{
"word": "дом",
"stress": 2,
"forms": [
"дом"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "мина",
"precomment": "строение",
"examples": [
{
"ru": "деревянный дом",
"av": "цӏулал мина"
},
{
"ru": "высокий дом",
"av": "борхатаб мина"
}
]
},
{
"text": "рукъ, квартира",
"precomment": "жилье, квартира"
},
{
"precomment": "учреждение",
"examples": [
{
"ru": "дом отдыха",
"av": "хӏалхьул рукъ"
},
{
"ru": "детский дом",
"av": "лъималазул рукъ"
}
]
},
{
"text": "хъизан",
"precomment": "семья",
"examples": [
{
"ru": "всем домом",
"av": "тӏубараб хъизаналъго"
}
]
},
{
"text": "гӏабдалзабазул рукъ",
"precomment": "сумасшедший дом"
},
{
"text": "рокъов хӏалтӏизе",
"precomment": "работать на дому"
}
]
}
{
"word": "дома",
"stress": 2,
"forms": [
"дома"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "рокъов",
"examples": [
{
"ru": "его нет дома",
"av": "дов рокъов гьечӏо"
}
]
},
{
"text": "рокъов",
"precomment": "на родине",
"comment": "жиндирго ватӏаналда"
},
{
"text": "дов камурав (гӏантав) вуго",
"precomment": "у него не все дома"
}
]
}
{
"word": "домашний",
"stress": 4,
"stem": "ДОМАШН",
"forms": [
"домашний",
"домашняя",
"домашнее"
],
"senses": [
{
"text": "рукъалъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "домашний телефон",
"av": "рукъалъул (рокъоб бугеб) телефон"
},
{
"ru": "домашние дела",
"av": "рукъалъул(ал) ишал (рокъоса гӏебеде гьарулел хӏалтӏаби)"
}
]
},
{
"text": "рукъалъул(аб), гӏалхул(аб) гуреб",
"precomment": "не дикий",
"examples": [
{
"ru": "домашние животные",
"av": "рукъалъул хӏайванал"
},
{
"ru": "домашние птицы",
"av": "рукъалъул хӏанчӏи (гӏанкӏу-хӏелеко, ордекал, гургурал)"
}
]
}
]
}
{
"word": "домбра",
"stress": 2,
"forms": [
"домбра"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "домбра",
"comment": "казахазул музыкалияб алат"
}
]
}
{
"word": "доменный",
"stress": 2,
"stem": "ДОМЕНН",
"forms": [
"доменный",
"доменная",
"доменное"
],
"senses": [
{
"text": "домнаялъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "доменная печь",
"av": "домна-печь (хъазан биунеб печь)"
}
]
}
]
}
{
"word": "доменщик",
"stress": 2,
"forms": [
"доменщик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "доменщик",
"comment": "домнаялъул хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "домик",
"stress": 2,
"forms": [
"домик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"see_also": [
{
"target": "дом",
"kind": "from",
"comment": "уменьшительное значение",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "доминанта",
"stress": 6,
"forms": [
"доминанта"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "аслияб идея, сундулниги аслияб гӏаламат"
}
]
}
{
"word": "доминион",
"stress": 7,
"forms": [
"доминион"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "доминион",
"comment": "Британиялъул империялда гьоркьоб бугеб жибго жиндаго чӏараб пачалихъ, масала, Канада, Австралия ва ц."
