{
"word": "над",
"forms": [
"над",
"надо"
],
"labels": [
"прыназоўнік",
"з творным склонам"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад, тӏасан",
"precomment": "паверх, вышэй каго-небудзь ці чаго-небудзь",
"examples": [
{
"be": "над дзвярыма",
"av": "нуцӏида тӏад"
}
]
},
{
"precomment": "пры абазначэнні накіраванасці дзеяння",
"examples": [
{
"be": "смяяцца з каго-небудзь",
"av": "лъиданиги тӏад велъанхъизе"
},
{
"be": "працаваць над кнігай",
"av": "тӏехьалда тӏад хӏалтӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надаваць",
"stress": 6,
"forms": [
"надавать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "кигӏаналиго къадаралда чанцӏулго кьезе",
"precomment": "што, чаго",
"examples": [
{
"be": "надарыць падарункаў",
"av": "гӏемерал (чанцӏулго) сайгъатал рикьизе"
},
{
"be": "надаваць даручэнняў",
"av": "тӏатӏала тӏадкъаял гьаризе"
},
{
"be": "надаваць абяцанняў",
"av": "гӏемер (чанцӏулго) рагӏи кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надаваць",
"stress": 7,
"forms": [
"придавать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "придать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надаваць",
"stress": 5,
"forms": [
"уделять"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "уделить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надакучаць",
"stress": 7,
"forms": [
"надоедать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надоесть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надакучліва выцякаць",
"stress": 6,
"forms": [
"истекать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "выкаwваць крывёю",
"av": "гӏемер би чвахизе, бида вецӏцӏизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "истечь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надакучлівы",
"stress": 5,
"forms": [
"надоедливый",
"надоедливая",
"надоедливое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏамучӏаб, бизара гӏемераб",
"examples": [
{
"be": "накучлівы матыў",
"av": "чӏамучӏаб бакъан"
},
{
"be": "надакучлівы чалавек",
"av": "бизара гӏемерав чи, чӏамучӏав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "надакучыць",
"stress": 5,
"forms": [
"надоесть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чӏамучӏлъизе, бизарлъизе, чӏалгӏине",
"precomment": "каму",
"examples": [
{
"be": "мне гэтая справа надакучыла",
"av": "дида гьеб иш чӏалгӏана"
},
{
"be": "надакучыць просьбамі",
"av": "гьардеялъ бизарлъизе (бизара гьабизе)"
}
]
}
]
}
надакучыць; прыцягнуць увагу
сообщить о неточности{
"word": "надакучыць; прыцягнуць увагу",
"stress": 9,
"forms": [
"примелькаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерго халлъизе, цӏакъго лъалеблъун (ругьунаблъун) лъугьине"
}
]
}
{
"word": "надалей",
"forms": [
"впредь"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "нахъа, (гьанжеялдаса) хадуб",
"examples": [
{
"be": "на будучыню будзьце асцярожней",
"av": "хадур цӏодорго рукӏа"
},
{
"be": "да зацьвярджэньня",
"av": "нахъа тастдикъ гьабизегӏан"
}
]
}
]
}
{
"word": "надарваць",
"stress": 7,
"forms": [
"надорвать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "дагьаб бихъизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "надрываць канверт",
"av": "конверт (бухча) дагьаб (гьитӏинаб бакӏ) бихъизе"
}
]
},
{
"text": "зарал ккезабизе, гӏакъуба кьезе",
"precomment": "пашкодзіць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "надрываць голас",
"av": "гьаракь къвинабизе"
},
{
"be": "надарваць здароўе",
"av": "гӏемер хӏалтун, сахлъи хвезабизе"
},
{
"be": "надрваць свае сілы",
"av": "жиндирго къуват загӏип гьабизе (захӏматаб хӏалтӏиялъ, кӏудияб къварилъиялъ)"
}
]
}
]
}
{
"word": "надахнавіць",
"stress": 9,
"forms": [
"воодушевить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гъира (шавкъ) ккезабизе, ракӏ базабизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "натхніць масы на барацьбу",
"av": "халкъалъул къеркьеялде гъира базабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надаць",
"stress": 5,
"forms": [
"придать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кьезе",
"precomment": "наверх",
"examples": [
{
"be": "дадаць у дапамогу трох чалавек",
"av": "кумекалъе тӏадеги лъабго чи кьезе"
}
]
},
{
"text": "цӏикӏкӏинабизе",
"precomment": "чаго (дадаць)",
"examples": [
{
"be": "даць адвагі",
"av": "бахӏарчилъи цӏикӏкӏинабизе"
}
]
},
{
"text": "кьезе",
"precomment": "што (надаць які-небудзь від, уласцівасць і г.д.)",
"comment": "гьабизе",
"examples": [
{
