{
"word": "напавал",
"stress": 6,
"forms": [
"наповал"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "забіць напавал",
"av": "бачӏинахъего чӏвазе; цо речӏчӏаралъ чӏвазе"
}
]
}
]
}
напаганіць; нашкодзіць
сообщить о неточности{
"word": "напаганіць; нашкодзіць",
"stress": 4,
"forms": [
"напортить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хвезабизе",
"precomment": "што, чаго (кігӏаналиго къадар)",
"examples": [
{
"be": "напсаваць паперы",
"av": "кагъат хвезабизе"
}
]
},
{
"text": "зарал гьабизе, сундуениги зиян гьабизе",
"precomment": "каму-чаму",
"examples": [
{
"be": "ён можа нашкодзіць справе",
"av": "гъос ишалъе зарал гьабизе бегьула"
}
]
}
]
}
{
"word": "напагатове",
"stress": 6,
"forms": [
"начеку"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурго; цӏодорго",
"examples": [
{
"be": "быць напагатове",
"av": "цӏодорго вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "нападаць",
"stress": 4,
"stem": "НАПАДА",
"homonym": 1,
"forms": [
"нападать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "базе",
"examples": [
{
"be": "за ноч нападала шмат снегу",
"av": "сордоялъ гӏемераб гӏазу бана"
}
]
}
]
}
{
"word": "нападаць",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"нападать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "напасть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "нападаючы",
"stress": 6,
"forms": [
"нападающий"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"спартыўны тэрмін"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде кӏанцӏулев, гьужум гьабулев",
"examples": [
{
"be": "цэнтральны нападаючы",
"av": "футб. бакьулъан гьужум гьабулев"
},
{
"be": "крайні нападнік",
"av": "рагӏалдасан гьужум гьабулев"
}
]
}
]
}
{
"word": "нападкі",
"stress": 4,
"stem": "НАПАДК",
"forms": [
"нападки"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "гӏайибал, бадирчӏваял",
"examples": [
{
"be": "падвяргаць нападам",
"av": "гӏайибал гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напад; нападэнне",
"stress": 6,
"forms": [
"нападение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "лъиениги зарар гьабиялъул мурадалда (гьесда) данде гьабулеб иш",
"comment": "па гл. напасць 1",
"examples": [
{
"be": "нечаканы напад",
"av": "тохлъукьего тӏаде кӏанцӏи"
},
{
"be": "адбіць напад",
"av": "тӏадекӏанцӏи, гьужум нахъчӏвазе"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "командаялъул гьужум гьабулел (гьужум гьабулеб бутӏа); хоккеялда, футболалда, волейболалда гьужум гьабулеб бутӏа (командаялъул)",
"comment": "часть команды",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "напасть",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "напайваць",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"напаивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "напаять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "напайваць",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"напаивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "напоить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "напаказ",
"stress": 6,
"forms": [
"напоказ"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "бихьизеялъе гӏоло, бихьизелъун",
"precomment": "для паказу, агляду",
"examples": [
{
"be": "мядзведзя вадзілі напаказ",
"av": "ци бихьизелъун хьвадизабулеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "рихьдаего, реццалъе гӏоло",
"precomment": "дзеля выгляду",
"examples": [
{
"be": "рабіць што-небудзь толькі для выгляду",
"av": "щибниги гӏицӏго реццалъе гӏоло гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напакасціць",
"stress": 4,
"forms": [
"напакостить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чороклъизабизе",
"comment": "загрязнить",
"examples": [
{
"be": "напакасціць на падлозе",
"av": "чӏарбида чороклъи гьабизе"
}
]
},
{
"text": "лъиениги зарал, нахъегӏанаб иш гьабизе",
"precomment": "каму",
"comment": "сделать пакость",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "напалм",
"stress": 4,
"forms": [
"напалм"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "напалм",
"comment": "бомбабазе, огнемётазе хӏалтӏизабулеб цӏа рекӏинабулеб, къвагъун рехулеб лъамалъи"
}
]
}
{
"word": "напалмавы",
"stress": 4,
"stem": "НАПАЛМОВ",
"forms": [
"напалмовый",
"напалмовая",
"напалмовое"
],
"senses": [
{
"text": "кьвагьизабулеб, напалмалъулаб",
"examples": [
{
"be": "напалмавая бомба",
"av": "напалмалъул бомба"
}
]
}
]
}
{
"word": "напалову",
"stress": 8,
"forms": [
"наполовину"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "бащадалъ",
"examples": [
{
"be": "сцяг напалову белы, напалову сіні",
"av": "бащдаб рахъ хъахӏаб, бащдаб хъахӏилаб байрахъ"
},
{
"be": "работа зроблена напалову",
"av": "хӏалтӏи бащдаб (бащадалъ) гьабун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "напампоўваць",
"stress": 4,
"forms": [
"накачивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "накачать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "напамін",
"stress": 8,
"forms": [
