{
"word": "рэабілітавацца",
"stress": 9,
"forms": [
"реабилитироваться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "реабилитация ккезе",
"comment": "гӏунтӏизабураб гӏайибалдаса вацӏцӏалъизе"
}
]
}
{
"word": "рэабілітаваць",
"stress": 9,
"forms": [
"реабилитировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "реабилитация гьабизе, гӏунтӏизабун букӏараб гӏайибалдаса вацӏцӏалъизавизе",
"precomment": "каго-што"
}
]
}
{
"word": "рэабілітацыя",
"stress": 9,
"forms": [
"реабилитация"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "реабилитация",
"comment": "гӏунтӏизарун рукӏарал гӏайибалги тӏаса рехун, вацӏцӏалъи"
},
{
"text": "гӏайибалги тӏаса рехун, цӏидасан къадру-къимат гьаби"
},
{
"text": "вацӏцӏалъи чӏезаби",
"comment": "судалъ"
},
{
"text": "унтудаса хадуб сахлъи рукӏалиде ккей"
}
]
}
{
"word": "рэагаваць",
"stress": 5,
"forms": [
"реагировать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "сундехунниги жиндирго бербалагьи, сунцаниги жиндие гьабураб асар загьир гьабизе",
"precomment": "на што, праяўляць сваё стаўленне да чаго-небудзь"
},
{
"text": "реакция лъугьине, химикияб хиса-баси лъугьине",
"labels": [
"хімія"
]
},
{
"text": "асар лъазе",
"precomment": "адчуваць рэакцыю"
},
{
"text": "асар гьабизе"
}
]
}
{
"word": "рэактар",
"stress": 3,
"forms": [
"реактор"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "реактор",
"precomment": "ўстаноўка",
"examples": [
{
"be": "атамны рэактар",
"av": "хасаб багӏариялда ва тӏадецуялда химиялъулал реакциял лъугьинарулеб аппарат"
}
]
}
]
}
{
"word": "рэактыў",
"stress": 6,
"forms": [
"реактив"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "реактив",
"labels": [
"хімія"
]
}
]
}
{
"word": "рэактыўны",
"stress": 6,
"forms": [
"реактивный",
"реактивная",
"реактивное"
],
"senses": [
{
"text": "реактивияб",
"comment": "химиялъулал анализазда реактивлъун хӏалтӏизабулеб",
"labels": [
"хімія"
]
},
{
"text": "къватӏисан бугеб асаралъе жаваб кьолеб",
"labels": [
"фізіялогія"
]
}
]
}
{
"word": "рэакцыйны",
"stress": 7,
"forms": [
"реакционный",
"реакционная",
"реакционное"
],
"senses": [
{
"text": "реакциялда хурхараб (бухьараб); реакциялъе бугеб, хӏалтӏизабулеб"
}
]
}
{
"word": "рэакцыя",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"реакция"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "реакция",
"labels": [
"хімія",
"фізіка",
"фізіялогія"
]
},
{
"text": "рекӏел хӏалалъе, къаркъалаялъе кколеб хехаб хиси",
"precomment": "рэзкая перамена ў настроі, самаадчуванні"
}
]
}
{
"word": "рэакцыя",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"реакция"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "реакция",
"comment": "басрияб низамалде руссиналъул политика; цӏиялде, цебетӏеялде дандечӏей",
"labels": [
"палітыка"
]
}
]
}
{
"word": "рэакцыянер",
"stress": 9,
"forms": [
"реакционер"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "реакционер",
"comment": "социалиялгун культуриял церетӏеязул тушман"
}
]
}
{
"word": "рэальнасць",
"stress": 2,
"stem": "ДЕЙСТВИТЕЛЬНОСТ",
"forms": [
"действительность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъат, унго-унголъи",
"examples": [
{
"be": "ператварыць магчымасць у рэчаіснасць",
"av": "бугеб рес гӏумруялде бахъинабизе"
},
{
"be": "рэальнасці",
"av": "хӏакъикъаталдаги"
}
]
}
]
}
{
"word": "рэальнасць",
"stress": 3,
"forms": [
"реальность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъияб, унго-унголъунги бугеб, ургъун бахъичӏеб жо, хӏакъикъат",
"precomment": "рэальнасць",
"examples": [
{
"be": "аб'ектыўная рэальнасць знешняга свету",
"av": "нилъеда сверун бугеб дунял хӏакъикъаталдаги букӏин"
}
]
},
{
"text": "гӏумруялде бахъинабун бажари, тӏубазабизе кӏвей",
"precomment": "ажыццявімасць",
"examples": [
{
"be": "рэальнасць плана",
"av": "план тӏубазе кӏвей (кӏолеб букӏин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "рэальны",
"stress": 3,
"stem": "РЕАЛЬН",
"forms": [
"реальный",
"реальная",
"реальное"
],
"senses": [
{
"text": "унго-унгояб, хӏакъикъияб",
"precomment": "сапраўдны"
},
{
"text": "витӏарав; гӏумру лъикӏ бичӏчӏулев",
"precomment": "цвярозы, практычны",
"examples": [
{
"be": "рэальны погляд на жыццё",
"av": "гӏумруялдехун (бугеб) битӏараб бербалагьи"
}
]
},
{
"text": "тӏубазабизе, гӏумруялде бахъинабизе кӏолеб",
