{
"word": "нерабкі",
"stress": 4,
"stem": "НЕРОБК",
"forms": [
"неробкий",
"неробкая",
"неробкое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъуларев, къвакӏарав, нахъе къаларев",
"examples": [
{
"be": "ён не з баязлівых",
"av": "гьев хӏинкъулезул гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерабочы",
"stress": 6,
"stem": "НЕРАБОЧ",
"forms": [
"нерабочий",
"нерабочая",
"нерабочее"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "нерабочы час",
"av": "хӏалтӏулаб гуреб, хӏалтӏудаса эркенаб, хӏалтӏулареб заман"
},
{
"be": "непрацоўны настрой",
"av": "хӏалтӏизе бокьулареб рекӏел хӏал, хӏалтӏизе гъира гьечӏеб хӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "неравномерно",
"stress": 9,
"forms": [
"неравномерно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цогояб, цокӏалаб гуреб куцалъ, цокӏаллъи гьечӏого"
}
]
}
{
"word": "неравномерный",
"stress": 9,
"stem": "НЕРАВНОМЕРН",
"forms": [
"неравномерный",
"неравномерная",
"неравномерное"
],
"senses": [
{
"text": "цокӏаллъи гьечӏеб",
"examples": [
{
"be": "неравномерное развіццё",
"av": "цокӏалаб гуреб, цокӏаллъи гьечӏеб цебетӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерагаданы",
"stress": 7,
"stem": "НЕРАЗГАДАНН",
"forms": [
"неразгаданный",
"неразгаданная",
"неразгаданное"
],
"senses": [
{
"text": "ахиралде щун, лъачӏеб, хадур гӏунтӏичӏеб, рагьичӏеб",
"examples": [
{
"be": "нерагаданы надпіс",
"av": "жеги цӏализе кӏвечӏеб, нахъгӏунтӏичӏеб хъвай-хъвагӏай",
"comment": "сунданиги тӏад гьабураб"
}
]
}
]
}
{
"word": "неразборлівасць",
"stress": 7,
"forms": [
"неразборчивость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "якъинлъи гьечӏолъи, бичӏчӏизе захӏмалъи",
"precomment": "нявызначанасць, невыразнасць"
},
{
"text": "тӏалаб гьечӏолъи; батӏалъи гьечӏолъи",
"precomment": "непатрабавальнасць"
}
]
}
{
"word": "неразборлівы",
"stress": 7,
"forms": [
"неразборчивый",
"неразборчивая",
"неразборчивое"
],
"senses": [
{
"text": "якъинаб гуреб, бичӏчӏулареб",
"precomment": "нявыразны, няясны",
"examples": [
{
"be": "неразборлівы почырк",
"av": "цӏализе захӏматаб хатӏ"
}
]
},
{
"text": "тӏалаб гьечӏеб; дагьалда разияв, чӏухӏдаруларев, назназдуларев",
"precomment": "непатрабавальны",
"examples": [
{
"be": "неразборлівы ў ежы",
"av": "кванил батӏалъи гьечӏев"
}
]
}
]
}
{
"word": "неразважліва",
"stress": 6,
"forms": [
"опрометчиво"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "ургъичӏого, цеве валагьичӏого, гӏедегӏун",
"examples": [
{
"be": "не раздумваючы прыняць рашэнне",
"av": "ургъичӏого хӏукму гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "неразважлівы",
"forms": [
"нерасчётливый",
"нерасчётливая",
"нерасчётливое"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун хӏисаб гьабулареб",
"examples": [
{
"be": "неразважлівы чалавек",
"av": "цебеккун хӏисаб гьабуларев (хасаб мурад гьечӏев) чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "неразвязаны",
"stem": "НЕРАЗРЕШЁНН",
"forms": [
"неразрешённый",
"неразрешённая",
"неразрешённое"
],
"senses": [
{
"text": "бегьулареб, гьукъараб, изну гьечӏеб",
"precomment": "недазволены",
"examples": [
{
"be": "незабароненая гульня",
"av": "бегьулареб, гьукъараб хӏай"
}
]
},
{
"text": "тӏубачӏеб, жеги цойиде ккечӏеб, баянлъун бахъинчӏеб",
"precomment": "нявырашаны",
"examples": [
{
"be": "нявырашанае пытанне",
"av": "жеги тӏубачӏеб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "неразвіты",
"stress": 4,
"stem": "НЕРАЗВИТ",
"forms": [
"неразвитый",
"неразвитая",
