{
"word": "нас",
"forms": [
"нас"
],
"labels": [
"займеннік",
"асабовы займеннік"
],
"senses": [
{
"text": "нилъ, нилъер"
}
],
"see_also": [
{
"target": "мы",
"kind": "from",
"comment": "родительный, винительный, предложный падеж",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "насавы",
"stress": 6,
"forms": [
"носовой",
"носовая",
"носовое"
],
"senses": [
{
"text": "магӏарзукъалазул",
"labels": [
"у розных значэннях"
],
"examples": [
{
"be": "насавыя гукі",
"av": "магӏарзухъан рахъулел гьаркьал"
},
{
"be": "насавая частка карабля",
"av": "гамил цебесеб бутӏа, кӏал"
},
{
"be": "насосная хустка",
"av": "квербацӏцӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "насаглотка",
"stress": 7,
"forms": [
"носоглотка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "мегӏер мукъулукъгун цолъулеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "насаджаць",
"stress": 6,
"forms": [
"насажать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "насадить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1, 2"
}
]
}
{
"word": "насаджаць",
"stress": 7,
"forms": [
"насаждать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "босизабизе, малъизе, тӏибитӏизабизе, ругьун гьаризе",
"precomment": "што-небудзь; укараняць",
"examples": [
{
"be": "насаджваць пісьменнасць",
"av": "хъвай-цӏали малъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насаджваць",
"stress": 4,
"forms": [
"насаживать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "насадить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насаджэнне",
"stress": 7,
"stem": "НАСАЖДЕНИ",
"forms": [
"насаждение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏибитӏизаби, малъи",
"comment": "да дзеяслова насаджваць",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "чӏарал гъутӏби",
"precomment": "мн. насаджэнні, пасадкі",
"examples": [
{
"be": "лесаахоўныя насаджэнні",
"av": "рохь цӏуниялъе чӏарал гъутӏби"
}
]
}
]
}
{
"word": "насадзіць",
"stress": 6,
"forms": [
"насадить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадамал сунданиги рекӏинаризе",
"precomment": "каго-што, змясціць",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "насадзіць людзей у вагон",
"av": "гӏадамал вагоналда рекӏинаризе"
}
]
},
{
"text": "чӏезе",
"precomment": "што, чаго (расліны)",
"examples": [
{
"be": "насадзіць дрэў",
"av": "гъутӏби чӏезе (ах гьабизе)"
}
]
},
{
"text": "чӏвазе, хезе",
"precomment": "каго-небудзь, што-небудзь на што-небудзь (надзець на што-небудзь)",
"examples": [
{
"be": "насадзіць сякерышча на сякеру",
"av": "гӏощтӏода чӏоркь чӏвазе (гӏоркьида гӏащтӏи хезе, къазабизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "насадзіць",
"stress": 6,
"forms": [
"начадить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кӏкӏуйтӏачинабизе, кӏкӏуй биччазе"
}
]
}
{
"word": "насалода",
"stress": 8,
"forms": [
"наслаждение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "лазат, кеп, рахӏат боси, гьанта рекъей, шавкъ, хӏалхьи гьаби",
"examples": [
{
"be": "слухаць музыку з асалодай",
"av": "музыкаялъухъ гӏенеккун, кеп босизе (шавкъ щвезе)"
}
]
}
]
}
насалоджваць; дасаджваць
сообщить о неточности{
"word": "насалоджваць; дасаджваць",
"stress": 4,
"forms": [
"насаливать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "насолить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насаліць",
"stress": 6,
"forms": [
"насолить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "нахъаялде, цӏамулъ лъун, хӏадур гьабизе",
"precomment": "што, чаго (нарыхтаваць у запас)",
"examples": [
{
"be": "насаліць на зіму кадку агуркоў",
"av": "хасалоялде къали охцеразул цӏамулъ лъезе"
}
]
},
{
"text": "цӏамхӏал гьабизе",
"precomment": "што (моцна пасаліць)",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "перасаліць суп",
"av": "чурпа цӏамхӏал гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цогиясе лазатбахъи гьабизе, ругънаде цӏан щвазе",
"precomment": "каму (прынесці непрыемнасць)",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "насарог",
"stress": 6,
"forms": [
"носорог"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "носорог, гаргадан",
"precomment": "жывёла",
"labels": [
"заалогія"
]
},
{
"text": "оцхӏутӏ",
"precomment": "жук",
"comment": "носорогалда релълъараб",
"labels": [
"заалогія"
]
}
]
}
{
"word": "насаты",
"stress": 4,
"forms": [
"носатый",
"носатая",
"носатое"
],
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "мегӏер кӏудияв, кӏудиял магӏарзукъалазул"
}
]
}
{
"word": "насвістваць",
"stress": 5,
"forms": [
"насвистывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гьиштӏунаку бачине",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "насвістваць песеньку",
"av": "кочӏол бакъан гьиштӏизе, гьиштӏун бакъан бачине"
}
]
}
]
}
{
"word": "наседжаны",
"stress": 4,
"stem": "НАСИЖЕНН",
"forms": [
"насиженный",
"насиженная",
"насиженное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "нажытае месца",
"av": "гӏумру гьабизе, хӏалтӏизе ругьунлъараб бакӏ"
},
{
"be": "зняцца з нажытага месца",
"av": "ругьунлъараб бакӏалдаса гочине, нахъе ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "насекчы",
"stress": 4,
"forms": [
"насечь"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏун гӏужал, рахъал гьаризе",
"precomment": "што (зрабіць насечкі)",
"examples": [
{
"be": "насекчы напильнік",
"av": "чараналда рахъал рахъизе"
}
]
},
{
"text": "сунданиги тӏад ишан, накъищ кьабизе",
"precomment": "што, чаго (высекчы на паверхні)"
},
{
"text": "буссизе",
"precomment": "што, чаго (драбна пасекчы)",
"examples": [
{
"be": "насечы капусты",
"av": "капуста гӏисинго буссизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "населенасць",
"forms": [
"населённость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "улкаялъул халкъалъул ризлъи"
}
]
}
{
"word": "населены",
"stem": "НАСЕЛЁНН",
"forms": [
"населённый",
"населённая",
"населённое"
],
"senses": [
{
"text": "жанир гӏадамал ругеб, чӏараб",
"examples": [
{
"be": "населеная кватэра",
"av": "жанир гӏадамал ругеб квартира"
},
{
"be": "населены пункт",
"av": "гӏадамал чӏараб бакӏ (шагьар, росу ва гь.ц.)"