"precomment": "ажыццявімы",
"examples": [
{
"be": "рэальны план",
"av": "тӏубазабизе кӏолеб (тӏубазабун бажарулеб) план"
},
{
"be": "рэальнае вучылішча",
"av": "революциялда цебесеб Россиялда гьоркьохъел школазул цояб, гьоркьохъеб цӏалул заведение"
}
]
}
]
}
{
"word": "рэалізавацца",
"stress": 9,
"forms": [
"реализоваться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "билълъанхъизе, яшавалде бахъине",
"precomment": "здйсніцца"
},
{
"text": "бичун гӏарцуде буссине",
"precomment": "ператварыць у грошы"
},
{
"text": "тӏибитӏизе"
}
]
}
{
"word": "рэалізаваць",
"stress": 9,
"forms": [
"реализовать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "яшавалде, гӏумруялде бахъинабизе, билълъинабизе",
"precomment": "што, ажыццявіць",
"examples": [
{
"be": "рэалізаваць планы",
"av": "план яшавалде бахъинабизе"
}
]
},
{
"text": "бичизе, бичун гӏарцуде буссинабизе",
"precomment": "прадаць",
"examples": [
{
"be": "рэалізаваць тавар",
"av": "къайи бичизе"
}
]
},
{
"text": "тӏибитӏизабизе",
"precomment": "распаўсюдзіць",
"comment": "заем"
}
]
}
{
"word": "рэалізацыя",
"stress": 7,
"forms": [
"реализация"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "яшавалде бахъинаби",
"precomment": "рэалізацыя",
"examples": [
{
"be": "рэалізацыя плана",
"av": "план гӏумруялде, яшавалде бахъинаби"
}
]
},
{
"text": "гӏарцухъ бичи",
"precomment": "рэалізацыя ў грошы",
"examples": [
{
"be": "рэалізацыя тавару",
"av": "къайи бичи (гӏарцуде сверизаби)"
}
]
}
]
}
{
"word": "рэалізацыя",
"stress": 7,
"forms": [
"созревание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "барщи",
"precomment": "па дзеяслову паспяваць",
"comment": "бижараб жо"
},
{
"text": "балугълъи, цӏубай; щвалде щвей",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "созревать",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "рэалізм",
"stress": 5,
"forms": [
"реализм"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "реализм",
"comment": "объективияб хӏакъикъат дурусго ва тӏубан бихьизаби мурадлъун бугеб нух",
"labels": [
"літаратура, літаратуразнаўства",
"мастацтва"
],
"examples": [
{
"be": "сацыялістычны рэалізм",
"av": "социалистияб реализм"
},
{
"be": "крытычны рэалізм",
"av": "критикияб реализм",
"comment": "19–20 веказда букӏараб, литератураялда ва искусствоялда (адабияталда ва маданияталда) гъорлъе раккун, гъваридго, битӏун гӏумру бихьизаби; буржуазиябгун помещиказулаб гӏуцӏиялда ругел тӏуразе кӏоларел дандеккунгутӏиял рихьизари"
}
]
},
{
"text": "хӏакъикъиял шартӏал баянго, гӏелмияб куцалда хӏисабалде роси",
"precomment": "улік умоў рэчаіснасці",
"examples": [
{
"be": "рэалізм у планаванні",
"av": "планал гьарулаго, хӏакъикъиял шартӏал баянго, гӏелмияб куцалда хӏисабалде роси"
}
]
}
]
}
{
"word": "рэаліст",
"stress": 5,
"forms": [
"реалист"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "реалист, реализмалъул рахъ кколев чи",
"comment": "хӏакъикъаталъул дурусго хӏисаб гьабун хьвадулев чи"
}
]
}
{
"word": "рэалістычны",
"stress": 8,
"stem": "РЕАЛИСТИЧЕСК",
"forms": [
"реалистический",
"реалистическая",
"реалистическое"
],
"senses": [
{
"text": "реализмалъул принципазда гӏуцӏараб",
"precomment": "аснованы на прынцыпах рэалізму",
"examples": [
{
"be": "рэалістычны напрамак у літаратуры",
"av": "литератураялда реализмалъул принципазда гӏуцӏараб гӏумруялъулаб цебетӏей бихьизабулеб къагӏида"
}
]
}
]
}
{
"word": "рэанімацыя",
"stress": 7,
"forms": [
"реанимация"
],
"labels": [
"жаночы род",
"медыцына"
],
"senses": [
{
"text": "реанимация",
"comment": "клиникияб хвелалда вугев чи чӏаголъизелъун гьарулел тадбирал",
"labels": [
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "рэарганізаваць",
"stress": 12,
"forms": [
"реорганизовать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏидасан гӏуцӏизе",
"precomment": "што"
}
]
}
{
"word": "рэарганізацыя",
"stress": 10,
"forms": [
"реорганизация"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏидасан гӏуцӏи"
}
]
}
{
"word": "рэарганізоўваць",
"stress": 10,
"forms": [
"реорганизовывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "реорганизовать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "рэастат",
"stress": 6,
"forms": [
"реостат"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "реостат",
"comment": "токалъул гуч рекъезабулеб алат"
}
]
}