"неразвитое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏубачӏеб, гӏураб къадаралда цебе тӏечӏеб",
"precomment": "фізічна ці разумова"
},
{
"text": "нахъе ккараб",
"precomment": "адсталы"
}
]
}
{
"word": "нераздзелены",
"stem": "НЕРАЗДЕЛЁНН",
"forms": [
"неразделённый",
"неразделённая",
"неразделённое"
],
"senses": [
{
"text": "бикьичӏеб, бутӏабазде бикьичӏеб, гьоркьоб бикьичӏеб",
"examples": [
{
"be": "нераздзеленая маёмасць",
"av": "гьоркьоб бикьичӏеб буголъи",
"comment": "бечелъи"
}
]
},
{
"text": "жаваб щвечӏеб",
"precomment": "які не знайшоў водгуку",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "нераздзеленае каханне",
"av": "данде жаваб щвечӏеб рокьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "нераздзельны",
"stress": 7,
"stem": "НЕРАЗДЕЛЬН",
"forms": [
"нераздельный",
"нераздельная",
"нераздельное"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏабазде бикьулареб, бикьизе бегьулареб, цогояб, тӏолареб",
"examples": [
{
"be": "нераздзельная гаспадарка",
"av": "цогояб, бикьулареб магӏишат"
}
]
}
]
}
{
"word": "неразлучны",
"stress": 7,
"stem": "НЕРАЗЛУЧН",
"forms": [
"неразлучный",
"неразлучная",
"неразлучное"
],
"senses": [
{
"text": "кидаго цадахъ букӏунеб, батӏалъулареб",
"examples": [
{
"be": "неразлучныя сябры",
"av": "ратӏалъуларел, кидаго цадахъ рукӏунел гьудулзаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "неразрыўна",
"stress": 7,
"forms": [
"неразрывно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "тӏечӏого, бикьичӏого, биххичӏого, щулаго"
}
]
}
{
"word": "неразрыўны",
"stress": 7,
"stem": "НЕРАЗРЫВН",
"forms": [
"неразрывный",
"неразрывная",
"неразрывное"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏабазде бикьизе, биххизе, тӏезе бегьулареб; щулияб, къвакӏараб",
"examples": [
{
"be": "неразрыўнае сяброўства",
"av": "тӏолареб, биххулареб гьудуллъи"
}
]
}
]
}
неразумельна; незразумела
сообщить о неточности{
"word": "неразумельна; незразумела",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"непонятно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "бичӏчӏуларого"
},
{
"text": "бичӏчӏуларого буго",
"precomment": "у значэнні выказніка бязлікага сказа",
"examples": [
{
"be": "мне незразумела",
"av": "дида бичӏчӏуларо, бичӏчӏуларого буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "неразумны",
"stress": 11,
"forms": [
"неблагоразумный",
"неблагоразумная",
"неблагоразумное"
],
"senses": [
{
"text": "ургъичӏого гьабураб, гӏакълуялда данде кколареб, цӏодорлъи гьечӏеб",
"examples": [
{
"be": "неразважлівы ўчынак",
"av": "ургъичӏого гьабураб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "неразумны",
"stress": 6,
"forms": [
"неразумный",
"неразумная",
"неразумное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъиллъи, цӏодорлъи гьечӏеб, цӏодорлъиялда, гӏакълуялда данде кколареб",
"examples": [
{
"be": "неразумны чалавек",
"av": "гӏантав чи"
},
{
"be": "неразумны ўчынак",
"av": "ахӏмакъаб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "неразумны",
"stress": 10,
"forms": [
"несмышлёный",
"несмышлёная",
"несмышлёное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу (лъай, пикру) гьечӏеб"
},
{
"text": "щибго бичӏчӏулареб",
"examples": [
{
"be": "неразумны малы",
"av": "гӏакълу-лъай гьечӏеб лъимер"
}
]
}
]
}
{
"word": "неразумны",
"stress": 3,
"forms": [
"неумный",
"неумная",
"неумное"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏмакъаб, гӏадалаб, гӏантаб, цӏодораб гуреб"
}
]
}
{
"word": "нерантабельнасць",