}
]
}
]
}
{
"word": "насельніцтва",
"stress": 6,
"forms": [
"население"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "цо бакӏалда чӏун, гӏумру гьабулеб халкъ",
"precomment": "па дзеяслову засяліць"
},
{
"text": "цо бакӏалде рачӏун, гӏумру гьабун, чӏей",
"precomment": "па дзеяслову засяліцца"
},
{
"text": "областалъул, улкаялъул ва гь.ц. киналго гӏадамал, халкъ",
"examples": [
{
"be": "насельніцтва горада",
"av": "шагьаралъул халкъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "населіць",
"stress": 6,
"forms": [
"населить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "жаниб гӏумру гьабулел гӏадамаз кквезе",
"precomment": "што, засяліць"
},
{
"text": "кирниги жалго чӏезе, гочун рачӏун, чӏезе",
"precomment": "пасяліцца"
}
]
}
{
"word": "насеннагадоўчы",
"stress": 8,
"forms": [
"семеноводческий",
"семеноводческая",
"семеноводческое"
],
"senses": [
{
"text": "рекьул хьонал гӏезариялъул(аб)"
}
]
}
{
"word": "насенне",
"stress": 6,
"forms": [
"семена"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "хьонал; рекьизе ругел хъонал, хьодул тӏорщел"
}
]
}
{
"word": "насенны",
"stress": 7,
"forms": [
"семенной",
"семенная",
"семенное"
],
"senses": [
{
"text": "хьодул(аб), хьодуе тараб, хьодуе гӏоло бекьараб, хьодуе гӏоло гӏезабулеб",
"examples": [
{
"be": "насенны фонд",
"av": "хьодуе тараб фонд"
},
{
"be": "насенная бульба",
"av": "бекьизе тараб, хьодулаб картошка"
},
{
"be": "насенная гаспадарка",
"av": "хьодуе тӏорщел ва гь.ц. гӏезабулеб магӏишат"
}
]
},
{
"text": "хьонтӏидул(аб), хьонтӏиялъул",
"labels": [
"біялогія"
],
"examples": [
{
"be": "семяныя ніткі",
"av": "хьонтӏидул рихьал"
}
]
}
]
}
{
"word": "насенняводства",
"stress": 8,
"forms": [
"семеноводство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "рекьул (рекьулел) хьонал гӏезари"
}
]
}
{
"word": "насесці",
"stress": 4,
"forms": [
"насесть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерал гӏадамал гӏодор чӏезе",
"precomment": "сесці ў вялікай колькасці",
"examples": [
{
"be": "у вагон набілася шмат народу",
"av": "вагоналъур гӏемерал гӏадамал гӏодор чӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏад бетизе, рещтӏине, тӏад чӏезе",
"precomment": "пра пыл і г. д."
},
{
"text": "тӏад ваччизе, жиндирго бакӏлъиялдалъун чӏинтӏизе",
"precomment": "на каго-што",
"examples": [
{
"be": "мядзведзь накінуўся на паляўнічага",
"av": "ци чанахъанасда тӏад баччун чӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏад чӏун щибниги гьаризе, тӏалаб гьабизе; тӏад рекӏун вукӏине",
"precomment": "патрабаваць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "насечка",
"stress": 4,
"stem": "НАСЕЧК",
"forms": [
"насечка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "борлъун, бикӏун гӏуж бай, ишан кӏутӏи",
"precomment": "па дзеяслову насячы"
},
{
"text": "чӏвараб, бекьараб ишан; накъищ",
"precomment": "насечка, узор па метале",
"examples": [
{
"be": "ружжо з залатой насечкай",
"av": "тӏад месед бекьараб туманкӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "насечка; зарубка",
"stress": 4,
"forms": [
"засечка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуж",
"precomment": "засечка; зарубка",
"comment": "гӏощтӏоца цӏулада лъураб"
},
{
"text": "ругъун, галгъай",
"precomment": "рана на назе коня",
"comment": "бохалда бох лълъурун, лъугьунеб ругъун"
}
]
}
{
"word": "наскальны",
"stress": 5,
"stem": "НАСКАЛЬН",
"forms": [
"наскальный",
"наскальная",
"наскальное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "наскальныя выявы",
"av": "некӏсияв инсанас кьурабазда рахъарал суратал, гьарурал накъищал, хъвай-хъвагӏаял",
"labels": [
"археология"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "наскардзіцца",
"stress": 4,
"forms": [
"нажаловаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъидасанниги гӏарзагъине, гӏарз бахъизе",
"precomment": "на каго",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "наскок",
"stress": 5,
"forms": [
"наскок"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумруялъул нухда, ишалда рокьукъаб жогун дандчӏвай",
"precomment": "па дзеяслову наскочыць"
},
{
"text": "сундениги, лъидениги хехаб, ракӏалдаго гьечӏеб тӏадекӏанцӏи",
"precomment": "налет"
},
{
"text": "хъачӏаб, гӏиллаго гьечӏеб бадибчӏвай, гӏайиб гӏунтӏизаби",
"precomment": "грубы выпад",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "набегам, з наскоку",
"av": "бачӏинахъего, ургъичӏого, пикру гьабичӏого; лъалхъи-чӏого, кӏудияб хехлъиялда"
}
]
}
]
}
{
"word": "наскокваць",
"stress": 5,
"forms": [
"наскакивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наскочить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наскора",
"stress": 2,
"forms": [
"наскоро"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хехго, хехаб куцалда",
"examples": [
{
"be": "на хуткую руку панедаць",
"av": "хехго кваназе"
},
{
"be": "на хуткую руку напісаны артыкул",
"av": "хехго, гӏедегӏалихъе хъвараб статья"
}
]
}
]
}
{
"word": "наскочыць",
"stress": 7,
"stem": "НАСКОЧИ",
"forms": [
"наскочить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏунаго, унаго тункизе, тӏаде ккезе",
"precomment": "на каго-што, натрапіць",
"examples": [
{
"be": "наскочыць на мель",
"av": "тӏалхияб бакӏалде ккезе"
},
{
"be": "наскочыць на міну",
"av": "минаялда тӏаде ккезе"
}
]
},
{
"text": "тӏаделъизе, тӏаде бортизе, тӏад речӏчӏизе",
"precomment": "кінуцца",
"examples": [
{
"be": "сабака наскочыў на мінака",
"av": "гьой нухлуласда тӏаделъана"
}
]
},
{
"text": "вагъулаго, семулаго тӏаделъизе",
"precomment": "з лаянкай",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "наскрозь",
"stress": 4,
"forms": [
"навылет"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "кӏийиде борлъун",
"examples": [
{
"be": "ён паранены куляй навылет",
"av": "гъов гуллица кӏийиде ворлъун вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "наскрозь",
"stress": 6,
"forms": [
"насквозь"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "добехун баккун",
"examples": [
{
"be": "куля прабіла дошку наскрозь",
"av": "гуллица хъарщи кӏиборлъана"
}
]
},
{
"text": "тӏубанго",
"precomment": "цалкам",
"examples": [
{
"be": "прамокнуць навылет",
"av": "тӏубанго цӏалтун виччизе"
}
]
},
{
"precomment": "бачыць каго-небудзь навылет",
"text": "щивниги, гьесул мурадал, ишал цӏакъ лъикӏ лъазе; гъорлъан канлъи бихьизе"
}
]
}
{
"word": "наскурны",
"stress": 4,
"stem": "НАКОЖН",
"forms": [
"накожный",
"накожная",
"накожное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏомода бугеб",
"examples": [
{
"be": "скурныя хваробы",
"av": "тӏомолал унтаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "наскучыць",
"stress": 5,
"forms": [
"наскучить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалгӏине, бизарлъизе",
"precomment": "каму",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "надакучыць сваімі размовамі",
"av": "жиндирго гӏемер гаргадиялъ чӏалгӏинабизе, бизарлъизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наслаенне",
