{
"word": "истаптывать",
"stress": 4,
"forms": [
"истаптывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "истоптать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "истасканный",
"stress": 4,
"stem": "ИСТАСКАНН",
"forms": [
"истасканный",
"истасканная",
"истасканное"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер ретӏун, хохораб",
"precomment": "об одежде"
},
{
"text": "тату хварав",
"precomment": "о человеке",
"examples": [
{
"ru": "истасканное лицо",
"av": "тату хвараб, свакараб гьумер"
}
]
}
]
}
{
"word": "истаскать",
"stress": 7,
"forms": [
"истаскать"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "ретӏун хвезабизе, гӏемер ретӏун, хохозабизе, хохозабун бахъине",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "истаскать сапоги",
"av": "гӏемер ретӏун, чакмаби хохозаризе (хвезаризе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "истаскаться",
"stress": 7,
"forms": [
"истаскаться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "хохозе",
"precomment": "об одежде",
"comment": "бихъбихъизе, хвезе",
"examples": [
{
"ru": "пальто истаскалось",
"av": "пальто хохон буго"
}
]
},
{
"text": "тату хвезе",
"precomment": "о человеке",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "истачивать",
"stress": 4,
"forms": [
"истачивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "источить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "истаять",
"stress": 4,
"stem": "ИСТАЯ",
"forms": [
"истаять"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "биун лъугӏизе",
"comment": "бахъине",
"examples": [
{
"ru": "воск весь истаял",
"av": "хӏе кинабго биун лъугӏана"
}
]
},
{
"text": "лъугӏун (тӏагӏун) ине; вакъвазе, азине",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "деньги незаметно истаяли",
"av": "гӏарац лъазего лъачӏого тӏагӏун ана"
},
{
"ru": "истаять от тоски",
"av": "чӏалгӏеналъ вакъван ине (азине)"
}
]
}
]
}
{
"word": "истекать",
"stress": 6,
"forms": [
"истекать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "истекать кровью",
"av": "гӏемер би чвахизе, бида вецӏцӏизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "истечь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "истекший",
"stress": 4,
"stem": "ИСТЕКШ",
"forms": [
"истекший",
"истекшая",
"истекшее"
],
"senses": [
{
"text": "араб, ун лъугӏараб",
"precomment": "о периоде времени",
"examples": [
{
"ru": "в истекшем году",
"av": "араб соналъ"
},
{
"ru": "за истекший месяц",
"av": "араб моцӏалъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "истереть",
"stress": 6,
"forms": [
"истереть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏисин гьабизе, хъуризе, хъурун базе; хӏаризабизе",
"precomment": "что, измельчить",
"examples": [
{
"ru": "истереть морковь на тёрке",
"av": "ламадур хачавалъ гӏисин гьабизе (хачавалда лъулъан, гӏисин гьабизе)"
},
{
"ru": "истереть резинку",
"av": "лъулъан резинка лъугӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истереться",
"stress": 6,
"forms": [
"истереться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "хъурун лъугӏизе",
"precomment": "искрошиться"
},
{
"text": "багьизе; лъулъан (чӏикӏун) лъугӏизе",
"precomment": "об одежде и т. п.",
"examples": [
{
"ru": "подошвы сапог истёрлись",
"av": "чакмабазул лабал чӏикӏун (рагьун) руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "истерзанный",
"stress": 4,
"stem": "ИСТЕРЗАНН",
"forms": [
"истерзанный",
"истерзанная",
"истерзанное"
],
"senses": [
{
"text": "бихха-бичараб, бихха-бичизабураб",
"precomment": "растрепанный",
"examples": [
{
"ru": "истерзанный вид",
"av": "бихха-бичараб сипат"
}
]
},
{
"text": "гӏакъуба кьураб, инжит гьабураб",
"precomment": "измученный",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "истерзать",
"stress": 7,
"forms": [
"истерзать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъукъ-лъукъизе",
"precomment": "кого-что, изранить"
},
{
"text": "гӏакъуба (гӏазаб) кьезе",
"precomment": "измучить"
}
]
}
{
"word": "истерзаться",
"stress": 7,
"forms": [
"истерзаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏазаб (гӏакъуба) бихьизе, хӏал (рухӏ) лъугӏизе"
}
]
}
{
"word": "истерик",
"stress": 4,
"forms": [
