←

sources.avar.me / ru-av

идт

1 статей

→
Оглавление страницы (1)

идти

сообщить о неточности
{
  "word": "идти",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "идти"
  ],
  "labels": [
    "несовершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ине, вилъине",
      "examples": [
        {
          "ru": "идти быстро",
          "av": "хехго ине (вилълъине)"
        },
        {
          "ru": "идти медленно",
          "av": "гьаругьинан ине (вилълъине)"
        },
        {
          "ru": "идти пешком",
          "av": "лъелго ине (вилълъине)"
        },
        {
          "ru": "идти в атаку",
          "av": "гьужумалъ ине"
        },
        {
          "ru": "идти на охоту",
          "av": "чанаве ине"
        },
        {
          "ru": "идти лесом",
          "av": "рохьосан ине"
        },
        {
          "ru": "идти в гости",
          "av": "гьоболлъухъ ине"
        },
        {
          "ru": "лошадь идёт шагом",
          "av": "чу билълъун унеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "къватӏибе бахъине, бахъине",
      "precomment": "об отправлении поезда и т. п.",
      "examples": [
        {
          "ru": "поезд идёт в пять часов",
          "av": "поезд къватӏибе бахъуна (уна) сагӏат щугоялда"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ине, … заман (къо, сагӏат, моцӏ ва ц.) базе",
      "examples": [
        {
          "ru": "посылка из Москвы в Ленинград идёт три дня",
          "av": "Москваялдаса Ленинградалде посылка щвезе лъабго къо бала, Москваялдаса Ленинградалде посылка лъабго къоялъ уна"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ине, букӏине",
      "precomment": "пролегать",
      "examples": [
        {
          "ru": "дорога идёт лесом",
          "av": "нух рохьосан буго, нух рохьосан унеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бачӏине",
      "precomment": "приближаться",
      "labels": [
        "в прямом и переносном значении"
      ],
      "examples": [
        {
          "ru": "поезд идёт!",
          "av": "поезд бачӏунеб буго!"
        },
        {
          "ru": "весна идёт!",
          "av": "их бачӏунеб буго!"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "чвахизе, ине",
      "precomment": "течь",
      "examples": [
        {
          "ru": "вода хорошо идёт",
          "av": "лъим лъикӏ чвахулеб (унеб) буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "жаниб къазе, къан ине",
      "precomment": "входить, влезать",
      "examples": [
        {
          "ru": "гвоздь легко идёт в доску",
          "av": "хъорщолъе магӏ бигьаго къан унеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бачӏине, тӏибитӏизе",
      "precomment": "распространяться",
      "examples": [
        {
          "ru": "из трубы идёт дым",
          "av": "тӏалаялъусан кӏкӏуй бачӏунеб буго"
        },
        {
          "ru": "от цветов идёт приятный запах",
          "av": "тӏугьдуздасан лъикӏаб махӏ тӏибитӏулеб (бачӏунеб) буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кивениги лъугьине",
      "precomment": "поступать куда-либо",
      "examples": [
        {
          "ru": "идти в университет",
          "av": "университеталде лъугьине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ине",
      "precomment": "о времени",
      "examples": [
        {
          "ru": "идут дни, недели",
          "av": "къоял, анкьал унел руго"
        },
        {
          "ru": "шёл седьмой час",
          "av": "анкьабилеб сагӏат унеб букӏана"
        },
        {
          "ru": "время идёт быстро",
          "av": "заман хехго унеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хӏалтӏизе",
      "precomment": "о механизмах",
      "examples": [
        {
          "ru": "часы идут точно",
          "av": "сагӏат битӏун хӏалтӏулеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "базе",
      "precomment": "об осадках",
      "examples": [
        {
          "ru": "идёт снег",
          "av": "гӏазу балеб буго"
        },