"stress": 6,
"stem": "НАСЛОЕНИ",
"forms": [
"наслоение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "гъатал гьари",
"comment": "па дзеяслову напластаваць",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "гъатахин, гъатал лъугьин",
"comment": "па дзеяслове наслоіцца",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "ракьулъ гъата-гъатал лъугьин (магӏдан, сали ва гь.ц.)",
"comment": "напластование",
"labels": [
"геалогія"
]
},
{
"text": "заманалдасан лъугьараб ва аслиябгун, цебесебгун цолъараб культураялъул, гӏамал-хасияталъул, пикруялъул хаслъи, чӏва",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "наслаенні наступных эпох",
"av": "хадусел гӏасрабазул культураялъул, пикрабазул гъатал"
}
]
}
]
}
{
"word": "наслайваць(-ся)",
"stress": 5,
"forms": [
"наслаивать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наслоить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наслаць",
"stress": 5,
"forms": [
"наслать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизе, щвезабизе",
"precomment": "што, каго-чаго",
"comment": "чанго нухалъ, кӏудияб къадаралда",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "наслаць падарункаў",
"av": "сайгъатал ритӏизе"
}
]
},
{
"text": "лъидениги балагь бачӏинабизе, унти ккезабизе",
"precomment": "бядота, хвароба",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
},
{
"examples": [
{
"be": "наслаць мор на каго-н.",
"av": "лъидениги къавуда щвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наслаць",
"stress": 6,
"forms": [
"настлать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏибитӏизе, тӏамизе, гьабизе, кквезе",
"precomment": "што, чаго",
"comment": "нух"
}
]
}
{
"word": "наслаіцца",
"stress": 6,
"forms": [
"наслоиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гъатахине; гъатал лъугьун, сунданиги тӏад букӏине",
"precomment": "на што"
}
]
}
{
"word": "наслаіць",
"stress": 6,
"forms": [
"наслоить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гъатал гьарун, лъезе",
"precomment": "што, чаго",
"comment": "наложить слоями",
"examples": [
{
"be": "наслаіць цеста",
"av": "хамур, гъатӏал гьарун, лъезе"
}
]
},
{
"text": "гъатазде бикьизе",
"comment": "разделить на слои"
}
]
}
{
"word": "наследзіць",
"stress": 7,
"forms": [
"наследить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъалкӏачинабизе, лъалкӏачине",
"examples": [
{
"be": "напаганіць на падлозе",
"av": "рукъалъул чӏабаралда лъалкӏал тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наслухацца",
"stress": 5,
"forms": [
"наслушаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемераб жо рагӏизе, сундухъниги хӏалхьезегӏан гӏенеккизе",
"precomment": "каго-чаго",
"comment": "многое услышать",
"examples": [
{
"be": "наслухацца навін",
"av": "цӏиял харбазухъ хӏалхьезегӏан гӏенеккизе"
}
]
},
{
"text": "гӏорцӏизегӏан гӏенеккизе",
"comment": "вдоволь послушать",
"examples": [
{
"be": "слухаю і не наслухаюся",
"av": "гӏенеккула ва гӏенеккун гӏорцӏуларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "наслухацца",
"stress": 5,
"forms": [
"наслышаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чиядасан, цогидаз бицун, гӏемераб жо рагӏизе, лъазе",
"precomment": "пра каго-што",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "мы ўжо наслухаліся пра вашы поспехі",
"av": "дур бергьенлъабазул хӏакъалъулъ нижеда гӏемер рагӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмажыць",
"stress": 4,
"forms": [
"нажарить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бежизе",
"precomment": "што, чаго",
"examples": [
{
"be": "насмажыць катлет",
"av": "котлетал режизе"
}
]
},
{
"text": "багӏаризабизе",
"precomment": "што (натапіць)",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "напаліць печку",
"av": "печь цӏакъго боркьизе, багӏаризабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмактацца",
"stress": 6,
"forms": [
"насосаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏорцӏизегӏан хахизе",
"examples": [
{
"be": "дзіця насмакталася малака",
"av": "лъимералъ гӏорцӏизегӏан рахь (керен) хахун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмарк",
"stress": 2,
"forms": [
"насморк"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "магӏарччин",
"examples": [
{
"be": "падхапіць насмарк",
"av": "магӏарччин бахине, щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмарку",
"stress": 5,
"forms": [
"насмарку"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "усё пайшло накрыж",
"av": "кинабго гӏадада, гьадинго ккана, гӏадада хвана; хӏасил ккечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмерць",
"stress": 2,
"forms": [
"насмерть"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "хвеледухъ, хвелеб хӏалалъ",
"comment": "до смерти",
"examples": [
{
"be": "забіты куляй насмерць",
"av": "хвеледухъ лъукъун вуго гуллица"
}
]
},
{
"text": "хвел тӏаде босун, гӏумруялда барахщичӏого",
"comment": "не щадя жизни",
"examples": [
{
"be": "стаяць насмерць",
"av": "хвел тӏаде босун, цӏунизе"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ кутакалда",
"comment": "вельмі моцна",
"comment_lang": "ru",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "перапужацца насмерць",
"av": "хвеледухъ, кутакалда хӏинкъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмешлівы",
"stress": 5,
"forms": [
"насмешливый",
"насмешливая",
"насмешливое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад релъанхъилеб гӏадаб",
"comment": "заключающий в себе насмешку"
},
{
"text": "лъиданиги тӏад велъанхъизе бокьулев",
"comment": "любящий насмехаться",
"examples": [
{
"be": "насмешлівы чалавек",
"av": "лъиданиги тӏад велъанхъизе бокьулев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмешнік",
"stress": 5,
"forms": [
"насмешник"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "цогидазда тӏад велъанхъизе бокьулев чи, махсара-хочӏ гӏемерав чи"
}
]
}
{
"word": "насмоктаць",
"stress": 6,
"forms": [
"насосать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏункӏун къватӏибе бахъизе",
"precomment": "што, чаго",
"comment": "лъамалъи яги газ",
"examples": [
{
"be": "насмактаць бензіну ў бак",
"av": "насосалъ бакинибе бензин цӏазе"
}
]
},
{
"text": "лъимаца хахизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "насмактаць грудзі",
"av": "лъимаца керен хахизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмяціць",
"stress": 6,
"forms": [
"насорить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чорок гьабизе, хъублъизабизе",
"examples": [
{
"be": "напаскудзіць на падлозе",
"av": "чӏабаралда чороклъи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмяяцца",
"stress": 6,
"forms": [
"насмеяться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалгӏинегӏан релъанхъизе",
"comment": "вдоволь",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "насмяяліся ж мы за вечар!",
"av": "гӏезегӏан релъанхъана гурищ доб сордоялъ нилъ!"
