{
"word": "дам",
"forms": [
"дам",
"дашь"
],
"see_also": [
{
"target": "дать",
"kind": "from",
"comment": "будущее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "дама",
"stress": 2,
"forms": [
"дама"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "дама",
"comment": "некӏо тӏадегӏанаб даражаялъул чӏужугӏадан"
},
{
"text": "хӏалел кагътазул яс, дама",
"labels": [
"тэрмін картачнай гульні"
],
"examples": [
{
"be": "крыжовая дама",
"av": "дама черек"
},
{
"be": "дама сэрца",
"av": "йокьулей гӏадан"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамавы",
"stress": 4,
"stem": "ДОМОВ",
"forms": [
"домовый",
"домовая",
"домовое"
],
"senses": [
{
"text": "рукъалъул, рукъзабазул",
"examples": [
{
"be": "дамавая кніга",
"av": "рукъалъул даптар (гӏадамал хъвараб даптар)"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамавік",
"stress": 6,
"forms": [
"домовой"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "хъегӏело, садрахан",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
}
{
"word": "дамавітасць",
"stress": 6,
"forms": [
"домовитость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъалъул магӏишат лъикӏ хӏалтӏизабизе, бачине лъай, бажари"
}
]
}
{
"word": "дамагальніцтва",
"stress": 6,
"stem": "ДОМОГАТЕЛЬСТВ",
"forms": [
"домогательство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад чӏун, бизара гьабун, гьардей, щибниги щвезе жигар бахъи, нахъаса вичӏунгутӏи",
"examples": [
{
"be": "падтрымліваць чые-небудзь дамаганні",
"av": "лъилниги тӏад чӏараб гьардеялъул рахъ кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамагацца",
"stress": 6,
"forms": [
"домогаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад чӏун, бизара гьабун, гьардезе, нахъаса вичӏунгутӏизе",
"precomment": "чаго",
"examples": [
{
"be": "дамагацца згоды",
"av": "тӏаса вичӏичӏого, разилъи гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамалаціць",
"stress": 8,
"forms": [
"домолотить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лал тӏамун, лъугӏизабизе, лали лъугӏизабизе",
"precomment": "што"
}
]
}
{
"word": "дамалочваць",
"stress": 6,
"forms": [
"домолачивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "домолотить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "даманапалістычны",
"stress": 13,
"forms": [
"домонополистический",
"домонополистическая",
"домонополистическое"
],
"senses": [
{
"text": "монополиялда цебе букӏараб, монополиялда цебеккунисеб"
}
]
}
{
"word": "дамарослы",
"stress": 6,
"stem": "ДОМОРОЩЕНН",
"forms": [
"доморощенный",
"доморощенная",
"доморощенное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатаб; нахъе ккараб",
"examples": [
{
"be": "самаробныя коні",
"av": "гӏадатиял (тайпадулал гурел) чуял"
}
]
},
{
"text": "рокъоб гӏезабураб",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"у іранічным сэнсе"
],
"examples": [
{
"be": "самародак-паэт",
"av": "рокъов гӏурав (лъугьинчӏев) поэт (шагӏир)"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамасед",
"stress": 6,
"forms": [
"домосед"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏиве вахъунарев, хьвадизе бокьуларев чи, кӏалалъкӏус, рахъухъирщ"
}
]
}
{
"word": "дамаседцы; дамаседка",
"stress": 6,
"forms": [
"домоседка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏие яхъунарей, хьвадизе бокьурарей гӏадан, кӏалалъкӏус, рахъухъирщ"
}
]
}
{
"word": "дамаскі",
"stress": 4,
"stem": "ДАМАССК",
"forms": [
"дамасский",
"дамасская",
"дамасское"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "дамаская сталь",
"av": "Дамаскалъул чаран",
"comment": "цӏакъ щулияб"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамахазяін",
"stress": 8,
"forms": [
"домохозяин"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъзабазул бетӏергьан"
}
]
}
{
"word": "дамачадцы",
"stress": 6,
"stem": "ДОМОЧАД",
"forms": [
"домочадцы",
"домочадец"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "рокъосел",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "дамаўляцца",
"stress": 6,
"forms": [
"договариваться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи гьабизе",
"precomment": "пра што, весці перамовы"
}
],
"see_also": [
{
"target": "договориться",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "дамаўляцца",
"stress": 5,
"forms": [
"сговариваться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "сговориться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "дамаўляцца",
"stress": 4,
"forms": [
"уславливаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "условиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "дамаўляцца",
"stress": 4,
"forms": [
"условливаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "условиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "дамаўпраўленне",
"stress": 11,
"forms": [
"домоуправление"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "домоуправление",
"comment": "рукъзабазул тадбир гьабулеб идара"
}
]
}
{
"word": "дамба",
"stress": 2,
"forms": [
"дамба"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "сангар"
}
]
}
{
"word": "дамбра",
"stress": 2,
"forms": [
"домбра"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "домбра",
"comment": "казахазул музыкалияб алат"
}
]
}
{
"word": "даменны",
"stress": 2,
"stem": "ДОМЕНН",
"forms": [
"доменный",
"доменная",
"доменное"
],
"senses": [
{
"text": "домнаялъул(аб)",
"examples": [
{
"be": "даменная печ",
"av": "домна-печь (хъазан биунеб печь)"
}
]
}
]
}
{
"word": "даменшчык",
"stress": 2,
"forms": [
"доменщик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "доменщик",
"comment": "домнаялъул хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "дамка",
"stress": 2,
"forms": [
"дамка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гама",
"precomment": "у шашках",
