{
"word": "рух",
"stress": 5,
"stem": "ДВИЖЕНИ",
"forms": [
"движение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "багъари, багъа-бачари",
"precomment": "перамяшчэнне",
"examples": [
{
"be": "рух войска",
"av": "аскар багъари"
},
{
"be": "кругавы рух",
"av": "сверулаго, ххенолаго багъари"
},
{
"be": "ляжаць без руху",
"av": "вагъаричӏого вегун вукӏине"
},
{
"be": "прывесці ў рух",
"av": "багъаризабизе"
}
]
},
{
"text": "транспорт багъари, хьвади",
"precomment": "транспарту",
"examples": [
{
"be": "чыгуначны рух",
"av": "маххул нухлул хьвади"
},
{
"be": "вулічны рух",
"av": "къватӏазда хьвади"
}
]
},
{
"text": "марш, хьвади",
"precomment": "грамадскае",
"examples": [
{
"be": "рух прыхільнікаў міру",
"av": "ракълил рахъ ккуразул марш, хьвади"
}
]
},
{
"text": "багъари",
"labels": [
"філасофія"
],
"examples": [
{
"be": "няма матэрыі без руху",
"av": "багъари гьечӏеб материя гьечӏо"
}
]
},
{
"precomment": "рух сэрца",
"text": "рекӏел хӏалтӏи"
},
{
"precomment": "у п'есе мала руху",
"text": "пьесаялда багъа-бачари, чӏаголъи дагь буго"
}
]
}
{
"word": "рухавік",
"stress": 3,
"forms": [
"двигатель"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "двигатель",
"comment": "щибниги жо хӏалтӏизабулеб машина; кинаб бугониги энергия механикияблъун лъугьинабулеб алат",
"examples": [
{
"be": "паравы рухавік",
"av": "хӏухьлаца хӏалтӏизабулеб двигатель",
"comment": "мотор"
},
{
"be": "рэактыўны рухавік",
"av": "ракетаялъул двигатель"
}
]
},
{
"text": "щибниги цебетӏезабулеб жо",
"precomment": "чаго",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "праца – рухавік навукі",
"av": "хӏалтӏи (захӏмат) – гӏелму цебе тӏезабулеб жо",
"comment": "ккола"
}
]
}
]
}
{
"word": "рухавік",
"stress": 4,
"forms": [
"мотор"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мотор",
"examples": [
{
"be": "матор самалёта",
"av": "самолёталъул мотор"
}
]
}
]
}
{
"word": "рухавічок",
"stress": 5,
"forms": [
"движок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб двигатель",
"comment": "мотор",
"labels": [
"тэхніка"
]
}
]
}
{
"word": "рухальны",
"stress": 3,
"stem": "ДВИГАТЕЛЬН",
"forms": [
"двигательный",
"двигательная",
"двигательное"
],
"senses": [
{
"text": "лугбал рагъаризарулеб",
"labels": [
"анатомія"
],
"examples": [
{
"be": "рухальныя нервы",
"av": "лугбал рагъаризарулел, рилълъинарулел нервал"
}
]
}
]
}
{
"word": "рухальны",
"stress": 3,
"stem": "ДВИЖУЩ",
"forms": [
"движущий",
"движущая",
"движущее"
],
"senses": [
{
"text": "багъаризабулеб, хьвадизабулеб"
},
{
"text": "гӏиллалъун кколеб, нух бачунеб, социалияб багъа-бачариялъе кьучӏлъун кколеб",
"examples": [
{
"be": "рухаючыя сілы рэвалюцыі",
"av": "революциялъул нух бачунел къуватал",
"comment": "революция цебе бачунел къуватал"
}
]
}
]
}
{
"word": "рухацца",
"stress": 3,
"forms": [
"двигаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "багъаризе, багъа-бачаризе",
"precomment": "перамяшчацца",
"examples": [
{
"be": "натоўп павольна рухаўся па вуліцы",
"av": "халкъ къотӏносан бигьагьабун багъарун унеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "багъаризе, багъа-бачаризе",
"precomment": "варушыцца",
"examples": [
{
"be": "не рухайся!",
"av": "вагъаруге!"
}
]
},
{
"text": "чӏараб бакӏалдаса багъаризе",
"precomment": "крануцца з месца"
},
{
"text": "цеве тӏезе",
"precomment": "ісці на павышэнне",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "прасоўвацца па службе",
"av": "хъулухъалда цеве тӏезе, эхеде вахине"
},
{
"be": "ідсці гіганцкімі крокамі",
"av": "кутакалда цебе тӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "рухаць",
"stress": 3,
"forms": [
"двигать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "дорегӏан къазаризе",
"precomment": "каго-што (перамяшчаць)",
"examples": [
{
"be": "рухаць стылкі",
"av": "бакӏал дорегӏан къазаризе"
}
]
},
{
"text": "багъаризабизе",
"precomment": "чым (варушыць)",
"examples": [
{
"be": "варушыць пальцамі",
"av": "килщал рагъаризаризе"
}
]
},
{
"text": "ралагьизаризе, тӏаде рачине",
"precomment": "каго-што (накіроўваць)",
"examples": [
{
"be": "весці войскі на непрыяцеля",
"av": "аскар тушманасда тӏаде бачине"
}
]
},
{
"text": "хьвадизабизе, билълъинабизе",
"precomment": "што (прыводзіць у рух)",
"examples": [
{
"be": "пружына рухае гадзіннікавы механізм",
"av": "пружиналъ сагӏтил механизм хьвадизабула",
"comment": "хӏалтӏизабула"
},
{
"be": "рухаць навуку",
"av": "гӏелму цебетӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "рухомасць",
"stress": 3,
"forms": [
"движимость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "багъарулеб мулк",
"comment": "бечелъи; гӏи-боцӏи, къайи-къоно"
}
]
}
{
"word": "рухомасць",
"stress": 5,
"forms": [
"подвижность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тирилъи; чӏезе кӏунгутӏи, цо бакӏалда чӏунгутӏи"
}
]
}
{
"word": "рухомы",
"stress": 3,
"stem": "ДВИЖИМ",
"forms": [
"движимый",
"движимая",
"движимое"
],
"senses": [
{
"text": "багъарулеб, багъаризабулеб",
"examples": [
{
"be": "накіраваны любоўю да радзімы",
"av": "ватӏаналде бугеб рокьиялъ вагъаризавурав"
},
{
"be": "рухомая маёмасць",
"av": "багъарулеб мулк",
"labels": [
"юридический термин"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "рухомы",
"stress": 8,
"forms": [
"подвижной",
"подвижная",
"подвижное"
],
"senses": [
{
"text": "рагъарулел, хьвадулел; багъаризабизе бегьулеб; цо бакӏалдаса цоги бакӏалде бачине бегьулеб; хехго бакӏ хисизе кӏолеб",
"examples": [
{
"be": "рухомыя часткі машыны",
"av": "машинаялъул рагъарулел(хӏалтӏулел) бутӏаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "рухомы",
"stress": 5,
"stem": "ПОДВИЖН",
"forms": [
"подвижный",
"подвижная",
"подвижное"
],
"senses": [
{
"text": "тирияв; цо бакӏалда чӏезе кӏоларев",
"comment": "чӏезе къадар лъугӏарав",
"examples": [
{
"be": "рухомае дзіця",
"av": "цо бакӏалда чӏезе кӏолареб лъимер"
},
{
"be": "рухомыя гульні",
"av": "цо бакӏалда чӏечӏого гьарулел хӏаял, расандаби"
}
]
}
]
}