{
"word": "иск",
"forms": [
"иск"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "дагӏба",
"labels": [
"юридический термин"
],
"examples": [
{
"ru": "предъявить иск кому-л.",
"av": "лъилгунниги дагӏба базе, дагӏба букӏин лъазабизе"
},
{
"ru": "гражданский иск",
"av": "гражданасулаб дагӏба"
},
{
"ru": "ему отказали в иске",
"av": "досул дагӏба нахъчӏвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "искажать(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"искажать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "исказить",
"kind": "see"
},
{
"target": "исказиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "искажение",
"stress": 6,
"forms": [
"искажение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "мекъса сверизаби",
"precomment": "по глаголу исказить"
},
{
"text": "гъалатӏ, гъалатӏ ккей, хатӏалъи",
"precomment": "по глаголу исказиться"
}
]
}
{
"word": "искажённый",
"stem": "ИСКАЖЁНН",
"forms": [
"искажённый",
"искажённая",
"искажённое"
],
"senses": [
{
"text": "мекъса сверараб (сверизабураб), гъалатӏ гьабураб",
"precomment": "неправильный"
},
{
"text": "кутакалда хисизабураб",
"precomment": "о лице, наружности",
"comment": "ццидаца, унтуца, хӏинкъиялъ ва ц.",
"examples": [
{
"ru": "искажённое гневом лицо",
"av": "ццидаца кутакалда хисизабураб гьумер"
}
]
}
]
}
{
"word": "исказить",
"stress": 6,
"stem": "ИСКАЗИ",
"forms": [
"исказить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "мекъса сверизабизе",
"precomment": "что, извратить",
"examples": [
{
"ru": "исказить истину",
"av": "хӏакъикъат мекъса сверизабизе"
},
{
"ru": "исказить смысл слова",
"av": "рагӏул магӏна мекъса сверизабизе"
}
]
},
{
"text": "кутакалда хисизабизе",
"precomment": "изменить",
"comment": "унтуца, хӏинкъиялъ, ццидаца ва ц.",
"examples": [
{
"ru": "боль исказила его лицо",
"av": "унтуца досул гьумер хисизабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "исказиться",
"stress": 6,
"forms": [
"исказиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "мекъса сверизе, гъалатӏлъизе, магӏна хисизе",
"precomment": "оказаться неправильным",
"examples": [
{
"ru": "фраза при переводе исказилась",
"av": "буссинабулаго фразаялъул (каламалъул) магӏна хисана"
}
]
},
{
"text": "кутакалда хисизе",
"precomment": "сильно измениться",
"comment": "ццидаца, хӏинкъиялъ, унтуца ва ц.",
"examples": [
{
"ru": "его лицо исказилось от боли",
"av": "унтиялъ досул гьумер кутакалда хисана"
}
]
}
]
}
{
"word": "искалеченный",
"stress": 6,
"forms": [
"искалеченный",
"искалеченная",
"искалеченное"
],
"senses": [
{
"text": "сакъатлъизабураб, сакъатлъараб, гӏайиблъизабураб, гӏайиблъараб"
}
]
}
{
"word": "искалечивать(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"искалечивать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "искалечить",
"kind": "see"
},
{
"target": "искалечиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "искалечить",
"stress": 6,
"forms": [
"искалечить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "сакъатлъизабизе, гӏайиблъизабизе",
"precomment": "кого-что, причинить увечье"
},
{
"text": "гӏадада хвезабизе, мекъи ккезабизе",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "искалечить ребёнка дурным воспитанием",
"av": "квешаб тарбия кьеялъ лъимер гӏадада хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "искалечиться",
"stress": 6,
"forms": [
"искалечиться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "сакъатлъизе, гӏайиблъизе"
}
]
}
{
"word": "искание",
"stress": 4,
"stem": "ИСКАНИ",
"forms": [
"искание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "балагьи, цӏехон балагьи, цӏехей",
"examples": [
{
"ru": "творческие искания",
"av": "творчествоялъулаб балагьи (цӏехе-рехеял)"
}
]
}
]
}
{
"word": "искатель",
"stress": 4,
"forms": [
"искатель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "балагьулев (цӏехолев) чи",
"examples": [
{
"ru": "искатель жемчуга",