        {
          "ru": "вчера шёл дождь",
          "av": "сон цӏад балеб букӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "букӏине, унеб букӏине",
      "examples": [
        {
          "ru": "сегодня в театре идёт новая пьеса",
          "av": "жакъа театралда цӏияб пьеса унеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ине, ход гьабизе",
      "precomment": "делать ход в игре",
      "examples": [
        {
          "ru": "вам идти",
          "av": "мун ине ккола, ход дуца гьабизе ккола"
        },
        {
          "ru": "идти с козыря",
          "av": "оменалдасан ине",
          "comment": "карт."
        },
        {
          "ru": "идти ферзем",
          "av": "ферзалдалъун (ферзалдасан) ине (ход гьабизе)",
          "comment": "шахм."
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ине, къваригӏине",
      "precomment": "безлично (требоваться)",
      "examples": [
        {
          "ru": "на это платье идёт много материала",
          "av": "гьаб гурдеялъе гӏемер ххам уна (къваригӏуна)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "рекъезе, рекъон ккезе",
      "precomment": "подходить",
      "examples": [
        {
          "ru": "этот костюм ему идёт",
          "av": "гьаб (гьеб) костюм досда рекъолеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бачӏине, босун бачӏине",
      "precomment": "доставляться",
      "examples": [
        {
          "ru": "чай идёт с Кавказа",
          "av": "чай Кавказалдаса бачӏуна"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тезе, кьезе, тӏамизе",
      "labels": [
        "в переносном значении"
      ],
      "examples": [
        {
          "ru": "идти на риск",
          "av": "таваккал тӏамизе"
        },
        {
          "ru": "идти на уступки",
          "av": "нух (бакӏ ва ц.) кьезе (тезе)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "унел (гьарулел) рукӏине",
      "precomment": "иметь место, происходить",
      "examples": [
        {
          "ru": "между этими странами идут переговоры",
          "av": "гьел пачалихъазда гьоркьор гара-чӏвариял унел (гьарулел) руго"
        }
      ]
    },
    {
      "examples": [
        {
          "ru": "идёт!",
          "av": "лъикӏ бугоха! бегьулаха!"
        },
        {
          "ru": "идти впрок",
          "av": "хайиралъе, пайдаялъе ине; пайда бахине"
        },
        {
          "ru": "идти вразрез",
          "av": "разилъунгутӏизе, данде чӏезе"
        },
        {
          "ru": "идти в рост",
          "av": "кӏудияб гӏезе лъугьине",
          "comment": "о растениях"
        },
        {
          "ru": "идти в ногу со временем",
          "av": "заманалда рекъон хьвадизе, нахъе ккезе чӏунгутӏизе"
        },
        {
          "ru": "идти замуж",
          "av": "росасе ине"
        },
        {
          "ru": "идти ко дну",
          "av": "гъанкъизе, тӏинде ине",
          "comment": "о судне"
        },
        {
          "ru": "идти на подпись",
          "av": "гъолбас гьабизе ине"
        },
        {
          "ru": "идти на посадку",
          "av": "рещтӏине",
          "comment": "о самолете и т. п."
        },
        {
          "ru": "идти под суд",
          "av": "судалде ккезе"
        },
        {
          "ru": "идти своим чередом",
          "av": "жиндирго къагӏидаялда ине"
        },
        {
          "ru": "дальше идти некуда",
          "av": "тӏокӏаб ине бакӏ гьечӏо"
        },
        {
          "ru": "дела идут как по маслу",
          "av": "иш лъикӏ, нахулъан гӏадин, унеб буго"
        },
        {
          "ru": "дела идут к концу",
          "av": "иш ахиралде щолеб буго"
        },
        {
          "ru": "дело идёт на лад",
          "av": "иш битӏа-бишун унеб буго"
        },
        {
          "ru": "не идёт из головы",
          "av": "ракӏалдаса (ботӏролъа) унеб гьечӏо"
        },
        {
          "ru": "речь идёт о поездке",
          "av": "сапаралъул хӏакъалъулъ бицунеб буго"
        }
      ]
    }
  ]
}