}
]
},
{
"text": "инжит гьавун лъиданиги тӏад релъанхъизе",
"precomment": "над кім",
"comment": "оскорбить"
}
]
}
{
"word": "насміхацца",
"stress": 7,
"forms": [
"насмехаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги тӏад релъанхъизе",
"precomment": "над кім-чым"
}
]
}
{
"word": "насок",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"носок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"see_also": [
{
"target": "носки",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насок",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"носок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогь",
"precomment": "пярэдняя частка ступні, абутку, панчохі",
"examples": [
{
"be": "насок бота",
"av": "чакмаялъул тӏогь, тӏогьиса чакма"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "нос",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насолік",
"stress": 2,
"forms": [
"носик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб мегӏер (магӏарзу-къали)"
},
{
"text": "моцӏу",
"precomment": "у посуду",
"examples": [
{
"be": "насик чаніцы",
"av": "чайникӏалъул моцӏу"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "нос",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "наспех",
"stress": 2,
"forms": [
"наспех"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалакун, гӏедегӏалихъе, хъата-масан, тӏаса бихьун",
"examples": [
{
"be": "паесці наспех",
"av": "гӏедегӏалихъе кваназе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наспець",
"stress": 5,
"stem": "НАЗРЕ",
"forms": [
"назреть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "барщизе",
"precomment": "пра нарыў",
"comment": "бокьонацӏ"
},
{
"text": "нахътӏамизе рес гьечӏеблъун, чара гьечӏеблъун лъугьине",
"precomment": "стаць непазбежным",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "пытанне наспела",
"av": "суал щвалде щун буго"
},
{
"be": "наспелі падзеі",
"av": "лъугьа-бахъинал нахътӏамун тезе рес гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "наспяваць",
"stress": 7,
"forms": [
"назревать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "назреть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наставацца",
"stress": 7,
"forms": [
"наставать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "настать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наставіць",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"наставить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъезе",
"precomment": "каго-што (паставіць) (кигӏаналиго къадаралда)",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "наставіць стулаў",
"av": "чаналиго бакӏ лъезе"
}
]
},
{
"text": "халат гьабизе, бацӏцӏине",
"precomment": "што (падоўжыць)",
"examples": [
{
"be": "наставіць рукавы",
"av": "къвалал рацӏцӏине, халат гьаризе"
}
]
},
{
"text": "битӏизабизе",
"precomment": "што (накіраваць)",
"examples": [
{
"be": "наставіць рэвальвер",
"av": "(лъидениги) таманча битӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "лъезе, рахинаризе",
"precomment": "чаго (сінякоў і да т.п.)",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "набіць шышак",
"av": "гӏамгӏараби лъезе"
},
{
"be": "наставіць нос",
"av": "махсараде кквезе"
},
{
"be": "наставіць рагі каму-небудзь",
"av": "а) (изменить мужу) росасе хиянатлъизе; б) (изменить жене) лъадуе хиянатлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наставіць",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"наставить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "малъизе, ругьун гьавизе",
"precomment": "каго на што (навучыць)",
"examples": [
{
"be": "наставіць на шлях ісцінны",
"av": "битӏараб нухде ккезавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настальгія",
"stress": 9,
"stem": "НОСТАЛЬГИ",
"forms": [
"ностальгия"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "буссунареб чӏалгӏен"
},
{
"text": "ара-хвараб жоялъул (гӏумруялъул) пикрабазда вукӏин"
}
]
}
{
"word": "настаць",
"stress": 5,
"stem": "НАСТА",
"forms": [
"настать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏине, тӏаде щвезе, тӏаде гӏунтӏизе",
"examples": [
{
"be": "настала зіма",
"av": "хасел тӏаде щвана"
},
{
"be": "настала вясна",
"av": "их бачӏана"
},
{
"be": "настаў час",
"av": "заман щвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "настаяцца",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"настояться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер мехалъ ралагьун чӏезе; ралагьун чӏеялъ сваказе",
"examples": [
{
"be": "настаяцца ў чаканні каго-небудзь",
"av": "лъихъниги гӏемер мехалъ ралагьун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настаяцца",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"настояться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине (чай)",
"precomment": "пра чай і т. п."
