{
"word": "рана",
"stress": 2,
"forms": [
"рана"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "ругъун, лъукъел",
"labels": [
"у прамым і пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "агнястрэльная рана",
"av": "гуллил ругъун"
},
{
"be": "душеўная рана",
"av": "рекӏел (рекӏеда лъураб) ругъун"
}
]
}
]
}
{
"word": "рана",
"stress": 2,
"forms": [
"рано"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цудунго, хехго",
"labels": [
"у значэнні выказніка",
"безасабовы сказ"
],
"examples": [
{
"be": "рана раніцай",
"av": "радалго"
},
{
"be": "ён прыйшоў занадта рана",
"av": "гъов цӏакъго цудунго вачӏана"
},
{
"be": "яшчэ рана",
"av": "жеги цудунго буго"
}
]
},
{
"precomment": "рана ці позна",
"text": "кида бугониги, киданиги"
}
]
}
{
"word": "ранак",
"stress": 1,
"forms": [
"утренник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "утренник",
"precomment": "ранні спектакль"
},
{
"text": "рогьалил квач, гьогьен",
"precomment": "ранні мароз",
"comment": "ихдал, хасалихъе"
}
]
}
{
"word": "ранг",
"forms": [
"ранг"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "ранг",
"comment": "даража, категория, чин"
}
]
}
{
"word": "раней",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"прежде"
],
"senses": [
{
"text": "некӏо, цебе",
"precomment": "раней",
"comment": "заманалда",
"examples": [
{
"be": "раней ён быў мацнейшы",
"av": "цеве гьев къуватав вукӏана"
},
{
"be": "трэба было думаць пра гэта раней",
"av": "гьелъул (хӏакъалъулъ) пикру цебего гьабизе кколаан"
}
]
},
{
"text": "цин",
"precomment": "спачатку",
"examples": [
{
"be": "спачатку падумай, а потым скажы",
"av": "цин ургъе, хадуб абе"
}
]
},
{
"text": "цеве",
"precomment": "з родным склонам",
"labels": [
"прыназоўнік"
],
"examples": [
{
"be": "перад усімі",
"av": "киназдасаго цеве"
},
{
"be": "заўчасна",
"av": "заман щвелалде"
},
{
"be": "перш за ўсё",
"av": "сундасаго цебе"
}
]
}
]
}
{
"word": "раней",
"stress": 2,
"forms": [
"ранее"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"see_also": [
{
"target": "раньше",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "раней",
"stress": 2,
"forms": [
"раньше"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цебе, цебеккун",
"precomment": "перш за ўсё; найперш",
"examples": [
{
"be": "я прыйшоў раней за ўсіх",
"av": "дун киназдасаго цеве вачӏана"
},
{
"be": "выканаць работу раней за тэрмін",
"av": "болжалалдаса цебе хӏалтӏи тӏубазабизе"
},
{
"be": "тыднем раней",
"av": "анкьалъ цебе"
}
]
},
{
"text": "цин",
"precomment": "спачатку",
"examples": [
{
"be": "спачатку выслухай, а потым гавары",
"av": "цин гӏенекке, цинги кӏалъай"
}
]
},
{
"text": "некӏо",
"precomment": "у ранейшы час",
"examples": [
{
"be": "раней ён жыў тут",
"av": "некӏо гьес гьаниб гӏумру гьабулеб букӏана"
},
{
"be": "раней тут была пустыня",
"av": "цебе, (некӏо) гьаниб бакъвараб, чӏобогояб авлахъ букӏана"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "рано",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "раненне",
"stress": 4,
"forms": [
"ранение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "лъукъи",
"precomment": "па дзеяслову раніць",
"examples": [
{
"be": "атрымаць раненне",
"av": "лъукъизе"
}
]
},
{
"text": "ругъун",
"precomment": "рана"
}
]
}
{
"word": "ранец",
"stress": 2,
"forms": [
"ранец"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "ранец",
"comment": "мугъзада балеб ункъбокӏонаб сумка"
}
]
}
{
"word": "ранкам",
"stress": 6,
"forms": [
"поутру"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "радалго",
"examples": [
{
"be": "выехаць з дому з раніцы",
