←

sources.avar.me / be-av

на

3 статей

→
Оглавление страницы (3)

на

сообщить о неточности
{
  "word": "на",
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "на"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "жинда, -де",
      "precomment": "з вінавальным склонам (на пытанне «куды»)",
      "examples": [
        {
          "be": "пакласці кнігу на стол",
          "av": "тӏехь столалда лъезе"
        },
        {
          "be": "сесці на крэсла",
          "av": "бакӏида гӏодов чӏезе"
        },
        {
          "be": "узысці на дрэва",
          "av": "гъотӏоде вахине"
        },
        {
          "be": "ехаць на поўдзень",
          "av": "югалде (рекӏун) ине"
        },
        {
          "be": "ісці на завод",
          "av": "заводалде ине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бакӏалъулаб падеж",
      "precomment": "з месным скланеннем (на пытанне «дзе»)",
      "examples": [
        {
          "be": "кніга ляжыць на стале",
          "av": "тӏехь столалда буго"
        },
        {
          "be": "быць на пленуме",
          "av": "пленумалда гӏахьаллъизе"
        },
        {
          "be": "першы на вёсцы работнік",
          "av": "росулъ тӏоцевесев хӏалтӏухъан"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "з вінавальным склонам (пры абазначэнні часу, тэрміну, на які распаўсюджваецца дзеянне)",
      "examples": [
        {
          "be": "спазніцца на гадзіну",
          "av": "сагӏаталъ кватӏизе"
        },
        {
          "be": "на два дні",
          "av": "кӏиго къоялъе"
        },
        {
          "be": "на зіму",
          "av": "хасалоялде"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "з месным склонам (пры абазначэнні адрэзка часу, тэрміну завяршэння дзеяння на пытанне «калі»)",
      "examples": [
        {
          "be": "прыеду на тым тыдні",
          "av": "тӏасияб анкьалъ вачӏина"
        },
        {
          "be": "на днях",
          "av": "гьал къоязда"
        },
        {
          "be": "на закаце сонца",
          "av": "бакъ тӏерхьунеб мехалъ"
        },
        {
          "be": "на досвітку",
          "av": "рогьалилъ"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "з вінавальным склонам (пры абазначэнні множання, дзялення)",
      "examples": [
        {
          "be": "падзяліць шэсць на тры",
          "av": "анлъго лъабиде бикьизе"
        },
        {
          "be": "памножыць тры на тры",
          "av": "лъабго лъабилъ кьабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "з вінаватым склонам (пры абазначэнні падабенства з кім-чым-небудзь)",
      "examples": [
        {
          "be": "ён падобны на бацьку",
          "av": "дов инсуда релълъарав вуго"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "з вінавальным склонам (пры абазначэнні прылады дзеяння)",
      "examples": [
        {
          "be": "зашпіліць паліто на ўсе гузікі",
          "av": "тӏолалго маргъалаз пальто рахазе"
        },
        {
          "be": "зачыніць на ключ",
          "av": "кӏулалъ рахазе"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "з прыназоўным склонам (пры абазначэнні прылады або сродку дзеяння)",
      "examples": [
        {
          "be": "смажыць на алеі",
          "av": "нахулъ бежизе"
        },
        {
          "be": "іграць на скрыпцы",
          "av": "чагъанаялда бакъан бачине"
        },
        {
          "be": "шыць на машыне",
          "av": "машинаялда (машинаялъ) букъизе"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "з вінавальным склонам (пры абазначэнні фізічнага недахопу)",
      "examples": [
        {
          "be": "глухі на адно вуха",
          "av": "цояб гӏинда гӏинкъав"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лъиениги, сундуениги хӏажатаб, тараб",
      "precomment": "з вінавальным склонам",
      "examples": [
        {
          "be": "пакой на дваіх",
          "av": "кӏигоязе бугеб рукъ"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "мурад бихьизабулеб мехалъ",
      "precomment": "з вінаватым склонам",
      "examples": [
        {
          "be": "матэрыял на сукенку",
          "av": "гурдие ххам"
        },
        {
          "be": "дазвол на праезд",
          "av": "ине ихтияр"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "къадаралъул батӏалъи бихьизабизе",
      "precomment": "з вінавальным склонам (пры абазначэнні колькаснай розніцы)",
      "examples": [
        {
          "be": "на месяц раней",
          "av": "моцӏалъ цебе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лъугьабахъиналъул хасият, шартӏ бихьизабулаго",
      "precomment": "са стараноўным склонам (пры абазначэнні характару дзеяння, умоў, пры якіх яно здзяйсняецца)",
      "examples": [
        {
          "be": "паўзці на жываце",
          "av": "чахьалда хъурщизе"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "выразы",
      "examples": [
        {
          "be": "на пусты страўнік",
          "av": "кванирукъ чӏобого букӏаго (мачӏикьго)"
        },
        {
          "be": "на новы лад",
          "av": "цӏияб куцалъ"
        },
        {
          "be": "на наступны дзень",
          "av": "хадусеб къоялде"
        },
        {
          "be": "на будучы год",
          "av": "тӏасияб соналде"
        },
        {
          "be": "на выпадак, калі ...",
          "av": "нагагь гьедин ккани, ..."
        },
        {
          "be": "на нашых вачах",
          "av": "нильер берда цебе"
        }
      ]
    }
  ]
}

на

сообщить о неточности
{
  "word": "на",
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "на"
  ],
  "labels": [
    "размоўнае слова",
    "часціца"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ма",
      "precomment": "вазьмі",
      "examples": [
        {
          "be": "на сшытак",
          "av": "ма тетрадь",
          "comment": "босе"
        },
        {
          "be": "вось табе і на!",
          "av": "ма дуе, босе гьанже!"
        }
      ]
    }
  ]
}

на

сообщить о неточности
{
  "word": "на",
  "homonym": 3,
  "forms": [
    "на"
  ],
  "precomment": "прыстаўка, ужываецца пры ўтварэньні:",
  "senses": [
    {
      "precomment": "дзеясловаў",
      "examples": [
        {
          "be": "набраць",
          "av": "бакӏаризе"
        },
        {
          "be": "напісаць",
          "av": "хъвазе"
        },
        {
          "be": "натрапіць",
          "av": "тӏаде ккезе"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "назоўнікаў",
      "examples": [
        {
          "be": "нагруднік",
          "av": "карандабухь"
        },
        {
          "be": "падрукаўнік",
          "av": "къвалидаххел",
          "comment": "хӏалтӏулеб мехалда, къвалал чороклъичӏого рукӏине, тӏасан ххолел бащдал къвалал (цоябкъвал)"
        },
        {
          "be": "накаленнік",
          "av": "накалдабухь, накалдаххел",
          "comment": "наку цӏунизе"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "прыметнікаў",
      "examples": [
        {
          "be": "нагрудны",
          "av": "каранда балеб"
        },
        {
          "be": "настольны",
          "av": "столалда тӏад лъолеб"
        },
        {
          "be": "насценны",
          "av": "къадада балеб"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "прыслоўяў",
      "examples": [
        {
          "be": "моцна-моцна",
          "av": "щулаго"
        },
        {
          "be": "насцяж",
          "av": "кьварун"
        },
        {
          "be": "насуха",
          "av": "бакъвазегӏан"
        }
      ]
    }
  ]
}