{
"word": "изваяние",
"stress": 5,
"forms": [
"изваяние"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "скульптурияб сурат, статуя",
"comment": "хӏатӏул яги ганчӏил гьабураб скульптурияб сурат"
}
]
}
{
"word": "изваять",
"stress": 5,
"forms": [
"изваять"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "статуя гьабизе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "хӏалтӏул яги ганчӏил скульптурияб сурат гьабизе"
}
]
}
{
"word": "изведать",
"stress": 4,
"forms": [
"изведать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бихьизе, лъазе, жиндаго бихьун, лъазе",
"precomment": "что, чего",
"examples": [
{
"ru": "изведать горя",
"av": "къварилъи лъазе"
},
{
"ru": "изведать счастье",
"av": "талихӏ, жиндаго бихьун, лъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "изведывать",
"stress": 4,
"forms": [
"изведывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "изведать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "изверг",
"stress": 1,
"forms": [
"изверг"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "зулмучи, гӏасияв (жанаварав, балканахарав) чи",
"precomment": "жестокий человек"
}
]
}
{
"word": "извергать(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"извергать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "извергнуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "извергнуть",
"stress": 4,
"forms": [
"извергнуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибе рехизе",
"precomment": "что, выбросить из себя",
"comment": "жиндаго жаниса",
"examples": [
{
"ru": "извергнуть лаву",
"av": "лава къватӏибе рехизе",
"comment": "вулканалъ"
}
]
},
{
"text": "гьоркьоса вачахъизе",
"precomment": "кого, изгнать",
"examples": [
{
"ru": "извергнуть из своей среды",
"av": "жидедаго гьоркьоса вачахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "извергнуться",
"stress": 4,
"forms": [
"извергнуться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибе рехун бачӏине, жанисан къватӏибе бурун бачӏине",
"precomment": "о вулкане",
"comment": "вулкан"
}
]
}
{
"word": "извержение",
"stress": 7,
"forms": [
"извержение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибе рехи",
"precomment": "по глаголу извергнуть",
"comment": "лава"
},
{
"text": "къватӏибе бурун бачӏин",
"precomment": "по глаголу извергнуться",
"comment": "лава"
}
]
}
{
"word": "извериться",
"stress": 4,
"forms": [
"извериться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "божи хвезе, божунгутӏизе",
"precomment": "в ком-чем",
"examples": [
{
"ru": "извериться в друзьях",
"av": "гьалмагъзабазда божи хвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "извернуться",
"stress": 7,
"forms": [
"извернуться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тириго, лебалго гьоркьоса ворчӏизе"
},
{
"text": "нух (рес) батизе",
"precomment": "найти выход",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "извернуться при ответе",
"av": "виххичӏого, лебалго жаваб кьезе, жаваб кьун бажаризе (кӏвезе), абизе рагӏи батизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "извести",
"stress": 7,
"forms": [
"извести"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "харж гьабун, тӏагӏинабизе",
"precomment": "что, израсходовать",
"comment": "лъугӏизабизе",
"examples": [
{
"ru": "извести всю бумагу",
"av": "кинабго кагъат харж гьабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏагӏинабизе",
"precomment": "кого-что, уничтожить",
"examples": [
{
"ru": "извести комаров",
"av": "кӏкӏара"
}
]
}
]
}
{
"word": "известие",
"stress": 4,
"stem": "ИЗВЕСТИ",
"forms": [
"известие"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "лъазаби, баян, хабар",
"examples": [
{
"ru": "от него давно не было известий",
"av": "досул цебегоялдаса хабар гьечӏо"
}
]
},
{
"text": "известия",
"precomment": "периодическое издание",
"labels": [
"множественное число"
],
"examples": [
{
"ru": "Известия Академии Наук",