"av": "рокъоса радалго къватӏире ине (рахъине)"
}
]
}
]
}
{
"word": "ранні",
"stress": 2,
"stem": "РАНН",
"forms": [
"ранний",
"ранняя",
"раннее"
],
"senses": [
{
"text": "цудунаб",
"examples": [
{
"be": "ранняй раніцай",
"av": "радал цудунго"
}
]
},
{
"text": "тӏоцебесеб",
"precomment": "першы"
},
{
"text": "хехаб, цудунаб",
"precomment": "рана надышоўшы",
"examples": [
{
"be": "ранняя зіма",
"av": "хехаб, цудунаб хасел"
}
]
},
{
"text": "хехго барщулеб, щолеб",
"precomment": "ранаспелы",
"examples": [
{
"be": "раннія фрукты",
"av": "хехго барщулеб пихъ"
}
]
},
{
"text": "заман щвелалдего бачӏараб",
"precomment": "заўчасны",
"examples": [
{
"be": "ранняя смерць",
"av": "заман щвелалде бачӏараб хвел"
},
{
"be": "з ранніх гадоў",
"av": "гьитӏинаб мехалдасанго"
}
]
}
]
}
{
"word": "ранні",
"stress": 1,
"stem": "УТРЕНН",
"forms": [
"утренний",
"утренняя",
"утреннее"
],
"senses": [
{
"text": "рогьалил, радалисеб",
"examples": [
{
"be": "ранашняя раса",
"av": "рогьалил щуб"
},
{
"be": "раннія замаразкі",
"av": "рогьалил квач"
},
{
"be": "ранішняя зарадка",
"av": "радалисеб зарядка"
}
]
}
]
}
{
"word": "рант",
"forms": [
"рант"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "рант",
"comment": "чакмаялда тӏикъва сверун бахъулеб мухъ",
"examples": [
{
"be": "чаравікі на рант",
"av": "рант бугел чакмаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "рантавы",
"stress": 2,
"stem": "РАНТОВ",
"forms": [
"рантовый",
"рантовая",
"рантовое"
],
"senses": [
{
"text": "рант бугеб, ранталъулаб",
"examples": [
{
"be": "рантавы абутак",
"av": "рант бугел хьитал"
}
]
}
]
}
{
"word": "ранцье",
"stress": 6,
"forms": [
"рантье"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"нескланяльнае"
],
"senses": [
{
"text": "рантье",
"comment": "капиталистиял улкабазда хӏалтӏичӏого, захӏмат бихьичӏого бачӏунеб хайиралдалъун бетӏербахъи гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "ранімы",
"stress": 4,
"forms": [
"ранимый",
"ранимая",
"ранимое"
],
"senses": [
{
"text": "бигьаго лъукъизе кӏолеб"
},
{
"text": "бигьаго жиндир ракӏ лъукъизе, ракӏ бекизабизе кӏолев",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "раніца",
"forms": [
"рань"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "радалго мех, радакьмех",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "устаць так рана",
"av": "гьадигӏанго радакь вахъине"
}
]
}
]
}
{
"word": "раніца",
"stress": 1,
"stem": "УТР",
"forms": [
"утро"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "рогьел, рогьалил гӏуж",
"examples": [
{
"be": "ранняй раніцай",
"av": "радал хекко, хъахӏлъи бавулъ"
},
{
"be": "па раніцах",
"av": "рада-радал"
},
{
"be": "добрай раніцы!",
"av": "ворчӏами!",
"labels": [
"выражение"
]
},
{
"be": "вечар мудрэй за раніцу",
"av": "къасиялдаса радал гӏакълу цӏикӏкӏараб",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "раніцай",
"stress": 1,
"forms": [
"утром"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "радал, рогьалилъ",
"examples": [
{
"be": "учора раніцай",
"av": "сон радал"
},
{
"be": "сёння раніцай",
"av": "жакъа радал"
},
{
"be": "заўтра раніцай",
"av": "метер радал"
},
{
"be": "аднойчы раніцай",
"av": "цо нухалъ рогьалилъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "раніць",
"stress": 2,
"forms": [
"ранить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъукъизе, ругъун лъезе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "раніць у галаву",
"av": "бетӏер лъукъизе"
}
]
},
{
"text": "лъиданиги рекӏеда унтизабизе, ракӏ бекизабизе, рекӏеда ругъун лъезе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}