"stress": 7,
"forms": [
"нерентабельность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "пайда, мунпагӏат гьечӏолъи"
}
]
}
{
"word": "нераскладальны",
"stress": 9,
"forms": [
"неразложимый",
"неразложимая",
"неразложимое"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏабазде биххизе, бикьизе бегьулареб"
}
]
}
{
"word": "нераспалажэнне",
"stress": 11,
"forms": [
"нерасположение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "рихин, бокьунгутӏи, ракӏалъ босунгутӏи",
"examples": [
{
"be": "душеўная непрыязь",
"av": "ракӏалъ босунгутӏи, рекӏее гӏунгутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "нераспарадковасць",
"stress": 11,
"forms": [
"нераспорядительность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏажатаб мехалда хӏаракат, гӏуцӏарухъанлъиялъул махщел гьечӏолъи, нухмалъи гьабизе гьунар гьечӏолъи"
}
]
}
{
"word": "нераспарадчывы",
"stress": 11,
"forms": [
"нераспорядительный",
"нераспорядительная",
"нераспорядительное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏаракат, гӏуцӏарухъанлъиялъул махщел, бетӏерлъиялъе гьунар гьечӏев",
"examples": [
{
"be": "непарадкавальны адміністратар",
"av": "гӏуцӏарухъанлъиялъе махщел гьечӏев администратор (бетӏер)"
}
]
}
]
}
{
"word": "нераспаўсюджванне",
"stress": 14,
"stem": "НЕРАСПРОСТРАНЕНИ",
"forms": [
"нераспространение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏибитӏизабунгутӏи",
"examples": [
{
"be": "дагавор аб нераспаўсюджванні ядзернай зброі",
"av": "ядернияб ярагъ тӏибитӏизабунгутӏиялъул хӏакъалъулъ къотӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "нераст",
"stress": 8,
"forms": [
"икрометание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "икра биччай",
"comment": "ччугӏица"
}
]
}
{
"word": "нерастваральнасць",
"stress": 10,
"forms": [
"нерастворимость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "сундулъниги билъунгутӏи, биунгутӏи"
}
]
}
{
"word": "нерастваральны",
"stress": 10,
"forms": [
"нерастворимый",
"нерастворимая",
"нерастворимое"
],
"senses": [
{
"text": "сундулъниги билъулареб, биунареб"
}
]
}
{
"word": "нерасторгнуты",
"stress": 10,
"stem": "НЕРАСТОРЖИМ",
"forms": [
"нерасторжимый",
"нерасторжимая",
"нерасторжимое"
],
"senses": [
{
"text": "биххизе, хвезабизе бегьулареб",
"examples": [
{
"be": "нерастэрпныя вузы братэрства дагестанскіх народаў",
"av": "Дагъистаналъул халкъазул вацлъиялъул тӏей, биххи гьечӏел бухьенал"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерасціцца",
"stress": 7,
"forms": [
"нереститься"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ччугӏби нересталъул (икра биччаялъул ва тӏинчӏ бахъиялъул) хӏалалда рукӏине"
}
]
}
{
"word": "нерацыянальны",
"stress": 9,
"stem": "НЕРАЦИОНАЛЬН",
"forms": [
"нерациональный",
"нерациональная",
"нерациональное"
],
"senses": [
{
"text": "пайдаб куцалда гӏуцӏичӏеб, хайираб куцалда гьабулеб гьечӏеб",
"examples": [
{
"be": "нерацыянальнае расходаванне сродкаў",
"av": "ресаздасан (гӏарцудасан) цӏодораб гуреб куцалъ пайда боси"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерашучасць",
"stress": 6,
"stem": "НЕРЕШИТЕЛЬНОСТ",
"forms": [
"нерешительность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "таваккал гьечӏолъи, васвасди",
"examples": [
{
"be": "быць у нерашучасці",
"av": "васвасдулев вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерашучы",
"stress": 6,
"forms": [
"нерешительный",
"нерешительная",
"нерешительное"
],
"senses": [
{
"text": "таваккал гьечӏев (васвасдулев)",
"examples": [
{