"напоминание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалде щвезаби, лъазаби",
"precomment": "па дзеяслову нагадаць"
}
]
}
{
"word": "напарнік",
"stress": 4,
"forms": [
"напарник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ хӏалтӏулев чи",
"comment": "кӏигоязул цояв"
}
]
}
{
"word": "напарніца",
"stress": 4,
"forms": [
"напарница"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ хӏалтӏулей гӏадан",
"comment": "кӏигоязул цояй"
}
]
}
{
"word": "напаследак",
"stress": 7,
"forms": [
"напоследок"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "ахирги, тӏарамагъадаги"
}
]
}
{
"word": "напасць",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"напасть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде кӏанцӏизе",
"precomment": "на каго-што",
"examples": [
{
"be": "застаць знянацку",
"av": "божударекӏкӏ гьабун, рекӏеда ратизе течӏого, тӏаде кӏанцӏизе"
}
]
},
{
"text": "лъидениги гӏайибал гьарун, семизе",
"precomment": "на каго",
"comment": "обрушиться с упреками",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "напасці на свавольніка",
"av": "гогьмаясде вагъизе, семизе"
}
]
},
{
"text": "тӏаде ккезе",
"precomment": "на каго-што",
"comment": "обнаружить",
"examples": [
{
"be": "напасці на след",
"av": "лъалкӏалда тӏаде ккезе"
},
{
"be": "напаўсці на думку",
"av": "пикруялда тӏаде ккезе"
}
]
},
{
"text": "кверде восизе",
"precomment": "на каго",
"comment": "о чувстве",
"examples": [
{
"be": "на яго напэўся страх",
"av": "дов хӏинкъиялъ кверде восана"
}
]
},
{
"text": "дун гьев тайпа гуро (лъилгун иш бугебали лъалеб гьечӏо дуда)",
"precomment": "не на таго напаў"
}
]
}
{
"word": "напасць",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"напасть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "базе",
"examples": [
{
"be": "напала шмат снегу",
"av": "гӏемераб гӏазу бана"
}
]
}
]
}
{
"word": "напасць",
"stress": 4,
"homonym": 3,
"forms": [
"напасть"
],
"labels": [
"жаночы род",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "къварилъи, балагь, мусибат",
"comment": "беда",
"examples": [
{
"be": "якая напасць!",
"av": "гьабго щиб балагь!"
}
]
}
]
}
{
"word": "напасціся",
"stress": 7,
"forms": [
"напастись"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "гӏураб къадаралда нахърател гьабизе"
}
]
}
{
"word": "напахіць",
"stress": 6,
"forms": [
"надушить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "махӏ берцинаб лъим (духи, одеколон) бахине, щвазе, пунхъизе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "лъидениги-сундениги"
}
]
}
{
"word": "напацкаць",
"stress": 4,
"forms": [
"напачкать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "чорок, хъуб гьабизе",
"examples": [
{
"be": "напацкаць у пакоі",
"av": "рокъоб чороклъи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напаяць",
"stress": 5,
"forms": [
"напаять"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "регъезе; къватӏисеб рахъалде регъезе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "напаяць провад",
"av": "квар регъезе"
}
]
},
{
"text": "регъон кигӏаналиго къадар хӏадур гьабизе"
}
]
}
{
"word": "напаіць",
"stress": 5,
"forms": [
"напоить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гьекъезабизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "напаіць дзіця малаком",
"av": "лъимада (гӏорцӏизегӏан) рахь гьекъезабизе"
},
{
"be": "напаіць дап’яна",
"av": "мехтизегӏан гьекъезавизе"
}
]
},
{
"text": "цӏезабизе, гъорлъ босизе",
"precomment": "што (прапітаць)",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "паветра напоена водарам траў",
"av": "гьаваялда гъорлъ (босун) бессун буго хурдузул гьуинаб махӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "напаўзаць",
"stress": 7,
"forms": [
"наползать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наползти",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "напаўзці",
"stress": 8,
"stem": "НАПОЛЗ",
"forms": [
"наползти"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хъурщулаго сунданиги тункизе, тӏаде ккезе",
"precomment": "на каго-што (паўзучы, натыкнуцца)"
},
{
"text": "жанибе хъурщизе, жанибе лъугьине",
"precomment": "заўзёўзці",
"examples": [
{
"be": "у пакой наўзлазілі мурашкі",
"av": "цӏунцӏраби рокъоре лъугьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "напаўла",
"stress": 1,
"forms": [
"исполу"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"устарэлае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хайир кӏибикьизелъун, бащалъи кьезелъун, бачӏин бащад бикьизелъун",
"examples": [
{
"be": "арандаваць зямлю спалову",
"av": "бащдаб бачӏин кьезелъун ракь ижараялъ босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напаўненне",
"stress": 7,
"stem": "НАПОЛНЕНИ",
"forms": [
"наполнение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏезаби",
"precomment": "па дзеяслову напоўніць"
},
{
"text": "цӏей",
"precomment": "па дзеяслову напоўніцца",
"examples": [
{
"be": "пульс добрага напаўнення",
"av": "бидул гӏадатияб, загӏиплъичӏеб кьаби"
}
]
}
]
}
напаўняцца; напаўняць
сообщить о неточности{