"истерик"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "нервазул унти бачӏунев чи, истериялъ унтарав чи"
}
]
}
{
"word": "истерика",
"stress": 4,
"forms": [
"истерика"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда нервал рагъарун, унти бачӏин"
}
]
}
{
"word": "истерический",
"stress": 6,
"forms": [
"истерический",
"истерическая",
"истерическое"
],
"see_also": [
{
"target": "истеричный",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "истеричка",
"stress": 6,
"forms": [
"истеричка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "нервазул унти бачӏуней гӏадан, истериялъ унтарай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "истеричный",
"stress": 6,
"forms": [
"истеричный",
"истеричная",
"истеричное"
],
"senses": [
{
"text": "истериялъулаб; истерия бачӏараб"
}
]
}
{
"word": "истерия",
"stress": 6,
"forms": [
"истерия"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "истерия",
"comment": "хӏалуцараб гӏоди-релъи ва хехго ццин бахъин жиндие хасиятаб нервабазул унти"
},
{
"text": "кьалха-риххи",
"precomment": "лихорадочная деятельность",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "военная истерия",
"av": "рагъулаб кьалха-риххи"
}
]
}
]
}
{
"word": "истец",
"stress": 4,
"forms": [
"истец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "дагӏбадулав, дагӏба гьабулев чи",
"comment": "судалдасан",
"labels": [
"юридический термин"
]
}
]
}
{
"word": "истечение",
"stress": 6,
"stem": "ИСТЕЧЕНИ",
"forms": [
"истечение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "лъугӏи, ин",
"examples": [
{
"ru": "по истечении месяца",
"av": "моцӏ индал (лъугӏидал)"
},
{
"ru": "за истечением срока",
"av": "болжал лъугӏигун (лъугӏидал)"
}
]
}
]
}
{
"word": "истечь",
"stress": 4,
"stem": "ИСТ",
"forms": [
"истечь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чвахун лъугӏизе"
},
{
"text": "лъугӏизе, ине",
"precomment": "о времени, сроке",
"examples": [
{
"ru": "срок договора истек",
"av": "къотӏул болжал лъугӏана"
},
{
"ru": "время истекло",
"av": "заман лъугӏана (ана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "истёртый",
"stem": "ИСТЁРТ",
"forms": [
"истёртый",
"истёртая",
"истёртое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏикӏараб, хӏулараб",
"examples": [
{
"ru": "истёртая монета",
"av": "чӏикӏараб гӏисинаб гӏарац"
},
{
"ru": "истёртая одежда",
"av": "хӏулараб ретӏел"
}
]
},
{
"text": "чӏалгӏараб, чӏамучӏлъараб",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "истёртые фразы",
"av": "чӏамучӏлъарал жогьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "истина",
"stress": 1,
"stem": "ИСТИН",
"forms": [
"истина"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъат",
"examples": [
{
"ru": "это соответствует истине",
"av": "гьеб хӏакъи-къаталда бугеб жо буго, гьеб уяб жо буго"
},
{
"ru": "в этом есть доля истины",
"av": "гьелъулъ хӏакъикъаталъул бутӏа буго"
},
{
"ru": "скрывать истину",
"av": "хӏакъикъат бахчизе"
},
{
"ru": "объективная истина",
"av": "объективияб хӏакъикъат",
"labels": [
"философия"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "истинно",
"stress": 1,
"forms": [
"истинно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакълъун, хӏакъикъаталда, унго-унго"
}
]
}
{
"word": "истинность",
"stress": 1,
"forms": [
"истинность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъияб букӏин"
}
]
}
{
"word": "истинный",
"stress": 1,
"stem": "ИСТИНН",
"forms": [
"истинный",
"истинная",
"истинное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъикъияб, хӏакъаб, уяб, унго-унгояб, битӏараб",
"examples": [
{
"ru": "истинное положение",
"av": "хӏакъикъияб хӏал"
},
{
"ru": "истинная правда",
"av": "уяб жо"
},
{
"ru": "истинный смысл",
"av": "битӏараб магӏна"
},
{
"ru": "истинный друг",
"av": "унго-унгояв гьудул"
},
{
"ru": "истинный художник",
"av": "унго-унгояв художник"
},
{
"ru": "направить на путь истинный",
"av": "битӏараб нухде вачине, витӏун ккезавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истирать",
"stress": 6,
"forms": [
"истирать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "истереть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "истица",
"stress": 4,
"forms": [