"be": "надаць форму трохвугольніка",
"av": "лъабокӏоналъул форма кьезе (гьабизе)"
}
]
},
{
"text": "магӏна кьезе, магӏна лъезе",
"precomment": "што (укласці які-небудзь сэнс)",
"examples": [
{
"be": "я не надаў ніякага значэння яго словам",
"av": "гьесул рагӏабазде дица кинаб букӏаниги кӏварго кьечӏо"
},
{
"be": "ён надаў гэтым словам вялікае значэнне",
"av": "гьел рагӏабазулъ дос кӏудияб магӏна лъуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "надаіць",
"stress": 5,
"forms": [
"надоить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кигӏаналиго къадар бечӏчӏизе",
"precomment": "што, чаго",
"examples": [
{
"be": "надаіць малака",
"av": "рахь бечӏчӏизе (кигӏаналиго къадар)"
}
]
}
]
}
{
"word": "надбаўка",
"stress": 4,
"forms": [
"набавка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде жубай",
"precomment": "па дзеяслову набавіць",
"examples": [
{
"be": "надбаўка ў цане",
"av": "багьаялда тӏаде жубараб жо (жубай)"
}
]
}
]
}
{
"word": "надбаўка; прыбаўка",
"stress": 5,
"forms": [
"надбавка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"see_also": [
{
"target": "набавка",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надброўны",
"stress": 6,
"stem": "НАДБРОВН",
"forms": [
"надбровный",
"надбровная",
"надбровное"
],
"senses": [
{
"text": "кьунсрузда тӏадехунисеб"
}
]
}
{
"word": "надбудаваць",
"stress": 7,
"forms": [
"надстроить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде баялдалъун борхалъизабизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "надбудаваць дом",
"av": "мина борхат гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надбудова",
"stress": 7,
"forms": [
"надстройка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде (къед) бан, борхалъизаби",
"precomment": "па дзеяслову надбудаваць"
},
{
"text": "тӏаде бараб бутӏа",
"precomment": "надбудаваная частка",
"examples": [
{
"be": "драўляная надбудова будынка",
"av": "минаялъул тӏаде бараб цӏулал бутӏа"
}
]
},
{
"text": "надстройка",
"comment": "обществоялъул кьучӏлъун (базислъун) кколеб магӏишатияб гӏуцӏиялда тӏад гьелъ рижизарурал политикиял, ихтияралъулал, диниял, философиялъулал пикраби ва гьезда рекъарал политикиял, ихтияралъулал ва цогидалги идараби",
"labels": [
"філасофія"
]
}
]
}
{
"word": "надбудоўваць",
"stress": 7,
"forms": [
"надстраивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надстроить",
"kind": "see",
"comment": "несовершенный вид",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
надбудоўваць; надстаўляць
сообщить о неточности{
"word": "надбудоўваць; надстаўляць",
"stress": 9,
"forms": [
"надставлять"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надставить",
"kind": "see",
"comment": "несовершенный вид",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "надбудоўны",
"stress": 7,
"stem": "НАДСТРОЕЧН",
"forms": [
"надстроечный",
"надстроечная",
"надстроечное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад бараб, тӏад бижараб",
"labels": [
"філасофія"
],
"examples": [
{
"be": "надбудоўныя з'явы",
"av": "пачалихъалъул кьучӏлъун кколеб магӏишатияб гӏуцӏиялда тӏад лъугьунел ишал"
}
]
}
]
}
{
"word": "надводны",
"stress": 5,
"stem": "НАДВОДН",
"forms": [
"надводный",
"надводная",
"надводное"
],
"senses": [
{
"text": "лъеда тӏасияб",
"examples": [
{
"be": "надводная частка карабля",
"av": "гамил лъелъа къватӏибе баккараб бутӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "надвое",
"stress": 2,
"forms": [
"надвое"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "кӏийиде",
"precomment": "на дзве часткі",
"examples": [
{
"be": "разрэзаць яблык надвое",
"av": "гӏеч кӏийиде (кӏихӏи) къотӏизе (хъвалхьине)"
},
{
"be": "бабка надвое сказала",
"av": "жеги щиб ккелебали лъаларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "надворны",
"stress": 5,
"stem": "НАДВОРН",
"forms": [
"надворный",
"надворная",
"надворное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "падворныя пабудовы",
"av": "азбаралда рарал бакӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "надвязаць",
"stress": 7,
"forms": [
"надвязать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде хьухьине",
"precomment": "што, вязаннем",
"examples": [
{
"be": "надвязаць панчохі",
"av": "хьухьун щватаби къачӏазе"
}
]
},
{
"text": "бацӏцӏун халат гьабизе",
"precomment": "што, падоўжыць",
"examples": [
{
"be": "надвязаць вяроўку",
"av": "квар бацӏцӏун халат гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надвязваць",