}
]
}
{
"word": "настаяць",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"настоять"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги тӏалаб гьабизе, тӏад чӏун гьаризе",
"precomment": "на чым",
"examples": [
{
"be": "стаяць на сваім",
"av": "жиндирабго ккун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настаяць",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"настоять"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гьекъел гьабизе; кинаб букӏаниги бижулеб жоги жубан, гьекъелалъе хасаб тӏагӏам кьезе; сундулниги тӏокӏкӏел бахъизе",
"precomment": "што, чаго, на чым",
"comment": "сделать настойку"
}
]
}
{
"word": "настаяць у цане",
"stress": 8,
"forms": [
"сторговать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "даран гьабун босизе"
}
]
}
{
"word": "настаў",
"stress": 2,
"forms": [
"наст"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "хъал, гӏаздада тӏад чӏвараб тӏеренаб цӏорол макъар",
"comment": "хинлъиялда хадуб цӏорой ккун, гӏаздада тӏад лъугьунеб"
}
]
}
{
"word": "настаўленне",
"stress": 6,
"forms": [
"назидание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "насихӏат, малъа-хъвай",
"examples": [
{
"be": "каму-небудзь у павучанне",
"av": "лъиениги насихӏаталъе, малъа-хъваялъе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настаўленне",
"stress": 8,
"forms": [
"наставление"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "ругьун гьави",
"precomment": "па дзеяслову наставіць2"
},
{
"text": "вагӏза, насихӏат",
"precomment": "павучанне",
"examples": [
{
"be": "бацькоўскае настаўленне",
"av": "инсул насихӏат"
}
]
},
{
"text": "нухмалъи, малъа-хъвай гьаби",
"precomment": "кіраўніцтва, інструкцыя"
}
],
"see_also": [
{
"target": "наставить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "настаўленчы",
"stress": 7,
"forms": [
"наставительный",
"наставительная",
"наставительное"
],
"senses": [
{
"text": "насихӏаталъулаб, малъахъваялъулаб, гӏакълу кьеялъулаб"
}
]
}
{
"word": "настаўляць",
"stress": 8,
"forms": [
"вразумлять"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "вразумить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "настаўляць",
"stress": 8,
"homonym": 1,
"forms": [
"наставлять"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наставить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1 2,3"
}
]
}
{
"word": "настаўляць",
"stress": 8,
"homonym": 2,
"forms": [
"наставлять"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наставить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2"
}
]
}
{
"word": "настаўнік",
"stress": 5,
"forms": [
"наставник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "насихӏатчи",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "настаўнік",
"stress": 3,
"forms": [
"учитель"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "учитель, мугӏалим",
"examples": [
{
"be": "школьны настаўнік",
"av": "школалъул учитель"
},
{
"be": "настаўнік геаграфіі",
"av": "географиялъул учитель"
}
]
}
]
}
{
"word": "настаўніца",
"stress": 5,
"forms": [
"наставница"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "насихӏатчӏужу",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "настаўніца",
"stress": 3,
"forms": [
"учительница"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "учительница"
}
]
}
{
"word": "настаўніцкі",
"stress": 3,
"stem": "УЧИТЕЛЬСК",
"forms": [
"учительский",
"учительская",
"учительское"
],
"senses": [
{
"text": "учителасул, учительзабазул, учительлъиялъул",
"examples": [
{
"be": "настаўніцкая праца",
"av": "учительлъиялъул хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "учительская, учительзабазул рукъ",
"precomment": "настаўніцкая ж (пакой)",
"labels": [
"у значэнні назоўніка"
]
}
]
}
{
"word": "настаўніцтва",
"stress": 3,
"forms": [
"учительство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "учительлъи, учителасул махщел",
"precomment": "прафесія"
},
{
"text": "учительзаби",
"precomment": "настаўнікі",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
}
]
}
{
"word": "настаўнічаць",
"stress": 3,
"forms": [
"учительствовать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "учительлъи гьабизе, учительлъун хӏалтӏизе",
"examples": [
{
"be": "настаўнічаць у сярэдняй школе",
"av": "гьоркьохъеб школалда учительлъи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настой",
"stress": 5,
"forms": [
"настой"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏокӏкӏел"
},
{
"text": "батӏияб жо гъорлъ босизабун, къачӏараб лъамалъи"
}
]
}
{
"word": "настой",
"stress": 6,
"stem": "НАСТОЯНИ",
"forms": [
"настояние"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад чӏараб гьари, тӏалаб",
"examples": [
{
"be": "па яго настойванні",
"av": "гъосул тӏалабалдалъун"
}
]
}
]
}
{
"word": "настойвацца",
"stress": 5,
"forms": [
"настаиваться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "настояться",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2"
}
]
}
{
"word": "настойваць",
"stress": 5,
"forms": [
"настаивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "настоять",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1,2"
}
]
}
{
"word": "настойка",
"stress": 5,
"forms": [
"настойка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гьекъел",
"comment": "пихъидасан, хурдуздасан пайда босун, гьабураб гьекъел",
"examples": [
{
"be": "вішнёвая настойка",
"av": "жагадул бахъараб гьекъел"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "настой",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "настойлівасць",
"stress": 5,
"forms": [
"настойчивость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "таваккал, тӏадчӏей, жигар (бахъи)",
"precomment": "упартасць",
"examples": [
{
"be": "настойлівасць чыіх-небудзь патрабаванняў",
"av": "лъилниги тӏалабазда тӏадчӏей"
},
{
"be": "настойлівасць у вучобе",
"av": "цӏалулъ тӏадчӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "настойлівы",
"stress": 5,
"forms": [
"настойчивый",
"настойчивая",
"настойчивое"
],
"senses": [
{
"text": "таваккалаб, жигараб, тӏад чӏараб",
"examples": [
{
"be": "настойлівы характар",
"av": "таваккалаб гӏамал-хасият"
}
]
}
]
}
настойлівы; напорысты
сообщить о неточности{
"word": "настойлівы; напорысты",
"stress": 4,
"forms": [
"напористый",
"напористая",
"напористое"
],
"senses": [
{
"text": "таваккалаб, жигараб",
"examples": [
{
"be": "натурыстычны характар",
"av": "таваккалаб гӏамал-хасият"
},
{
"be": "напорысты чалавек",
"av": "жигарав инсан; бажари бугев, тӏаса вичӏуларев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "настолькі",
"stress": 5,
"forms": [
"настолько"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "гьедигӏан, гьеб къадаралда, даражаялда",
"examples": [
{
"be": "настолькі злуецца, што не хоча размаўляць",
"av": "кӏалъазе бокьулареб даражаялда ццин бахъун буго досул"
}
]
}
]
}
{
"word": "настольны",
"stress": 5,
"stem": "НАСТОЛЬН",
"forms": [
"настольный",
"настольная",
"настольное"
],
"senses": [
