←

sources.avar.me / be-av

дзі

42 статей

→
Оглавление страницы (42)

дзіва

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіва",
  "stress": 2,
  "stem": "ДИВ",
  "forms": [
    "диво"
  ],
  "labels": [
    "размоўнае слова",
    "ніякі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏажаибаб, тамашаяб жо, тамашалъи",
      "examples": [
        {
          "be": "цуд, што ён застаўся жывы",
          "av": "тамашаяб жо (буго) дов чӏаго хутӏи"
        },
        {
          "be": "што за цуд?",
          "av": "гьабго щиб гӏаламат?"
        },
        {
          "be": "дзівіцца",
          "av": "кутакалда тамашалъизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзівак

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівак",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "чудак"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашаяв чи, гӏажаибав инсан"
    }
  ]
}

дзівакаватасць

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівакаватасць",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "чудаковатость"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашамахӏав вукӏин, тамашаял хасиятал ругев вукӏин, тамашалъи"
    }
  ]
}

дзівакаваты

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівакаваты",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "чудаковатый",
    "чудаковатая",
    "чудаковатое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашамахӏав, гӏажаибав, тамашаял хасиятал ругев",
      "examples": [
        {
          "be": "дзівакаваты стары",
          "av": "тамашаял хасиятал ругев херав чи"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзівацкі

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівацкі",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "чудаческий",
    "чудаческая",
    "чудаческое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашаяв, гӏажаибав чиясе хасиятаб, хӏикматаб"
    }
  ]
}

дзівацтва

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівацтва",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "придурь"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дагьа-макъаб гӏантлъигун, лъавукълъигун",
      "precomment": "з прыдур'ю",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ]
    },
    {
      "text": "квешаб тӏабигӏат-гӏамалгун",
      "precomment": "з прыдур'ю",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ]
    }
  ]
}

дзівацтва

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівацтва",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "чудачество"
  ],
  "labels": [
    "ніякі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏажаибаб хасият букӏин, тамашаяб гӏамал-тӏабигӏат буголъи",
      "precomment": "дзіўнасць"
    },
    {
      "text": "тамашаяб иш",
      "precomment": "дзіўны ўчынак"
    }
  ]
}

дзівачыць

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівачыць",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "чудачить"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне",
    "размоўнае слова"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "чудить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

дзівачыць

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівачыць",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "чудить"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне",
    "размоўнае слова"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашаял жал гьаризе, рихьахӏарал жал гьаризе, махсараби гьаризе, мекълъизе",
      "precomment": "вясці сябе дзіўна, дурэць"
    },
    {
      "text": "гӏадалал жал гьаризе, гогьдаризе",
      "precomment": "дурачыцца"
    }
  ]
}

дзівоснасць

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівоснасць",
  "stress": 4,
  "stem": "ДИКОВИН",
  "forms": [
    "диковина"
  ],
  "labels": [
    "размоўнае слова",
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашаяб, гӏажаибаб, гӏаламатаб жо",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "што гэта за дзівоснасць?",
          "av": "гьаб щиб гӏажаибаб жо?"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тамашаго, гӏажаибго; тӏоцебесеб нухалъ",
      "precomment": "у навінку; дзіўна"
    }
  ]
}

дзівоснасць

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівоснасць",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "диковинка"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "диковина",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

дзівосны

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівосны",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "диковинный",
    "диковинная",
    "диковинное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏажаибаб, тамашаяб, гӏадатияб гуреб"
    }
  ]
}

дзівіцца

сообщить о неточности
{
  "word": "дзівіцца",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "дашь(ся)"
  ],
  "labels": [
    "адзіночны лік"
  ],
  "senses": [
    {
      "precomment": "2-я асоба адзіночнага ліку будучага часу ад даць(ся)"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "дать",
      "kind": "from"
    }
  ]
}

дзік

сообщить о неточности
{
  "word": "дзік",
  "forms": [
    "вепрь"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хъабан, гӏалхул болъон"
    }
  ]
}

