
]
}
]
}
{
"word": "дзялок",
"stress": 4,
"forms": [
"делец"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏицӏго жиндирго ишалъе квалквадулев чи, базарган, комерсант"
}
]
}
{
"word": "дзяльцо",
"stress": 2,
"forms": [
"дельце"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинабго иш"
}
],
"see_also": [
{
"target": "дело",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "дзяляга",
"stress": 4,
"forms": [
"деляга"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏав хӏалтӏухъан, хӏалтӏизе бокьулев чи"
},
{
"text": "базарган",
"labels": [
"неадобрана"
]
}
]
}
{
"word": "дзялянка",
"stress": 4,
"forms": [
"делянка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "ракьул бикьун щвараб бутӏа"
},
{
"text": "хӏалтӏизе бикьун кьураб кесек"
},
{
"text": "рохьил къотӏизе батӏа гьабураб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "дзяляцкі",
"stress": 4,
"forms": [
"деляческий",
"деляческая",
"деляческое"
],
"senses": [
{
"text": "гъваридго, ургъун гьабичӏеб, ххвалиего гьабулеб",
"examples": [
{
"be": "дзяляцкі падыход да справы",
"av": "хӏалтӏудехун ххвалилаб бербалагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзяліцца",
"stress": 4,
"forms": [
"делиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бикьизе",
"examples": [
{
"be": "дзесяць дзеліцца на пяць",
"av": "анцӏго щугоялде бикьула"
},
{
"be": "вучні дзеляцца на групы",
"av": "цӏалдохъаби группабазде рикьула"
}
]
},
{
"text": "бикьизе",
"precomment": "чым з кім",
"comment": "гӏахьал гьабизе",
"examples": [
{
"be": "дзяліцца кавалкам хлеба",
"av": "чадил кесек бикьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзяліць",
"stress": 4,
"forms": [
"делить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бикьизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "дзяліць хлеб",
"av": "чед бикьизе"
},
{
"be": "дзяліць вучняў на групы",
"av": "цӏалдохъаби группабазде рикьизе"
},
{
"be": "дзяліць маёмасць",
"av": "боцӏи-панз, буголъи бикьизе"
}
]
},
{
"text": "бикьизе",
"labels": [
"матэматыка"
],
"examples": [
{
"be": "дзеліць дваццаць на пяць",
"av": "къого щуйиде бикьизе"
}
]
},
{
"text": "бикьизе",
"precomment": "што з кім",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "дзяліць з кім-небудзь гора і радасць",
"av": "рохелги пашманлъиги бикьизе",
"comment": "гӏахьал гьабизе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "дзяліць шкуру незабітага мядзведзя",
"av": "жеги рагӏалде бахъинчӏеб ишалъул хӏасил гьабизе",
"comment": "хьуйдалъго гьечӏеб гӏанкӏ, цӏеда лъураб гереги"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзянаваць",
"stress": 5,
"forms": [
"дневать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къо тӏамизе, къо реххизе",
"examples": [
{
"be": "дневаць і начуваць у каго-небудзь (дзе-небудзь)",
"av": "сордо-къо тӏамизе (киб бугониги)",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "дзяргач",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"дергач"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "щвантӏ",
"labels": [
"заалогія"
]
}
]
}
{
"word": "дзяргач",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"дергач"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "магӏал рахъулеб квартӏа",
"precomment": "інструмент"
}
]
}
{
"word": "дзяржава",
"stress": 6,
"forms": [
"государство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "пачалихъ"
}
]
}
{
"word": "дзяржава",
"stress": 5,
"stem": "ДЕРЖАВ",
"forms": [
"держава"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "улка, пачалихъ",
"examples": [
{
"be": "расійская дзяржава",
"av": "Россиялъул пачалихъ"
},
{
"be": "вялікія дзяржавы",
"av": "кӏудиял пачалихъал"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзяржаўнасць",
"stress": 6,
"forms": [
"государственность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "пачалихълъи, пачалихъияб гӏуцӏи"
}
]
}
{
"word": "дзяржаўны",
"stress": 6,
"stem": "ГОСУДАРСТВЕНН",
"forms": [
"государственный",
"государственная",
"государственное"
],
"senses": [
{
"text": "пачалихъияб, пачалихъалъул(аб)",
"examples": [
{
"be": "дзяржаўныя мяжы",
"av": "пачалихъалъул гӏорхъаби"
},
{
"be": "дзяржаўны герб",
"av": "пачалихъалъул герб"
},
{
"be": "дзяржаўны гімн",
"av": "пачалихъалъул гимн"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзяржбанк",
"stress": 5,
"forms": [
"госбанк"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "госбанк",
"precomment": "дзяржаўны банк",
"comment": "пачалихъалъул банк"
}
]
}
{
"word": "дзяржбюджэт",
"stress": 8,
"forms": [
"госбюджет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "госбюджет",
"precomment": "дзяржаўны бюджэт",
"comment": "пачалихъалъул бюджет"
}
]
}
{
"word": "дзяржбяспека",
"stress": 9,
"stem": "ГОСБЕЗОПАСНОСТ",
"forms": [