{
"text": "столалда лъолеб",
"examples": [
{
"be": "настольная лямпа",
"av": "столалда лъолеб чирахъ"
},
{
"be": "настольная кніга",
"av": "кидаго къваригӏунеб, хӏажалъулеб, столалда букӏунеб тӏехь"
}
]
}
]
}
{
"word": "настраляць",
"stress": 8,
"forms": [
"настрелять"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "туманкӏ речӏчӏун, гӏемер чан чӏвазе",
"precomment": "кагосьці-чагосьці",
"examples": [
{
"be": "настраляць качак",
"av": "гӏезегӏан ордекал чӏвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настрой",
"stress": 7,
"stem": "НАСТРОЕНИ",
"forms": [
"настроение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏел хӏал",
"examples": [
{
"be": "добры настрой",
"av": "лъикӏаб рекӏел хӏал"
},
{
"be": "чалавек настрою",
"av": "рекӏел хӏалалда рекъон, иш гьабулев чи"
},
{
"be": "не ў настроі",
"av": "рекӏел хӏал лъикӏ гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "настройка",
"stress": 6,
"forms": [
"настройка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "рекъезаби",
"comment": "музыкаялъул алат, телевизор"
},
{
"text": "щибниги рекъезабулеб алат",
"comment": "механізм для наладжвання",
"comment_lang": "ru"
}
],
"see_also": [
{
"target": "настроить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "настройшчык",
"stress": 6,
"forms": [
"настройщик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "настройщик",
"comment": "музыкаялъул алатал, станокал, механизмаби рекъезарулев устар"
}
]
}
{
"word": "настрыг",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"настриг"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "къунцӏи",
"comment": "па дзеяслову настрыгчы",
"labels": [
"сельская гаспадарка, сельскагаспадарчы тэрмін"
],
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "настрыг",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"настриг"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "къунцӏараб квасул къадар",
"comment": "количество настриженной шерсти",
"labels": [
"сельская гаспадарка, сельскагаспадарчы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "настрыг воўны з авечкі",
"av": "гӏиялъажоялдаса къунцӏун бахъараб квас, цо гӏиялъажоялдаса къунцӏараб квасул къадар"
}
]
}
]
}
{
"word": "настрыгаць",
"stress": 8,
"forms": [
"настригать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "настричь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "настрыгчы",
"stress": 6,
"forms": [
"настричь"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къунцӏизе",
"precomment": "што, чаго",
"examples": [
{
"be": "настрыгчы кілаграм поўсці",
"av": "(гӏиялъажоялдаса) квасул килограмм къунцӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настукаць",
"stress": 5,
"forms": [
"настукать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги кӏутӏун батизе",
"precomment": "што",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "настукаць пустэчу ў сцяне",
"av": "кӏутӏун, къадалъ гьодораб бакӏ батизе"
}
]
},
{
"text": "цебеккунго къотӏи гьабураб кӏутӏиялдалъун лъазабизе, балъгояб жо бицине; кӏутӏиялдалъун бакъан бачине",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "машинкаялда кьабизе",
"precomment": "што, чаго",
"comment": "напечатать"
}
]
}
{
"word": "наступальны",
"stress": 7,
"stem": "НАСТУПАТЕЛЬН",
"forms": [
"наступательный",
"наступательная",
"наступательное"
],
"senses": [
{
"text": "гьужумалъулаб",
"examples": [
{
"be": "наступальныя баі",
"av": "гьужумалъулал рагъал"
}
]
}
]
}
{
"word": "наступаць",
"stress": 7,
"forms": [
"надвигаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "надставаў вечар",
"av": "маркӏачӏумех тӏаде щолеб, гӏагарлъулеб букӏана"
},
{
"be": "набліжаецца навальніца",
"av": "перхейгун чвахунцӏад тӏаде гӏунтӏулеб буго"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "надвинуться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наступаць",
"stress": 7,
"stem": "НАСТУПА",
"homonym": 1,
"forms": [
"наступать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гьужумалъ ине; тӏаде кӏанцӏизе",
"precomment": "весці наступленне",
"examples": [
{
"be": "войскі наступаюць",
"av": "аскарал гьужумалъ унел руго"
},
{
"be": "наступаць каму-небудзь на горла",
"av": "хӏалица гьабизабизе, рескъотӏиялде ккезавизе"
},
{
"be": "наступаць на пяты",
"av": "хадув гъезе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "наступить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "наступаць",
"stress": 7,
"homonym": 2,
"forms": [
"наступать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наступить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "наступленне",
"homonym": 1,
"forms": [
"наступление"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "гьужум гьаби, тӏаде кӏанцӏи"
}
]
}
{
"word": "наступленне",
"stress": 8,
"homonym": 2,
"forms": [
"наступление"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏин, щвей, гӏунтӏи",
"precomment": "па дзеяслове наступіць",
"examples": [
{
"be": "наступленне зімы",
"av": "хасел бачӏин"
},
{
"be": "наступленне вясны",
"av": "их щвей"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "наступить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "наступны",
"stress": 3,
"stem": "СЛЕДУЮЩ",
"forms": [
"следующий",
"следующая",
"следующее"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "(хадуб) бачӏунеб, нахъисеб",
"precomment": "які наступае ўслед за чым-небудзь",
"examples": [
{
"be": "на наступны год",
"av": "бачӏунеб соналде"
},
{
"be": "у наступным нумары",
"av": "хадусеб номералда"
},
{
"be": "наступны дзень",
"av": "нахъисеб къо"
}
]
},
{
"text": "хадуб рехсараб",
"labels": [
"у значэнні азначальнага займенніка"
],
"examples": [
{
"be": "выклікаюцца наступныя асобы",
"av": "(гьал) хадур рехсарал чагӏи ахӏулел руго"
}
]
},
{
"text": "гьаб хадуб бихьизабураб, рикӏкӏараб, хадуб рехсараб",
"precomment": "наступнае",
"labels": [
"у значэнні назоўніка"
],
"examples": [
{
"be": "я паведамляю табе наступнае",
"av": "гьаб хадуб рехсараб жо дуда лъазабулеб буго дица"
}
]
},
{
"text": "бихьизабураб куцалъ",
"precomment": "наступным чынам"
}
]
}
{
"word": "наступіць",
"stress": 7,
"stem": "НАСТУПИ",
"homonym": 1,
"forms": [
"наступить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад (хӏетӏе) чӏезе",
"precomment": "на каго-што",
"examples": [
{
"be": "наступіць на жабу",
"av": "къоркъода тӏад лъачӏого хӏетӏе чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наступіць",
"stress": 7,
"stem": "НАСТУПИ",
"homonym": 2,
"forms": [
"наступить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щвезе, бачӏине",
"examples": [
{
"be": "наступіла вясна",
"av": "их щвана"
},
{
"be": "наступіла зіма",
"av": "хасел тӏаде щвана"
},
{
"be": "наступіў дзень ад'езду",
"av": "унеб къо тӏаде гӏунтӏана (щвана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "насуперак",
"stress": 7,
"forms": [
"вопреки"
],
"senses": [
{
"text": "гӏаксалда, балагьичӏого, хилапалда",
"precomment": "з давальным склонам",
"labels": [
