да

{
  "word": "да",
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "до"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "-де, -хъе щвезегӏан",
      "precomment": "з родным склонам, паказвае мяжу",
      "examples": [
        {
          "be": "ад Махачкалы да Хунзаха",
          "av": "Махӏачхъалаялдаса Хунзахъе щвезегӏан"
        },
        {
          "be": "мы пайшлі да моста",
          "av": "ниж кьодухъе щвезегӏан ана"
        },
        {
          "be": "да хаты",
          "av": "рокъове щвезегӏан"
        },
        {
          "be": "да гэтага часу",
          "av": "гьаб бакӏалде щвезегӏан"
        },
        {
          "be": "ад зімы да лета",
          "av": "хасалоялдаса риидалаялде (рии) щвезегӏан"
        },
        {
          "be": "да нашых дзён",
          "av": "нилъер къоязде щвезегӏан"
        },
        {
          "be": "да вечара",
          "av": "бакъаниде щвезегӏан"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-зегӏан(го)",
      "precomment": "раней за што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "be": "да рэвалюцыі",
          "av": "революциялде щвезегӏан"
        },
        {
          "be": "да сняданку мы пайшлі купацца",
          "av": "радал кваналалде ниж чвердезе ана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-гӏан, -де",
      "precomment": "прыблізна, каля",
      "examples": [
        {
          "be": "зала змяшчае да ста чалавек",
          "av": "залалъув нусгогӏан чи гьуна"
        },
        {
          "be": "мароз даходзіць да сарака градусаў",
          "av": "цӏорой кӏикъого градусалде бахуна"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-де, -гӏан",
      "precomment": "для паказання ступені чаго-небудзь",
      "examples": [
        {
          "be": "крычаць да ахрыпласці",
          "av": "гьаракь къинегӏан ахӏдезе"
        },
        {
          "be": "начысціць боты да бляску",
          "av": "чакмаби цӏвакизегӏан рацӏцӏине"
        },
        {
          "be": "прамокнуць да костак",
          "av": "цӏаха гӏадин виччизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-да, -де(хун)",
      "precomment": "для паказання прадмета, на які накіравана дзеянне",
      "examples": [
        {
          "be": "дакрануцца да карціны",
          "av": "сураталда хъвазе"
        },
        {
          "be": "у мяне да цябе справа",
          "av": "дудехун иш буго дир"
        },
        {
          "be": "яму не да вас",
          "av": "нужеде регӏун гьечӏо дов"
        },
        {
          "be": "мне няма справы да гэтага",
          "av": "дир гьелдехун иш гьечӏо, гьелде регӏун гьечӏо дун"
        },
        {
          "be": "да чаго ж цікавая кніга",
          "av": "кигӏан интересаб тӏехьха"
        },
        {
          "be": "да пабачэння!",
          "av": "къомех лъикӏ! нахъе лъикӏ рихьаги!"
        },
        {
          "be": "да заўтра",
          "av": "метерлъагӏан"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "да",
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "до"
  ],
  "labels": [
    "ніякі род",
    "нескланяльнае"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "до",
      "comment": "нота",
      "labels": [
        "музыка"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "да",
  "forms": [
    "К"
  ],
  "labels": [
    "літара"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "К"
    }
  ]
}

{
  "word": "да",
  "forms": [
    "к",
    "ко"
  ],
  "labels": [
    "прыназоўнік",
    "давальны склон"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "-хъе, -де и послелог аскӏобе",
      "precomment": "пры абазначэнні накіраванасці дзеяння ў бок каго-небудзь ці чаго-небудзь",
      "examples": [
        {
          "be": "да нас прыйшлі госці",
          "av": "нижехъе гьалбал рачӏана"
        },
        {
          "be": "паклікаць да тэлефона",
          "av": "телефоналде ахӏизе"
        },
        {
          "be": "ісці да дома",
          "av": "рукъалда аскӏове ине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-да",
      "precomment": "паказвае на дотык да каго-, чаго-н.",
      "examples": [
        {
          "be": "прышыць гузікі да сукенкі",
          "av": "гурдида маргъалал рукъизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-де, тӏаде",
      "precomment": "пры паказанні на дабаўленне",
      "examples": [
        {
          "be": "да дзесяці прыбавіць пяць",
          "av": "анцӏгоялде щуго жубазе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-де",
      "precomment": "пры абазначэнні мэты",
      "examples": [
        {
          "be": "рыхтавацца да экзаменаў",
          "av": "экзаменазде хӏадурлъизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-де",
      "precomment": "пры абазначэнні якіх-н. пачуццяў",
      "examples": [
        {
          "be": "любоў да радзімы",
          "av": "ватӏаналде бугеб рокьи"
        },
        {
          "be": "нянавісць да ворага",
          "av": "тушманасдехун бугеб рокьукълъи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-де",
      "precomment": "пры ўказанні на тэрмін",
      "examples": [
        {
          "be": "да стагоддзя з дня нараджэння пісьменніка",
          "av": "хъвадарухъан гьавуралдаса нусго сон тӏубаялде"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏадахъ босизе",
      "precomment": "прыняць да ведання"
    },
    {
      "text": "дандбитӏун",
      "precomment": "тварам да твару"
    },
    {
      "text": "гьелда тӏадеги",
      "precomment": "да таго ж"
    },
    {
      "text": "гьеб къваригӏинаро, гьелъ кьезе жо гьечӏо",
      "precomment": "гэта ні да чаго"
    },
    {
      "text": "гьеб талихӏалъе батила",
      "precomment": "гэта на шчасце"
    },
    {
      "text": "сундуего (сундего) хӏадурун вукӏине",
      "precomment": "быць гатовым да ўсяго"
    }
  ]
}

{
  "word": "да",
  "forms": [
    "ко"
  ],
  "senses": [
    {
      "comment": "“к” предлогалъул бакӏалда цо хасал хӏарпазул цолъиялда цебе хӏалтӏизабулеб предлог",
      "examples": [
        {
          "be": "да рота",
          "av": "кӏалдибе"
        },
        {
          "be": "да ўсіх",
          "av": "киназдего"
        },
        {
          "be": "ко дну",
          "av": "тӏинде"
        }
      ]
    }
  ]
}