"av": "ГӀелмабазул Академиялъул известиял"
}
]
}
]
}
{
"word": "известись",
"stress": 7,
"forms": [
"известись"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бизарлъизе, хӏал дагьлъизе, чара хвезе",
"precomment": "измучиться",
"examples": [
{
"ru": "известись от горя",
"av": "ургъелалъ чара хвезе"
}
]
},
{
"text": "тӏагӏине",
"precomment": "перестать существовать"
}
]
}
{
"word": "известить",
"stress": 7,
"stem": "ИЗВЕСТИ",
"forms": [
"известить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъазабизе, бицине, хабар щвезабизе, ругьел базе",
"precomment": "кого-что о чем",
"examples": [
{
"ru": "он никого не известил о своём приезде",
"av": "жив вачӏиналъул хӏакъалъулъ дос лъиданиги лъазабичӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "известковый",
"stress": 8,
"forms": [
"известковый",
"известковая",
"известковое"
],
"senses": [
{
"text": "гачил, гач гъорлъ бугеб",
"examples": [
{
"ru": "известковый раствор",
"av": "гачил раствор",
"comment": "билъен"
}
]
}
]
}
{
"word": "известно",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"известно"
],
"senses": [
{
"text": "лъалеб (баянаб) жо буго",
"labels": [
"в значении сказуемого",
"безличное употребление"
],
"examples": [
{
"ru": "мне известно, что он здесь",
"av": "дида лъала дов гьанив вукӏин"
},
{
"ru": "насколько мне известно",
"av": "дида лъавухъе"
}
]
},
{
"text": "лъала, узухъда",
"labels": [
"в значении вводного слова"
],
"examples": [
{
"ru": "известно, с ним не сговоришься",
"av": "узухъда, досулгун рагӏи данде ккезабизе кӏвеларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "известность",
"stress": 4,
"forms": [
"известность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "машгьурлъи, цӏар ин"
},
{
"text": "лъиданиги лъазабизе, лъиениги баян гьабизе",
"precomment": "поставить кого-л. в известность"
}
]
}
{
"word": "известный",
"stress": 4,
"stem": "ИЗВЕСТН",
"forms": [
"известный",
"известная",
"известное"
],
"senses": [
{
"text": "лъалеб",
"precomment": "знакомый",
"examples": [
{
"ru": "известный факт",
"av": "лъалеб хӏужжа, лъалеб жо"
},
{
"ru": "всем известное дело",
"av": "киназдаго лъалеб иш"
}
]
},
{
"text": "машгьураб, цӏар араб",
"precomment": "знаменитый",
"comment": "рагӏараб",
"examples": [
{
"ru": "быть известным",
"av": "машгьуравлъун вукӏине"
},
{
"ru": "известный писатель",
"av": "машгьурав хъвадарухъан"
}
]
},
{
"text": "цо чӏараб",
"precomment": "определенный",
"examples": [
{
"ru": "известное количество",
"av": "цо чӏараб къадар"
}
]
},
{
"text": "цо дагьаб; цо лъалеб",
"precomment": "некоторый",
"examples": [
{
"ru": "до известной степени",
"av": "цо лъалеб даражаялъ"
},
{
"ru": "в известных случаях",
"av": "цо-цо нухалъ"
}
]
},
{
"text": "лъалеб",
"precomment": "в значении существительного: известное",
"comment": "рикӏкӏен",
"labels": [
"математика"
]
}
]
}
{
"word": "известняк",
"stress": 8,
"forms": [
"известняк"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гачигамачӏ; гачгьецӏо; хъахӏгьецӏо",
"examples": [
{
"ru": "грубый известняк",
"av": "хъачӏаб гачгьецӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "известняковый",
"stress": 10,
"stem": "ИЗВЕСТНЯКОВ",
"forms": [
"известняковый",
"известняковая",
"известняковое"
],
"senses": [
{
"text": "гачгьецӏоялъул; хъахӏгьецӏоялъул; гачиганчӏил",
"examples": [
{
"ru": "известняковые горы",
"av": "гачиганчӏил (гачигьецӏоялъул, хъахӏгьецӏоялъул) мугӏрул"
}
]
}
]
}
{
"word": "известь",
"stress": 1,
"forms": [
"известь"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гач",
"examples": [
{
"ru": "гашёная известь",
"av": "билъараб гач"
},
{
"ru": "негашёная известь",
"av": "билъичӏеб гач"
},
{
"ru": "белить известью",
"av": "гачица хъахӏ гьабизе",
"comment": "бохьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "изветшалый",
"stress": 7,
"forms": [
"изветшалый",
"изветшалая",