"истица"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "дагӏбадулай, дагӏба гьабулей гӏадан",
"comment": "судалде кьун",
"labels": [
"юридический термин"
]
}
]
}
{
"word": "истлевать",
"stress": 7,
"forms": [
"истлевать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "истлеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "истлеть",
"stress": 5,
"stem": "ИСТЛЕ",
"forms": [
"истлеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "туризе",
"precomment": "сгнить",
"examples": [
{
"ru": "материя истлела",
"av": "ххам турана",
"comment": "турун хвана"
}
]
},
{
"text": "рорун лъугӏана",
"precomment": "сгореть",
"examples": [
{
"ru": "все угли истлели",
"av": "киналго хӏенхӏал рорун лъугӏана",
"comment": "хӏуралде сверана"
}
]
}
]
}
{
"word": "истовый",
"stress": 1,
"forms": [
"истовый",
"истовая",
"истовое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад чӏараб, тӏад чӏун, хӏаракат бахъун, букӏине кколеб куцалъ гьабулеб",
"examples": [
{
"ru": "истовый поклон",
"av": "букӏине кколеб куцалъ гьабураб икрам, ракӏ-ракӏалъулаб икрам"
}
]
}
]
}
{
"word": "исток",
"stress": 4,
"forms": [
"исток"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурул (иццул) бетӏер",
"precomment": "начало реки и т. п."
},
{
"text": "авал, байбихьи",
"precomment": "истоки",
"labels": [
"в переносном значении",
"множественное число"
],
"examples": [
{
"ru": "истоки рабочего движения",
"av": "хӏалтӏухъабазул багъа-бачариялъул авал",
"comment": "байбихьи"
},
{
"ru": "истоки жизни",
"av": "гӏумруялъул авал, байбихьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "истолкование",
"stress": 9,
"forms": [
"истолкование"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "бичӏчӏизаби, баян гьаби",
"precomment": "по глаголу истолковать",
"comment": "кьей"
},
{
"text": "баян",
"precomment": "разъяснение"
}
]
}
{
"word": "истолковать",
"stress": 9,
"stem": "ИСТОЛКОВА",
"forms": [
"истолковать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бичӏчӏизабизе, баян гьабизе, магӏна гьабизе (босизе)",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "вы неверно истолковали мои слова",
"av": "дуца мекъса магӏна гьабуна дир рагӏабазул",
"comment": "дуда дир рагӏаби мекъса ричӏчӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "истолочь",
"stress": 6,
"forms": [
"истолочь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏаризабизе, хъуризе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "истолочь что-либо в порошок",
"av": "щибниги хъурун, хӏариялде буссинабизе"
},
{
"ru": "истолочь в ступке",
"av": "ражихоялъуб хӏаризабизе, хъуризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истома",
"stress": 4,
"forms": [
"истома"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къаркъалаги бичча-бихъан тун, щолеб рахӏат; свакаялъул, загиплъиялъул асар"
}
]
}
{
"word": "истомить",
"stress": 6,
"forms": [
"истомить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъуба кьезе, хӏал дагьлъизабизе, тату хвезабизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "истомить лишними расспросами",
"av": "кколарел суалал кьун, цӏехолдун, гӏакъуба кьезе"
},
{
"ru": "истомить голодом",
"av": "ракъиялъ хӏал дагьлъизабизе"
},
{
"ru": "истомить ожиданием",
"av": "балагьун чӏеялъ тату хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истомиться",
"stress": 6,
"forms": [
"истомиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъуба бихьизе, хӏал дагьлъизе, тату хвезе",
"examples": [
{
"ru": "истомиться от жажды",
"av": "къечалъ хӏал дагьлъизе"
},
{
"ru": "истомиться в ожидании",
"av": "балагьун чӏун сваказе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истомлённый",
"stem": "ИСТОМЛЁНН",
"forms": [
"истомлённый",
"истомлённая",
"истомлённое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏал дагьлъарав; гӏакъуба бихьарав; гӏазаб чӏамурав",
"examples": [
{
"ru": "истомлённые путники",
"av": "хӏал дагьлъарал нухлулал"
}
]
}
]
}
{
"word": "истопить",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"истопить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бакизе",
"precomment": "печь"
},
{
"text": "бухӏун лъугӏизабизе",
"precomment": "израсходовать на топку",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "истопить целый воз дров",
