←

sources.avar.me / ru-av

дав

13 статей

→
Оглавление страницы (13)

давать

сообщить о неточности
{
  "word": "давать",
  "stress": 4,
  "stem": "ДАВА",
  "forms": [
    "давать"
  ],
  "labels": [
    "несовершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рачӏа",
      "precomment": "повелительное наклонение",
      "examples": [
        {
          "ru": "давай (давайте) пойдём",
          "av": "рачӏа рилълъинин"
        },
        {
          "ru": "давай (давайте) играть",
          "av": "рачӏа хӏазин"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "дать",
      "kind": "see",
      "refwordnum": "2"
    }
  ]
}

даваться

сообщить о неточности
{
  "word": "даваться",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "даваться"
  ],
  "labels": [
    "несовершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "ru": "переводы ему легко давались",
          "av": "таржамаби досда бигьаго гьаризе кӏолаан"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "даться",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

давеча

сообщить о неточности
{
  "word": "давеча",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "давеча"
  ],
  "labels": [
    "наречие"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дагьалъ цебе",
      "labels": [
        "просторечное слово"
      ]
    }
  ]
}

давить

сообщить о неточности
{
  "word": "давить",
  "stress": 4,
  "stem": "ДАВИ",
  "forms": [
    "давить"
  ],
  "labels": [
    "несовершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏаде цузе, бакӏлъиялъ чӏинтӏизабизе; бакӏлъизе",
      "precomment": "на кого-что (налегать тяжестью)",
      "examples": [
        {
          "ru": "снег давит на крышу",
          "av": "тӏохалъе гӏазу бакӏлъун буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "данде къазе",
      "precomment": "кого-что (сжимать)",
      "examples": [
        {
          "ru": "сапог давит мне ногу",
          "av": "чакмаялъ дир хӏетӏе данде къалеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "къан цӏцӏузе",
      "precomment": "что (выжимать)",
      "examples": [
        {
          "ru": "давить лимон",
          "av": "лимон къан цӏцӏузе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "чӏинтӏизе",
      "precomment": "кого-что (раздавить)"
    },
    {
      "text": "хӏалуцине",
      "precomment": "кого-что (угнетать)",
      "labels": [
        "в переносном значении"
      ],
      "examples": [
        {
          "ru": "тоска давит мне грудь",
          "av": "чӏалгӏеналъ дир керен хӏалуцун буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "чӏинтӏизе",
      "precomment": "кого-что",
      "labels": [
        "разговорное слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "ru": "в трамвае меня давили со всех сторон",
          "av": "трамваялъув дун кисанго чӏинтӏулев вукӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏадецуй гьабизе",
      "precomment": "кого-что",
      "labels": [
        "в переносном значении"
      ],
      "examples": [
        {
          "ru": "давить своим авторитетом",
          "av": "жиндирго къадруялъ (къадруги хӏалае ккун) тӏадецуй гьабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

давиться

сообщить о неточности
{
  "word": "давиться",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "давиться"
  ],
  "labels": [
    "несовершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(кварида ван) живго гъанкъизе",
      "precomment": "вешаться",
      "labels": [
        "разговорное слово"
      ]
    },
    {
      "text": "щокъроб жо къазе, гъанкъизе",
      "precomment": "чем",
      "examples": [
        {
          "ru": "давиться костью",
          "av": "щокъроб ракьа къазе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хӏалуцине, данде къазе, гъанкъизе, чӏинтӏизе вахъине",
      "precomment": "находиться в тесноте",
      "labels": [
        "разговорное слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "ru": "давиться в автобусе",
          "av": "автобусалъув чӏинтӏизе вахъине"
        },
        {
          "ru": "давиться от смеха",
          "av": "велъиялъ гъанкъизе вахъине"
        }
      ]
    }
  ]
}

давка

сообщить о неточности
{
  "word": "давка",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "давка"
  ],
  "labels": [
    "женский род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏатӏалакъай, мерхьин; гъуркъи, журкъи"
    }
  ]
}