"stress": 5,
"forms": [
"надвязывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надвязать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надвігаць",
"stress": 7,
"forms": [
"надвигать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надвинуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надзвычай",
"stress": 5,
"forms": [
"изумительно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "гӏажаибго, тамашаго, цӏакъ берцинго",
"examples": [
{
"be": "яна дзіўна спявае",
"av": "долъ цӏакъ берцинго ахӏула кечӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзвычай",
"stress": 8,
"forms": [
"чрезвычайно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ, цӏакъго цӏакъ",
"examples": [
{
"be": "надзвычай рады",
"av": "цӏакъ вохарав вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзвычайны",
"stress": 8,
"stem": "ЧРЕЗВЫЧАЙН",
"forms": [
"чрезвычайный",
"чрезвычайная",
"чрезвычайное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадаталдаса борчӏараб, гӏорхъолъа араб, цӏакъ кӏудияб",
"precomment": "выключны",
"examples": [
{
"be": "надзвычайны поспех",
"av": "цӏакъ кӏудияб бергьенлъи"
}
]
},
{
"text": "иргаялдаса бахъараб, ракӏалда букӏинчӏеб, хехаб, чрезвычайнияб",
"precomment": "непрадугледжаны",
"examples": [
{
"be": "надзвычайны з'езд",
"av": "иргадулаб гуреб (чрезвычайнияб) съезд"
},
{
"be": "надзвычайнае становішча",
"av": "чӏван-къотӏараб заманалъ улкаялда чӏезабураб хасаб режим"
}
]
}
]
}
надзвычай раздуты, набраклы
сообщить о неточности{
"word": "надзвычай раздуты, набраклы",
"stress": 5,
"stem": "РАЗДУТ",
"forms": [
"раздутый",
"раздутая",
"раздутое"
],
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "понцӏораб",
"precomment": "надзьмуты"
},
{
"text": "кӏодо гьабураб",
"precomment": "перабольчаты; перавелічаны",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "раздутыя штаты",
"av": "понцӏорал штатал (хъулхъал)"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзвычай, празмерна",
"stress": 6,
"forms": [
"чрезмерно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго кӏодого, гӏорхъолъа ун, роцадаса бахъун; гӏемерго",
"examples": [
{
"be": "ён празмерна гаваркі",
"av": "дов гӏемерго (гӏорхъолъа ун) кӏалъалев (чи) вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзейны",
"stem": "НАДЁЖН",
"forms": [
"надёжный",
"надёжная",
"надёжное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубанго божизе бегьулеб",
"precomment": "якому давяраюць; даверлівы",
"examples": [
{
"be": "надзейны таварыш",
"av": "ритӏухъав гьалмагъ"
}
]
},
{
"text": "хӏинкъи гьечӏеб",
"precomment": "бяспечны",
"examples": [
{
"be": "надзейнае месца",
"av": "щулияб, хӏинкъи гьечӏеб бакӏ"
}
]
},
{
"text": "мурад тӏубалеб, щаклъи гьечӏеб",
"precomment": "верны",
"examples": [
{
"be": "надзейны сродак",
"av": "щаклъи гьечӏеб сабаб"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзел",
"stress": 4,
"forms": [
"надел"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏа кьей, сайгъат гьаби, цӏар кьей",
"precomment": "па дзеяслову надзяліць"
},
{
"text": "бутӏа",
"labels": [
"гістарычны тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "зямельны надзел",
"av": "ракьул бутӏа (Россиялда 1861 соналдаса хадуб рекьарухъабазухъе хӏалтӏизабизе кьураб ракьул бутӏа)"
}
]
}
]
}
{
"word": "надземны",
"stress": 5,
"stem": "НАДЗЕМН",
"forms": [
"надземный",
"надземная",
"надземное"
],
"senses": [
{
"text": "ракьалда тӏад, ракьалда бугеб",
"examples": [
{
"be": "надземная частка расліны",
"av": "гъветӏ-хералъул ракьалда тӏаде баккараб бутӏа"
},
{
"be": "надземныя збудаванні",
"av": "ракьалда тӏад рарал бакӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзея",
"stress": 4,
"stem": "НАДЕЖД",
"forms": [
"надежда"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "мурад тӏубаялда божи, хьул",
"examples": [
{
"be": "няма ніякай надзеі на выздараўленне",
"av": "сахлъиялда щибниги божилъи гьечӏо"
},
{
"be": "падаваць вялікія надзеі",
"av": "кӏудиял хьулал рукӏине, хьулал лъезаризе"
},
{
"be": "страціць усякую надзею",
"av": "тӏубанго хьул къотӏизе"
},
{
"be": "сяліць на што-небудзь надзею",
"av": "сундениги хьул лъезе, щибниги тӏубаялда божизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзённасць",
"stress": 8,
"forms": [
"злободневность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гьабсагӏат кӏвар (интерес) букӏин"
}
]
}
{
"word": "надзённасць",
"stress": 4,
"forms": [
