{
"word": "давать",
"stress": 4,
"stem": "ДАВА",
"forms": [
"давать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рачӏа",
"precomment": "повелительное наклонение",
"examples": [
{
"ru": "давай (давайте) пойдём",
"av": "рачӏа рилълъинин"
},
{
"ru": "давай (давайте) играть",
"av": "рачӏа хӏазин"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дать",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "даваться",
"stress": 4,
"forms": [
"даваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "переводы ему легко давались",
"av": "таржамаби досда бигьаго гьаризе кӏолаан"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "даться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "давеча",
"stress": 2,
"forms": [
"давеча"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "дагьалъ цебе",
"labels": [
"просторечное слово"
]
}
]
}
{
"word": "давить",
"stress": 4,
"stem": "ДАВИ",
"forms": [
"давить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цузе, бакӏлъиялъ чӏинтӏизабизе; бакӏлъизе",
"precomment": "на кого-что (налегать тяжестью)",
"examples": [
{
"ru": "снег давит на крышу",
"av": "тӏохалъе гӏазу бакӏлъун буго"
}
]
},
{
"text": "данде къазе",
"precomment": "кого-что (сжимать)",
"examples": [
{
"ru": "сапог давит мне ногу",
"av": "чакмаялъ дир хӏетӏе данде къалеб буго"
}
]
},
{
"text": "къан цӏцӏузе",
"precomment": "что (выжимать)",
"examples": [
{
"ru": "давить лимон",
"av": "лимон къан цӏцӏузе"
}
]
},
{
"text": "чӏинтӏизе",
"precomment": "кого-что (раздавить)"
},
{
"text": "хӏалуцине",
"precomment": "кого-что (угнетать)",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "тоска давит мне грудь",
"av": "чӏалгӏеналъ дир керен хӏалуцун буго"
}
]
},
{
"text": "чӏинтӏизе",
"precomment": "кого-что",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "в трамвае меня давили со всех сторон",
"av": "трамваялъув дун кисанго чӏинтӏулев вукӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏадецуй гьабизе",
"precomment": "кого-что",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "давить своим авторитетом",
"av": "жиндирго къадруялъ (къадруги хӏалае ккун) тӏадецуй гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "давиться",
"stress": 4,
"forms": [
"давиться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "(кварида ван) живго гъанкъизе",
"precomment": "вешаться",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"text": "щокъроб жо къазе, гъанкъизе",
"precomment": "чем",
"examples": [
{
"ru": "давиться костью",
"av": "щокъроб ракьа къазе"
}
]
},
{
"text": "хӏалуцине, данде къазе, гъанкъизе, чӏинтӏизе вахъине",
"precomment": "находиться в тесноте",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "давиться в автобусе",
"av": "автобусалъув чӏинтӏизе вахъине"
},
{
"ru": "давиться от смеха",
"av": "велъиялъ гъанкъизе вахъине"
}
]
}
]
}
{
"word": "давка",
"stress": 2,
"forms": [
"давка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏатӏалакъай, мерхьин; гъуркъи, журкъи"
}
]
}
{
"word": "давление",
"stress": 5,
"forms": [
"давление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадецуй, хӏалуцин",
"precomment": "по глаголу давить",
"examples": [
{
"ru": "атмосферное давление",
"av": "атмосфераялъул(аб) тӏадецуй"
},
{
"ru": "давление воды",
"av": "лъел тӏадецӏуй"
}
]
},
{
"text": "хӏалица гьабизе тӏами",
"precomment": "принуждение",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "оказывать давление на кого-либо",
"av": "тӏадецуй гьабизе (лъиде бугониги), хӏалица гьабизе тӏамизе (щивниги)"
}
]
}
]
}
{
"word": "давний",
"stress": 2,
"stem": "ДАВН",
"forms": [
"давний",
"давняя",
"давнее"
],
"senses": [
{
"text": "цебегосеб, цебего лъугьараб, некӏого ккараб",
"examples": [
{
"ru": "с давних пор",
"av": "цебе заманаялдасаго, цебегоялдаса нахъе"
}
]
},
{
"text": "цебегосеб",
"precomment": "старый",
"examples": [
{
"ru": "давний друг",
"av": "цевегосев гьудул"
}
]
}
]
}
{
"word": "давнишний",
"stress": 5,
"forms": [
"давнишний",
"давнишняя",
"давнишнее"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "цебегосеб, цебего букӏараб, некӏого лъугьараб",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "давнишний долг",
"av": "цебегосеб налъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "давно",
"stress": 5,
"forms": [
"давно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "цебего, некӏого",
"precomment": "много времени тому назад",
"examples": [
{
"ru": "он давно приехал в город",
"av": "дов шагьаралде некӏого вачӏана"
},
{
"ru": "это произошло давно",
"av": "гьеб цебего лъугьана (ккана)"
}
]
},
{
"text": "цебегоялдаса нахъе, гӏемераб мехалъ",
"precomment": "в течение долгого времени",
"examples": [
{
"ru": "он давно живёт в городе",
"av": "дов цебегоялдаса нахъе гӏумру гьабун шагьаралда вуго"
}
]
},
{
"precomment": "давно пора",
"text": "цебего заман щвана"
}
]
}
{
"word": "давнопрошедший",
"stress": 10,
"stem": "ДАВНОПРОШЕДШ",
"forms": [
"давнопрошедший",
"давнопрошедшая",
"давнопрошедшее"
],
"senses": [
{
"text": "цебего араб, некӏого букӏараб",
"examples": [
{
"ru": "давнопрошедшие события",
"av": "некӏого рукӏарал лъугьа-рахъинал"
}
]
},
{
"text": "некӏого араб заман",
"precomment": "давнопрошедшее время",
"labels": [
"грамматика"
]
}
]
}
{
"word": "давность",
"stress": 2,
"stem": "ДАВНОСТ",
"forms": [
"давность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "некӏого, цебего букӏин",
"precomment": "отдаленность",
"examples": [
{
"ru": "дело двадцатилетней давности",
"av": "къоло щуго соналъ цебе букӏараб иш"
}
]
},
{
"text": "халат бахъин, заманалъул халалъи",
"precomment": "длительность",
"examples": [
{
"ru": "давность дружбы",
"av": "гьудуллъиялъул халат бахъин (гӏемераб мехалъ букӏин)"
}
]
},
{
"text": "гӏемер мехин, басралъи",
"labels": [
"юридический термин"
],
"examples": [
{
"ru": "дело было прекращено за давностью",
"av": "гӏемер мехиналда бан, дело къан (къотӏизабун) букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "давным-давно",
"stress": 12,
"forms": [
"давным-давно"
],
"labels": [
"наречие",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "некӏого, цебего, цӏакъ цебе заманалдаго",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}