"av": "тӏубараб гьоко цӏулал бухӏун лъугӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истопить",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"истопить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "биинабизе",
"precomment": "что, расплавить",
"examples": [
{
"ru": "истопить всё сало",
"av": "кинабго, тӏолабго тӏатӏи биинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истопиться",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"истопиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бакун хинлъизе; багӏаризе",
"examples": [
{
"ru": "печь истопилась",
"av": "печь бакун, хинлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истопиться",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"истопиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "биун лъугӏизе; биун бахъине",
"precomment": "расплавиться",
"examples": [
{
"ru": "масло всё истопилось",
"av": "кинабго, тӏолабго нах биун лъугӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "истопник",
"stress": 7,
"forms": [
"истопник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "печал ракулев чи"
}
]
}
{
"word": "истоптать",
"stress": 7,
"forms": [
"истоптать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "мерхьине, мерхьун хвезабизе",
"precomment": "что, измять",
"examples": [
{
"ru": "истоптать траву",
"av": "гӏурччинхер мерхьун хвезабизе"
}
]
},
{
"text": "мерхьун хъублъизабизе",
"precomment": "испачкать",
"comment": "чороклъизабизе",
"examples": [
{
"ru": "истоптать вымытый пол",
"av": "чурараб чӏабар мерхьун чорок гьабизе"
}
]
},
{
"text": "чӏикӏизабизе",
"precomment": "износить",
"examples": [
{
"ru": "истоптать сапоги",
"av": "чакмаби, гӏемер ретӏун, чӏикӏизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "исторгать",
"stress": 7,
"forms": [
"исторгать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "исторгнуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "исторгнуть",
"stress": 4,
"forms": [
"исторгнуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибе рехизе",
"precomment": "кого-что, изгнать",
"comment": "бахъизе, буризабизе",
"examples": [
{
"ru": "исторгнуть из своей среды",
"av": "жидедаго гьоркьоса рехизе"
},
{
"ru": "вулкан исторг лаву",
"av": "вулканалъ лава къватӏибе рехана"
},
{
"ru": "исторгнуть кинжал из ножен",
"av": "лъалиниса ханжар къватӏибе бахъизе"
}
]
},
{
"text": "бачӏинабизе",
"precomment": "что, вызвать",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "исторгнуть слёзы",
"av": "магӏу бачӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "историзм",
"stress": 6,
"forms": [
"историзм"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "историзм",
"comment": "киналго жалазухъ, лъугьа-бахъиназухъ ва ц. гьезул историялъулаб цебетӏеялда хурхун балагьи"
}
]
}
{
"word": "историк",
"stress": 4,
"forms": [
"историк"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "историк, тарихчи, историялъул специалист — гӏалимчи; историялъул факультеталъул студент"
}
]
}
историко-литературный
сообщить о неточности{
"word": "историко-литературный",
"stress": 17,
"forms": [
"историко-литературный",
"историко-литературная",
"историко-литературное"
],
"senses": [
{
"text": "историялъулабгун литературияб, тарихиябгун адабияталъулаб"
}
]
}
историко-революционный
сообщить о неточности{
"word": "историко-революционный",
"stress": 18,
"forms": [
"историко-революционный",
"историко-революционная",
"историко-революционное"
],
"senses": [
{
"text": "историялъулабгун революциялъулаб"
}
]
}
{
"word": "историограф",
"stress": 10,
"forms": [
"историограф"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "историограф",
"comment": "историографиялъул специалист"
}
]
}
{
"word": "историография",
"stress": 10,
"forms": [
"историография"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "историография",
"comment": "тарихияб лъай цебетӏеялъул ва гьелъул методазул хӏакъалъулъ бугеб гӏелму"
},
{
"text": "историография",
"comment": "цо периодалъул яги проблемаялъул хӏакъалъулъ хъварал киналго тарихиял цӏех-рехалъулал хӏалтӏаби"
}
]
}
{
"word": "исторический",
"stress": 6,
"stem": "ИСТОРИЧЕСК",
"forms": [