"насущность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумруялъулаб кӏвар буголъи",
"examples": [
{
"be": "надзённасць пытання",
"av": "суалалъул гӏумруялъулаб кӏвар буголъи (букӏин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзённы",
"stress": 9,
"forms": [
"животрепещущий",
"животрепещущая",
"животрепещущее"
],
"senses": [
{
"text": "гьабсагӏат цӏакъ кӏвар бугеб",
"precomment": "надзённы",
"examples": [
{
"be": "надзённае пытанне",
"av": "гьабсагӏат цӏакъ кӏвар бугеб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзённы",
"stress": 8,
"forms": [
"злободневный",
"злободневная",
"злободневное"
],
"senses": [
{
"text": "гьабсагӏат кӏвар (интерес) бугеб",
"examples": [
{
"be": "злабадзённае пытанне",
"av": "гьабсагӏат кӏвар (интерес) бугеб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзённы",
"stress": 6,
"stem": "НАСТОЯТЕЛЬН",
"forms": [
"настоятельный",
"настоятельная",
"настоятельное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад чӏараб, тӏаса вичӏулареб",
"precomment": "настойлівы"
},
{
"text": "цӏакъ хӏажатаб",
"precomment": "надзённы",
"examples": [
{
"be": "надзённая неабходнасць",
"av": "цӏакъ хӏажатаб къваригӏел"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзённы",
"stress": 4,
"stem": "НАСУЩН",
"forms": [
"насущный",
"насущная",
"насущное"
],
"senses": [
{
"text": "чара гьечӏого хӏажатаб, гӏумруялъе къваригӏунеб"
},
{
"text": "бищунго кӏвар бугеб",
"examples": [
{
"be": "надзённае пытанне",
"av": "бищун кӏвар бугеб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзьмуты",
"stress": 4,
"stem": "ВЗДУТ",
"forms": [
"вздутый",
"вздутая",
"вздутое"
],
"senses": [
{
"text": "гьорораб, понцӏораб, боргьараб, цӏутӏараб",
"examples": [
{
"be": "уздуты жывот",
"av": "гьорораб (понцӏораб, цӏутӏараб) чехь"
}
]
},
{
"text": "гьорораб",
"precomment": "апухлы"
},
{
"text": "эхеде борхизабураб, цӏикӏкӏинабураб",
"comment": "цӏикӏкӏараб",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "уздутыя цэны",
"av": "цӏакъ цӏикӏкӏинарурал багьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзьмуты",
"stress": 4,
"stem": "НАДУТ",
"forms": [
"надутый",
"надутая",
"надутое"
],
"senses": [
{
"text": "пун цӏураб",
"examples": [
{
"be": "надзьмутыя балоны",
"av": "пун цӏурал баллонал"
}
]
},
{
"text": "понцӏорав, хъитӏарав, гӏамал кӏудияв",
"precomment": "высокамерны",
"examples": [
{
"be": "надзьмуты чалавек",
"av": "пахруяв чи"
}
]
},
{
"text": "лъицаниги, сунцаниги къварид гьавурав, ццидал цӏурав",
"precomment": "пакрыўджаны"
}
]
}
{
"word": "надзьмуцца",
"stress": 4,
"forms": [
"надуться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "понцӏон бачӏине, понцӏозе, дугъдазе",
"examples": [
{
"be": "ветразь надуўся",
"av": "парус (дугъ) понцӏон бачӏана"
}
]
},
{
"text": "барщизе, ццин бахъине, понцӏон вукӏине",
"precomment": "пакрыўдзіцца",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "надзяляць",
"stress": 6,
"forms": [
"наделять"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наделить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надзяляць",
"stress": 5,
"forms": [
"оделять"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "оделить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надзяліць",
"stress": 6,
"stem": "НАДЕЛИ",
"forms": [
"наделить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бикьизе, бутӏа кьезе",
"precomment": "каго-што, чым",
"examples": [
{
"be": "надзяліць зямлёй",
"av": "ракьул бутӏа кьезе"
}
]
},
{
"text": "кьезе, щвезе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "прырода шчодра надзяліла яго здольнасцямі",
"av": "тӏабигӏаталъ гъосие барахщичӏого, сахаватго кӏудияб гьунар, пагьму кьун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзяргаць",
"forms": [
"надёргать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цо къадаралда туркӏун бахъизе",
"precomment": "што, чаго",
"examples": [
{
"be": "надзяргаць цыбулі",
"av": "(ракьулъа) туркӏун дагьабго пер бахъизе"
},
{
"be": "нахапаць цытат",
"av": "батӏи-батӏиял тӏахьаздаса, махщел гьечӏого, бутӏаби (цитатал) росизе"
}
]
}
]
}
надзяўбаць; выдзіраць
сообщить о неточности{
"word": "надзяўбаць; выдзіраць",
"forms": [
"надёргивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надёргать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надзіманне",
"forms": [
"дутьё"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "понцӏой",
"precomment": "падача паветра",
"comment": "изготовление",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "выдзіманне шклянога посуду",