}
]
}
{
"word": "доминировать",
"stress": 6,
"forms": [
"доминировать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏаллъизе, гӏемерлъизе; тӏалъи гьабизе, цӏикӏкӏун букӏине",
"precomment": "господствовать, преобладать",
"examples": [
{
"ru": "в речи доминировало бодрое настроение",
"av": "кӏалъаялъулъ чӏинкьа-кӏитӏи, тирхи гӏемер букӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏаде баккун букӏине",
"precomment": "над чем (возвышаться)",
"examples": [
{
"ru": "эта гора доминирует над окрестностями",
"av": "гьаб мегӏер сверухълъиялдаса тӏаде баккараб (борхатаб) буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "домино",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"домино"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "домино",
"comment": "маскарадалде ретӏунеб гӏатӏидаб капюшонги бугеб плащ"
}
]
}
{
"word": "домино",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"домино"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "домино",
"precomment": "игра",
"comment": "хӏай"
}
]
}
{
"word": "домкрат",
"stress": 6,
"forms": [
"домкрат"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "домкрат",
"comment": "бакӏлъи борхулеб механизм"
}
]
}
{
"word": "домна",
"stress": 2,
"stem": "ДОМН",
"forms": [
"домна"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "домнапечь",
"comment": "хъазан биунеб печь"
}
]
}
{
"word": "домовитость",
"stress": 6,
"forms": [
"домовитость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъалъул магӏишат лъикӏ хӏалтӏизабизе, бачине лъай, бажари"
}
]
}
{
"word": "домовитый",
"stress": 6,
"forms": [
"домовитый",
"домовитая",
"домовитое"
],
"senses": [
{
"text": "рукъалъул магӏишат лъикӏ хӏалтӏизабизе, гӏуцӏизе, бачине лъалев"
}
]
}
{
"word": "домовладелец",
"stress": 9,
"forms": [
"домовладелец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъзабазул бетӏергьан"
}
]
}
{
"word": "домовладелица",
"stress": 9,
"forms": [
"домовладелица"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъзабазул бетӏергьанай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "домовладельческий",
"stress": 9,
"forms": [
"домовладельческий",
"домовладельческая",
"домовладельческое"
],
"senses": [
{
"text": "рукъзабазул бетӏергьанлъиялъул(аб)"
}
]
}
{
"word": "домовладение",
"stress": 9,
"forms": [
"домовладение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъзабазул бетӏергьанлъи",
"precomment": "владение домом",
"comment": "бетӏергьанлъи гьаби"
},
{
"text": "рукъ, мина",
"precomment": "дом",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
}
]
}
{
"word": "домоводство",
"stress": 6,
"stem": "ДОМОВОДСТВ",
"forms": [
"домоводство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъалъул магӏишат нухда бачин, рукъалъул магӏишаталъе тадбир гьаби",
"examples": [
{
"ru": "курсы домоводства",
"av": "рукъалъул магӏишат гьабизе малъулел курсал"
}
]
}
]
}
{
"word": "домовой",
"stress": 6,
"forms": [
"домовой"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хъегӏело, садрахан",
"labels": [
"фольклор"
]
}
]
}
{
"word": "домовый",
"stress": 4,
"stem": "ДОМОВ",
"forms": [
"домовый",
"домовая",
"домовое"
],
"senses": [
{
"text": "рукъалъул, рукъзабазул",
"examples": [
{
"ru": "домовая книга",
"av": "рукъалъул даптар (гӏадамал хъвараб даптар)"
}
]
}
]
}
{
"word": "домогательство",
"stress": 6,
"stem": "ДОМОГАТЕЛЬСТВ",
"forms": [
"домогательство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад чӏун, бизара гьабун, гьардей, щибниги щвезе жигар бахъи, нахъаса вичӏунгутӏи",
"examples": [
{
"ru": "поддерживать чьи-либо домогательства",
"av": "лъилниги тӏад чӏараб гьардеялъул рахъ кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "домогаться",
"stress": 6,
"forms": [
"домогаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад чӏун, бизара гьабун, гьардезе, нахъаса вичӏунгутӏизе",
"precomment": "чего",
"examples": [
{
"ru": "домогаться согласия",
"av": "тӏаса вичӏичӏого, разилъи гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "домой",
"stress": 4,
"forms": [
"домой"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "рокъобе",
"examples": [
{
"ru": "мне пора домой",
"av": "дие рокъове ине заман щвана"
}
]
},
{
"text": "ватӏаналде",
"precomment": "в родные места"
}
]
}
{
"word": "домолачивать",
"stress": 6,
"forms": [
"домолачивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "домолотить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "домолотить",
"stress": 8,
"forms": [
