{
"phrase": "ХВАЖАИНЛЪИ ГЬАБИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "властвовать, господствовать, хозяйничать",
"literal": "быть хозяином"
}
],
"examples": [
{
"av": "Муртаза л ригьниб гӏумру гӏажаибго хисана, Хважаинлъи гьабизе гьанже Роза лъугьана,",
"ru": "В доме Муртазы жизнь резко изменилась. Теперь хозяйкой Роза тут.",
"author": "Ф. ГӀалиева",
"source": "Борхалъи"
}
],
"page": 325
}
ХВАЖАЛ ИРС БОСАРАБ САПАР
сообщить о неточности{
"phrase": "ХВАЖАЛ ИРС БОСАРАБ САПАР",
"labels": [
"ирон."
],
"senses": [
{
"translation": "бесполезное дело; сизифов труд",
"equiv": "approx"
}
],
"examples": [
{
"av": "КӀудияб къасдалда къватӏивги -вахъун,",
"ru": "Хважал ирс босараб сапар ккун буго. с энтузиазмом взялся он За явно бесполёзное дело.",
"author": "ЦӀ. ХӀамзат",
"source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
}
],
"page": 325
}
ХВАЛИЛ БУСАДА ВУКӀИНЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХВАЛИЛ БУСАДА ВУКӀИНЕ",
"senses": [
{
"translation": "на смертном одре",
"equiv": "exact"
}
],
"page": 326
}
{
"phrase": "ХВАЛИЛ КВАРКЬИ",
"senses": [
{
"translation": "смерть; когти смерти",
"literal": "крыло"
}
],
"examples": [
{
"av": "КӀудияб хьул букӏана, Аллагьасул хӏукмуялъ, ХӀиллаяб хвалил кваркьи, ХӀасанида чӏваларин.",
"ru": "Была лишь надежда, Что с божьей помощью Не коснутся Гасана Когти смерти.",
"author": "М. Сулиманов",
"source": "Апараг"
}
],
"page": 326
}
ХВАЛИЛ КВАЧӀИКЬА ВАХЪИЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХВАЛИЛ КВАЧӀИКЬА ВАХЪИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "вырвать из лап смерти",
"equiv": "exact"
}
],
"page": 326
}
ХВАЛИЛ КВАЧӀИКЬЕ ККЕЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХВАЛИЛ КВАЧӀИКЬЕ ККЕЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "находиться при смерти; ж уходить из жизни",
"literal": "в лапах смерти находиться"
}
],
"examples": [
{
"av": "Хвалил квачӏикье живго ккун вукӏараб лахӏзатги ракӏалде щун, борхатаб парсивеги валагьун Иманша-пигӏ заманаялъ вуцӏцӏун чӏана.",
"ru": "Иманшапи смотрел на высокую скалу, вспоминал, как сам недавно находился при смерти.",
"author": "М. Абакар",
"source": "Эбел"
}
],
"page": 326
}
{
"phrase": "ХВАЛИЛ КӀИЧӀ",
"labels": [
"разг."
],
"senses": [
{
"translation": "петля",
"literal": "крючок смерти"
}
],
"examples": [
{
"av": "Гъотӏол рохтиялда буго хвалил кӏичӏ, Гьорохъе гьулчулеб, данде щапулеб.",
"ru": "На высоком суку петля висит, Ветер её качает взад-вперёд.",
"author": "ХӀ. Гъазимирзоев",
"source": "Чундузул сухъмахъ"
}
],
"page": 326
}
ХВАЛИЛ ЛЪЛЪАР ГЬЕКЪЕЗЕ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХВАЛИЛ ЛЪЛЪАР ГЬЕКЪЕЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "скончаться, умереть; уйти из жизни, окончить дни свой",
"equiv": "approx",
"literal": "из рога смерти выпить"
}
],
"examples": [
{
"av": "Дир бацӏцӏадаб хиял харабги гьабун. Хвалил лълъар гьекъезе мун кин вахъарав?",
"ru": "Не оправдав мою мечту. Зачем из жизни ты ушёл так рано?",
"author": "ЦӀ. ХӀамзат",
"source": "ТӀаса рищарал кучӏдул"
}
],
"page": 326
}
{
"phrase": "ХВАЛИЛ ЦӀА БАКИЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "предать огню, уничтожить",
"literal": "огонь смерти развести"
}
],
"page": 326
}
{
"phrase": "ХВАЛИЦА КЪВАЛ БАЗЕ",
"senses": [
{
"translation": "быть при смерти; стоять одной ногой в могиле",
"literal": "в объятиях смерти"
}
],
"page": 327
}
{
"phrase": "ХВАЛЧЕН БАХЪИЗЕ",
"senses": [
{
"n": 1,
"translation": "идти на врага",
"literal": "саблю вынуть"
},
{
"n": 2,
"translation": "ввязаться в ссору, в драку"
}
],
"examples": [
{
"av": "Багьадурзабаца малъана гьезда, Бураназда гъорлъан хвалчен бахъизе.",
"ru": "Герои научили их Сквозь бури идти на врага.",
"author": "ХӀ. ХӀажиев",
"source": "Дир рекӏел асарал"
}
],
"page": 327
}
ХВАРАБ ГӀАКА — РАХЬДАЛАБ
сообщить о неточности{
"phrase": "ХВАРАБ ГӀАКА — РАХЬДАЛАБ",
"labels": [
"погов."
],
"senses": [
{
"translation": "Мёртвая корова — молочная."
}
],
"page": 327
}
ХВАРАЗДА ХАДУР ЧӀАГОЯЛ ИНЕ БЕГЬУЛАРО
сообщить о неточности{
"phrase": "ХВАРАЗДА ХАДУР ЧӀАГОЯЛ ИНЕ БЕГЬУЛАРО",
"labels": [
"погов."
],
"senses": [
{
"translation": "Живым — живое, мёртвым — мёртвое."
}
],
"page": 327
}
{
"phrase": "ХВАРАЗУЛ РУХӀ ГӀАДИН",
"senses": [
{
"translation": "как привидение",
"literal": "как душа умерших"
}
],
"examples": [
{
"av": "Цинги гьелъул хӏинцаб хӏатӏил хъабщиялъ нахъой-ги хъахӏлъизавулаан гьав ва щаялиго семизе: <«Хвара-зул рухӏ гӏадин мун дир гӏумруялъул нухда щибулей!»",
"ru": "Её медленные, ленивые шаги раздражали и выво-дили его из себя: «Ты как привидение на моём жизнен-ном путии",
"author": "М. Мухӏамадов",
"source": "Лъукъарал кьураби"
}
],
"page": 327
}