"word": "напаўняцца; напаўняць",
"stress": 7,
"forms": [
"наполнять(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наполнить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наперабой",
"stress": 8,
"forms": [
"наперебой"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цоцаздаса цере ккезе хӏаракат бахъулаго; цояс цояв гьоркьов къотӏизавулаго, къвинавулаго"
}
]
}
{
"word": "наперавес",
"stress": 8,
"forms": [
"наперевес"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цебехун битӏизабун",
"examples": [
{
"be": "трымаць вінтоўку наперавес",
"av": "туманкӏ, цебехун битӏизабун, кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наперагонкі",
"stress": 10,
"forms": [
"вперегонки"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "цоцаца рехи гьабулаго, цин цояв цеве ккун, цинги цогияв цеве ккун",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "дзеці бегалі наперагонку",
"av": "лъимал, цоцаца рехи гьабулаго, рекерулел рукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "наперагонкі",
"stress": 11,
"forms": [
"наперегонки"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цоцаздаса цере ккезелъун",
"examples": [
{
"be": "бегчы навыперадкі",
"av": "къец бан, рекеризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наперад",
"forms": [
"вперёд"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"выклічнік"
],
"senses": [
{
"text": "цебе, цебехун",
"comment": "балагьун",
"examples": [
{
"be": "выцягнуць руку наперад",
"av": "квер цебе битӏизе"
},
{
"be": "зрабіць крок наперад",
"av": "цебехун гали тӏамизе"
}
]
},
{
"text": "цебеккунго, цебего",
"precomment": "авансам",
"examples": [
{
"be": "узяць плату за месяц наперад",
"av": "мухь моцӏалъ цебе босизе"
}
]
},
{
"text": "хадубккун, (гьанжеялдаса) хадуб",
"precomment": "надалей",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "наперад будзь асцярожны",
"av": "хадубккун цӏодорго вукӏа"
}
]
},
{
"text": "цебе",
"precomment": "у значэнні прыназоўніка з родным склонам",
"examples": [
{
"be": "прапусціць каго-небудзь наперад",
"av": "щивниги жиндаса цеве виччазе"
}
]
},
{
"text": "церехун!",
"precomment": "у значэнні выклічніка",
"examples": [
{
"be": "наперад!",
"av": "церехун!"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "гадзіннік ідзе наперад",
"av": "сагӏат цебе унеб (кколеб, гӏедегӏулеб) буго"
},
{
"be": "весці навуку наперад",
"av": "гӏелму цебетӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наперадзе",
"stress": 7,
"forms": [
"впереди"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цебе, цебе-цебе",
"examples": [
{
"be": "бацька ішоў наперадзе, сын крыху ззаду",
"av": "эмен цеве-цеве унев вукӏана, вас цодагьав нахъа (хадув) вукӏана"
}
]
},
{
"text": "(гьанжеялдаса) хадуб, хадуб ккун",
"precomment": "пра будучыню",
"examples": [
{
"be": "у яго яшчэ ўсё жыццё наперадзе",
"av": "досул жиги тӏубараб гӏумру цебе буго"
}
]
},
{
"text": "цебе",
"precomment": "у значэнні прыназоўніка з родным склонам",
"examples": [
{
"be": "ён ехаў наперадзе ўсіх",
"av": "дов киназдасаго цеве унев вукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "напералік",
"homonym": 1,
"forms": [
"наперечёт"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубанго, гьоркьоб биччачӏого",
"comment": "целиком, без исключения",
"examples": [
{
"be": "ведаць усіх паіменна",
"av": "щивго гьоркьов течӏого, киналго лъазе"
}
]
},
{
"text": "дагь руго, килщазда рикӏкӏине бегьулеб къадаралда руго",
"labels": [
"у значэнні выказніка"
],
"examples": [
{
"be": "такія спецыялісты, як ён, напералік",
"av": "гьев гӏадал махщалилал дагьал руго (дагьал гурони гьечӏо)"
}
]
}
]
}
{
"word": "наперстак",
"forms": [
"напёрсток"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "сурдалъел",
"examples": [
{
"be": "шыць з наперсткам",
"av": "сурдалъелги ххун, букъизе"
},
{
"be": "ростам з наперстак",
"av": "сурдалъелгӏанасев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "наперці",
"stress": 6,
"forms": [
"напереть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги-сунданиги тӏаде цузе",
"precomment": "на каго-што",
"examples": [
{
"be": "наперці на дзверы",
"av": "нуцӏида тӏаде цузе, тӏаде ваччизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наперчыць",
"stress": 4,
"forms": [
"наперчивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наперчить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наперэд",
"forms": [
"наперёд"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"прастамоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун",
"comment": "заранее",
"examples": [
{
"be": "ведаць усё загадзя",
"av": "кинабго цебеккунго лъазе"
},
{
"be": "задам наперад",
"av": "нахъисеб рахъ цебехун гьабун (ретӏине, лъезе); вабил гӏакса рачӏахун"
}
]
}
]
}
{
"word": "напець",
"stress": 4,
"forms": [
"напеть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бакъан тӏамизе",
"precomment": "што (мелодыю і г.д.)"
},
{
"text": "пластинкаялда хъвазе кечӏ ахӏизе, бакъан бачине",
"precomment": "што (пласцінку і т. п.)"