"исторический",
"историческая",
"историческое"
],
"senses": [
{
"text": "тарихияб; историялъулаб",
"examples": [
{
"ru": "историческая наука",
"av": "тарихияб гӏелму"
},
{
"ru": "исторический документ",
"av": "тарихияб документ"
},
{
"ru": "исторический факт",
"av": "тарихияб хӏужжа"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ кӏвар бугеб",
"precomment": "знаменательный",
"examples": [
{
"ru": "историческая победа",
"av": "цӏакъ кӏвар бугеб бергьенлъи"
},
{
"ru": "историческая дата",
"av": "цӏакъ кӏвар бугеб тарих"
},
{
"ru": "историческое решение",
"av": "цӏакъ кӏвар бугеб, тарихияб хӏукму"
}
]
}
]
}
{
"word": "история",
"stress": 4,
"forms": [
"история"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "история, тарих",
"examples": [
{
"ru": "история Российского государства",
"av": "Россиялъул пачалихъалъул история"
},
{
"ru": "история его жизни",
"av": "досул гӏумруялъул история"
},
{
"ru": "история болезни",
"av": "унтул история"
},
{
"ru": "древняя история",
"av": "некӏсияб история"
},
{
"ru": "новейшая история",
"av": "бищунго цӏияб история"
},
{
"ru": "история искусств",
"av": "искусствоялъул тарих (история)"
}
]
},
{
"text": "хабар, къиса",
"precomment": "повествование",
"examples": [
{
"ru": "рассказывать разные истории",
"av": "батӏи-батӏиял харбал рицине"
},
{
"ru": "это длинная история",
"av": "гьеб халатаб къиса (хабар) буго"
},
{
"ru": "вот и вся история",
"av": "гьеле тӏолабго къиса (хабар)"
}
]
},
{
"text": "лъугьа-бахъин",
"precomment": "происшествие, событие",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "с ним случилась смешная история",
"av": "досул релъизе бачӏунеб (кепаб) лъугьа-бахъин ккана"
}
]
}
]
}
{
"word": "истосковаться",
"stress": 9,
"forms": [
"истосковаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда чӏалгӏине (урхъизе, ракӏ щвезе)",
"precomment": "по кому-чему",
"examples": [
{
"ru": "истосковаться по дому",
"av": "рокъобе кутакалда ракӏ щвезе, рукъалъухъ кутакалда чӏалгӏине"
},
{
"ru": "истосковаться в одиночестве",
"av": "янгъизлъуда чӏалгӏун бизарлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "источать",
"stress": 6,
"stem": "ИСТОЧА",
"forms": [
"источать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏибитӏизабизе",
"precomment": "что (свет, запах и т.п.)",
"examples": [
{
"ru": "цветы источают аромат",
"av": "тӏугьдуз гьуинмахӏ тӏибитӏизабула"
}
]
}
]
}
{
"word": "источить",
"stress": 6,
"stem": "ИСТОЧИ",
"forms": [
"источить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏикӏун тӏагӏинабизе (лъугӏизабизе)",
"precomment": "что (сточить)",
"examples": [
{
"ru": "источить брусок",
"av": "бахкен чӏикӏун лъугӏизабизе"
},
{
"ru": "источить нож",
"av": "нус чӏикӏун лъугӏизабизе"
},
{
"ru": "жучок источил дерево",
"av": "хӏапараялъ гъветӏ кванан (ххенон) лъугӏизабуна"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "изъесть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "источник",
"stress": 4,
"forms": [
"источник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ицц",
"examples": [
{
"ru": "горячий источник",
"av": "бухӏараб лъадал ицц"
}
]
},
{
"text": "источник",
"precomment": "письменный памятник, документ",
"examples": [
{
"ru": "исследование источников",
"av": "источниказул цӏех-рех гьаби"
},
{
"ru": "обращаться к источникам",
"av": "источниказде балагьизе"
},
{
"ru": "источники для истории края",
"av": "краялъул тарихалъе источникал"
}
]
},
{
"text": "аслу, кьучӏ",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "источник дохода",
"av": "доходалъул (хайиралъул) аслу"
},
{
"ru": "источник заразы",
"av": "бахунеб унтул аслу"
},
{
"ru": "источник тепла (света)",
"av": "хинлъи (канлъи) кьолел жал (чирахъ, печь)"
},
{
"ru": "источник информации",
"av": "информациялъул кьучӏ"
},
{
"ru": "знать из достоверных источников",
"av": "кьучӏал бакӏаздасан лъазе"
},
{
"ru": "книга – источник знаний",
"av": "тӏехь — лъаялъул аслу"
}
]
}
]
}
{
"word": "истошный",
"stress": 4,
"stem": "ИСТОШН",
"forms": [
"истошный",
"истошная",
"истошное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏасияб куцалъ, кутакалда ахӏдолеб",
"examples": [
{
"ru": "истошный крик",
"av": "гӏасияб гьаракь, чӏичӏиди"