"прыназоўнік"
],
"examples": [
{
"be": "насуперак майму жаданню",
"av": "дир мурадалъухъ балагьичӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "насуперак",
"stress": 8,
"forms": [
"наперекор"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "квешезе гӏадин; ракӏалда букӏаралъул гӏаксалда",
"comment": "і прыназоўнік з дат. скл.",
"examples": [
{
"be": "ён усё робіць насуперак",
"av": "дос кинабго гӏакса гьабула"
},
{
"be": "насуперак усім",
"av": "киназего квешезе"
}
],
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "насупленасць",
"stress": 3,
"forms": [
"хмурость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "бигъин, кьерхин"
}
]
}
{
"word": "насуплены",
"stress": 5,
"stem": "НАХМУРЕНН",
"forms": [
"нахмуренный",
"нахмуренная",
"нахмуренное"
],
"senses": [
{
"text": "букӏкӏараб, къваридаб, ургъалилъе ккараб, кьерхараб",
"examples": [
{
"be": "нахмуранае твар",
"av": "кьерхараб гьумер"
},
{
"be": "нахмураныя бровы",
"av": "рукӏкӏинарурал кьунсрул"
}
]
}
]
}
{
"word": "насупраць",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"напротив"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "дандбитӏун",
"precomment": "з родным склонам",
"labels": [
"прыназоўнік"
],
"examples": [
{
"be": "насупраць нашага дома",
"av": "нижер рукъалда дандбитӏун"
},
{
"be": "ён жыве насупраць нас",
"av": "дов рукъалъ нижеда дандвитӏун вуго"
}
]
},
{
"text": "гӏаксалда",
"precomment": "насуперак",
"examples": [
{
"be": "ён усё робіць насуперак",
"av": "дос кинабго гӏакса гьабула"
}
]
},
{
"text": "(гьелъул) гӏаксалда",
"labels": [
"устаўное слова"
],
"examples": [
{
"be": "ён не злаваўся, наадварот, быў задаволены",
"av": "дов ццидахинчӏо, (гьелъул) гӏаксалда, разиго вукӏана"
}
]
},
{
"text": "гӏаксалда",
"labels": [
"часціца"
],
"examples": [
{
"be": "вам гэта не падабаецца? – наадварот, вельмі падабаецца",
"av": "гьеб нужее рекӏее гӏоларищ? – гуро, цӏакъго рекӏее гӏола"
}
]
}
]
}
{
"word": "насупіцца",
"stress": 4,
"forms": [
"насупиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гьумер ялъуни кьунсрул, рукӏкӏине, рукӏкӏун ине",
"precomment": "пра бровы, твар"
},
{
"text": "кьунсрул рукӏкӏинарун, рокьу-къаб сипат гьабизе"
}
]
}
{
"word": "насупіць",
"stress": 4,
"forms": [
"насупить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "насупіць бровы",
"av": "кьунсрул рукӏкӏинаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насустрач",
"stress": 7,
"forms": [
"навстречу"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "данде",
"examples": [
{
"be": "ісці насустрач ветру",
"av": "гьорода данде ине"
},
{
"be": "пайсці каму-небудзь насустрач",
"av": "лъугьинчӏого рес гьечӏеб жо хехлъизабизе"
}
]
},
{
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "пайсці каму-небудзь насустрач",
"av": "кумек гьабизе (сундулъниги)"
}
]
}
]
}
{
"word": "насуха",
"stress": 2,
"forms": [
"досуха"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан бакъвазегӏан",
"examples": [
{
"be": "выцерці рукі дасуха",
"av": "тӏуран ракъвазегӏан кверал рацӏцӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "насуха",
"stress": 2,
"forms": [
"насухо"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "бакъвазегӏан",
"examples": [
{
"be": "выцерці рукі насуха",
"av": "кверал ракъвазегӏан рацӏцӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "насушыць",
"stress": 6,
"forms": [
"насушить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бакъвазабизе",
"precomment": "што, чаго",
"examples": [
{
"be": "насушыць кошык бялізны",
"av": "корзина цӏураб бусадул къайи-къоно бакъвазабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насцеж",
"stress": 7,
"forms": [
"нараспашку"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "маргъалал рачӏого, ричӏун биччан",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "ісці ў паліто нарасххват",
"av": "ричӏун биччан пальтогун, ине"
},
{
"be": "у яго душа нараспашку",
"av": "дов рекӏелъ илбис гьечӏев чи вуго, досул киназего рагьараб ракӏ буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "насцеж",
"stress": 2,
"forms": [
"настежь"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "кӏал-кӏалачӏван, тӏубанго рагьун",
"examples": [
{
"be": "адчыніць дзверы насцеж",
"av": "нуцӏби кӏал-кӏалачӏван рагьизе (тӏубанго рагьизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "насценны",
"stress": 5,
"stem": "НАСТЕНН",
"forms": [
"настенный",
"настенная",
"настенное"
],
"senses": [
{
"text": "къадада балеб",
"examples": [
{
"be": "насценнае люстэрка",
"av": "къадада балеб матӏу"
},
{
"be": "насценны каляндар",
"av": "къадада балеб календарь"
},
{
"be": "насценны жывапіс",
"av": "къадада бахъараб сурат"
}
]
}
]
}
{
"word": "насценны",
"stress": 6,
"forms": [
"стенной",
"стенная",
"стенное"
],
"senses": [
{
"text": "къадал, къадада балеб",
"examples": [
{
"be": "насценны каляндар",
"av": "къадада балеб календарь"
},
{
"be": "насценны гадзіннік",
"av": "къадада балеб сагӏат"
}
]
}
]
}
{
"word": "насцяж",
"stress": 2,
"forms": [
"настрого"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "кьварараб куцалда",
"examples": [
{
"be": "самога забараніць",
"av": "кьварараб куцалда гьукъизе"
},
{
"be": "наказаць накаazна / нацешна / нагаварыць строга / загадаць строга",
"av": "кьварараб куцалъ буюризе (буюрухъ кьезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "насцяж; строга ўніз",
"stress": 4,
"forms": [
"отвесно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "эхебе балагьун"
}
]
}
{
"word": "насціл",
"stress": 5,
"forms": [
"настил"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодоб тӏамураб, тӏибитӏараб жо, хъарщи",
"precomment": "па дзеяслову насцілаць"
},
{
"text": "цоцада цузарун, гӏодор тӏиритӏарал хъарщал, гӏодоб кьабураб хъарщи",
"precomment": "паверхня з дошак"
}
]
}
{
"word": "насціл",
"stress": 5,
"forms": [
"настилка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"see_also": [
{
"target": "настил",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насцілаць",
"stress": 7,
"forms": [
"настилать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "настлать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насцільны",
"stress": 5,
"forms": [
"настильный",
"настильная",
"настильное"
],
"senses": [
{
"text": "цокӏалаб, мухъ ккун гӏадин унеб",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "сціплы скачок",
"av": "цокӏалаб кӏанцӏи"
}
]
},
{
"text": "гӏодобегӏанаб",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "насцільны палёт кулі",
"av": "гуллил гӏодобегӏанаб боржин"
},
{
"be": "насцільны агонь",
"av": "ракьалда тӏасан, гӏодобегӏанисан балеб гӏарада"
}
]
}
]
}
{
"word": "насщупваць",
"stress": 4,
"forms": [
"нащупывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "нащупать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насылаць",
"stress": 6,
"forms": [
"насылать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "наслать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насып",
