ХАБАДА ЧӀВАЗЕ ЗАНИГӀАНГИ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХАБАДА ЧӀВАЗЕ ЗАНИГӀАНГИ",
"senses": [
{
"translation": "не по душе, не бо сердцу",
"equiv": "approx",
"literal": "как надгробная плита"
}
],
"examples": [
{
"av": "Амма хӏурматияв гьоболас бачӏараб колхоз гьабиялъул хабар, хабада чӏвазе занигӏанги бокьун букӏинчӏо гьасие.",
"ru": "Ему был не по душе разговор уважаемого гостя об организации колхоза.",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "Кьалбаз ккола гъветӏ"
}
],
"page": 316
}
{
"phrase": "ХАБАЛЪА ВАХЪАРАВ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "бледный; ни кретинки в лице",
"literal": "из могилы вставший"
}
],
"page": 316
}
{
"phrase": "ХАБАЛЪЕ БОХ БОРТАРАВ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "— стояшци одной ногой в могиле"
}
],
"examples": [
{
"av": "Бай, дир вас, хабалъе бох бортарав дий, Ватӏанги рехун тун, турараб рухӏ щай?",
"ru": "О, мой сын, одной ногой в могиле стоящему, Зачем мне нужна жалкая жизнь взамен Родины?",
"author": "ЦӀ. ХӀамзат",
"source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
}
],
"page": 316
}
{
"phrase": "ХАБАЛЪЕ БОХ БОРТИЗЕ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "— стоять одной ногой в могиле; дышать на ладан",
"equiv": "approx"
}
],
"examples": [
{
"av": "— Паракурорилан вугев чияс гьеб рагӏи бндине ккани, цо пикру гьабун бихье, жакъа хабалъе бох бортараб къоялъ дие гӏарацги-меседги щайчӏо?",
"ru": "— Как можешь ты говорить подобную вещь, а ещё прокурор называется! Ты только подумай: зачем мне золото, когда я стою одной ногой в могиле?",
"author": "Ф. ГӀалиева",
"source": "Ракьул гӏерекъ гьороца унаро"
}
],
"page": 316
}
ХАБАЛЪЦИН БАКӀ ГЬЕЧӀЕВ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХАБАЛЪЦИН БАКӀ ГЬЕЧӀЕВ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "неприятный, всеми нелюбимый",
"literal": "и в могиле места не имеющий"
}
],
"page": 316
}
{
"phrase": "ХАБАЛЪ ВУКЪИЗЕ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "похоронить; предать зещ ё",
"equiv": "approx",
"literal": "в могилу уложить"
}
],
"page": 316
}
{
"phrase": "ХАБАРАЛЪЕ ХОНО ЛЪЕЗЕ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "подготовить основу чего-л.; начать разговор",
"literal": "класть яйцо для беседы"
}
],
"examples": [
{
"av": "Нахъегӏан валагьун чӏарав дидаго кколеб букӏана, кинаб хабаралъе хоно лъолевдай гьав вугоян.",
"ru": "я никак не мог понять, с чего он хочет начать разговор.",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "Мугӏрузул сухъмахъал"
}
],
"page": 318
}
ХАБАРАЛЪУЛ КӀАЛ БИЧИЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХАБАРАЛЪУЛ КӀАЛ БИЧИЗЕ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "развязать язык",
"equiv": "approx",
"literal": "рот для разговора"
}
],
"examples": [
{
"av": "Биччанте, Ханав хиялал, пикраби гьарулев вукӏине, дица хабаралъул кӏал бичилин.",
"ru": "Пусть Ханав думает, размышляет, а я начну разговор.",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "Икъбал"
}
],
"page": 319
}
ХАБАРАЛЪУЛ ЛЪИКӀЛЪИ - КЪОКЪЛЪИ, БИЦАЛЪИ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХАБАРАЛЪУЛ ЛЪИКӀЛЪИ - КЪОКЪЛЪИ, БИЦАЛЪИ",
"variants": [
"Д/. ХӀамзат"
],
"senses": [
{
"translation": "Речь хороша короткая и содержательная (бутсе, толстая)."