давление

сообщить о неточности
{
  "word": "давление",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "давление"
  ],
  "labels": [
    "средний род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏадецуй, хӏалуцин",
      "precomment": "по глаголу давить",
      "examples": [
        {
          "ru": "атмосферное давление",
          "av": "атмосфераялъул(аб) тӏадецуй"
        },
        {
          "ru": "давление воды",
          "av": "лъел тӏадецӏуй"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хӏалица гьабизе тӏами",
      "precomment": "принуждение",
      "labels": [
        "в переносном значении"
      ],
      "examples": [
        {
          "ru": "оказывать давление на кого-либо",
          "av": "тӏадецуй гьабизе (лъиде бугониги), хӏалица гьабизе тӏамизе (щивниги)"
        }
      ]
    }
  ]
}

давний

сообщить о неточности
{
  "word": "давний",
  "stress": 2,
  "stem": "ДАВН",
  "forms": [
    "давний",
    "давняя",
    "давнее"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цебегосеб, цебего лъугьараб, некӏого ккараб",
      "examples": [
        {
          "ru": "с давних пор",
          "av": "цебе заманаялдасаго, цебегоялдаса нахъе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цебегосеб",
      "precomment": "старый",
      "examples": [
        {
          "ru": "давний друг",
          "av": "цевегосев гьудул"
        }
      ]
    }
  ]
}

давнишний

сообщить о неточности
{
  "word": "давнишний",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "давнишний",
    "давнишняя",
    "давнишнее"
  ],
  "labels": [
    "разговорное слово"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цебегосеб, цебего букӏараб, некӏого лъугьараб",
      "labels": [
        "разговорное слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "ru": "давнишний долг",
          "av": "цебегосеб налъи"
        }
      ]
    }
  ]
}

давно

сообщить о неточности
{
  "word": "давно",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "давно"
  ],
  "labels": [
    "наречие"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цебего, некӏого",
      "precomment": "много времени тому назад",
      "examples": [
        {
          "ru": "он давно приехал в город",
          "av": "дов шагьаралде некӏого вачӏана"
        },
        {
          "ru": "это произошло давно",
          "av": "гьеб цебего лъугьана (ккана)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цебегоялдаса нахъе, гӏемераб мехалъ",
      "precomment": "в течение долгого времени",
      "examples": [
        {
          "ru": "он давно живёт в городе",
          "av": "дов цебегоялдаса нахъе гӏумру гьабун шагьаралда вуго"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "давно пора",
      "text": "цебего заман щвана"
    }
  ]
}

давнопрошедший

сообщить о неточности
{
  "word": "давнопрошедший",
  "stress": 10,
  "stem": "ДАВНОПРОШЕДШ",
  "forms": [
    "давнопрошедший",
    "давнопрошедшая",
    "давнопрошедшее"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цебего араб, некӏого букӏараб",
      "examples": [
        {
          "ru": "давнопрошедшие события",
          "av": "некӏого рукӏарал лъугьа-рахъинал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "некӏого араб заман",
      "precomment": "давнопрошедшее время",
      "labels": [
        "грамматика"
      ]
    }
  ]
}

давность

сообщить о неточности
{
  "word": "давность",
  "stress": 2,
  "stem": "ДАВНОСТ",
  "forms": [
    "давность"
  ],
  "labels": [
    "женский род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "некӏого, цебего букӏин",
      "precomment": "отдаленность",
      "examples": [
        {
          "ru": "дело двадцатилетней давности",
          "av": "къоло щуго соналъ цебе букӏараб иш"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "халат бахъин, заманалъул халалъи",
      "precomment": "длительность",
      "examples": [
        {
          "ru": "давность дружбы",
          "av": "гьудуллъиялъул халат бахъин (гӏемераб мехалъ букӏин)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏемер мехин, басралъи",
      "labels": [
        "юридический термин"
      ],
      "examples": [
        {
          "ru": "дело было прекращено за давностью",
          "av": "гӏемер мехиналда бан, дело къан (къотӏизабун) букӏана"
        }
      ]
    }
  ]
}

давным-давно

сообщить о неточности
{
  "word": "давным-давно",
  "stress": 12,
  "forms": [
    "давным-давно"
  ],
  "labels": [
    "наречие",
    "разговорное слово"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "некӏого, цебего, цӏакъ цебе заманалдаго",
      "labels": [
        "разговорное слово"
      ]
    }
  ]
}