"av": "маргъал балагьулев чи"
},
{
"ru": "искатель приключений",
"av": "лъугьа-бахъинал, гьунарал ралагьулев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "искательница",
"stress": 4,
"forms": [
"искательница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "балагьулей (цӏехолей) гӏадан"
}
]
}
{
"word": "искать",
"stress": 4,
"forms": [
"искать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "балагьизе, цӏехон балагьизе",
"precomment": "кого-что, чего",
"examples": [
{
"ru": "искать нужную книгу",
"av": "къваригӏараб тӏехь балагьизе"
},
{
"ru": "искать упавшую иголку",
"av": "бортараб рукӏкӏен балагьизе"
}
]
},
{
"text": "тӏалаб гьабизе",
"precomment": "что, чего (добиваться, стремиться)",
"examples": [
{
"ru": "он не искал славы",
"av": "дос рецц тӏалаб"
}
]
}
]
}
{
"word": "исклевать",
"stress": 7,
"stem": "ИСКЛЕВА",
"forms": [
"исклевать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гозо кӏутӏун, лъукъ-лъукъизе",
"precomment": "кого-что (изранить)",
"examples": [
{
"ru": "петухи исклевали друг друга",
"av": "хӏелказ, гозо кьабун, кӏутӏун, жалго лъукъ-лъукъана"
}
]
},
{
"text": "кӏутӏизе, гозо кӏутӏун, бищун лъугӏизабизе, кӏутӏун лъугӏизабизе",
"precomment": "что (склевать, съесть)",
"comment": "мугь ва ц.",
"examples": [
{
"ru": "исклевать всё зерно",
"av": "кинабго мугь бищун лъугӏизабизе",
"comment": "хӏанчӏаз"
}
]
}
]
}
{
"word": "исключать",
"stress": 7,
"forms": [
"исключать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "исключить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "исключаться",
"stress": 7,
"forms": [
"исключаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "это исключается",
"av": "гьеб миркалъго букӏунаро, букӏине рес гьечӏо"
},
{
"ru": "исключается возможность пожара",
"av": "цӏа ккезе рес гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "исключая",
"stress": 7,
"forms": [
"исключая"
],
"senses": [
{
"text": "хутӏун, хутӏизегӏан; малъичӏого, рикӏкӏинчӏого; гьоркьоса бахъун, рехун",
"precomment": "с родительным падежом",
"examples": [
{
"ru": "все, исключая одного",
"av": "цо хутӏун, киналго"
}
]
}
]
}
{
"word": "исключение",
"stress": 7,
"stem": "ИСКЛЮЧЕНИ",
"forms": [
"исключение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рехи, нахъе рехи",
"precomment": "по глаголу исключить",
"comment": "гьаби",
"examples": [
{
"ru": "исключение из партии",
"av": "партиялдаса рехи"
}
]
},
{
"text": "гьоркьоса бахъи, батӏа гьаби",
"precomment": "отступление от правил",
"examples": [
{
"ru": "нет правила без исключения",
"av": "гьоркьоса бахъи гьечӏеб (правило) къагӏида букӏунаро"
},
{
"ru": "в виде исключения",
"av": "гьоркьоса бахъи хӏисабалда"
}
]
},
{
"text": "хутӏун, хутӏизегӏан, малъичӏого",
"precomment": "за исключением"
}
]
}
{
"word": "исключительно",
"stress": 7,
"homonym": 1,
"forms": [
"исключительно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "гӏицӏго, цохӏо",
"precomment": "лишь, только",
"labels": [
"частица"
],
"examples": [
{
"ru": "премию получили исключительно отличники",
"av": "премия щвана гӏицӏго отличниказе"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ, хӏисаб гьечӏого, хӏаталдаса ун, гӏорхъолъа ун; хасго",
"precomment": "особенно",
"examples": [
{
"ru": "исключительно одарённый человек",
"av": "гӏорхъолъа ун пагьму бугев чи"
}
]
},
{
"text": "рикӏкӏинчӏого",
"precomment": "кроме последнего упоминаемого предмета",
"examples": [
{
"ru": "от буквы а до к исключительно",
"av": "а хӏарпалдаса к-ялде щвезегӏан"
}
]
}
]
}
{
"word": "исключительность",
"stress": 7,
"forms": [
"исключительность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "батӏалъи, хаслъи",
"precomment": "особенность"
},
{
"text": "гӏажаиблъи, тамашалъи, къанагӏалъи",
"precomment": "редкость"
}
]
}
{
"word": "исключительный",
"stress": 7,
"stem": "ИСКЛЮЧИТЕЛЬН",
"forms": [
"исключительный",
"исключительная",
"исключительное"
