←

sources.avar.me / ru-av

изб

36 статей

→
Оглавление страницы (36)

изба

сообщить о неточности
{
  "word": "изба",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "изба"
  ],
  "labels": [
    "женский род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏулал мина",
      "examples": [
        {
          "ru": "выносить сор из избы",
          "av": "рокъоб ккараб къватӏиб бицине"
        }
      ]
    }
  ]
}

избавитель

сообщить о неточности
{
  "word": "избавитель",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избавитель"
  ],
  "labels": [
    "мужской род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тархъан (хвасар, эркен) гьарулев чи",
      "examples": [
        {
          "ru": "он её избавитель",
          "av": "дов вуго дой хвасар гьаюрав чи"
        }
      ]
    }
  ]
}

избавительница

сообщить о неточности
{
  "word": "избавительница",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избавительница"
  ],
  "labels": [
    "женский род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тархъан (хвасар, эркен) гьарулей гӏадан"
    }
  ]
}

избавить

сообщить о неточности
{
  "word": "избавить",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "избавить"
  ],
  "labels": [
    "совершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тархъан (хвасар, эркен) гьаризе; сундасаниги рорчӏизаризе",
      "precomment": "кого-что от кого-чего",
      "examples": [
        {
          "ru": "избавить от смерти",
          "av": "хвалдаса хвасар гьаризе"
        },
        {
          "ru": "избавить от хлопот",
          "av": "квалквалалдаса (тӏалаб-агъазалдаса) эркен гьаризе"
        },
        {
          "ru": "избавить от опасности",
          "av": "хӏинкъиялдаса хвасар гьаризе"
        },
        {
          "ru": "избавьте меня от него!",
          "av": "эркен гьаве дун досдаса!"
        }
      ]
    }
  ]
}

избавиться

сообщить о неточности
{
  "word": "избавиться",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "избавиться"
  ],
  "labels": [
    "совершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хвасарлъизе, эркенлъизе, тархъанлъизе; сундасаниги, лъидасаниги ворчӏизе",
      "precomment": "от кого-чего",
      "examples": [
        {
          "ru": "избавиться от наказания",
          "av": "тамихӏалдаса ворчӏизе"
        },
        {
          "ru": "избавиться от опасности",
          "av": "хӏинкъиялдаса хвасарлъизе (ворчӏизе)"
        }
      ]
    }
  ]
}

избавление

сообщить о неточности
{
  "word": "избавление",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "избавление"
  ],
  "labels": [
    "средний род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хвасар (эркен, тархъан) гьари; рорчӏизари",
      "precomment": "по глаголу избавить"
    },
    {
      "text": "хвасарлъи, эркенлъи, тархъанлъи, рорчӏи",
      "precomment": "по глаголу избавиться"
    }
  ]
}

избавлять(ся)

сообщить о неточности
{
  "word": "избавлять(ся)",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "избавлять(ся)"
  ],
  "labels": [
    "несовершенный вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "избавить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

избалованность

сообщить о неточности
{
  "word": "избалованность",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избалованность"
  ],
  "labels": [
    "женский род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гогьлъи, гӏанчӏлъи, гогьлъун лъугьин"
    }
  ]
}

избалованный

сообщить о неточности
{
  "word": "избалованный",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избалованный",
    "избалованная",
    "избалованное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гогьлъизабураб; гогьдаризабураб; бокьухъе тараб",
      "examples": [
        {
          "ru": "избалованный ребёнок",
          "av": "гогьлъизабураб (гогьдаризабураб) лъимер"
        }
      ]
    }
  ]
}

избаловать

сообщить о неточности
{
  "word": "избаловать",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "избаловать"
  ],
  "labels": [
    "совершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гогьлъизабизе, гогь гьабизе, бокьухъе тезе",
      "precomment": "кого",
      "examples": [
        {
          "ru": "избаловать ребёнка",
          "av": "лъимер гогьлъизабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

избаловаться

сообщить о неточности
{
  "word": "избаловаться",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "избаловаться"
  ],
  "labels": [
    "совершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гогьлъизе, гӏанчӏлъизе",
      "precomment": "стать избалованным"
    }
  ]
}

избаловывать(ся)

сообщить о неточности
{
  "word": "избаловывать(ся)",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избаловывать(ся)"
  ],
  "labels": [
    "несовершенный вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "избаловать",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

изба-читальня

сообщить о неточности
{
  "word": "изба-читальня",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "изба-читальня"
  ],
  "labels": [
    "женский род",
    "устаревшее слово"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "изба-читальня",
      "comment": "цебе росулъ букӏараб маданиябгун лъайкьеялъул идара"
    }
  ]
}

избегать

сообщить о неточности
{
  "word": "избегать",
  "stress": 6,
  "stem": "ИЗБЕГА",
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "избегать"
  ],
  "labels": [
    "совершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "векерун гӏемерал бакӏазде щвезе",
      "precomment": "что",
      "labels": [
        "разговорное слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "ru": "я избегал весь город",
          "av": "(векерун) тӏубараб шагьар сверана дица"
        }
      ]
    }
  ]
}