},
{
"text": "гӏемер ахӏизе",
"precomment": "што, чаго (многа спець)"
}
]
}
{
"word": "напеў",
"stress": 4,
"forms": [
"напев"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "бакъан",
"comment": "ахӏизе бугеб"
}
]
}
{
"word": "напеўны",
"stress": 4,
"stem": "НАПЕВН",
"forms": [
"напевный",
"напевная",
"напевное"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏун бачӏунеб, гьаракь-бакъан рекъараб",
"comment": "мелодичный",
"examples": [
{
"be": "напеўныя вершы",
"av": "гьаракь-бакъан рекъарал кучӏдул"
}
]
}
]
}
{
"word": "напладзіцца",
"stress": 7,
"forms": [
"наплодиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хьонтӏи гӏемерлъизе, къадар цӏикӏкӏине"
}
]
}
{
"word": "напладзіць",
"stress": 7,
"forms": [
"наплодить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерал тӏанчӏи гьаризе; гӏемер къинлъизе",
"precomment": "каго",
"examples": [
{
"be": "наплодзіць трусоў",
"av": "гӏемерал гӏанкӏал гӏезаризе (гӏанкӏица гӏемерал тӏанчӏи гьаризе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "наплакацца",
"stress": 5,
"forms": [
"наплакаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер гӏодизе",
"examples": [
{
"be": "ён яшчэ наплачацца",
"av": "хадув гьев гӏемерав гӏодизе вуго"
}
]
},
{
"text": "щивниги сабаблъун, гӏемераб рокьукъаб жо бихьизе, хӏехьезе ккезе",
"precomment": "з кім-небудзь",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "наплакаць",
"stress": 5,
"stem": "НАПЛАКА",
"forms": [
"наплакать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ дагь (кьезе, щвезе)",
"precomment": "кот наплакаў"
}
]
}
{
"word": "напластаванне",
"stress": 10,
"forms": [
"напластование"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "гъатахинаби, гъатал гьарун, лъей",
"comment": "па дзеяслову напластаваць",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "гъатахин, гъатал лъугьин",
"comment": "па дзеяслову напластавацца",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "ракьулъ магӏданал, гъатал гьарун, рукӏин",
"labels": [
"геалогія"
]
}
]
}
{
"word": "напластавацца",
"stress": 10,
"forms": [
"напластоваться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гъатахине, гъатал лъугьине"
}
]
}
{
"word": "напластаваць",
"stress": 10,
"forms": [
"напластовать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги гъатал гьаризе, гъатал гьарун, лъезе",
"precomment": "што, чаго"
}
]
}
{
"word": "напластоўвацца",
"stress": 8,
"forms": [
"напластовывать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "напластовать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наплёскаць",
"stress": 8,
"forms": [
"наплескать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чвалхизабизе, тӏирагъинабизе",
"precomment": "што, чаго",
"examples": [
{
"be": "наплёскаць вады на падлогу",
"av": "лъим чӏарбиде чвалхизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наплываць",
"stress": 7,
"forms": [
"наплывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наплыть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наплысці",
"stress": 5,
"forms": [
"наплыть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъедон унаго, лъиданиги, сунданиги тункизе, тӏаде ккезе",
"precomment": "на каго-што (плывучы, натыкнуцца)",
"examples": [
{
"be": "сесці на мель",
"av": "лъедон унаго, (гама) ралъдал тӏадголъиялде ккун, тӏинда тункизе"
}
]
},
{
"text": "гьаругьинан бачӏун, жинцаго щибниги бахчизе",
"precomment": "плаўна надсунуцца",
"examples": [
{
"be": "хмара наплыла на сонца",
"av": "гьаругьинан бачӏун накӏкӏица бакъ бахчана"
}
]
},
{
"text": "лъеца бачун бачӏун, данделъизе",
"precomment": "прыток, назапасіцца",
"examples": [
{
"be": "наплыла ціна",
"av": "лъеца бачун бачӏун, гӏемераб хен данделъана"
}
]
},
{
"text": "лъугьине, рекӏине, къазе",
"precomment": "утварыцца, атрымацца",
"examples": [
{
"be": "у катле накіпела",
"av": "хьагил хьалбазда лъел кьагӏу рекӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "наплыў",
"stress": 5,
"forms": [
"наплыв"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "чурун бачӏун, данделъараб жо",
"comment": "па дзеяслову наплыць",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "сунданиги тӏад лъугьараб хъал",
"examples": [
{
"be": "наплыў у катле",
"av": "хьагиниб лъугьараб хъал"
}
]
},
{
"text": "сакӏ",
"precomment": "на дрэве",
"labels": [
"батаніка"
]
},
{
"precomment": "каго-чаго",
"comment": "публики, посетителей",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "наплыў турыстаў",
"av": "гӏемерал туристал рачӏин, данделъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "наплявальніцкі",
"stress": 7,
"stem": "НАПЛЕВАТЕЛЬСК",
"forms": [
"наплевательский",
"наплевательская",
"наплевательское"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "наплеўніцкае стаўленне да справы",
"av": "ишалдехун хашаб, жавабчилъи гьечӏеб балагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "напляваць",
"stress": 7,
"forms": [
"наплевать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хӏацӏу тузе",
