{
"word": "идти",
"stress": 4,
"forms": [
"идти"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ине, вилъине",
"examples": [
{
"ru": "идти быстро",
"av": "хехго ине (вилълъине)"
},
{
"ru": "идти медленно",
"av": "гьаругьинан ине (вилълъине)"
},
{
"ru": "идти пешком",
"av": "лъелго ине (вилълъине)"
},
{
"ru": "идти в атаку",
"av": "гьужумалъ ине"
},
{
"ru": "идти на охоту",
"av": "чанаве ине"
},
{
"ru": "идти лесом",
"av": "рохьосан ине"
},
{
"ru": "идти в гости",
"av": "гьоболлъухъ ине"
},
{
"ru": "лошадь идёт шагом",
"av": "чу билълъун унеб буго"
}
]
},
{
"text": "къватӏибе бахъине, бахъине",
"precomment": "об отправлении поезда и т. п.",
"examples": [
{
"ru": "поезд идёт в пять часов",
"av": "поезд къватӏибе бахъуна (уна) сагӏат щугоялда"
}
]
},
{
"text": "ине, … заман (къо, сагӏат, моцӏ ва ц.) базе",
"examples": [
{
"ru": "посылка из Москвы в Ленинград идёт три дня",
"av": "Москваялдаса Ленинградалде посылка щвезе лъабго къо бала, Москваялдаса Ленинградалде посылка лъабго къоялъ уна"
}
]
},
{
"text": "ине, букӏине",
"precomment": "пролегать",
"examples": [
{
"ru": "дорога идёт лесом",
"av": "нух рохьосан буго, нух рохьосан унеб буго"
}
]
},
{
"text": "бачӏине",
"precomment": "приближаться",
"labels": [
"в прямом и переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "поезд идёт!",
"av": "поезд бачӏунеб буго!"
},
{
"ru": "весна идёт!",
"av": "их бачӏунеб буго!"
}
]
},
{
"text": "чвахизе, ине",
"precomment": "течь",
"examples": [
{
"ru": "вода хорошо идёт",
"av": "лъим лъикӏ чвахулеб (унеб) буго"
}
]
},
{
"text": "жаниб къазе, къан ине",
"precomment": "входить, влезать",
"examples": [
{
"ru": "гвоздь легко идёт в доску",
"av": "хъорщолъе магӏ бигьаго къан унеб буго"
}
]
},
{
"text": "бачӏине, тӏибитӏизе",
"precomment": "распространяться",
"examples": [
{
"ru": "из трубы идёт дым",
"av": "тӏалаялъусан кӏкӏуй бачӏунеб буго"
},
{
"ru": "от цветов идёт приятный запах",
"av": "тӏугьдуздасан лъикӏаб махӏ тӏибитӏулеб (бачӏунеб) буго"
}
]
},
{
"text": "кивениги лъугьине",
"precomment": "поступать куда-либо",
"examples": [
{
"ru": "идти в университет",
"av": "университеталде лъугьине"
}
]
},
{
"text": "ине",
"precomment": "о времени",
"examples": [
{
"ru": "идут дни, недели",
"av": "къоял, анкьал унел руго"
},
{
"ru": "шёл седьмой час",
"av": "анкьабилеб сагӏат унеб букӏана"
},
{
"ru": "время идёт быстро",
"av": "заман хехго унеб буго"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏизе",
"precomment": "о механизмах",
"examples": [
{
"ru": "часы идут точно",
"av": "сагӏат битӏун хӏалтӏулеб буго"
}
]
},
{
"text": "базе",
"precomment": "об осадках",
"examples": [
{
"ru": "идёт снег",
"av": "гӏазу балеб буго"
},
{
"ru": "вчера шёл дождь",
"av": "сон цӏад балеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "букӏине, унеб букӏине",
"examples": [
{
"ru": "сегодня в театре идёт новая пьеса",
"av": "жакъа театралда цӏияб пьеса унеб буго"
}
]
},
{
"text": "ине, ход гьабизе",
"precomment": "делать ход в игре",
"examples": [
{
"ru": "вам идти",
"av": "мун ине ккола, ход дуца гьабизе ккола"
},
{
"ru": "идти с козыря",
"av": "оменалдасан ине",
"comment": "карт."
},
{
"ru": "идти ферзем",
"av": "ферзалдалъун (ферзалдасан) ине (ход гьабизе)",
"comment": "шахм."
}
]
},
{
"text": "ине, къваригӏине",
"precomment": "безлично (требоваться)",
"examples": [
{
"ru": "на это платье идёт много материала",
"av": "гьаб гурдеялъе гӏемер ххам уна (къваригӏуна)"
}
]
},
{
"text": "рекъезе, рекъон ккезе",
"precomment": "подходить",
"examples": [
{
"ru": "этот костюм ему идёт",
"av": "гьаб (гьеб) костюм досда рекъолеб буго"
}
]
},
{
"text": "бачӏине, босун бачӏине",
"precomment": "доставляться",
"examples": [
{
"ru": "чай идёт с Кавказа",
"av": "чай Кавказалдаса бачӏуна"
}
]
},
{
"text": "тезе, кьезе, тӏамизе",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "идти на риск",
"av": "таваккал тӏамизе"
},
{
"ru": "идти на уступки",
"av": "нух (бакӏ ва ц.) кьезе (тезе)"
}
]
},
{
"text": "унел (гьарулел) рукӏине",
"precomment": "иметь место, происходить",
"examples": [
{
"ru": "между этими странами идут переговоры",
"av": "гьел пачалихъазда гьоркьор гара-чӏвариял унел (гьарулел) руго"
}
]
},
{
"examples": [
{
"ru": "идёт!",
"av": "лъикӏ бугоха! бегьулаха!"
},
{
"ru": "идти впрок",
"av": "хайиралъе, пайдаялъе ине; пайда бахине"
},
{
"ru": "идти вразрез",
"av": "разилъунгутӏизе, данде чӏезе"
},
{
"ru": "идти в рост",
"av": "кӏудияб гӏезе лъугьине",
"comment": "о растениях"
},
{
"ru": "идти в ногу со временем",
"av": "заманалда рекъон хьвадизе, нахъе ккезе чӏунгутӏизе"
},
{
"ru": "идти замуж",
"av": "росасе ине"
},
{
"ru": "идти ко дну",
"av": "гъанкъизе, тӏинде ине",
"comment": "о судне"
},
{
"ru": "идти на подпись",
"av": "гъолбас гьабизе ине"
},
{
"ru": "идти на посадку",
"av": "рещтӏине",
"comment": "о самолете и т. п."
},
{
"ru": "идти под суд",
"av": "судалде ккезе"
},
{
"ru": "идти своим чередом",
"av": "жиндирго къагӏидаялда ине"
},
{
"ru": "дальше идти некуда",
"av": "тӏокӏаб ине бакӏ гьечӏо"
},
{
"ru": "дела идут как по маслу",
"av": "иш лъикӏ, нахулъан гӏадин, унеб буго"
},
{
"ru": "дела идут к концу",
"av": "иш ахиралде щолеб буго"
},
{
"ru": "дело идёт на лад",
"av": "иш битӏа-бишун унеб буго"
},
{
"ru": "не идёт из головы",
"av": "ракӏалдаса (ботӏролъа) унеб гьечӏо"
},
{
"ru": "речь идёт о поездке",
"av": "сапаралъул хӏакъалъулъ бицунеб буго"
}
]
}
]
}