"изветшалое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан чӏемегӏлъараб; хохораб; басралъараб"
}
]
}
{
"word": "изветшать",
"stress": 7,
"stem": "ИЗВЕТША",
"forms": [
"изветшать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан чӏемегӏлъизе; хохозе; басралъизе",
"examples": [
{
"ru": "одежда изветшала",
"av": "ретӏел хохон буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "извечный",
"stress": 4,
"stem": "ИЗВЕЧН",
"forms": [
"извечный",
"извечная",
"извечное"
],
"senses": [
{
"text": "даимаб, абадияб, кидагосеб",
"examples": [
{
"ru": "извечное чувство любви к родине",
"av": "ватӏаналде даимаб рокьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "извещать",
"stress": 6,
"forms": [
"извещать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "известить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "извещение",
"stress": 6,
"forms": [
"извещение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "лъазаби",
"comment": "по глаголу известить",
"examples": [
{
"ru": "заблаговременное извещение всех",
"av": "ригьдаго киназдаго лъазаби"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "лъазаби, извещение",
"precomment": "письменное сообщение"
}
]
}
{
"word": "извёртываться",
"forms": [
"извёртываться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "извернуться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "извёстка",
"stem": "ИЗВЁСТК",
"forms": [
"извёстка"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "билъараб гач, гач",
"examples": [
{
"ru": "стены выбелены извёсткой",
"av": "къадал гачалъ хъахӏ гьарун руго",
"comment": "рохьун руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "извиваться",
"stress": 6,
"forms": [
"извиваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏичӏ-кӏичӏун ине",
"precomment": "о реке, дороге"
},
{
"text": "чӏучӏадахъдизе",
"precomment": "от боли",
"comment": "цӏакъ унтиялъ"
}
]
}
{
"word": "извилина",
"stress": 4,
"stem": "ИЗВИЛИН",
"forms": [
"извилина"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "свери, кӏичӏи; букӏкӏен",
"examples": [
{
"ru": "извилины реки",
"av": "гӏурул свераби"
},
{
"ru": "извилины мозга",
"av": "гӏадалзул нахул рукӏкӏалаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "извилистый",
"stress": 4,
"stem": "ИЗВИЛИСТ",
"forms": [
"извилистый",
"извилистая",
"извилистое"
],
"senses": [
{
"text": "кӏичӏ-кӏичӏараб, свераби ругеб",
"examples": [
{
"ru": "извилистая дорога",
"av": "кӏичӏ-кӏичӏараб (свераби ругеб) нух"
}
]
}
]
}
{
"word": "извинение",
"stress": 6,
"stem": "ИЗВИНЕНИ",
"forms": [
"извинение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса лъугьин",
"comment": "по глаголу извиниться",
"examples": [
{
"ru": "просить извинения",
"av": "тӏаса лъугьаян гьаризе"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "гӏайиб бацӏцӏин; ритӏухъ гьави",
"precomment": "оправдание",
"examples": [
{
"ru": "неосведомлённость не может служить извинением",
"av": "лъангутӏиялъ гӏайиб бацӏцӏунаро"
}
]
}
]
}
{
"word": "извинительный",
"stress": 6,
"stem": "ИЗВИНИТЕЛЬН",
"forms": [
"извинительный",
"извинительная",
"извинительное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса лъугьине бегьулеб",
"precomment": "простительный",
"examples": [
{
"ru": "извинительная ошибка",
"av": "тӏаса лъугьине бегьулеб гъалатӏ"
}
]
},
{
"text": "тӏаса лъугьаян гьарараб; гӏайиб бацӏцӏун бугеб",
"precomment": "оправдательный",
"examples": [
{
"ru": "извинительное письмо",
"av": "тӏаса лъугьаян гьарараб кагъат"
}
]
}
]
}
{
"word": "извинить",
"stress": 6,
"stem": "ИЗВИНИ",
"forms": [
"извинить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса лъугьине",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "извините меня!",
"av": "тӏаса лъугьа дидаса!"
},
{
"ru": "извините, что я вас перебиваю",
"av": "дица мун гьоркьов къотӏизавиялда тӏаса лъугьа"
},
{
"ru": "ну уж извините!",
"av": "гӏайиб гьабуге! гьеб гьедин гуро бугеб!"