"precomment": "нават пры любых умовах",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "напляваць на падлогу",
"av": "хӏацӏу чӏарбиде тузе"
},
{
"be": "мне напляваць на гэта!",
"av": "гьелде тун букӏана дица!",
"comment": "дица гьелъул кигӏан гьитӏинабги ургъел гьабуларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "наплясці",
"stress": 8,
"forms": [
"наплести"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хьухьине, хьухьун хӏадур гьабизе",
"precomment": "што, чаго",
"comment": "изготовить",
"examples": [
{
"be": "наплесці кошыкаў",
"av": "корзинаби хьухьине"
}
]
},
{
"text": "гӏемераб чӏанда, хӏажатаб гуреб хабар бицине",
"precomment": "што, чаго",
"comment": "наговорить вздору",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "наплятаць",
"stress": 7,
"forms": [
"наплетать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наплести",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1)"
}
]
}
{
"word": "напор",
"stress": 4,
"forms": [
"напор"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадецуй",
"precomment": "па дзеяслову наперці"
},
{
"text": "тӏадецуй, гучалда бачӏин, чвахи",
"precomment": "ціск, націск",
"examples": [
{
"be": "напор вады",
"av": "лъел гучаб чвахи"
}
]
},
{
"text": "таваккал, кьаби",
"precomment": "настойлівасць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "пад націскам войскаў",
"av": "аскаразул кьабиялда гъоркь"
}
]
}
]
}
{
"word": "напоўнены",
"stress": 4,
"stem": "НАПОЛНЕНН",
"forms": [
"наполненный",
"наполненная",
"наполненное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏураб",
"examples": [
{
"be": "поўны кошык",
"av": "цӏураб корзина"
},
{
"be": "наполненае жыццё",
"av": "бечедаб, сунцаго хьараб гӏумру"
}
]
}
]
}
{
"word": "напоўніцца",
"stress": 4,
"forms": [
"наполниться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏезе",
"examples": [
{
"be": "бак напоўніўся вадой",
"av": "къали лъел цӏуна"
},
{
"be": "пакой напоўніўся дымам",
"av": "рукъ кӏкӏуйдул цӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "напоўніць",
"stress": 4,
"forms": [
"наполнить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏезабизе",
"precomment": "што кім-чым",
"examples": [
{
"be": "напоўніць бак вадой",
"av": "къали лъел цӏезабизе"
},
{
"be": "напоўніць пакой дымам",
"av": "рукъ кӏкӏуйдул цӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "направа",
"stress": 4,
"forms": [
"вправо"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "кваранаб рахъалде, кваранса",
"examples": [
{
"be": "павярнуць направа",
"av": "кваранаб рахъалде вуссине"
}
]
}
]
}
{
"word": "направа",
"stress": 5,
"forms": [
"направо"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "кванараб рахъалде",
"precomment": "у правую старану"
},
{
"text": "квараниса, кваранаб рахъалъан",
"precomment": "справа",
"examples": [
{
"be": "направа – горы, налева – лес",
"av": "квараниса – мугӏрул, квегӏиса – рохь"
}
]
}
]
}
{
"word": "напракат",
"stress": 7,
"forms": [
"напрокат"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "заманаялъ мухьдахъ хӏалтӏизабизе",
"examples": [
{
"be": "браць піяніна напракат",
"av": "заманаялъ пианино мухьдахъ хӏалтӏизабизе босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напралёт",
"forms": [
"напролёт"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоса къотӏичӏого",
"comment": "кигӏаналиго заманалъ",
"examples": [
{
"be": "ён працаваў усю ноч напралёт",
"av": "дов тӏубараб сордоялъ, гьоркьоса къотӏичӏого, хӏалтӏулев вукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "напралом",
"stress": 7,
"forms": [
"напролом"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "битӏахъе; сундухъго балагьичӏого; квекӏеналги къуркьизарулаго",
"examples": [
{
"be": "ісці напралом",
"av": "таваккалалда къеркьезе, иш гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напрапалую",
"stress": 9,
"forms": [
"напропалую"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хӏасилалъул ургъел гьабичӏого, сундухъго гӏин тӏамичӏого"
}
]
}
{
"word": "напрасткі",
"stress": 7,
"forms": [
"напрямик"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "битӏахъе",
"precomment": "напрасткі",
"examples": [
{
"be": "ісці напрасткі",
"av": "битӏахъе ине"
}
]
},
{
"text": "балъго гьабичӏого; битӏахъе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "сказаць наўпрост",
"av": "битӏахъе абизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напрасткі",
"stress": 7,
"forms": [
"прямиком"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "битӏун, хӏучч ккун, доре-гьанире кьуричӏого"
},
{
"text": "битӏухъе, рагьун, щибго балъго гьабичӏого",
"precomment": "адкрыта",
"examples": [
{
"be": "гаварыць напрасткі",
"av": "рагьун абизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напрасіцца",
"stress": 7,
"forms": [
"напроситься"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "жинцаго бичӏчӏизабизе; гьаризе",
"precomment": "дабіцца запрашэння",
"examples": [
{
"be": "напрасіцца ў госці",
"av": "жинцаго гьоболлъухъ ахӏизавизе"
}
]
},
{
"text": "жиндирго хӏакъалъулъ пикру бицинабизе",