"be": "нерашучы адказ",
"av": "таваккал гӏечӏеб жаваб"
},
{
"be": "нерашучы чалавек",
"av": "таваккал гьечӏев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "нераўнамернасць",
"stress": 9,
"forms": [
"неравномерность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "цоголъи, цокӏаллъи гьечӏолъи"
}
]
}
{
"word": "нерв",
"forms": [
"нерв"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "нерв",
"labels": [
"анатомія"
],
"examples": [
{
"be": "зрокавыя нервы",
"av": "берзул (канлъул) нервал"
},
{
"be": "хворыя нервы",
"av": "унтарал нервал"
},
{
"be": "гэта дзейнічае мне на нервы",
"av": "гьелъ дир нервал рагъаризарула"
},
{
"be": "моцныя нервы",
"av": "щулиял нервал"
},
{
"be": "іграць на нервах",
"av": "нервал рагъаризаризе, валъаргъине, ццин бахъинабизе, вагъаризавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нервавацца",
"stress": 2,
"forms": [
"нервничать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гьалаглъизе, ццидахине, къвари-лъахъдизе",
"examples": [
{
"be": "нервавацца па дробязях",
"av": "гьадингояб жо сабаблъун рахӏат хвезе, ццин бахъине"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерваваць",
"stress": 5,
"forms": [
"нервировать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги гьалаг гьавизе, ццидахинавизе, лъилниги рахӏат хвезабизе, ццин бахъинабизе",
"precomment": "каго"
}
]
}
{
"word": "нервовахворая",
"stress": 12,
"forms": [
"нервнобольная"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "нервал унтарай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "нервовахворы",
"stress": 12,
"forms": [
"нервнобольной"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "нервал унтарав чи, нервазул унти бугев чи",
"examples": [
{
"be": "клініка для нервовахворых",
"av": "нервал унтарал гӏадамазул (зе) клиника"
}
]
}
]
}
{
"word": "нервовы",
"stem": "НЕРВН",
"forms": [
"нервный",
"нервная",
"нервное"
],
"senses": [
{
"text": "нервазулаб",
"examples": [
{
"be": "нервовыя валокны",
"av": "нервазулал чӏваби (рихьал)"
}
]
},
{
"text": "нервазул унти бугев, ццидахунев, гьалагав чи",
"examples": [
{
"be": "нервовыя хваробы",
"av": "нервазулал унтаби"
},
{
"be": "нервовы чалавек",
"av": "нервал чӏимигӏав чи; ццидахунев, гьалагав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "нержавеючы",
"stress": 7,
"stem": "НЕРЖАВЕЮЩ",
"forms": [
"нержавеющий",
"нержавеющая",
"нержавеющее"
],
"senses": [
{
"text": "кьаву чӏвалареб",
"examples": [
{
"be": "нержавеючая сталь",
"av": "кьаву чӏвалареб чаран"
}
]
}
]
}
{
"word": "нероўны",
"stress": 4,
"stem": "НЕРОВН",
"forms": [
"неровный",
"неровная",
"неровное"
],
"senses": [
{
"text": "битӏараб, цокӏалаб гуреб",
"examples": [
{
"be": "нероўная дарога",
"av": "гохӏахараб, гьетӏ-гьетӏараб нух"
},
{
"be": "нероўная дошка",
"av": "гьетӏараб хъарщи"
},
{
"be": "нероўная лінія",
"av": "гьетӏараб мухъ"
},
{
"be": "нероўны пульс",
"av": "рекӏел цокӏаллъи гьечӏеб кьаби"
},
{
"be": "няроўны почырк",
"av": "цокӏаллъи гьечӏеб хатӏ"
},
{
"be": "няроўны характар",
"av": "чӏара-хьараб гуреб, хисардулеб гӏамал-хасият"
}
]
}
]
}
{
"word": "нероўня",
"stress": 4,
"forms": [
"неровня"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"мужчынскі род",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "сундулъниги (гӏамалалъулъ, лъаялъулъ, соназулъ ва гь. ц.) ващадав гьечӏев чи",
"examples": [
{
"be": "яна яму не роўня",
"av": "гьев долда ващадав гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерпа",
"stress": 2,
"forms": [
"нерпа"