],
"senses": [
{
"text": "батӏа гьабураб, хасаб",
"precomment": "являющийся исключением",
"examples": [
{
"ru": "исключительные права",
"av": "хасал ихтиярал"
}
]
},
{
"text": "къанагӏатаб; гӏажаибаб, тамашаяб",
"precomment": "редкий",
"examples": [
{
"ru": "исключительный случай",
"av": "къанагӏатаб рес"
}
]
},
{
"text": "хӏаталдаса ун цӏакъаб, гӏорхъолъа араб",
"precomment": "превосходный",
"examples": [
{
"ru": "товар исключительного качества",
"av": "кутакалда цӏакъаб качествоялъул къайи"
}
]
}
]
}
{
"word": "исключить",
"stress": 7,
"forms": [
"исключить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоса бахъизе, нахъе хъвагӏазе",
"precomment": "кого-что (из состава)",
"comment": "гьабизе, рехизе",
"examples": [
{
"ru": "исключить из списка",
"av": "сияхӏалдаса нахъе хъвагӏазе"
}
]
},
{
"text": "гьукъизе, биччангутӏизе",
"precomment": "что (не допустить)",
"examples": [
{
"ru": "исключить возможность невыполнения плана",
"av": "план тӏубангутӏиялъе рес гьукъизе"
},
{
"ru": "это исключено",
"av": "гьеб миркалъ букӏунаро, гьеб букӏине рес гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "исковерканный",
"stress": 6,
"stem": "ИСКОВЕРКАНН",
"forms": [
"исковерканный",
"исковерканная",
"исковерканное"
],
"senses": [
{
"text": "хвезабураб",
"precomment": "испорченный",
"examples": [
{
"ru": "исковерканная машина",
"av": "хвезабураб машина"
}
]
},
{
"text": "мекъияб, хисизабураб, гъура-чункараб",
"precomment": "неправильный",
"examples": [
{
"ru": "говорить на исковерканном английском языке",
"av": "гъура-чункараб ингилис мацӏалда кӏалъазе"
}
]
},
{
"text": "квешаб асар гьабураб, хвезабураб",
"precomment": "что в переносном значении (нравственно изуродованный)",
"comment": "яхӏ-намусалъе"
}
]
}
{
"word": "исковеркать",
"stress": 6,
"forms": [
"исковеркать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хвезабизе; гъура-чункизе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "хӏалтӏизабизе лъачӏого",
"examples": [
{
"ru": "исковеркать машину",
"av": "машина гъура-чункизе"
}
]
},
{
"text": "хвезабизе, мекъса бицине (хъвазе), гъура-чункизе",
"precomment": "что (исказить)",
"examples": [
{
"ru": "исковеркать язык",
"av": "мацӏ мекъса бицине (гъура-чункизе)"
}
]
},
{
"text": "гӏадада хвезабизе",
"precomment": "что в переносном значении (испортить)",
"examples": [
{
"ru": "исковеркать жизнь",
"av": "гӏумру гӏадада хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "исколесить",
"stress": 8,
"stem": "ИСКОЛЕСИ",
"forms": [
"исколесить"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏун гӏемераб ракь сверизе (тиризе), рекӏун дунял теркизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "он исколесил весь Крым",
"av": "дос тӏолабго Крым теркана (рекӏун), сверана"
}
]
}
]
}
{
"word": "исколотить",
"stress": 8,
"forms": [
"исколотить"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда бухизе",
"precomment": "кого-что (избить)",
"comment": "кьабизе, бакине"
},
{
"text": "гӏемерал чӏван, щибниги хвезабизе",
"precomment": "что (испортить)",
"comment": "магӏал ва ц.",
"examples": [
{
"ru": "исколотить стену гвоздями",
"av": "гӏемерал магӏал чӏван, къед хвезабизе; къед магӏазул цӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "исколоть",
"stress": 6,
"forms": [
"исколоть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "борлъ-борлъун базе, хӏунч-хӏунчизе",
"precomment": "кого-что"
}
]
}
{
"word": "исколоться",
"stress": 6,
"forms": [
"исколоться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго черх хӏунч-хӏунчун базе",
"examples": [
{
"ru": "весь искололся в кустах шиповника",
"av": "гӏинтӏидул хъархъазулъ тӏуванго хӏунч-хӏунчун, ворлъ-ворлъун вана"
}
]
}
]
}
{
"word": "искомый",
"stress": 4,
"stem": "ИСКОМ",
"forms": [
"искомый",
"искомая",
"искомое"
],
"senses": [
{
"text": "букӏине кколеб, къваригӏунеб, балагьулеб бугеб",
"precomment": "требуемый"