"precomment": "прымусіць выказаць меркаванне пра сябе",
"examples": [
{
"be": "напрасіцца на пахвалу",
"av": "живго веццизавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напрацаваць",
"stress": 7,
"forms": [
"натрудить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер хӏалтӏиялъ, рилълъиналъ ва гь.ц. цӏакъ сваказе, унтараб хӏалалде ккезе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "натамажыць сабе ногі",
"av": "гӏемер рилълъиналъ бохдул сваказаризе, унтизаризе, гьана риххизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напрацоўка",
"stress": 6,
"stem": "НАРАБОТК",
"forms": [
"наработка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏараб заман, гьабураб хӏалтӏи"
},
{
"text": "данделъараб жо",
"comment": "хасаб болжалалда жаниб"
}
]
}
{
"word": "напрашацца",
"stress": 5,
"forms": [
"напрашиваться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "пикру бижузе; ракӏалде ккезе",
"precomment": "прыходзіць на розум",
"examples": [
{
"be": "высновы напрацькуюцца самі сабой",
"av": "хӏасилал жалго жидецаго тӏалаб гьабулел руго"
},
{
"be": "з гэтага вынікае выснова",
"av": "гьелдасан хӏасил гьабулеб буго, пикру бижулеб буго"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "напроситься",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "1)"
}
]
}
{
"word": "напружана",
"forms": [
"напряжённо"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда, дугъдан, хӏалуцун",
"examples": [
{
"be": "напружана працаваць",
"av": "хӏалуцун хӏалтӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напружанасць",
"forms": [
"напряжённость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалуцин",
"examples": [
{
"be": "аслабіць міжнародную напружанасць",
"av": "халкъазда гьоркьосеб хӏалуцин чучлъизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напружанне",
"stress": 4,
"forms": [
"накал"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "багӏаризаби, боркьизаби",
"comment": "па дзеяслову накаляць",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "кутакалда боркьи, багӏари",
"comment": "па дзеяслове накаліцца",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "кутакалда хӏалуцин"
},
{
"text": "рекӏиналъул (кунчӏиялъул) даража"
}
]
}
{
"word": "напружанне",
"stress": 7,
"stem": "НАПРЯЖЕНИ",
"forms": [
"напряжение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалуцинаби; дугъдазаби",
"comment": "дзеянне паводле дзеяслова напружыць",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "дугъдай; хӏалуцин",
"comment": "дзеянне паводле дзеяслова напружыцца",
"examples": [
{
"be": "напружанне сіл",
"av": "къуватазул хӏалуцин"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "кутаклъи",
"precomment": "намаганне",
"examples": [
{
"be": "працаваць з напружаннем",
"av": "кутакалда хӏалтӏизе"
}
]
},
{
"text": "напряжение",
"labels": [
"фізіка"
],
"examples": [
{
"be": "ток высокага напружання",
"av": "тӏадегӏанаб, кӏудияб напряжениялъул (къуваталъул) ток"
}
]
}
]
}
{
"word": "напружаны",
"stem": "НАПРЯЖЁНН",
"forms": [
"напряжённый",
"напряжённая",
"напряжённое"
],
"senses": [
{
"text": "таваккалаб, жигараб",
"precomment": "старанны",
"examples": [
{
"be": "напружаная работа",
"av": "таваккалаб, кӏвар, къуват кьураб хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "кутаклъизабураб; гучлъизабураб; цӏикӏкӏараб кӏвар",
"precomment": "узмоцнены"
},
{
"text": "дугъдараб",
"precomment": "нацягнуты",
"examples": [
{
"be": "напружаныя адносіны",
"av": "хӏалуцарал гъоркьорлъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "напружваць(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"напрягать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "напрячь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "напружыцца",
"stress": 5,
"forms": [
"напрячься"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "дугъдазе; хӏалуцине",
"examples": [
{
"be": "мускулы напружыліся",
"av": "ччорбал дугъдана"
},
{
"be": "у яго на шыі напружыліся жылы",
"av": "досул горбода щукӏдул дугъдана"
}
]
},
{
"text": "къуват, гуч кьезе",
"precomment": "прыкласці намаганні",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "напружыцца, паднімаючы груз",
"av": "бакӏлъи борхулаго, къуват кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напружыць",
"stress": 5,
"forms": [
"напрячь"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалуцинабизе; дугъдазабизе; хӏал кьезе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "напружыць усе сілы",
"av": "тӏолабго къуват кьезе"
},
{
"be": "напружыць увагу",
"av": "кинабго пикру буссинабизе, кӏвар кьезе"
}
]
},
{
"text": "кӏвар кьун гӏенеккизе",
"precomment": "слух",
"examples": [
{
"be": "нацягнуць слых",
"av": "кӏвар кьун, гӏенеккизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напрыклад",
"stress": 7,
"forms": [
"например"
],
"senses": [
{
"text": "масала",
"labels": [
"устаўное слова"
],
"examples": [
{
"be": "быў, напрыклад, такі выпадак…",
"av": "букӏана, масала, гьединаб иш (лъугьа-бахъин)…"
}
]
}
]
}
{