},
{
"ru": "кричать истошным голосом",
"av": "гӏасияб гьаракьалъ ахӏдезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истощать(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"истощать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "истощить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "истощение",
"stress": 6,
"forms": [
"истощение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏал дагьлъизаби, рухӏ лъугӏизаби, загӏиплъизаби",
"precomment": "по глаголу истощить"
},
{
"text": "хӏал (рухӏ) дагьлъи, къуват лъугӏи, загӏиплъи",
"precomment": "по глаголу истощиться",
"examples": [
{
"ru": "нервное истощение",
"av": "нервал чӏемегӏлъи"
}
]
},
{
"text": "дагьлъи, лълъаранибе ин, ахиралде бакӏари",
"precomment": "уменьшение",
"examples": [
{
"ru": "истощение запасов",
"av": "нахърател лълъаранибе ин"
}
]
},
{
"text": "хъачӏлъи",
"precomment": "почвы",
"examples": [
{
"ru": "истощение почвы",
"av": "ракь хъачӏлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "истощённый",
"stem": "ИСТОЩЁНН",
"forms": [
"истощённый",
"истощённая",
"истощённое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏал (рухӏ) дагьлъарав (тӏагӏарав)",
"precomment": "изнуренный"
},
{
"text": "хъачӏлъараб",
"precomment": "о почве",
"examples": [
{
"ru": "истощённая почва",
"av": "хъачӏлъараб ракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "истощить",
"stress": 6,
"stem": "ИСТОЩИ",
"forms": [
"истощить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏал (рухӏ) дагьлъизабизе, азинабизе; загӏиплъизабизе",
"precomment": "кого-что (изнурить)",
"examples": [
{
"ru": "болезнь истощила его",
"av": "унтуца дов азинавуна"
}
]
},
{
"text": "харж гьабун, лъугӏизабизе, тӏагӏинабизе, лълъаранибе инабизе",
"precomment": "что (исчерпать)",
"examples": [
{
"ru": "истощить силы",
"av": "къуват тӏагӏинабизе"
}
]
},
{
"text": "хъачӏлъизабизе",
"precomment": "что (почву)",
"examples": [
{
"ru": "истощить почву",
"av": "ракь хъачӏлъизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истощиться",
"stress": 6,
"forms": [
"истощиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалакълъизе, загӏиплъизе, хӏал дагьлъизе; азине",
"precomment": "дойти до истощения"
},
{
"text": "харж гьабун, лъугӏизе, тӏагӏине, лъугӏизе",
"precomment": "израсходоваться",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "терпение моё истощилось",
"av": "дир сабру лъугӏана"
}
]
},
{
"text": "хъачӏлъизе",
"precomment": "о почве",
"examples": [
{
"ru": "почва истощилась",
"av": "ракь хъачӏлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "истратить",
"stress": 5,
"forms": [
"истратить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "харж гьабизе, харж гьабун, тӏагӏинабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "истратить много денег",
"av": "гӏемер гӏарац харж гьабизе"
}
]
},
{
"text": "сахлъи хвезабизе",
"precomment": "силы, здоровье"
}
]
}
{
"word": "истратиться",
"stress": 5,
"forms": [
"истратиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "харж гьабизе (жиндирго гӏарац), харж гьабун, тӏагӏине",
"examples": [
{
"ru": "деньги истратились",
"av": "гӏарац, харж гьабун, лъугӏана (тӏагӏана)"
},
{
"ru": "я совершенно истратился",
"av": "дир гӏарац лълъаранибе ана"
}
]
}
]
}
{
"word": "истребитель",
"stress": 7,
"forms": [
"истребитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "жинца гъурулеб",
"precomment": "тот, кто уничтожает",
"comment": "хвезабулеб",
"examples": [
{
"ru": "истребитель мышей",
"av": "гӏункӏкӏалгъур"
}
]
},
{
"text": "истребитель",
"labels": [
"военный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "реактивный истребитель",
"av": "реактивияб истребитель"
},
{
"ru": "лётчик-истребитель",
"av": "лётчик-истребитель"
}
]
}
]
}
{
"word": "истребительный",
"stress": 7,
"stem": "ИСТРЕБИТЕЛЬН",
"forms": [
"истребительный",
"истребительная",
"истребительное"
],
"senses": [
{
"text": "гъурулеб, тӏагӏинарулеб",
"precomment": "уничтожающий",
"examples": [
{
"ru": "истребительный огонь",
"av": "(рухӏун) тӏагӏинарулеб цӏа"
}
]
},
{
"text": "тушманасул чӏагояб къуват лъугӏизабулеб",
"labels": [
"военный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "истребительная авиация",