],
"labels": [
"жаночы род",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "нерпа",
"comment": "ралъдал гьабзазул цо тайпа; нерпаялъул цӏоко",
"labels": [
"заалогія"
]
}
]
}
{
"word": "нерпавы",
"stress": 2,
"stem": "НЕРПОВ",
"forms": [
"нерповый",
"нерповая",
"нерповое"
],
"senses": [
{
"text": "нерпаялъул",
"examples": [
{
"be": "нерпавая шапка",
"av": "нерпаялъул цӏакӏил тӏагъур"
}
]
},
{
"text": "нерпаялъул гьабураб"
}
]
}
{
"word": "нерускі",
"stress": 4,
"forms": [
"нерусский",
"нерусская",
"нерусское"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурусав гурев"
},
{
"text": "гӏурус гуреб"
}
]
}
{
"word": "нерухомасць",
"stress": 5,
"forms": [
"недвижимость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "багъарулареб, добе-гьанибе босулареб мал-мулк",
"comment": "хурзал, рукъзал; кици: багъарулареб кьун, багъарулеб босулареб",
"labels": [
"юрыдычны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "нерухомы",
"stress": 5,
"stem": "НЕДВИЖИМ",
"homonym": 1,
"forms": [
"недвижимый",
"недвижимая",
"недвижимое"
],
"senses": [
{
"text": "багъарулареб, цадахъ босулареб",
"labels": [
"юрыдычны тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "нерухомая маёмасць",
"av": "мина-рукъ, щивниги бетӏергьанаб ракь, ах-хур"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерухомы",
"stress": 7,
"homonym": 2,
"forms": [
"недвижимый",
"недвижимая",
"недвижимое"
],
"senses": [
{
"text": "багъарулареб, багъаричӏого цо бакӏалда бугеб",
"comment": "неподвижный",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "нерухомы",
"stress": 7,
"stem": "НЕПОДВИЖН",
"forms": [
"неподвижный",
"неподвижная",
"неподвижное"
],
"senses": [
{
"text": "багъарулареб, бигъун чӏараб",
"precomment": "які знаходзіцца без руху",
"examples": [
{
"be": "нерухомы твар",
"av": "гамачӏ гӏадаб гьумер"
}
]
},
{
"text": "хӏинцаб, тантрахъаб",
"precomment": "марульны",
"examples": [
{
"be": "нерухомы чалавек",
"av": "хӏинцав, вагъарун вахъунарев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерэальны",
"stress": 5,
"stem": "НЕРЕАЛЬН",
"forms": [
"нереальный",
"нереальная",
"нереальное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъияб гуреб",
"examples": [
{
"be": "нерэальны праект",
"av": "хӏакъикъияб гуреб проект"
},
{
"be": "нерэальная прапанова",
"av": "гӏумруялде бахъунареб, тӏубазабун бажарулареб предложение (цебелъей)"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерэалізаваны",
"stress": 9,
"stem": "НЕРЕАЛИЗОВАНН",
"forms": [
"нереализованный",
"нереализованная",
"нереализованное"
],
"senses": [
{
"text": "бичичӏеб, гӏумруялде бахъинабичӏеб",
"examples": [
{
"be": "нерэалізаваная прадукцыя",
"av": "бичичӏеб къайи"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерэгулярна",
"stress": 8,
"forms": [
"нерегулярно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цо ккураб заман гьечӏого, хӏажалъи ккедал, гьоркьо-гьоркьоб, гьоркьоб къотӏун"
}
]
}
{
"word": "нерэгулярны",
"stress": 8,
"stem": "НЕРЕГУЛЯРН",
"forms": [
"нерегулярный",
"нерегулярная",
"нерегулярное"
],
"senses": [
{
"text": "цо ккураб заман гьечӏеб, даимаб гуреб, хӏажалъи ккедал гьабулеб",
"examples": [
{
"be": "нерэгулярная работа",
"av": "даимаб гуреб хӏалтӏи"
},
{
"be": "нерэгулярны рух цягнікоў",
"av": "поездазул цо ккураб заман гьечӏеб хьвади"
}
]
}
]
}
{
"word": "нерэст",
"stress": 2,
"forms": [
"нерест"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "нерест, цӏоччугӏбуз икра биччай, икраялда тӏаде хьон биччай"
}
]
}