дзікабраз

сообщить о неточности
{
  "word": "дзікабраз",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "дикобраз"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дикобраз",
      "comment": "черхги рукӏкӏабазул цӏураб гӏужрукъ гӏадаб рухӏчаголъи",
      "labels": [
        "заалогія"
      ]
    }
  ]
}

дзікасць

сообщить о неточности
{
  "word": "дзікасць",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "дикость"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏалхуллъи",
      "examples": [
        {
          "be": "лес паразіў мяне сваёй дзікасцю",
          "av": "рохьалъул гӏалхуллъиялъ дун гӏажаиблъизе гьавуна"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏурузлъи, цӏакъ нечей",
      "precomment": "сарамлівасць, нелюдзімасць",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ]
    },
    {
      "text": "гӏадаллъи, тохлъи",
      "precomment": "недарэчнасць",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ]
    },
    {
      "text": "вахӏшилъи",
      "precomment": "варварства",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "дзікасць нораваў",
          "av": "гӏадатазул вахӏшилъи"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзікунка

сообщить о неточности
{
  "word": "дзікунка",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "дикарка"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏалхулай, вахӏшияй чӏужу-гӏадан, гӏалхул чӏужу",
      "precomment": "першабытная жанчына"
    },
    {
      "text": "жагьилай чӏужу-гӏадан",
      "precomment": "невуцкая жанчына"
    },
    {
      "text": "тӏурузай, цӏакъ нечарай, гӏадамазда гъоркь йосичӏей гӏадан",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні",
        "размоўнае слова"
      ]
    }
  ]
}

дзікі

сообщить о неточности
{
  "word": "дзікі",
  "stress": 2,
  "stem": "ДИК",
  "forms": [
    "дикий",
    "дикая",
    "дикое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "вахӏшияб, гӏалхулаб",
      "precomment": "не хатні, нецывілізаваны",
      "examples": [
        {
          "be": "дзікая качка",
          "av": "гӏалхул ордек"
        },
        {
          "be": "дзікія плямёны",
          "av": "вахӏшиял (гӏалхулал) къавмал"
        },
        {
          "be": "дзікі чалавек",
          "av": "вахӏшияв, гӏалхул чи, гӏалхулав"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "рохьил(аб), рохьоб бижулеб",
      "precomment": "дыкарослы",
      "examples": [
        {
          "be": "дзікі вінаград",
          "av": "(гӏалхул) рохьил цӏибил"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏурузав, цӏакъ нечарав",
      "precomment": "застенлівы, нелюдзімы",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "дзікае дзіця",
          "av": "тӏурузаб лъимер"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тамашаяб, гӏажаибаб, тохаб",
      "precomment": "дзіўны, недарэчны",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "дзікая думка",
          "av": "гӏадалаб пикру"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏалхул чанил (гӏалхул жоялъул) гьан",
      "precomment": "дзікае мяса"
    }
  ]
}

дзіна

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіна",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "дина"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дина",
      "comment": "1 гр. массаялъе секундалда жаниб цо сантиметралъул хехлъи (ускорение) кьолеб къуват",
      "labels": [
        "фізіка"
      ]
    }
  ]
}

дзіравы

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіравы",
  "stress": 4,
  "stem": "ДЫРЯВ",
  "forms": [
    "дырявый",
    "дырявая",
    "дырявое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "картӏахараб",
      "examples": [
        {
          "be": "дзіравы кішэню",
          "av": "багь-багьараб чванта"
        },
        {
          "be": "дзіравая галава",
          "av": "кинабго ракӏалдаса унев (кӏочон толев) чи"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзіракол

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіракол",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "дырокол"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дырокол",
      "comment": "(кагътида картӏал рахъулеб алат)"
    }
  ]
}

дзірка

сообщить о неточности
{
  "word": "дзірка",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "дыра"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "каратӏ"
    },
    {
      "text": "тохаб, рехун тараб бакӏ",
      "precomment": "(глухманень)",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні",
        "размоўнае слова"
      ]
    },
    {
      "text": "гӏунгутӏи, ками, мукъсанлъи",
      "examples": [
        {
          "be": "затыкнуць дзірку",
          "av": "гӏунгутӏи тӏагӏинабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзірка

сообщить о неточности
{
  "word": "дзірка",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "дырка"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьитӏинаб каратӏ"
    }
  ]
}

дзірка; прарэха

сообщить о неточности
{
  "word": "дзірка; прарэха",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "прореха"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "каратӏ, бихъараб бакӏ",
      "precomment": "дзірка"
    },
    {
      "text": "гӏунгутӏи",
      "precomment": "недахоп",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні",
        "размоўнае слова"
      ]
    },
    {
      "text": "тӏаждал рахалеб бакӏ"
    }
  ]
}

дзіця

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіця",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "дитя"
  ],
  "labels": [
    "ніякі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лъимер"
    },
    {
      "text": "лъимер",
      "precomment": "чаго, пра наіўнага, неспрактыкаванага чалавека",
      "comment": "гӏадав чи",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "дзіця прыроды",
          "av": "тӏабигӏаталъул лъимер",
          "comment": "шагьаралъул культура хъвачӏев, тӏабигӏаталде гӏагарав чи"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзіця

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіця",
  "forms": [
    "ребёнок"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лъимер",
      "examples": [
        {
          "be": "грудное дзіця",
          "av": "хахулеб лъимер"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзіцяня; маладняк

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіцяня; маладняк",
  "forms": [
    "детёныш"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏинчӏ",
      "comment": "хӏайваналъул"
    }
  ]
}

дзіцячая

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіцячая",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "детская"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лъималазе рукъ"
    }
  ]
}

дзіцячы

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіцячы",
  "stress": 4,
  "stem": "РЕБЯЧЕСК",
  "forms": [
    "ребяческий",
    "ребяческая",
    "ребяческое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лъималазул(аб)"
    },
    {
      "text": "лъималазул гӏадаб, ургъичӏого гьабураб",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "рэбячы ўчынак",
          "av": "лъималазул гӏадаб, ургъичӏого гьабураб иш"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзіцячы сад

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіцячы сад",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "детсад"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "детсад",
      "precomment": "дзіцячы сад",
      "comment": "лъималазул ах"
    }
  ]
}

дзічаць

сообщить о неточности
{
  "word": "дзічаць",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "дичать"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "вахӏшилъизе, вахӏшияблъун, гӏалхулаблъун лъугьине",
      "precomment": "станавіцца дзікім"
    },
    {
      "text": "тӏурузлъизе, гӏадамаздаса тӏезе",
      "precomment": "растачацца; станавіцца нелюдзімым",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ]
    }
  ]
}

дзічок

сообщить о неточности
{
  "word": "дзічок",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "дичок"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пихъил бацӏцӏинчӏеб бахӏараб гъветӏ",
      "comment": "гӏолохъанаб гӏалхул гъветӏ, гагаялдасан лъугьараб",
      "labels": [
        "батаніка"
      ]
    },
    {
      "text": "нечараб, кӏалъалареб, чияда аскӏобе къалареб лъимер",
      "precomment": "пра дзіця",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні",
        "размоўнае слова"
      ]
    }
  ]
}

дзічына

сообщить о неточности
{
  "word": "дзічына",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "дичь"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏалхул хӏанчӏи, гӏалхул чан",
      "precomment": "дзікія птушкі",
      "labels": [
        "зборны назоўнік"
      ]
    },
    {
      "text": "гӏалхул хӏанчӏазул гьан",
      "precomment": "мяса дзічыны"
    },
    {
      "text": "гӏалхулаб бакӏ",
      "precomment": "глухое месца"
    },
    {
      "text": "гьадингояб чӏана, чӏандахабар",
      "precomment": "бязглуздзіца; уздор",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ]
    }
  ]
}

дзічыцца

сообщить о неточности
{
  "word": "дзічыцца",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "дичиться"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "нечезе, нахъе къазе; тӏурузавлъун лъугьине, недегьлъунгутӏизе; гъорлъ жувангутӏизе",
      "precomment": "каго-чаго і без дапаўнення",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "дзічыцца людзей",
          "av": "гӏадамаздаса нечезе, нахъе кӏанцӏун чӏезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзіўна

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіўна",
  "stress": 4,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "странно"
  ],
  "labels": [
    "прыслоўе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашаго, хӏикматго",
      "examples": [
        {
          "be": "ён вельмі дзіўна гаворыць",
          "av": "дов цӏакъ тамашаго кӏалъала"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тамаша",
      "comment": "буго",
      "labels": [
        "у значэнні выказніка",
        "безасабовы сказ"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "дзіўна, што вы гэтага не ведаеце",
          "av": "тамаша дуда гьеб лъалеб гьечӏолъи",
          "comment": "дуда гьеб лъангутӏи тамаша буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзіўна

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіўна",
  "stress": 5,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "удивительно"
  ],
  "labels": [
    "прыслоўе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏажаибго, тамашаго, хӏикматго",
      "examples": [
        {
          "be": "ён дзіўна змяніўся",
          "av": "гӏажаибго хисун вуго дов"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тамашаяб жо буго, хӏикматаб жо буго, гӏажаибаб жо буго",
      "labels": [
        "у значэнні выказніка",
        "безасабовае ўжыванне"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "гэта дзіўна",
          "av": "тамашаб жо буго гьеб"
        },
        {
          "be": "дзіўна!",
          "av": "тамаша!"
        },
        {
          "be": "дзіўна, што ён не прыехаў",
          "av": "тамаша буго дов вачӏинчӏого чӏей"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзіўна

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіўна",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "чудно"
  ],
  "labels": [
    "прыслоўе",
    "размоўнае слова"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашаго, гӏажаибго, гӏаламатго",
      "examples": [
        {
          "be": "ён паводзіць сябе дзіўна",
          "av": "гъов гӏажаибго хьвада-чӏвадулев вуго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тамашалъи буго, гӏажаиблъи буго, гӏаламалъи буго",
      "labels": [
        "у значэнні выказніка",
        "безасабовае"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "гэта цудоўна",
          "av": "гьеб тамашалъи буго; гьеб цӏакъ лъикӏ буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзіўнасць

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіўнасць",
  "stress": 4,
  "stem": "СТРАННОСТ",
  "forms": [
    "странность"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашалъи, хӏикмалъи, гӏадатияб гуреб жо",
      "examples": [
        {
          "be": "чалавек з дзівацтвамі",
          "av": "тамашаяв, гӏажаибав чи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тамашаял, гӏадатиял гурел, хӏикмалъи гьаризе ккарал пикраби, ишал, гӏамал-хасияталъул рахъал"
    }
  ]
}

дзіўны

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіўны",
  "stress": 5,
  "stem": "ИЗУМИТЕЛЬН",
  "forms": [
    "изумительный",
    "изумительная",
    "изумительное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏайранлъизарулеб, гӏажаибаб, тамашаяб",
      "examples": [
        {
          "be": "ізумітельная прыгажосць",
          "av": "хӏайранлъизарулеб (гӏажаибаб) берцинлъи"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзіўны

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіўны",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "странный",
    "странная",
    "странное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашаяб, хӏикматаб, гӏажаибаб",
      "examples": [
        {
          "be": "дзіўны вы чалавек",
          "av": "тамашаяв чи вуго мун"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзіўны

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіўны",
  "stress": 5,
  "stem": "УДИВИТЕЛЬН",
  "forms": [
    "удивительный",
    "удивительная",
    "удивительное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашаяб, хӏикматаб, гӏажаибаб",
      "precomment": "дзіўны",
      "examples": [
        {
          "be": "дзіўнае пытанне",
          "av": "хӏикматаб суал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏадатияб гуреб, риххун хутӏизарулеб",
      "precomment": "незвычайны",
      "examples": [
        {
          "be": "дзіўнае здароўе",
          "av": "риххун хутӏизарулеб сахлъи"
        }
      ]
    }
  ]
}

дзіўны

сообщить о неточности
{
  "word": "дзіўны",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "чудной",
    "чудная",
    "чудное"
  ],
  "labels": [
    "размоўнае слова"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тамашаяб, гӏажаибаб, гӏаламатаб",
      "examples": [
        {
          "be": "дзіўны чалавек",
          "av": "тамашаяв чи"
        }
      ]
    }
  ]
}