"av": "тушманасул чӏагояб къуват лъугӏизабулеб авиация"
}
]
}
]
}
{
"word": "истребить",
"stress": 7,
"forms": [
"истребить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъуризе, тӏагӏинаризе, лъугӏизаризе",
"precomment": "кого-что"
}
]
}
{
"word": "истребление",
"stress": 8,
"forms": [
"истребление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏагӏинари, лъугӏизари, гъури",
"precomment": "по глаголу истребить",
"examples": [
{
"ru": "истребление крыс",
"av": "чӏахӏагӏункӏкӏал тӏагӏинари"
},
{
"ru": "истребление лесов",
"av": "рохьал лъугӏизари"
}
]
}
]
}
{
"word": "истреблять",
"stress": 8,
"forms": [
"истреблять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "истребить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "истрепать",
"stress": 7,
"forms": [
"истрепать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бихъ-бихъизабизе, хохозабизе",
"precomment": "что",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "истрепать одежду",
"av": "ретӏел хохозабизе"
},
{
"ru": "истрепать книгу",
"av": "тӏехь бихъ-бихъизабизе"
}
]
},
{
"text": "хвезабизе",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "истрепать нервы",
"av": "нервал хвезаризе, рагъаризаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истрепаться",
"stress": 7,
"forms": [
"истрепаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хохозе",
"precomment": "износиться"
},
{
"text": "бизарлъизе, свакан хӏал дагьлъизе",
"precomment": "изнуриться",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "истрескаться",
"stress": 5,
"forms": [
"истрескаться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "кьватӏ-кьватӏизе, кьватӏалабазул цӏезе",
"examples": [
{
"ru": "лёд истрескался",
"av": "цӏер кьватӏ-кьватӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "истукан",
"stress": 6,
"forms": [
"истукан"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "зани, хӏехь",
"precomment": "статуя, идол",
"comment": "некӏо заманалда мажусияз, аллагьлъун ккун, жиндие лагълъи гьабулеб букӏараб инсанасда релълъен-хъвай бугеб ганчӏил зани",
"examples": [
{
"ru": "стоять истуканом",
"av": "хӏехь гӏадин чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "иступить",
"stress": 6,
"forms": [
"иступить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏехӏинабизе, бал свинабизе (хвезабизе), лебаллъи хвезабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "иступить нож",
"av": "нус тӏехӏинабизе, носол бал свинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "иступиться",
"stress": 6,
"forms": [
"иступиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бал тӏехӏине, свине, лебаллъи хвезе",
"examples": [
{
"ru": "нож совсем иступился",
"av": "нус тӏубанго свана, носол тӏубанго лебаллъи хвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "истый",
"stress": 1,
"forms": [
"истый",
"истая",
"истое"
],
"senses": [
{
"text": "унго-унгояб, букӏине кколеб",
"precomment": "настоящий",
"examples": [
{
"ru": "истый учёный",
"av": "унго-унгояв гӏалимчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "истыкать",
"stress": 4,
"forms": [
"истыкать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "борлъ-борлъизе, картӏахинабизе, гӏемер къазаризе, чӏвазе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "магӏал ва ц.",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "истыкать кнопками обои",
"av": "обоял кнопкабаз рорлъ-рорлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истязание",
"stress": 6,
"stem": "ИСТЯЗАНИ",
"forms": [
"истязание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъуба (гӏазаб) кьей, инжит гьаби",
"examples": [
{
"ru": "подвергаться истязаниям",
"av": "гӏакъуба (гӏазаб) кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "истязатель",
"stress": 6,
"forms": [
"истязатель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъуба (гӏазаб) кьолев чи",
"precomment": "палач"
}
]
}
{
"word": "истязать",
"stress": 6,
"forms": [
"истязать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъуба (гӏазаб) кьезе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "истязать животных",
"av": "хӏайваназе гӏакъуба (гӏазаб) кьезе"
}
]
}
]
}