избегать

сообщить о неточности
{
  "word": "избегать",
  "stress": 6,
  "stem": "ИЗБЕГА",
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "избегать"
  ],
  "labels": [
    "несовершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "сундасаниги цӏунизе, лъутизе, ворчӏизе",
      "precomment": "кого-чего и с неопределённым наклонением",
      "examples": [
        {
          "ru": "он избегает встречи",
          "av": "дов дандчӏваялдаса лъутулев вуго (лъутула)"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "избежать",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

избегаться

сообщить о неточности
{
  "word": "избегаться",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "избегаться"
  ],
  "labels": [
    "совершенный вид",
    "разговорное слово"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "векерахъдун сваказе",
      "precomment": "утомиться"
    }
  ]
}

избегнуть

сообщить о неточности
{
  "word": "избегнуть",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "избегнуть"
  ],
  "labels": [
    "совершенный вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "избежать",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

избежание

сообщить о неточности
{
  "word": "избежание",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избежание"
  ],
  "labels": [
    "средний род"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "ru": "во избежание",
          "av": "сундасаниги цӏунизелъун, щибниги букӏунгутӏизелъун, биччангутӏизелъун"
        },
        {
          "ru": "во избежание ошибок",
          "av": "гъалатӏаздаса цӏунизелъун, гъалатӏал риччангутӏизелъун"
        },
        {
          "ru": "во избежание неприятностей",
          "av": "лазатбахъиялдаса цӏунизелъун (цӏунизе гӏоло)"
        }
      ]
    }
  ]
}

избежать

сообщить о неточности
{
  "word": "избежать",
  "stress": 6,
  "stem": "ИЗБЕЖА",
  "forms": [
    "избежать"
  ],
  "labels": [
    "совершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цо сундасаниги цӏунизе",
      "precomment": "чего, с неопределённым наклонением (уклониться от чего-либо)",
      "comment": "ворчӏизе",
      "examples": [
        {
          "ru": "я избежал встречи с ним",
          "av": "дун гьевгун дандчӏваялдаса ворчӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хвасарлъизе",
      "precomment": "чего (спастись)"
    }
  ]
}

избивать

сообщить о неточности
{
  "word": "избивать",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избивать"
  ],
  "labels": [
    "несовершенный вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "избить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

избиение

сообщить о неточности
{
  "word": "избиение",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "избиение"
  ],
  "labels": [
    "средний род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рухи, кьаби, ракин, рацӏи, роркьи",
      "precomment": "по глаголу избить"
    },
    {
      "text": "чӏвай-хъвей, гъури",
      "precomment": "убийство",
      "comment": "гӏадамал"
    },
    {
      "text": "тӏасан ккун кьвари, гӏолохъанаб гӏелалдехун гурхӏел-рахӏму гьечӏолъи",
      "precomment": "избиение младенцев",
      "labels": [
        "шутливое слово"
      ]
    }
  ]
}

избиратель

сообщить о неточности
{
  "word": "избиратель",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избиратель"
  ],
  "labels": [
    "мужской род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рищиялъулъ гӏахьаллъулев, рищиялъе ихтияр бугев чи, жинца вищулев"
    }
  ]
}

избирательница

сообщить о неточности
{
  "word": "избирательница",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избирательница"
  ],
  "labels": [
    "женский род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рищиялъулъ гӏахьаллъулей гӏадан, рищиялъе ихтияр бугей гӏадан"
    }
  ]
}

избирательный

сообщить о неточности
{
  "word": "избирательный",
  "stress": 6,
  "stem": "ИЗБИРАТЕЛЬН",
  "forms": [
    "избирательный",
    "избирательная",
    "избирательное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рищиялъул(аб)",
      "examples": [
        {
          "ru": "избирательное право",
          "av": "рищиялъулаб ихтияр"
        },
        {
          "ru": "избирательный участок",
          "av": "рищиялъул участок"
        }
      ]
    }
  ]
}

избирать

сообщить о неточности
{
  "word": "избирать",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избирать"
  ],
  "labels": [
    "несовершенный вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "избрать",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

избитый

сообщить о неточности
{
  "word": "избитый",
  "stress": 4,
  "stem": "ИЗБИТ",
  "forms": [
    "избитый",
    "избитая",
    "избитое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏасан хьвадун, хвезабураб",
      "precomment": "проторённый",
      "examples": [
        {
          "ru": "избитая дорога",
          "av": "тӏасан хьвадун, хвезабураб нух"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏемер рагӏун (бихьун), чӏалгӏараб (чӏамучӏлъараб, бутӏараб)",
      "precomment": "общеизвестный",
      "examples": [
        {
          "ru": "избитое выражение",
          "av": "гӏемер абун (рагӏун), чӏалгӏараб рагӏи (калам)"
        }
      ]
    }
  ]
}