}
],
"page": 319
}
ХАБАР АЛДЕ ТӀАДЕ РАКЬ ХЪВАЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХАБАР АЛДЕ ТӀАДЕ РАКЬ ХЪВАЗЕ",
"senses": [
{
"n": 1,
"translation": "молчать; в рот водщ набрать",
"literal": "разговор землёй засьшать"
},
{
"n": 2,
"translation": "забыть о чём-л.; из головы вон",
"equiv": "approx"
}
],
"examples": [
{
"av": "Дуца, Сагӏидбег, гьеб хабаралде тӏаде ракь хъвай.",
"ru": ". Ты, Саидбёг, забудь об этом разговоре.",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "ЧӀегӏераб гамачӏ"
}
],
"page": 318
}
ХАБАР БОСУН УНЕВ ЧАПАР КИНИГИН
сообщить о неточности{
"phrase": "ХАБАР БОСУН УНЕВ ЧАПАР КИНИГИН",
"senses": [
{
"translation": "без оглядки, быстро; на всех парах, сломя голову Хабар босун унев чапар кинигин",
"equiv": "approx",
"literal": "как гонёц, спешащий с вестью"
}
],
"examples": [
{
"av": "Чвахун унеб буго Гъара-Гъойсу гӏор.",
"ru": "Как гонёц, быстро и шумно Течёт река Кара-Койсу.",
"author": "Р. ХӀамзатов",
"source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
}
],
"page": 316
}
{
"phrase": "ХАБАР ГЬАБИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "поговорить с кем-л.",
"literal": "сообщение сделать"
}
],
"examples": [
{
"av": "ХӀукму бугеб дир хӏеренго, хӏалимго, гьуинго гьесдехун хабар гьабизе.",
"ru": "Я решил поговорить с ним ласково и доверительно.",
"author": "Т. Таймасханов",
"source": "Сардил чапар"
}
],
"page": 317
}
ХАБАР ГЬУИН БУКӀАГО, ЛЪУГӀИЗЕ ТЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХАБАР ГЬУИН БУКӀАГО, ЛЪУГӀИЗЕ ТЕ",
"labels": [
"погов."
],
"senses": [
{
"translation": "Разговор кончай вовремя",
"literal": "пока сладкий"
}
],
"page": 317
}
{
"phrase": "ХАБАР КЪОТӀИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "исчезнуть, и след простыл",
"equiv": "approx",
"literal": "разговор прервать"
}
],
"examples": [
{
"av": "Кьижарав ворчӏидал, ворчӏами кьезе, Бачӏунеб халкъалъул хабар къотӏана.",
"ru": "Поток людей, что по утрам Приветствовать ходили, иссяк.",
"author": "ЦӀ. ХӀамзат",
"source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
}
],
"page": 317
}
ХАБАР ЛЪАЧӀОГО ТӀАГӀАРАЛ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХАБАР ЛЪАЧӀОГО ТӀАГӀАРАЛ",
"senses": [
{
"translation": "без вести пропавшие",
"equiv": "exact"
}
],
"examples": [
{
"av": "Дир цӏар киб букӏинеб чӏваралъ, хваралъищ, Я хабар лъачӏаго тӏагӏаразулъищ?",
"ru": "Как судьба распорядится именем моим, Найдут ли средь умерших иль убитых, Иль без вести пропавших?",
"author": "Р. ХӀамзатов",
"source": "Магӏарул къиса"
}
],
"page": 317
}
{
"phrase": "ХАБАР ЛЪИКӀАБ БАТАГИ",
"interjection": true,
"senses": [
{
"translation": "пусть весть будет доброй!"
