{
"word": "дацвісці",
"stress": 8,
"forms": [
"доцвести"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан тӏегьазе, тӏегьан бахъине",
"examples": [
{
"be": "у садзе яблыні ўжо адцвілі",
"av": "ахикь гӏечугъутӏби гьанжеялде тӏегьан руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "дацвітаць",
"stress": 7,
"forms": [
"доцветать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "доцвести",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "дацук",
"stress": 4,
"forms": [
"судак"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "судак",
"comment": "чугӏа"
}
]
}
{
"word": "дацца",
"stress": 2,
"forms": [
"даться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чӏезе",
"precomment": "каму; часцей з адмоўем",
"examples": [
{
"be": "я не дамся ім у рукі",
"av": "дозухъе кквезе чӏеларо дун"
},
{
"be": "я не дамся падмануць",
"av": "гуккизе чӏеларо дун"
}
]
},
{
"text": "щвезе",
"precomment": "абысціся, дастацца",
"examples": [
{
"be": "гэтая перамога яму дорага абышлася",
"av": "гьаб бергьенлъи досие хираго чӏана, щвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "даць",
"forms": [
"дать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кьезе",
"precomment": "каго-што каму-чаму",
"examples": [
{
"be": "даць кнігу",
"av": "тӏехь кьезе"
},
{
"be": "даць грошы ў доўг",
"av": "нахъе кьезегӏан, къарзалъ гӏарац кьезе"
},
{
"be": "даць свой адрас",
"av": "жиндирго адрес кьезе"
},
{
"be": "даць ордэн",
"av": "орден кьезе"
},
{
"be": "даць есці",
"av": "квен (кваназе жо) кьезе"
},
{
"be": "даць слова",
"av": "рагӏи кьезе",
"comment": "а) (предоставить слово) рагӏи кьезе; б) (обещать) рагӏи кьезе"
}
]
},
{
"text": "тезе (виччазе)",
"precomment": "каму-небудзь што ці з нявызначанай формай дзеяслова (дазволіць)",
"examples": [
{
"be": "дайце мне падумаць",
"av": "дун ургъизе те"
},
{
"be": "даць мне пайсці",
"av": "дун ине те (виччай)"
},
{
"be": "даць працу",
"av": "хӏалтӏи кье"
},
{
"be": "не далі спаць",
"av": "кьижизе течӏо (виччачӏо) шивалиго"
}
]
},
{
"text": "виччай",
"precomment": "загадны лад",
"examples": [
{
"be": "давайце я вам дапамогу",
"av": "нужее кумек гьабизе виччай дун"
}
]
},
{
"text": "кьезе (кьабизе)",
"precomment": "што ў спалучэнні з назоўнікам",
"examples": [
{
"be": "зрабіць званок",
"av": "цӏумур кьабизе"
},
{
"be": "даць згоду",
"av": "изну кьезе"
},
{
"be": "даць справаздачу",
"av": "отчет кьезе"
},
{
"be": "даць тэлеграму",
"av": "телеграмма (кьезе) кьабизе"
},
{
"be": "даць руку",
"av": "квер кьезе"
},
{
"be": "даць урок",
"av": "дарс кьезе"
}
]
},
{
"text": "кьезе",
"precomment": "што каму і без дапаўненьня (уладкаваць)",
"examples": [
{
"be": "даць канцэрт",
"av": "концерт кьезе"
}
]
},
{
"text": "санал кьезе",
"precomment": "што каму-чаму (вызначыць узрост)",
"examples": [
{
"be": "колькі гадоў вы яму даце?",
"av": "чан сон нужеца досие кьелеб?"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "даць волю",
"av": "эркенлъи кьезе, бокьухъин виччан тезе"
},
{
"be": "даць волю рукам",
"av": "вагъизе, щивниги вухизе"
},
{
"be": "даць дарогу",
"av": "нух кьезе, жиндасаго цеве ине рес кьезе"
},
{
"be": "даць прысягу",
"av": "гьабазе"
},
{
"be": "даць ведаць",
"av": "лъазабизе"
},
{
"be": "даць зразумець",
"av": "бичӏчӏизабизе"
},
{
"be": "я табе дам!",
"av": "дица гьабила дуе!"
},
{
"be": "даць месца",
"av": "(хӏалтӏизе) бакӏ кьезе"
},
{
"be": "даць адпачынак",
"av": "хӏалхьиялда тезе"
},
{
"be": "даць пра сябе ведаць",
"av": "асар гьабизе, лъазабизе"
},
{
"be": "не даць сябе ў крыўду",
"av": "живго цӏунизе кӏвезе"
},
{
"be": "ні даць ні ўзяць",
"av": "щибго батӏалъи гьечӏо, цӏакъ релълъараб буго"
}
]
}
]
}
даць рассрочку; разняволіць па тэрмінах
сообщить о неточности{
"word": "даць рассрочку; разняволіць па тэрмінах",
"stress": 6,
"forms": [
"рассрочить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "болжалазде бикьизе",
"precomment": "што",
"comment": "щибниги кьезе яги тӏубазе бугеб заман"
}
]
}
{
"word": "дацэнт",
"stress": 4,
"forms": [
"доцент"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "доцент",
"comment": "профессорасда гъоркьехунисеб гӏелмияб цӏар"
}
]
}
{
"word": "дацягваць(-ся)",
"stress": 4,
"forms": [
"дотягивать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "дотянуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "дацягнуцца",
"stress": 6,
"forms": [
"дотащиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица щвезе",
"comment": "кивениги",
"examples": [
{
"be": "мы дацягнуліся да дому позна ўвечары",
"av": "къаси кватӏараб мехалъ ниж хӏалица щвана рокъоре"
}
]
}
]
}
{
"word": "дацягнуцца",
"stress": 6,
"forms": [
"дотянуться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏунтӏизе (хӏалица)",
"precomment": "да чаго",
"examples": [
{
"be": "дацягнуцца да крэсла",
"av": "бакӏиде гӏунтӏизе"
}
]
},
{
"text": "гьаругьинан ахиралде щвезе (заман)",
"precomment": "павольна дайсці",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "год дацягнуўся да канца",
"av": "лъагӏел ахиралде щвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "дацягнуць",
"stress": 6,
"forms": [
"дотащить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цо бакӏалде щвезегӏан баччизе, цӏазе, бехъерхъизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "дацягнуць лодку да вады",
"av": "раса лъеда аскӏобе щвезегӏан бехъерхъун (цӏан) бачине"
}
]
}
]
}
{
"word": "дацягнуць",
"stress": 6,
"forms": [
"дотянуть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кибениги щвезегӏан цӏазе, бехъерхъизе",
"precomment": "каго-што да чаго",
"comment": "дотащить"
},
{
"text": "халат бахъинабизе",
"precomment": "што, да якога-небудзь часу",
"comment": "цӏазе",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "дацягнуць працу да вечара",
"av": "хӏалтӏи къасилъагӏан халат бахъинабизе"
}
]
},
{
"comment": "дожить",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "хворы да вясны не дацягне",
"av": "унтарав их щвезегӏан чӏаго хутӏиларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "дацямна",
"stress": 7,
"forms": [
"дотемна"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "рукӏкӏинегӏан",
"examples": [
{
"be": "пагуляць да цемры",
"av": "рукӏкӏинегӏан тира-сверизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "даціснуць",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"дожать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъилъари лъугӏизабизе, лъилъун лъугӏизабизе",
"precomment": "што, закончыць жніво"
}
]
}
{
"word": "даціснуць",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"дожать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "данде къан бахъинабизе",
"precomment": "што, скончыць ціснуць"
}
]
}