"stress": 2,
"forms": [
"насыпь"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "ракьул сангар",
"examples": [
{
"be": "чыгуначны насып",
"av": "маххул нухлул ракьул гьабураб борхалъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "насыпаны",
"stress": 7,
"forms": [
"насыпной",
"насыпная",
"насыпное"
],
"senses": [
{
"text": "бараб, бан гьабураб",
"examples": [
{
"be": "насыпны ўзгорак",
"av": "ракь бан гьабураб гохӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "насыпаць",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"насыпать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щвазе, базе",
"precomment": "што, чаго (на паверхні)",
"examples": [
{
"be": "насыпаць семак на стол",
"av": "столалда тӏаде семечка базе"
},
{
"be": "насыпать пяску на дарожку",
"av": "нухде сали щвазе"
}
]
},
{
"text": "цӏезабизе",
"precomment": "што, чаго, чым",
"examples": [
{
"be": "насыпаць мяшок кукурузай",
"av": "къандалъо (хъап) цӏоросаролъил цӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "базе, кьезе",
"precomment": "што, чаго (некаторая колькасць)",
"examples": [
{
"be": "насыпаць авса коням",
"av": "чуязе неха базе, кьезе"
},
{
"be": "насыпаць мукі ў куфар",
"av": "ханжу санкӏинибе базе"
}
]
},
{
"text": "гьабизе",
"precomment": "што (узвесці)",
"examples": [
{
"be": "насыпаць курган",
"av": "гохӏ гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насыпаць",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"насыпать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "насыпать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насыціцца",
"stress": 4,
"forms": [
"насытиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏорцӏизегӏан кваназе, гӏорцӏизе",
"precomment": "наесціся дасыта",
"examples": [
{
"be": "я наеўся; я насыціўся",
"av": "дун гӏорцӏана"
}
]
},
{
"text": "хьезе, цӏезе, гӏорцӏизе",
"precomment": "чым (прасякнуцца)",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "зямля насыцілася вільгаццю",
"av": "ракь рагьлица гӏорцӏун буго (рагьлида хьун буго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "насыціць",
"stress": 6,
"forms": [
"напитать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кваназабизе, гӏорцӏизабизе",
"precomment": "каго",
"comment": "накормить",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "сундулъниги бессизабизе, лъамалъи гъорлъ босизабизе; гьава сундулниги махӏалъул цӏезабизе",
"precomment": "што чым",
"comment": "пропитать"
}
]
}
{
"word": "насыціць",
"stress": 4,
"forms": [
"насытить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏорцӏизегӏан кваназавизе",
"precomment": "каго (накарміць дасыта)",
"examples": [
{
"be": "насыціць галоднаго",
"av": "вакъарав гӏорцӏизавизе"
}
]
},
{
"labels": [
"хімія"
],
"examples": [
{
"be": "насыціць раствор солямі",
"av": "раствор цӏамаздалъун хьезабизе"
}
]
},
{
"text": "цӏезабизе",
"precomment": "што (напоўніць да мяжы)",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "паветра насычана парай",
"av": "гьава хӏухьлал цӏун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "насычаны",
"forms": [
"насыщенный",
"насыщенная",
"насыщенное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏураб, гъорлъ босараб",
"labels": [
"хімія"
]
},
{
"text": "цӏураб, бечедаб, хьараб",
"precomment": "зместоўны",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "насычацца",
"stress": 4,
"forms": [
"напитывать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "напитать",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "насычацца",
"stress": 6,
"forms": [
"насыщать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "насытить",
"kind": "see"
}
]
}
насычацца; перасычацца
сообщить о неточности{
"word": "насычацца; перасычацца",
"stress": 7,
"forms": [
"пресыщаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "пресытиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насычэнне",
"stress": 6,
"forms": [
"насыщение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏорцӏизаби, хьезаби, цӏезаби",
"precomment": "па дзеяслову насыціць"
},
{
"text": "гӏорцӏи, цӏей, хьей",
"precomment": "па дзеяслову наесціся"
}
]
}
{
"word": "насэст",
"stress": 4,
"forms": [
"насест"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мокъ",
"comment": "гӏанкӏуял, гургурал тӏад чӏолеб гӏер, тӏил"
}
]
}
{
"word": "насядаць",
"stress": 6,
"forms": [
"наседать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаделъизе, нахъе къазавизе",
"precomment": "ціснуць",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "націскаць на праціўніка",
"av": "тушманасде тӏаделъизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "насесть",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1, 2"
}
]
}
{
"word": "насядзецца",
"stress": 6,
"forms": [
"насидеться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "халатаб заманалъ (цо бакӏалда) вукӏине",
"examples": [
{
"be": "даволі насядзецца дома",
"av": "гӏемераб мехалъ рокъов вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "насякаць",
"stress": 6,
"forms": [
"насекать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "насечь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насякомае",
"stress": 6,
"forms": [
"насекомое"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "гьодал гьечӏел гӏисинал рухӏчӏаголъаби",
"comment": "тӏутӏ, на, жунжра, цӏунцӏра ва гь.ц."
}
]
}
{
"word": "насяляць",
"stress": 6,
"stem": "НАСЕЛЯ",
"forms": [
"населять"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "населить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насільна",
"stress": 4,
"forms": [
"насильно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица, зулмуялдалъун",
"examples": [
{
"be": "насільна міл не будзеш",
"av": "хӏалица хириявлъун лъугьинаро, хӏалица вокьиларо",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "насіцца",
"stress": 4,
"forms": [
"носиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "женжедизе, рекерахъдизе, рортанхъизе",
"precomment": "хутка рухацца"
},
{
"text": "ретӏун букӏине",
"precomment": "пра адзенне і таму падобнае"
},
{
"text": "цӏцӏикӏкӏун кӏвар кьезе",
"precomment": "надаваць шмат увагі",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "насіць",
"stress": 4,
"forms": [
"носить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "босизе, баччизе, разе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "насіць на руках каго-небудзь",
"av": "щивниги, кодов ккун, восизе"
},
{
"be": "насіць акуляры",
"av": "цӏороберал разе"
},
{
"be": "насіць кольца",
"av": "баргъич ххезе"
},
{
"be": "насіць траур",
"av": "чӏегӏер базе"
},
{
"be": "яна носіць прозвішча мужа",
"av": "росасул фамилия буго долъул"
},
{
"be": "насіць вусы",
"av": "михъал тезе"
},
{
"be": "насіць касы",
"av": "гъалал тезе"
},
{
"be": "насіць рэвальвер",
"av": "таманча базе"
},
{
"be": "насіць каго-небудзь пад сэрцам",
"av": "лъимаде йикӏине; ургьиб лъун, хьихьизе"
}
]
}
]
}