"av": "понцӏон цӏорол цӏарагӏ гьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "надзімацца",
"stress": 2,
"forms": [
"дуться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "барщизе, ракӏ хун лъугьине, рази гьечӏого вукӏине, понцӏон вукӏине",
"precomment": "на каго"
}
]
}
{
"word": "надзімаць",
"stress": 6,
"forms": [
"надувать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надуть",
"kind": "see",
"comment": "несовершенный вид",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "надзіраць",
"stress": 6,
"forms": [
"надирать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надрать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надкосніца",
"stress": 5,
"stem": "НАДКОСТНИЦ",
"forms": [
"надкостница"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "рукьбузул хъал",
"comment": "хӏайваназулги гӏадамазулги рукьбузда тӏад букӏунеб, гьел цоцазда рухьинарулеб хъал",
"labels": [
"анатомія"
],
"examples": [
{
"be": "запаленне надкосніцы",
"av": "ракьаялъул хъал унти"
}
]
}
]
}
{
"word": "надкусваць",
"stress": 5,
"forms": [
"надкусывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надкусить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надкусіць",
"stress": 7,
"forms": [
"надкусить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ца базабизе, хӏанчӏизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "надкусіць сліву",
"av": "кокон хӏанчӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надламаць",
"stress": 7,
"stem": "НАДЛОМИ",
"forms": [
"надломить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кьватӏизабизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "надламаць галінку",
"av": "гӏаркьел кьватӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "загӏиплъизабизе, чучизе гьавизе, дагь гьабизе",
"precomment": "каго-што",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "надламаць сілы",
"av": "къуват дагьлъизабизе"
},
{
"be": "жыццё яго надламіла",
"av": "гӏумруялъ дов къулизавуна, ракӏ бекизабуна, гӏодов чӏвазавуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "надламіцца",
"stress": 7,
"forms": [
"надломиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кьватӏизе",
"precomment": "даць трэшчыну",
"examples": [
{
"be": "зуб надламаўся",
"av": "ца кьватӏана"
}
]
},
{
"text": "дагьлъизе, къуркьизе, загӏиплъизе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "здароўе надламалася",
"av": "сахлъи загӏиплъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "надлом",
"stress": 5,
"forms": [
"надлом"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "кьватӏизаби",
"precomment": "па дзеяслову надламаць"
},
{
"text": "кьватӏи",
"precomment": "па дзеяслове надломіцца"
},
{
"text": "кьватӏараб бакӏ",
"precomment": "надломленае месца"
},
{
"text": "ракӏбеки, гӏодовчӏвай",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "душеўны надлом",
"av": "ракӏбеки"
}
]
}
]
}
{
"word": "надломлівацца",
"stress": 5,
"forms": [
"надламывать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надломить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надмагілле",
"stress": 6,
"forms": [
"надгробие"
],
"labels": [
"ніякі род",
"устарэлае слова"
],
"senses": [
{
"text": "зани",
"precomment": "помнік"
},
{
"text": "зонода гьабураб хъвай-хъвагӏай",
"precomment": "надпіс",
"comment": "эпитапия"
}
]
}
{
"word": "надмагільны",
"stress": 6,
"stem": "НАДГРОБН",
"forms": [
"надгробный",
"надгробная",
"надгробное"
],
"senses": [
{
"text": "хабада тӏад бугеб",
"examples": [
{
"be": "надмагільны помнік",
"av": "хабада тӏад гьабураб памятник"
}
]
},
{
"text": "хвеялда бан гьабулеб (кӏалъай)",
"precomment": "з нагоды смерці",
"examples": [
{
"be": "надмагільнае слова",
"av": "хабада гьабураб кӏалъай, гьениб абураб рагӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "надой",
"stress": 4,
"forms": [
"надой"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "надой малака",
"av": "бечӏчӏараб рахьдал къадар"
}
]
}
]
}
{
"word": "надой",
"stress": 3,
"forms": [
"удой"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "бечӏчӏараб рахьдал къадар",
"precomment": "колькасць",
"examples": [
{
"be": "сутачны ўдой",
"av": "сордо-къоялда жаниб бечӏчӏулеб рахь"
}
]
},
{
"text": "бечӏчӏи",
"precomment": "даенне",
"examples": [
{
"be": "малако ранішняга удою",
"av": "радал бечӏчӏараб рахь"
}
]
}
]
}
{
"word": "надойваць",
"stress": 4,
"forms": [
"надаивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надоить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надомнік",
"stress": 4,
"forms": [
"надомник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "рокъов хӏалтӏулев хӏалтӏухъан",
"comment": "жиндаго тӏад къараб хӏалтӏи рокъоб гьабулев"
}
]
}
{
"word": "надомніца",
"stress": 4,
"forms": [
"надомница"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "рокъой хӏалтӏулей хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "надоўга",
"stress": 4,
"forms": [
"надолго"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "халатаб заманалъ, гӏемераб мехалъ",
"examples": [
{
"be": "справа зацягнулася надоўга",
"av": "иш гӏемерго халалъана (халат бахъана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "надпілаваць",
"stress": 7,
"forms": [
"надпилить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "дагьаб хъухъан тезе, гъорлъе биччачӏого, хъухъазе",
"precomment": "што",
"comment": "чӏалу"
}
]
}
{
"word": "надпілоўваць",
"stress": 5,
"forms": [
"надпиливать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надпилить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надпіс",
"stress": 2,
"stem": "НАДПИС",
"forms": [
"надпись"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги тӏад гьабураб къокъаб хъвай-хъвагӏай",
"examples": [
{
"be": "надпіс на канверце",
"av": "конверталда гьабураб хъвай-хъвагӏай"
},
{
"be": "старажытнагрэчаскія надпісы",
"av": "некӏсиял греказул (хӏатӏул къаназда гьарурал) хъвай-хъвагӏаял"
}
]
}
]
}
{
"word": "надпісаць",
"stress": 7,
"forms": [
"надписать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги тӏад хъвазе",
"precomment": "што",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "надпісаць адрас на канверце",
"av": "конверталда (бухчаялда) адрес хъвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надпісваць",
"stress": 5,
"forms": [
"надписывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надписать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надрапаць",
"stress": 6,
"forms": [
"нацарапать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хъарсизе, хъарсун, гӏуж лъезе",
"precomment": "што (зрабіць драпіны)"
},
{
"text": "квешго хъвазе",
"precomment": "кепска напісаць",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "надрапаць ліст",
"av": "кагъат квешго (квешаб хатӏалъ) хъвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надраць",
"stress": 5,
"forms": [
"надрать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бахъизе",
"precomment": "што, чаго",
"examples": [
{
"be": "наддраць кары",
"av": "макъар бахъизе"
},
{
"be": "надраць каму-небудзь вушы",
"av": "гӏундул кьурун, цӏан тамихӏ гьабизе",
"comment": "гӏундул рахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надрвацца",
"stress": 7,
"forms": [
"надорваться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "дагьаб бихъизе, бихъун бачӏине",
"examples": [
{
"be": "хустка надрвалася",
"av": "кӏаз басралъиялъ бихъун бачӏана"
}
]
},
{
"text": "хӏал щвезе, зарар ккезе",
"precomment": "пашкодзіць што-небудзь",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "надрывацца, падымаючы цяжар",
"av": "бакӏлъи борхулаго хӏал щвезе"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ сваказе, тату хвезе",
"precomment": "пераўтаміцца",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "надрукаваць",
"stress": 6,
"stem": "НАПЕЧАТА",
"forms": [
"напечатать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "басмаялда бахъизе, печаталда кьабизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "надрукаваць на машынцы",
"av": "машинкаялда кьабизе"
},
{
"be": "кніга яшчэ не надрукавана",
"av": "тӏехь жеги басмаялда бахъун гьечӏо"
}
]
},
{
"text": "плёнкаялдаса кагътиде босизе (сурат)",
"precomment": "што"
},
{
"text": "сунданиги мугьру (печать) чӏвазе",
"precomment": "што",
"comment": "ставіць пячатку на што-небудзь",
"comment_lang": "ru",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
},
{
"text": "унеб мехалъ къвакӏун ва мухӏканго хӏетӏе чӏезе",
"precomment": "надрукаваць крок"
}
]
}
{
"word": "надрывацца",
"stress": 7,
"forms": [
"надрывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "надрывацца",
"av": "щекъер-мукъулухъ бихъиледухъ кечӏ ахӏизе, ахӏдезе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "надорвать",
"kind": "see",
"comment": "несовершенный вид",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "надрывацца",
"stress": 7,