избить

сообщить о неточности
{
  "word": "избить",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "избить"
  ],
  "labels": [
    "совершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бухизе, кьабизе, вакине",
      "precomment": "кого"
    },
    {
      "text": "хвезабизе",
      "precomment": "что, привести в негодность",
      "comment": "нух ва ц.",
      "examples": [
        {
          "ru": "избить дорогу колёсами",
          "av": "гьакибурдуз нух хвезабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

избороздить

сообщить о неточности
{
  "word": "избороздить",
  "stress": 9,
  "stem": "ИЗБОРОЗДИ",
  "forms": [
    "избороздить"
  ],
  "labels": [
    "совершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рахъал (хъитӏал) рахъизе (гьаризе, лъугьинаризе)",
      "precomment": "что, покрыть бороздами, рытвинами",
      "examples": [
        {
          "ru": "плуги избороздили землю",
          "av": "кутназ ракьалда рахъал гьаруна"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "щибниги къотӏун, рахъ-рахъалде ине",
      "precomment": "пересечь в разных направлениях",
      "examples": [
        {
          "ru": "морщины избороздили его лицо",
          "av": "досул гьурмада рукӏкӏалабаз рахъал рахъун рукӏана"
        },
        {
          "ru": "избороздить все моря",
          "av": "киналго ралъадал къотӏун, хьвадизе, ине"
        }
      ]
    }
  ]
}

избрание

сообщить о неточности
{
  "word": "избрание",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "избрание"
  ],
  "labels": [
    "средний род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "вищи",
      "examples": [
        {
          "ru": "избрание депутатов",
          "av": "депутатал рищи"
        }
      ]
    }
  ]
}

избранник

сообщить о неточности
{
  "word": "избранник",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "избранник"
  ],
  "labels": [
    "мужской род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏаса вищарав чи",
      "examples": [
        {
          "ru": "народный избранник",
          "av": "халкъалъ тӏаса вищарав чи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ракӏалъ вищарав",
      "precomment": "о супруге, возлюбленном",
      "comment": "гьудул, рос"
    }
  ]
}

избранница

сообщить о неточности
{
  "word": "избранница",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "избранница"
  ],
  "labels": [
    "женский род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏаса йищарай гӏадан",
      "comment": "гьудул, чӏужу"
    }
  ]
}

избранный

сообщить о неточности
{
  "word": "избранный",
  "stress": 1,
  "stem": "ИЗБРАНН",
  "forms": [
    "избранный",
    "избранная",
    "избранное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏаса бищараб",
      "labels": [
        "в разных значениях"
      ],
      "examples": [
        {
          "ru": "избранные произведения",
          "av": "тӏаса рищарал асарал"
        },
        {
          "ru": "избранный круг людей",
          "av": "тӏаса рищарал гӏадамазул къокъа"
        },
        {
          "ru": "для избранных",
          "av": "тӏаса рищаразе"
        }
      ]
    }
  ]
}

избрать

сообщить о неточности
{
  "word": "избрать",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "избрать"
  ],
  "labels": [
    "совершенный вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏаса бищизе",
      "precomment": "кого-что, предпочесть",
      "examples": [
        {
          "ru": "избрать специальность",
          "av": "махщел тӏаса бищизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "вищизе",
      "precomment": "голосованием",
      "comment": "гьаракь кьун",
      "examples": [
        {
          "ru": "его избрали депутатом",
          "av": "дов депутатлъун вищана"
        }
      ]
    }
  ]
}

избушка

сообщить о неточности
{
  "word": "избушка",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "избушка"
  ],
  "labels": [
    "женский род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏулал гьитӏинаб рукъ"
    }
  ]
}

избыток

сообщить о неточности
{
  "word": "избыток",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "избыток"
  ],
  "labels": [
    "мужской род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏокӏлъи",
      "precomment": "излишек",
      "examples": [
        {
          "ru": "избыток хлеба",
          "av": "чадил тӏокӏ-лъи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гьарзалъи, гӏемерлъи",
      "precomment": "обилие"
    },
    {
      "text": "цӏикӏкӏунги, тӏокӏги, гӏунги тӏокӏ, гьарзаго",
      "precomment": "в избытке, с избытком"
    }
  ]
}

избыточный

сообщить о неточности
{
  "word": "избыточный",
  "stress": 4,
  "stem": "ИЗБЫТОЧН",
  "forms": [
    "избыточный",
    "избыточная",
    "избыточное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьарзаяб, гӏемераб, гӏунги тӏокӏаб, къваригӏунелдаса цӏикӏкӏараб",
      "examples": [
        {
          "ru": "избыточные товары",
          "av": "къваригӏунелдаса цӏикӏкӏараб къайи"
        },
        {
          "ru": "избыточная энергия",
          "av": "къваригӏунелдаса цӏикӏкӏараб энергия"
        },
        {
          "ru": "избыточная влажность",
          "av": "къваригӏунелдаса цӏикӏкӏараб регьел"
        }
      ]
    }
  ]
}