}
]
}
]
}
{
"word": "извиниться",
"stress": 6,
"forms": [
"извиниться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса лъугьаян гьаризе",
"examples": [
{
"ru": "извиниться за опоздание",
"av": "кватӏиялда (кӏватӏиялъе гӏоло) тӏаса лъугьаян гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "извинять(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"извинять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "извинить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "извлекать",
"stress": 7,
"forms": [
"извлекать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "извлечь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "извлекаться",
"stress": 7,
"forms": [
"извлекаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибе бахъун бачӏине",
"examples": [
{
"ru": "шашка легко извлекается из ножен",
"av": "хвалчен лъалиниса бигьаго бахъун бачӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "извлечение",
"stress": 7,
"forms": [
"извлечение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибе бахъи, бахъи",
"comment": "по глаголу извлечь",
"examples": [
{
"ru": "извлечение пули из тела",
"av": "чорхолъа гулла къватӏибе бахъи"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "выписка",
"precomment": "выдержка, выписка",
"comment": "тексталдаса босараб кесек",
"examples": [
{
"ru": "извлечение из газеты",
"av": "газеталдаса босараб выписка"
}
]
},
{
"text": "корень бахъи, корень бати",
"precomment": "извлечение корня",
"labels": [
"математика"
]
}
]
}
{
"word": "извлечь",
"stress": 5,
"forms": [
"извлечь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибе бахъизе",
"precomment": "кого-что из кого-чего, вынуть",
"examples": [
{
"ru": "извлечь осколок из раны",
"av": "ругъналъа (гӏарададул) гуллил кесек къватӏибе бахъизе"
}
]
},
{
"text": "кисаниги босизе",
"precomment": "что из чего",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "извлечь из архива новые материалы",
"av": "архивалдаса цӏиял материалал росизе"
}
]
},
{
"text": "корень бахъизе",
"precomment": "извлечь корень",
"labels": [
"математика"
]
}
]
}
{
"word": "извне",
"stress": 5,
"forms": [
"извне"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏисан",
"examples": [
{
"ru": "помощь извне",
"av": "къватӏисан кумек"
}
]
}
]
}
{
"word": "изводить(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"изводить(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "извести",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "извозчик",
"stress": 4,
"forms": [
"извозчик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гьокочи, файтончи",
"examples": [
{
"ru": "ломовой извозчик",
"av": "къайи баччулев гьокочи"
},
{
"ru": "легковой извозчик",
"av": "гӏадамал раччулев гьокочи",
"comment": "фаэтончи"
}
]
},
{
"text": "мухьдахъ ккураб экипаж",
"precomment": "экипаж",
"comment": "фаэтонги фаэтончиги",
"examples": [
{
"ru": "ехать на извозчике",
"av": "мухьдахъ ккураб экипажалда (фаэтоналда) рекӏун ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "изволить",
"stress": 4,
"forms": [
"изволить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "разилъизе, бокьизе, рекӏее бокьизе, лъикӏ бихьизе",
"precomment": "чего и с неопределённой формой глагола; соблаговолить",
"examples": [
{
"ru": "он не изволил есть",
"av": "досие кваназе бокьичӏо"
},
{
"ru": "извольте",
"av": "лъикӏ, лъикӏха, лъикӏ буго",
"comment": "ладно, хорошо"
},
{
"ru": "извольте",
"av": "гьарула, дала кьегийин",
"comment": "пожалуйста"
}
]
},
{
"text": "щиб бугеб къваригӏараб жо?",
"precomment": "чего изволите?",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
}
]
}
{
"word": "изворачиваться",
"stress": 6,
"forms": [
"изворачиваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "извернуться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "изворотливость",
"stress": 6,
"forms": [
"изворотливость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тулаклъи, бажари, тирилъи, лебаллъи",
"precomment": "ловкость"
},
{
"text": "цӏодорлъи, виххунгутӏи, хехго рекӏеда вати",
"precomment": "находчивость"
}
]
}
{
"word": "изворотливый",
"stress": 6,
"forms": [
"изворотливый",
"изворотливая",
"изворотливое"
],
"senses": [
{
"text": "тулакав, тирияв, лебалав, бажари бугев",
"precomment": "ловкий",
"examples": [
{
"ru": "изворотливый человек",
"av": "лебалав (тирияв, бажари бугев) чи"
}
]
},
{
"text": "цӏодорав, виххуларев, хехго рекӏеда ватулев",
"precomment": "находчивый"
}
]
}
{
"word": "извратить",
"stress": 7,
"forms": [
"извратить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна хисизабизе (мекъса сверизабизе)",
"precomment": "кого-что, исказить",
"examples": [
{
"ru": "извратить смысл слов",
"av": "рагӏабазул магӏна мекъса сверизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "извращать",
"stress": 7,
"forms": [
"извращать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "извратить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "извращение",
"stress": 7,
"forms": [
"извращение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна хисизаби",
"precomment": "по гл. извратить",
"comment": "мекъса сверизаби"
},
{
"text": "пучлъи",
"precomment": "ненормальность"
}
]
}
{
"word": "извращённость",
"forms": [
"извращённость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "мекъса сверизаби",
"precomment": "искаженность",
"examples": [
{
"ru": "извращённость фразы",
"av": "каламалъул магӏна мекъса сверизаби"
}
]
},
{
"text": "тӏабигӏияб гуреб букӏин",
"precomment": "противоестественность"
}
]
}
{
"word": "извращённый",
"forms": [
"извращённый",
"извращённая",
"извращённое"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна хисизабураб",
"precomment": "искаженный",
"comment": "мекъса сверизабураб",
"examples": [
{
"ru": "извращённый текст",
"av": "магӏна хисизабураб (мекъса сверизабураб) текст"
}
]
},
{
"text": "тӏабигӏияб гуреб",
"precomment": "противоестественный"
}
]
}