"госбезопасность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "пачалихъалъул хӏинкъигьечӏолъиялъул органал (идараби)",
"precomment": "органы дзяржбяспекі"
}
]
}
{
"word": "дзяржплан",
"stress": 6,
"forms": [
"госплан"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "госплан",
"precomment": "дзяржаўная планавая камісія",
"comment": "пачалихъалъул планазулаб комиссия"
}
]
}
{
"word": "дзяржсектара",
"stress": 5,
"forms": [
"госсектор"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "пачалихъалъ бетӏергьанлъи гьабулеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "дзяржстрах",
"stress": 7,
"forms": [
"госстрах"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "госстрах",
"precomment": "дзяржаўнае страхаванне",
"comment": "пачалихъалъулаб страхование"
}
]
}
дзярзаць, ісці на рызыку
сообщить о неточности{
"word": "дзярзаць, ісці на рызыку",
"stress": 5,
"forms": [
"дерзать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб, лъикӏаб щибниги жо гьабизе, бер къачӏого тӏаделъизе; цӏияб, лъикӏаб гьабизе кӏудияб къасд букӏине"
},
{
"text": "бахӏарчилъи, бихьинчилъи гӏезе"
}
]
}
{
"word": "дзярзкі",
"stress": 2,
"forms": [
"дерзкий",
"дерзкая",
"дерзкое"
],
"senses": [
{
"text": "нич тӏагӏараб; нич гьечӏеб",
"precomment": "нахабны",
"examples": [
{
"be": "дзёрзкі адказ",
"av": "хъачӏаб жаваб"
}
]
},
{
"text": "хӏинкъи-къай лъалареб, бер къачӏого гьабулеб",
"precomment": "смелы",
"labels": [
"высокі стыль"
]
}
]
}
{
"word": "дзярзнавенне",
"stress": 8,
"forms": [
"дерзновение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"see_also": [
{
"target": "дерзание",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "дзярзновенны",
"stress": 8,
"forms": [
"дерзновенный",
"дерзновенная",
"дерзновенное"
],
"see_also": [
{
"target": "дерзкий",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2)"
}
]
}
дзярзосць; дзёрзкасць
сообщить о неточности{
"word": "дзярзосць; дзёрзкасць",
"stress": 2,
"forms": [
"дерзость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "нич гьечӏолъи",
"precomment": "нахабства"
},
{
"text": "хӏинкъи гьечӏолъи, беркъангутӏи",
"precomment": "смеласць"
}
]
}
{
"word": "дзярзіць",
"stress": 5,
"forms": [
"дерзить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "адаб тун хъачӏго кӏалъазе",
"examples": [
{
"be": "дзерзіць старэйшым",
"av": "цӏикӏкӏаразда данде адаб тун хъачӏго кӏалъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзярніна",
"forms": [
"дёрн"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуру"
},
{
"text": "гӏери",
"comment": "къотӏун нахъе босараб гӏуруялъул гъат"
}
]
}
{
"word": "дзярністы",
"stress": 5,
"stem": "ДЕРНИСТ",
"forms": [
"дернистый",
"дернистая",
"дернистое"
],
"senses": [
{
"text": "харил кьалбал гӏемераб, гӏуру бугеб",
"examples": [
{
"be": "дзярністая зямля",
"av": "харил кьалбал гӏемераб ракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзяруга",
"stress": 4,
"forms": [
"дерюга"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хъачӏаб ххам",
"precomment": "палатно"
},
{
"text": "хъачӏаб ххамил гьабураб ретӏел",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "цӏаха"
}
]
}
{
"word": "дзясятнік",
"stress": 4,
"forms": [
"десятник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "десятник",
"comment": "анцӏил бетӏер, ралел бакӏазда – хӏалтӏухъабазул кӏудияв"
}
]
}
{
"word": "дзяттва",
"stress": 7,
"forms": [
"детвора"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏисинлъимал",
"labels": [
"зборны назоўнік",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "дзяцел",
"stress": 2,
"forms": [
"дятел"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏватӏ-кӏватӏ, гъотӏоркӏо",
"labels": [
"заалогія"
]
}
]
}
{
"word": "дзяцінства",
"stress": 2,
"forms": [
"детство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "лъимерлъи, лъимераб гӏуж, гьитӏинаб мех"
},
{
"precomment": "упасці ў дзяцінства",
"text": "гӏакълу дагьлъизе, бетӏер сверизе"
}
]
}
{
"word": "дзяяцца",
"stress": 6,
"forms": [
"свершать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "свершить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "дзяяцца",
"stress": 7,
"forms": [
"совершиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине, ккезе",
"examples": [
{
"be": "адбылася важная падзея",
"av": "кӏвар бугеб лъугьа-бахъин ккана"
}
]
}
]
}
{
"word": "дзяўчына",
"stress": 2,
"forms": [
"девушка"
],
"senses": [
{
"text": "яс (ясай)",
"comment": "гӏурай яс"
}
]
}
{
"word": "дзяўчынка",
"stress": 2,
"forms": [
"девочка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинай яс"
}
]
}
{
"word": "дзяўчынка",
"stress": 5,
"forms": [
"девчонка"
],
"labels": [
"жаночы род",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинай яс",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}