{
"word": "рука",
"stress": 4,
"forms": [
"рука"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "квер, гъеж",
"precomment": "канечнасць"
},
{
"text": "рахъ",
"precomment": "бок; краіна",
"examples": [
{
"be": "па абодва бакі",
"av": "кӏиябго рахъалъ, квегӏиса-квараниса"
}
]
},
{
"text": "меседил кверал",
"precomment": "з вызначэннем",
"comment": "символ труда, качество человека"
},
{
"text": "хатӏ",
"precomment": "почырк",
"examples": [
{
"be": "я ведаю яго почырк",
"av": "дида досул хатӏ лъала"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏул къуват, хӏалтӏухъаби",
"precomment": "мн. рукі (працоўная сіла)",
"examples": [
{
"be": "стаяльнікаў больш, чым працоўных рук",
"av": "хӏалтӏул квераздаса кваналел (кӏалал) гӏемер руго"
},
{
"be": "не хапала рабочых рук",
"av": "хӏалтӏухъаби (хӏалтӏул квер) гӏолел рукӏинчӏо"
},
{
"be": "рука аб руку",
"av": "цадахъ, рекъон"
},
{
"be": "даць па руках",
"av": "бухӏ-бухӏизабизе, лъикӏ гӏезабизе"
},
{
"be": "пад гарачую руку",
"av": "гӏедегӏалихъе"
},
{
"be": "з яго лёгкай рукі",
"av": "баракатаб квералдалъун"
},
{
"be": "рукі прэч ад...!",
"av": "кверал... нахъе росе! гьоркьоре лъугьунге!"
},
{
"be": "у яго рукі кароткія",
"av": "щибниги гьабизе гьесул я къуват гуро, я бажари гуро"
},
{
"be": "гэта справа не яго рук",
"av": "гьеб иш гьесул (гьес гьабураб) гуро"
},
{
"be": "як рукой зняло",
"av": "кибе арабали лъачӏого тӏагӏана"
},
{
"be": "на хуткую руку",
"av": "гӏедегӏун, хехго"
},
{
"be": "нячысты на руку",
"av": "квер бацӏцӏадаб гьечӏо"
},
{
"be": "у мяне апусціліся рукі",
"av": "дир хӏал гӏолеб гьечӏо, гъира гьечӏо"
},
{
"be": "рука не падымаецца",
"av": "щибниги гьабизе бокьулеб гьечӏо; ракӏ билълъунаро"
},
{
"be": "не пакладаючы рук",
"av": "цо лахӏзаталъги чӏечӏого, кверал тӏатӏала лъечӏого"
},
{
"be": "чужымі рукамі жар заграбаць",
"av": "хӏалихъатаб куцалъ чияца гьабуралдаса жиндиего пайда боси"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукавіцы",
"stress": 6,
"stem": "РУКАВИЦ",
"forms": [
"рукавицы",
"рукавица"
],
"labels": [
"жаночы род",
"адзіночны лік"
],
"senses": [
{
"text": "квердаххелал",
"precomment": "ад. рукавіца ж",
"examples": [
{
"be": "трымаць у яжовых рукавіцах",
"av": "цӏакъго кьварун чӏезаризе (кьвари бихьизабизе), чӏинкъан рахъине риччачӏого чӏезаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукадзелле",
"stress": 6,
"forms": [
"рукоделие"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "кверзул махшел, кверзул местӏерлъи",
"comment": "руччабазул"
},
{
"text": "хьухьун, букъун гьабулеб хӏалтӏи"
}
]
}
{
"word": "рукапацісканне",
"stress": 8,
"forms": [
"рукопожатие"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "квер бачин, хъваш-баш гьаби",
"examples": [
{
"be": "абмяняцца паціскамі рук",
"av": "цоцазул кверал росизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукапашны",
"stress": 6,
"stem": "РУКОПАШН",
"forms": [
"рукопашный",
"рукопашная",
"рукопашное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "рукапашны бой",
"av": "гъорлъ журан, ярагъ гьечӏого гьабулеб рагъ"
}
]
},
{
"text": "рагъ, кьабгӏей",
"precomment": "бойка",
"labels": [
"у значэнні назоўніка"
],
"examples": [
{
"be": "рукапашны бой",
"av": "рагъ, кьабгӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукаплёсканні",
"stress": 10,
"forms": [
"рукоплескание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "хъатчӏвай",
"comment": "сундасаниги разилъи бихьизабун"
}
]
}
{
"word": "рукаплёскаць",
"stress": 10,
"forms": [
"рукоплескать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хъат чӏвазе",
"comment": "сундасаниги разилъи бихьизабизелъун"
}
]
}
{
"word": "рукапрыкладства",
"stress": 10,
"forms": [
"рукоприкладство"
],
"labels": [
"ніякі род",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго гъолбасалъ сундуениги нугӏлъи гьаби"
},
{
"text": "кьаби, тунки (квераз), лъидениги квер борхи",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "рукапіс",
"stress": 2,
"forms": [
"рукопись"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "рукопись, квералъ хъвараб жо"
},
{
"text": "басмаялда бахъичӏеб квералъ хъвараб асар"
}
]
}
{
"word": "рукапісны",
"stress": 6,
"stem": "РУКОПИСН",
"forms": [
"рукописный",
"рукописная",
"рукописное"
],
"senses": [
{
"text": "квералъ хъвараб",
"precomment": "напісаны ад рукі",
"examples": [
{
"be": "рукапісны аддзел музея",
"av": "музеялъул квералъ хъварал жал ругеб отдел"
},
{
"be": "рукапісны тэкст",
"av": "квералъ хъвараб текст"
},
{
"be": "старажытныя рукапісныя кнігі",
"av": "цересел (некӏсиял) квералъ хъварал тӏахьал"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукаятка",
"stress": 5,
"forms": [
"рукоятка",
"рукоять"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏоркь",
"examples": [
{
"be": "рукаяць плуга",
"av": "кутнал даккан, кутнагӏоркь"
}
]
},
{
"text": "кверкъел"
},
{
"text": "гӏанкӏва",
"comment": "туманкӏул"
},
{
"text": "тӏагъи"
}
]
}
{
"word": "рукаў",
"stress": 4,
"forms": [
"рукав"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "къвал",
"precomment": "адзення"
},
{
"text": "гӏаркьел",
"precomment": "ракі",
"examples": [
{
"be": "заліў Волгі",
"av": "Волгаялъул гӏаркьел"
}
]
},
{
"text": "труба, мащу",
"precomment": "помпа",
"examples": [
{
"be": "працаваць абы-як",
"av": "тӏаса-масаго хӏалтӏизе, кӏвар гьечӏого хӏалтӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "рукзак",
"stress": 5,
"forms": [
"рюкзак"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "рюкзак",
"comment": "кӏиябго гъежги ххун, мугъзада баччулеб сапаралъул таргьа"
}
]
}