"домолотить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лал тӏамун, лъугӏизабизе, лали лъугӏизабизе",
"precomment": "что"
}
]
}
{
"word": "домонополистический",
"stress": 13,
"forms": [
"домонополистический",
"домонополистическая",
"домонополистическое"
],
"senses": [
{
"text": "монополиялда цебе букӏараб, монополиялда цебеккунисеб"
}
]
}
{
"word": "доморощенный",
"stress": 6,
"stem": "ДОМОРОЩЕНН",
"forms": [
"доморощенный",
"доморощенная",
"доморощенное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатаб; нахъе ккараб",
"examples": [
{
"ru": "доморощенные лошади",
"av": "гӏадатиял (тайпадулал гурел) чуял"
}
]
},
{
"text": "рокъоб гӏезабураб",
"labels": [
"в переносном значении",
"в ироническом смысле"
],
"examples": [
{
"ru": "доморощенный поэт",
"av": "рокъов гӏурав (лъугьинчӏев) поэт (шагӏир)"
}
]
}
]
}
{
"word": "домосед",
"stress": 6,
"forms": [
"домосед"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏиве вахъунарев, хьвадизе бокьуларев чи, кӏалалъкӏус, рахъухъирщ"
}
]
}
{
"word": "домоседка",
"stress": 6,
"forms": [
"домоседка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏие яхъунарей, хьвадизе бокьурарей гӏадан, кӏалалъкӏус, рахъухъирщ"
}
]
}
{
"word": "домостроение",
"stress": 9,
"forms": [
"домостроение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъзал рай"
},
{
"text": "рарал рукъзал"
}
]
}
{
"word": "домостроительный",
"stress": 9,
"forms": [
"домостроительный",
"домостроительная",
"домостроительное"
],
"senses": [
{
"text": "рукъзал ралеб",
"examples": [
{
"ru": "домостроительный комбинат",
"av": "рукъзал ралеб комбинат"
}
]
}
]
}
{
"word": "домостроительство",
"stress": 9,
"forms": [
"домостроительство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъзал рай"
}
]
}
{
"word": "домотканый",
"stress": 7,
"stem": "ДОМОТКАН",
"forms": [
"домотканый",
"домотканая",
"домотканое"
],
"senses": [
{
"text": "рокъоб бессараб",
"examples": [
{
"ru": "домотканое полотно",
"av": "рокъоб бессараб хӏебет"
}
]
}
]
}
{
"word": "домоуправление",
"stress": 11,
"forms": [
"домоуправление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "домоуправление",
"comment": "рукъзабазул тадбир гьабулеб идара"
}
]
}
{
"word": "домохозяин",
"stress": 8,
"forms": [
"домохозяин"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъзабазул бетӏергьан"
}
]
}
{
"word": "домохозяйка",
"stress": 8,
"forms": [
"домохозяйка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "рукъзабазул бетӏергьан"
},
{
"text": "хӏалтӏуде унарей, рокъоса гӏебеде рукъ-бакӏалъул хӏалтӏиги гьабун йикӏуней гӏадан"
}
]
}
{
"word": "домочадцы",
"stress": 6,
"stem": "ДОМОЧАД",
"forms": [
"домочадцы",
"домочадец"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "рокъосел",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
}
]
}
{
"word": "домра",
"stress": 2,
"forms": [
"домра"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "домра",
"comment": "казахазул тӏамур",
"labels": [
"музыка"
]
}
]
}
{
"word": "домработница",
"stress": 7,
"forms": [
"домработница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "домработница",
"comment": "мухьдахъ чияр рокъоб хӏалтӏи гьабулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "домчать",
"stress": 5,
"stem": "ДОМЧА",
"forms": [
"домчать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хехго щвезавизе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "сунданиги рекӏинавун",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "лошади в один миг домчали нас до станции",
"av": "чуяз цо лахӏзаталде ниж станциялде щвезаруна"
}
]
}
]
}
{
"word": "домчаться",
"stress": 5,
"forms": [
"домчаться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "хех щвезе, дурун тӏаде щвезе",
"comment": "сунданиги рекӏун",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "мы домчались до станции в десять минут",
"av": "анцӏго минуталде ниж станциялде щвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "домывать",
"stress": 6,
"forms": [
"домывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "домыть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "домысел",
"stress": 2,
"forms": [
"домысел"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏ гьечӏеб ракӏалдеккей"
},
{
"text": "хӏужжа гьечӏого, гьадин батилилан гьабулеб хӏукму, пикру"
}
]
}
{
"word": "домыть",
"stress": 4,
"forms": [
"домыть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги жо чурун бахъинабизе",
"precomment": "кого-что"
}
]
}