},
{
"text": "балагьулеб (батизе кколеб)",
"comment": "рикӏкӏен",
"labels": [
"математика"
],
"examples": [
{
"ru": "искомая величина",
"av": "балагьулеб къадар",
"comment": "рикӏкӏен"
}
]
}
]
}
{
"word": "искони",
"stress": 6,
"forms": [
"искони"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "цебегоялдаса (некӏогоялдаса) нахъе",
"precomment": "издавна",
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"examples": [
{
"ru": "этот порядок существовал искони",
"av": "гьеб низам цебегоялдаса нахъе букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "исконный",
"stress": 4,
"stem": "ИСКОНН",
"forms": [
"исконный",
"исконная",
"исконное"
],
"senses": [
{
"text": "некӏогоялдаса (цебегоялдаса) нахъе батараб (бугеб), гӏодосанго (кьучӏдасанго) бугеб",
"examples": [
{
"ru": "исконный житель",
"av": "гӏодосанго кибниги гӏумру гьабулев чи"
},
{
"ru": "исконные права",
"av": "гӏодосанго (церегоялдаса нахъе) ругел ихтиярал"
}
]
}
]
}
{
"word": "ископаемый",
"stress": 6,
"stem": "ИСКОПАЕМ",
"forms": [
"ископаемый",
"ископаемая",
"ископаемое"
],
"senses": [
{
"text": "ракьулъа бахъулеб",
"precomment": "добываемый",
"examples": [
{
"ru": "ископаемые минералы",
"av": "ракьулъа рахъулел минералал"
}
]
},
{
"text": "бухъун ракьулъа бахъулеб, ракьул гъатазулъ цӏунун хутӏараб",
"precomment": "о животном, растении",
"comment": "цӏакъго некӏсиял геологиялъулал эпохабазда рукӏарал ва ракьул гъатазулъ цӏунун хутӏарал рухӏчӏаголъабазул, рижулел жалазул хутӏелазул хӏакъалъулъ",
"examples": [
{
"ru": "ископаемые животные",
"av": "рухъун ракьулъа рахъулел некӏсиял рухӏчӏаголъабазул хутӏелал"
}
]
}
]
}
{
"word": "искоренение",
"stress": 8,
"forms": [
"искоренение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏдасанго тӏагӏинаби, аслу къинаби, кьибил (ричӏчӏи) бакъвазаби",
"precomment": "по глаголу искоренить",
"examples": [
{
"ru": "искоренение недостатков",
"av": "гӏунгутӏаби кьучӏдасанго тӏагӏинари"
}
]
}
]
}
{
"word": "искорениться",
"stress": 8,
"forms": [
"искорениться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏдасанго тӏагӏине, кьибил бакъвазе, аслу къине"
}
]
}
{
"word": "искоренять(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"искоренять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "искоренить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "искорёживать(ся)",
"forms": [
"искорёживать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "искорёжиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "искорёжить",
"forms": [
"искорёжить"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "букӏкӏ-букӏкӏинабизе, гьетӏ-гьетӏизабизе",
"precomment": "что"
}
]
}
{
"word": "искорёжиться",
"forms": [
"искорёжиться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "букӏкӏ-букӏкӏине, гьетӏ-гьетӏизе"
}
]
}
{
"word": "искоса",
"stress": 1,
"forms": [
"искоса"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "мекъса-мекъса, гӏебса, мекъса; хъвалисун",
"labels": [
"в прямом и переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "искоса поглядывать",
"av": "хъвалисун балагьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "искра",
"stress": 1,
"stem": "ИСКР",
"forms": [
"искра"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "пирхараб цӏа",
"examples": [
{
"ru": "выбить искру из камня",
"av": "ганчӏидасан цӏа гӏезабизе, пирхизабизе"
},
{
"ru": "электрическая искра",
"av": "электрикалъул цӏа",
"comment": "искра"
}
]
},
{
"text": "кунчӏи, кунчӏ-кунчӏи, цӏик-цӏики",
"precomment": "блёстка",
"examples": [
{
"ru": "чёрная шерсть с искрой",
"av": "цӏик-цӏикараб чӏегӏераб квасул ххам"
},
{
"ru": "искры снега",
"av": "гӏазул кунчӏ-кунчӏи"
}
]
},
{
"text": "гӏаламат, загьирлъи; бижи",
"precomment": "чего",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "искра таланта",
"av": "пагьму загьирлъи"
},
{
"ru": "искра надежды",
"av": "хьул бижи"
},
{
"ru": "искры из глаз посыпались",