"word": "напудрыцца",
"stress": 4,
"forms": [
"напудриться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "жиндаго пудра бахине"
}
]
}
{
"word": "напудрыць",
"stress": 4,
"forms": [
"напудрить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "пудра бахине",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "напудрыць твар",
"av": "гьурмада пудра бахине"
}
]
}
]
}
{
"word": "напуск",
"stress": 2,
"forms": [
"напуск"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "лъим биччай",
"precomment": "вады ў басейн",
"examples": [
{
"be": "напуск вады ў басейн",
"av": "хӏавузалъубе лъим биччай"
}
]
},
{
"text": "рачлида тӏасан далараб гвердил бутӏа"
},
{
"text": "чакмабазул кӏалазул ахада лъугьунел сукӏалаби"
},
{
"text": "гьаби рухьаралъуса чаналде (чаниде) риччай",
"labels": [
"паляўнічы тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "напускаць",
"stress": 7,
"forms": [
"напускать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "напустить",
"kind": "from",
"comment": "к",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "напускаць(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"напускать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "напустить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "напускны; штучны",
"stress": 8,
"forms": [
"напускной",
"напускная",
"напускное"
],
"senses": [
{
"text": "ургъунго гьабураб; ххвалие гьабураб",
"examples": [
{
"be": "напускная весялосць",
"av": "ххвалиего гьабураб рохел"
}
]
}
]
}
{
"word": "напусціць",
"stress": 7,
"forms": [
"напустить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "жанибе биччазе",
"precomment": "кагосьці-чагосьці",
"examples": [
{
"be": "напусціць поўную ванну вады",
"av": "ванна цӏезегӏан лъим биччазе"
},
{
"be": "напусціць валасы на лоб",
"av": "рас надалде биччазе"
},
{
"be": "напусціць кватарантаў",
"av": "квартирантал риччазе",
"comment": "мухьдахъ рукъ ккун"
}
]
},
{
"text": "хӏазе, ххвел гьабизе",
"precomment": "што на каго",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "напусціць на сябе строгасць",
"av": "живго кьварарав чилъун хӏазе"
}
]
},
{
"text": "гьусизе",
"precomment": "каго на каго-небудзь (нацькаваць)",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "напусціць сабак на звера",
"av": "гьаби жанаваралде гьусизе"
},
{
"be": "напусціць страху",
"av": "щивниги хӏинкъизавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напутны",
"stress": 4,
"stem": "НАПУТСТВЕНН",
"forms": [
"напутственный",
"напутственная",
"напутственное"
],
"senses": [
{
"text": "нухда тӏовитӏиялъул(аб)",
"examples": [
{
"be": "напутныя парады",
"av": "нух битӏиялъе гьарулел малъа-хъваял"
}
]
}
]
}
{
"word": "напутства",
"stress": 4,
"forms": [
"напутствие"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "нухда тӏовитӏулаго гьабулеб гьара-рахьи",
"comment": "тӏовитӏул рахьи"
}
]
}
{
"word": "напхаць",
"stress": 4,
"forms": [
"напичкать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица кваназавизе; гӏемераб жоялдалъун хьезаризе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "напіхаць каго-небудзь прысмакамі",
"av": "лъиданиги хӏалица (гьуинлъи) гьуинал жал кваназаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напыліць",
"stress": 6,
"forms": [
"напылить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хӏур бахъинабизе"
}
]
}
{
"word": "напырлівасць",
"stress": 4,
"forms": [
"напористость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "таваккалъи; жигарлъи",
"examples": [
{
"be": "настойлівасць характару",
"av": "гӏамалалъул жигарлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "напырскаць",
"stress": 5,
"forms": [
"набрызгать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏираби щвезаризе",
"precomment": "што, чаго"
}
]
}
{
"word": "напэўна",
"stress": 4,
"forms": [
"наверное"
],
"see_also": [
{
"target": "наверно",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "напэўна; напэўне",
"stress": 9,
"forms": [
"наверняка"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ чӏун, дурусго, мухӏканго",
"precomment": "абавязкова",
"examples": [
{
"be": "ён прыйдзе напэўна",
"av": "ракӏ чӏун, гьев вачӏина"
}
]
},
{
"text": "хӏисабалда, гъалатӏ ккеларедухъ",
"precomment": "бязмысна; правільна",
"examples": [
{
"be": "дзейнічаць напэўна",
"av": "гъалатӏ ккеларедухъ иш гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напяваць",
"stress": 6,
"forms": [
"напевать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏисинаб бакъаналъ, бигьа гьабун ахӏизе, бакъан бачине",
"examples": [
{
"be": "напяваць песеньку",
"av": "гӏисинаб бакъаналъ кечӏ ахӏизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "напеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "напякаць",
"stress": 6,
"forms": [
"напекать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "напечь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "напярэдадні",
"stress": 6,
"forms": [
"накануне"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цебесеб къоялъ",
"examples": [
{