"forms": [
"надрываться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "(кӏвараб) жигар бахъизе",
"precomment": "старацца",
"examples": [
{
"be": "надрывацца на працы",
"av": "тӏолабго къуват кьун, хӏалтӏизе"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ гӏодизе",
"precomment": "плакаць"
}
],
"see_also": [
{
"target": "надорваться",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "несовершенный вид",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "надрыў",
"stress": 5,
"forms": [
"надрыв"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "бихъи",
"precomment": "па дзеяслову надрываць"
},
{
"text": "бихъараб бакӏ, бихъи",
"precomment": "месца"
},
{
"text": "къваридаб, захӏматаб хӏал",
"precomment": "прыгнечаны стан",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "ён гаварыў з надрывам",
"av": "хӏалица кӏалъалев вукӏана дов"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "кашляць з надрывам",
"av": "вихъиледухъ хъегӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надрэз",
"stress": 5,
"forms": [
"надрез"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "дагьабго къотӏи",
"precomment": "па дзеяслову надрэзаць"
},
{
"text": "къотӏараб бакӏ; бегӏераб, къотӏулеб тӏагӏелалдалъун бахъараб рахъ, мухъ",
"precomment": "засечка; зарубка",
"examples": [
{
"be": "глыбокі надрэз",
"av": "гъваридаб рахъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "надрэзаць",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"надрезать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏасан гьитӏинаб бакӏ къотӏизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "надрэзаць кавун",
"av": "(барщун бугищали лъазе) хъарпузалъул гьитӏинаб бакӏ къотӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надрэзаць",
"stress": 7,
"homonym": 2,
"forms": [
"надрезать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надрезать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "надставіць",
"stress": 6,
"forms": [
"надставить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бацӏцӏун халат гьабизе",
"precomment": "што, падоўжыць"
}
]
}
{
"word": "надстаўка",
"stress": 6,
"forms": [
"надставка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде бацӏцӏин, жубай, регъей",
"precomment": "па дзеяслову надставіць"
},
{
"text": "тӏаде жубараб, бацӏцӏараб бутӏа",
"precomment": "надстаўленая частка"
}
]
}
{
"word": "надстрачны",
"stress": 7,
"forms": [
"надстрочный",
"надстрочная",
"надстрочное"
],
"senses": [
{
"text": "хъвараб, кьабураб тексталъул мухъида тӏад бугеб",
"examples": [
{
"be": "надстраковы знак",
"av": "мухъида тӏад лъураб гӏаламат"
}
]
}
]
}
{
"word": "надсунуцца",
"stress": 5,
"forms": [
"надвинуться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏагарлъизе, тӏаде щвезе, гӏунтӏизе",
"labels": [
"у прамым і пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "шапка надвінулася на лоб",
"av": "тӏагъур бигьа гьабун надалде бачӏана"
},
{
"be": "нахмурыліся хмары",
"av": "накӏкӏал гӏагарлъана"
},
{
"be": "старасць падступіла",
"av": "херлъи тӏаде гӏунтӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "надсунуць",
"stress": 5,
"forms": [
"надвинуть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цӏазе",
"precomment": "што на каго-што",
"examples": [
{
"be": "насунуць шапку на вушы",
"av": "тӏагъур гӏундузда тӏаде цӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надтрэснуты",
"stress": 6,
"forms": [
"надтреснутый",
"надтреснутая",
"надтреснутое"
],
"senses": [
{
"text": "дагьаб кьватӏараб, бихъараб",
"examples": [
{
"be": "надтрэснуты гаршчок",
"av": "кьватӏараб щагӏил хъаба"
}
]
},
{
"text": "сородулеб, зваргъолеб",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "надтрэснуты голас",
"av": "сородулеб гьаракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "надуманы",
"stress": 4,
"forms": [
"надуманный",
"надуманная",
"надуманное"
],
"senses": [
{
"text": "ургъун бахъараб, пикруялъ бижизабураб",
"examples": [
{
"be": "надуманы вобраз",
"av": "хӏакъикъаталде данде кколареб, ургъун бахъараб сипат-сурат (образ)"
}
]
}
]
}
{
"word": "надумаць",
"stress": 4,
"stem": "ВЗДУМА",
"forms": [
"вздумать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къасд гьабизе, ракӏалде ккезе, бокьизе",
"precomment": "з няп.",
"comment": "щибниги гьабизе",
"examples": [
{
"be": "нават не думай!",
"av": "къасд гьабуге! ракӏалде ккоге!"
},
{
"be": "не думай бегчы!",
"av": "лъутизе къасд гьабуге!"