"comment": "дандеясул тӏарамагъадисеб клеткаялде борчӏараб ва цинги бокьараб рахъалде хӏазе бегьулеб шашка"
}
]
}
{
"word": "дамкрат",
"stress": 6,
"forms": [
"домкрат"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "домкрат",
"comment": "бакӏлъи борхулеб механизм"
}
]
}
{
"word": "дамовіцца",
"stress": 8,
"forms": [
"договориться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи, къотӏи-къай гьабизе",
"precomment": "пра што",
"examples": [
{
"be": "дамовіцца аб сустрэчы",
"av": "дандчӏвазе къотӏи гьабизе"
},
{
"be": "дамовіцца па ўсіх пунктах",
"av": "киналго пунктазда тӏасан къотӏи гьабизе"
}
]
},
{
"text": "кӏалъалаго, гарачӏварулаго санагӏалъи гьечӏел, кколарел жал рицине, гӏурхъи бахине",
"precomment": "да чаго"
}
]
}
{
"word": "дамовіцца",
"stress": 7,
"forms": [
"сговориться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи-къай гьабизе; разилъизе",
"precomment": "з кім",
"examples": [
{
"be": "дамовіцца аб сустрэчы",
"av": "данделъизе къотӏи-къай гьабизе"
}
]
},
{
"text": "рагӏи данде ккезе",
"examples": [
{
"be": "з ім цяжка дамовіцца",
"av": "досулгун рагӏи данде ккезабизе захӏмат буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамовіцца",
"stress": 8,
"forms": [
"столковаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏи данде ккезе, кӏалъан цо пикруялде рачӏине, къотӏи-къай гьабизе",
"precomment": "з кім-чым і без дапаўнення",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "дамовіцца",
"stress": 7,
"forms": [
"уговориться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи гьабизе, рагӏи данде ккезабизе",
"precomment": "з кім пра што і з нявызначанай формай дзеяслова",
"examples": [
{
"be": "дамовіцца аб цане",
"av": "багьаялъул рахъалъ рагӏи данде ккезабизе"
},
{
"be": "мы дамовіліся паехаць у гары",
"av": "нижеца къотӏи гьабуна магӏарде ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамовіцца",
"stress": 4,
"forms": [
"условиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи гьабизе, къотӏи ккезе, къотӏи-къай гьабизе",
"precomment": "з кім, пра што і з нявызначанай формай",
"examples": [
{
"be": "мы ўмовіліся сустрэцца тут",
"av": "нижеца къотӏи гьабуна гьанир дандчӏвазе"
},
{
"be": "дамовіцца аб дні сустрэчы",
"av": "щиб къоялъ дандчӏвалелали къотӏи-къай гьабизе",
"comment": "дандчӏвалеб къоялъул къотӏи-къай гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамоўленасць",
"stem": "ДОГОВОРЁННОСТ",
"forms": [
"договорённость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи букӏин; цебеккун гьабураб гара-чӏвариялдалъун ккараб разилъи, къотӏи",
"examples": [
{
"be": "дзейнічаць на аснове дамоўленасці",
"av": "ккараб разилъиялда рекъон, иш гьабизе"
},
{
"be": "дасягнуць дамоўленасці",
"av": "разилъизе, къотӏи ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамоў; у свае пенаты",
"stress": 6,
"forms": [
"восвояси"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго рокъове",
"comment": "нухде, ишалда хадув",
"labels": [
"размоўнае слова",
"у іранічным сэнсе"
],
"examples": [
{
"be": "адправіцца дахаты",
"av": "жиндирго рокъове ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамся",
"stress": 2,
"forms": [
"дамся",
"дашься"
],
"see_also": [
{
"target": "даться",
"kind": "from",
"comment": "будущее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "дамчацца",
"stress": 5,
"forms": [
"домчаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хех щвезе, дурун тӏаде щвезе",
"comment": "сунданиги рекӏун",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "мы дамчаліся да станцыі за дзесяць хвілін",
"av": "анцӏго минуталде ниж станциялде щвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамчаць",
"stress": 5,
"stem": "ДОМЧА",
"forms": [
"домчать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хехго щвезавизе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "сунданиги рекӏинавун",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "коні ў адзін міг данчалі нас да станцыі",
"av": "чуяз цо лахӏзаталде ниж станциялде щвезаруна"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамываць",
"stress": 6,
"forms": [
"домывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "домыть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "дамыць",
"stress": 4,
"forms": [
"домыть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги жо чурун бахъинабизе",
"precomment": "каго-што"
}
]
}
{
"word": "дамінаваць",
"stress": 6,
"forms": [
"доминировать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хӏаллъизе, гӏемерлъизе; тӏалъи гьабизе, цӏикӏкӏун букӏине",
"precomment": "панаваць, пераважаць",
"examples": [
{
"be": "у маўленні дамінаваў бадзёры настрой",
"av": "кӏалъаялъулъ чӏинкьа-кӏитӏи, тирхи гӏемер букӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏаде баккун букӏине",
"precomment": "над чым (вывышацца)",
"examples": [
{
"be": "гэтая гара дамінуе над наваколлем",
"av": "гьаб мегӏер сверухълъиялдаса тӏаде баккараб (борхатаб) буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "дамінанта",
"stress": 6,
"forms": [
"доминанта"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "аслияб идея, сундулниги аслияб гӏаламат"
}
]
}
{
"word": "даміно",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"домино"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "домино",
"comment": "маскарадалде ретӏунеб гӏатӏидаб капюшонги бугеб плащ"
}
]
}
{
"word": "даміно",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"домино"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "домино",
"precomment": "гульня",
"comment": "хӏай"
}
]
}
{
"word": "дамініён",
"stress": 7,
"forms": [
"доминион"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "доминион",
"comment": "Британиялъул империялда гьоркьоб бугеб жибго жиндаго чӏараб пачалихъ, масала, Канада, Австралия ва ц."
}
]
}