"be": "ён прыехаў напярэдадні",
"av": "гъов цебесеб къоялъ вачӏана"
}
]
},
{
"text": "сунданиги цебе",
"precomment": "прыназоўнік з родным склонам",
"examples": [
{
"be": "напярэдадні рэвалюцыі",
"av": "революциялда цебе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напярэрэз",
"stress": 8,
"forms": [
"наперерез"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги (нух, сухъмахъ) къотӏун",
"examples": [
{
"be": "пабегчы напярэрэз каму-небудзь",
"av": "лъиениги нух къотӏун, векеризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напячы",
"stress": 4,
"stem": "НАПЕ",
"forms": [
"напечь"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бежизе",
"precomment": "што, чаго (выпячы)",
"examples": [
{
"be": "напячы булак",
"av": "булкаби режизе"
}
]
},
{
"text": "бакъуца бухӏизе, бакъул чӏораз багӏаризабизе",
"precomment": "беаз. што",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "сонцам мне напякло галаву",
"av": "бакъуца дир бетӏер (цӏакъ) багӏаризабуна (бухӏана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "напівацца",
"stress": 6,
"forms": [
"напиваться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "напиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "напільнік",
"stress": 4,
"forms": [
"напильник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "чаран",
"examples": [
{
"be": "трохгранны напільнік",
"av": "лъабокӏонаб чаран"
}
]
}
]
}
{
"word": "напіраць",
"stress": 6,
"stem": "НАПИРА",
"forms": [
"напирать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цузе, хӏал гьабизе",
"precomment": "на каго-што (ціснуць)",
"examples": [
{
"be": "вораг націскаў з флангу",
"av": "тушманас хьолбохъан хӏал гьабулеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "сундениги хасаб кӏвар кьезе",
"precomment": "на што",
"comment": "делать упор",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "ён напіраў на неабходнасць паездкі",
"av": "гьес гьенире ине ккеялде цӏакъ кӏвар кьуна"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "напереть",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "напісанне",
"stress": 6,
"forms": [
"написание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "хъвай",
"comment": "па дзеяслову напісаць",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "хъвалеб куц",
"precomment": "выява на пісьме",
"examples": [
{
"be": "правільнае напісанне слова",
"av": "рагӏи битӏун хъвай"
},
{
"be": "дваякае напісанне літары «д»",
"av": "«д» хӏарп кӏиго (батӏияб) къагӏидаялъ хъвай"
}
]
}
]
}
{
"word": "напісаць",
"stress": 6,
"forms": [
"написать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хъвазе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "напісаць ліст",
"av": "кагъат хъвазе"
},
{
"be": "напісаць кнігу",
"av": "тӏехь хъвазе"
},
{
"be": "напісаць музыку да п'есы",
"av": "пьесаялъе музыка хъвазе"
}
]
},
{
"text": "сурат бахъизе",
"precomment": "стварыць твор жывапісу",
"examples": [
{
"be": "напісаць партрэт",
"av": "портрет (гӏадамасул сурат) бахъизе"
}
]
},
{
"precomment": "у яго гэта на твары напісана",
"text": "гьеб досул гьурмадаго хъван буго, гьурмадасанго бихьулеб буго"
},
{
"precomment": "на чале напісана",
"text": "надалда хъван буго (балагьарабго бихьула, киназдаго бичӏчӏула)"
}
]
}
{
"word": "напісаць, прадпісаць",
"stress": 8,
"forms": [
"предписать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "приказ (буюрухъ) кьезе",
"precomment": "што каму і з няопр., афіц."
},
{
"text": "чӏезабизе, бихьизабизе",
"precomment": "прызначыць",
"examples": [
{
"be": "прыпісаць дыету",
"av": "(унтарасе) диета чӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напітак",
"stress": 4,
"forms": [
"напиток"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "хас гьабун гьекъезе хӏадурараб лъамалъи, гьекъолеб жо; мехтел (гӏаракъи, коньяк, чагъир)",
"examples": [
{
"be": "прахаладжальны напой",
"av": "гьогьомизе гьекъолеб жо (лимонад, пиво)"
}
]
}
]
}
{
"word": "напітацца",
"stress": 6,
"forms": [
"напитаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏорцӏизегӏан кваназе",
"precomment": "чым і без дапаўнення",
"comment": "наесться",
"labels": [
"размоўнае слова",
"жартаўлівае"
]
},
{
"text": "гъорлъ босизе, биччизе; махӏалъул цӏезе",
"comment": "пропитаться"
}
]
}
{
"word": "напіхаць",
"stress": 6,
"forms": [
"напихать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бугӏун цӏезабизе",
"precomment": "што, чаго",
"examples": [
{
"be": "напіхаць у чамадан бялізны",
"av": "гъоркьан ретӏел чемоданалда жаниб бугӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "напіхваць",
"stress": 4,
"forms": [
"напихивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "напихать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "напіцца",
"stress": 4,
"forms": [
"напиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къеч буссинабизе, гӏорцӏизегӏан гьекъезе",
"comment": "утолить жажду",
"examples": [
{
"be": "напіцца вады",
"av": "къеч хьвазегӏан, буссинегӏан лъим гьекъезе"
}
]
},
{
"text": "гьекъон мехтизе",
"comment": "опьянеть"
}
]
}