}
]
}
]
}
{
"word": "надумаць",
"stress": 4,
"stem": "НАДУМА",
"forms": [
"надумать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "ургъун бахъизе, хӏукму, хӏасил гьабизе",
"precomment": "з нявызначанай формай дзеяслова",
"examples": [
{
"be": "ён надумаў паехаць",
"av": "дос гьаниса ине хӏукму гьабун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "надумваць",
"stress": 4,
"forms": [
"надумывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "надумать",
"kind": "see",
"comment": "несовершенный вид",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "надуць",
"stress": 4,
"stem": "НАДУ",
"forms": [
"надуть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "понцӏозе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "вецер надуў ветразі",
"av": "гьороца парусал (дугъал) понцӏозаризе"
}
]
},
{
"text": "бачун бачӏине, пузе",
"precomment": "што, чаго безасабовая форма (ветрам)",
"examples": [
{
"be": "з акна надула холаду",
"av": "гордухъан квач пуна"
}
]
},
{
"text": "рекӏкӏ гьабизе, гуккизе",
"precomment": "каго-што, падмануць",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"examples": [
{
"be": "надуць вусны",
"av": "сунданиги ццин бахъун, понцӏозе, барщизе, кӏутӏби буризаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "надушыцца",
"stress": 6,
"forms": [
"надушиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "одеколон, духи бахун, жиндасаго берцинаб махӏ бахъинабизе",
"precomment": "чым"
}
]
}
{
"word": "надуўны",
"stress": 7,
"forms": [
"надувной",
"надувная",
"надувное"
],
"senses": [
{
"text": "пун цӏолеб",
"precomment": "ад 'gьаваялъ'",
"examples": [
{
"be": "надзіманыя цацкі",
"av": "(гьаваялъ) пун цӏолел расанкӏаби"
},
{
"be": "надзіманая падушка",
"av": "пун цӏолеб къандалъо"
}
]
}
]
}
{
"word": "надыміць",
"stress": 6,
"forms": [
"надымить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кӏкӏуйдул цӏезабизе, кӏкӏуйтӏачинабизе"
}
]
}
{
"word": "надыхацца",
"stress": 6,
"forms": [
"надышаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги махӏ гӏемер босизе",
"examples": [
{
"be": "надыхацца лясным паветрам",
"av": "хӏалхьезегӏан рохьил гьава босизе, цӏазе"
}
]
},
{
"labels": [
"прымаўка"
],
"examples": [
{
"be": "перад смерцю не надыхаешся",
"av": "жиндир заманалда гьабичӏеб ахирисеб лахӏзаталда гьабун бажариларо"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "маці надыхацца не можа на свайго сына",
"av": "эбел жиндирго васасдаса гӏорцӏулей гьечӏо; эбелалъ васасул гьоркьосаго къотӏулареб тӏалабагъаз гьабулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "надыхаць",
"stress": 6,
"forms": [
"надышать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьел биччан, гьава хинлъизабизе; сундениги гьохьун, хӏухьел чӏвазабизе; гьохьун хинлъизабизе, биинабизе"
}
]
}
{
"word": "над (надо)",
"forms": [
"над(надо)",
"надо"
],
"labels": [
"прыназоўнік"
],
"see_also": [
{
"target": "над",
"kind": "see",
"comment": "дублирующая словарная статья",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "над-",
"forms": [
"надъ-"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизабула е, ю, я хӏарпазда цебе",
"examples": [
{
"be": "надкусіць; надрэзаць",
"av": "тӏаса хӏанчӏизе"
},
{
"be": "над’язычны",
"av": "мацӏалда тӏад бугеб"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "над",
"kind": "see",
"comment": "приставка",
"comment_lang": "ru"
}
],
"labels": [
"прыстаўка"
]
}
{
"word": "над– (надо–)",
"forms": [
"над–(надо–)"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги цӏикӏкӏиналъул, борхалъиялъул магӏнаялъул",
"precomment": "павелічэнне чаго-небудзь",
"labels": [
"дзеяслоў"
],
"examples": [
{
"be": "надбудаваць",
"av": "(рукъ) тӏадеги борхат гьабун, базе, тӏаде борхат гьабизе"
}
]
},
{
"text": "иш цо бутӏаялъ гьабизе",
"precomment": "няпоўнасць дзеяння",
"labels": [
"дзеяслоў"
],
"examples": [
{
"be": "надламаць",
"av": "кьватӏизабизе",
"comment": "тӏубан бекичӏого"
},
{
"be": "надкусіць",
"av": "хӏанчӏизе",
"comment": "дагьаб хӏанчӏизе яги цо бутӏа хӏанчӏизе"
}
]
},
{
"labels": [
"прыметнік"
],
"examples": [
{
"be": "надкаставы",
"av": "ракьаялда тӏад бугеб"
},
{
"be": "надземны",
"av": "ракьалда тӏад бугеб"
}
]
},
{
"labels": [
"назоўнік"
],
"examples": [
{
"be": "надброўе",
"av": "нодоялъул кьунсрузда тӏадехунисеб бутӏа"
}
]
}
]
}