}
],
"examples": [
{
"av": "Дицаго гьекъелин дирго къварилъи, КӀиязго бикьилин бокьараб рохел, Хабар лъикӏаб батаги!",
"ru": "Я сам вынесу горе своё, А с тобою поделим радость любую, Пусть только весть будет доброй!",
"author": "Р. ХӀамзатов",
"source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
}
],
"page": 317
}
{
"phrase": "ХАБАР ЛЪУГӀИЗАБИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "положить конец разговору",
"equiv": "approx"
}
],
"examples": [
{
"av": "— Давла кьегийин, ГӀумар, цин биччан хадуб дуда!Ъеб Хабар лъугӏизабизе лъаларин, байбихьичӏого те.",
"ru": "— Ради бога, Омар, лучше не начинай, а то ты йе закончишь этого разговора.",
"author": "Ф. ГӀалиева",
"source": "Ракьул гӏерекъ гьороца унаро"
}
],
"page": 317
}
{
"phrase": "ХАБАР ТӀАДЕ ЩВЕЗЕ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "весть пришла"
}
],
"examples": [
{
"av": "ГӀемер мех бахъилалдего хабар тӏаде щвана...",
"ru": "Прошло немного времени, как была полнена весть...",
"author": "ХӀ. ХӀажиев",
"source": "Салатавалъул партизанал"
}
],
"page": 317
}
{
"phrase": "ХАБАР ТӀИБИТӀИЗЕ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "ходят слухи",
"equiv": "approx"
}
],
"examples": [
{
"av": "Херав Кайитбегил яс ячӏуней йигалан абураб хабар росулъ хехго тӏибитӏана.",
"ru": "Слух о том, что приезжает дочь старого Кайитбёга, мгновенно распространился по селу.",
"author": "М. Гъайирбекова",
"source": "Магӏарулалъул цӏар рагӏараб нух"
}
],
"page": 318
}
{
"phrase": "ХАБАР ХАЛАТ ГЬАБИЗЕ",
"senses": [
{
"n": 1,
"translation": "приставать к кому-л., надоедать кому-л.; пристать как репей",
"equiv": "approx",
"literal": "разговор длинным делать"
},
{
"n": 2,
"translation": "тянуть волынку"
}
],
"examples": [
{
"av": "Хабар халат гьабун гьабизе жо гьечӏо.",
"ru": "Нечего тянуть волынку.",
"author": "ХӀ. ХӀажиев",
"source": "Квартӏил кӏутӏи"
}
],
"page": 318
}
{
"phrase": "ХАБАР ХИСИЗАБИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "изменить разговор; сменить пластинку",
"equiv": "exact"
}
],
"examples": [
{
"av": "Гьенибги хабар хисизабизе ккана дица.",
"ru": "И здесь я должен был изменить тему разговора.",
"author": "Т. Таймасханов",
"source": "Сардил чапар"
}
],
"page": 318
}
{
"phrase": "ХАБАР ЦӀЕХЕЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "собирать слухи",
"literal": "новость спрашивать"
}
],
"examples": [
{
"av": "— Гьалъул регӏи, росулъ лъугьун хӏажат гьечӏеб-щинаб хабар цӏехезе, — ян Бахтикада ццин бахъунаан Хажал.",
"ru": "— Делать ей нечего, как собирать слухи по селу,— сердилась Хажа на Бахтику.",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "Лъукъарал кьураби"
}
],
"page": 318
}
ХАБАР-КӀАЛАЛДА РУКӀИНЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХАБАР-КӀАЛАЛДА РУКӀИНЕ",
"senses": [
{
"translation": "вести беседу, рассказывать",
"literal": "иметь новости на устах"
}
],
"examples": [
{
"av": "...кӏудиял гӏухьби тӏамуна можоро бахъизе, ва бйщунго къокъаб дихъе ккана,— ян бицана хабар--кӏалалда рукӏаго Тажудиница.",
"ru": "...старшим чабанам предложили бросить жребий, и я проиграл,— рассказывал Тажудин.",
"author": "ХӀ. ХӀажиев",
"source": "Квартӏил кӏутӏи"
}
],
"page": 319
}
{
"phrase": "ХАБАР-РУГЬЕЛ БИТӀИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "уведомить кого-л., сообщить",
"literal": "уведомление послать"
}
],
"examples": [
{
"av": "Дие буго гьесул тӏадкъай, гьеб тӏубазабун буго, тӏадехун хабар-ругьел битӏизеги тӏадаб гьечӏишрса?",
"ru": "Я выполнил то, что он мне поручал, надо же ему об этом сообщить?",
"author": "Т. Таймасханов",
"source": "Сардил чапар"
}
],
"page": 319
}