"av": "бадисан цӏа пирхун ана"
}
]
}
]
}
{
"word": "искренне",
"stress": 1,
"forms": [
"искренне"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ бацӏцӏадго, битӏун, ракӏ-ракӏалъ"
}
]
}
{
"word": "искренний",
"stress": 1,
"stem": "ИСКРЕНН",
"forms": [
"искренний",
"искренняя",
"искреннее"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ бацӏцӏадав (рагьарав); ракӏ-ракӏалъул(аб)",
"examples": [
{
"ru": "искренняя благодарность",
"av": "ракӏ-ракӏалъулаб баркала"
},
{
"ru": "искренний человек",
"av": "ракӏ бацӏцӏадав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "искренность",
"stress": 1,
"forms": [
"искренность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ бацӏцӏалъи, ракӏ рагьи",
"examples": [
{
"ru": "он говорил со всей искренностью",
"av": "дов, тӏубанго ракӏ рагьун, кӏалъалев вукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "искривить",
"stress": 7,
"stem": "ИСКРИВИ",
"forms": [
"искривить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьетӏизабизе, кӏичӏизабизе",
"precomment": "что, сделать кривым",
"examples": [
{
"ru": "искривить гвоздь",
"av": "магӏ кӏичӏизабизе (гьетӏизабизе)"
}
]
},
{
"text": "хисизабизе",
"precomment": "исказить",
"examples": [
{
"ru": "рыдания искривили ее лицо",
"av": "гӏек-гӏекун гӏодиялъ долъул гьумер хисизабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "искривиться",
"stress": 7,
"forms": [
"искривиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьетӏизе, кӏичӏизе",
"precomment": "стать кривым"
},
{
"text": "хисизе",
"precomment": "исказиться"
}
]
}
{
"word": "искривление",
"stress": 8,
"forms": [
"искривление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гьетӏизаби, кӏичӏизаби",
"precomment": "по гл. искривить"
},
{
"text": "гьетӏи, кӏичӏи",
"precomment": "по гл. искривиться"
},
{
"text": "гьетӏараб (кӏичӏараб) бакӏ, кӏичӏи",
"precomment": "место"
},
{
"text": "къосин, тари",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "искривлять(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"искривлять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "искривить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "искристый",
"stress": 5,
"stem": "ИСКРИСТ",
"forms": [
"искристый",
"искристая",
"искристое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏик-цӏикараб, кунчӏ-кунчӏараб",
"examples": [
{
"ru": "искристый снег",
"av": "цӏик-цӏикараб гӏазу"
}
]
}
]
}
{
"word": "искриться",
"stress": 5,
"forms": [
"искриться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кунчӏ-кунчӏизе, кенчӏезе, цӏик-цӏикизе, паркъезе",
"precomment": "сверкать",
"examples": [
{
"ru": "снег искрится на солнце",
"av": "гӏазу бакъукь кенчӏолеб буго"
},
{
"ru": "глаза искрились от смеха",
"av": "релъиялъ берал кенчӏолел рукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "искровенить",
"stress": 9,
"forms": [
"искровенить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бидул цӏезабизе, бид белъинабизе; би баккизегӏан вухизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "искровенить лицо",
"av": "гьумер бид белъинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "искрогаситель",
"stress": 9,
"forms": [
"искрогаситель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏадул тӏираби кколеб алат",
"comment": "моторалъуса цӏа къватӏибе борчӏунгутӏизе машинаялда, тракторалда ва ц. хӏалтӏизабулеб алат"
}
]
}
{
"word": "искромётный",
"forms": [
"искромётный",
"искромётная",
"искромётное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏа рехулеб",
"comment": "базабулеб, гӏезабулеб",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
},
{
"text": "кенчӏолеб, паркъолеб; бухӏараб",
"precomment": "жгучий, сверкающий",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "искромётный взгляд",
"av": "цӏа рекӏинабулеб балагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "искромсать",
"stress": 8,
"forms": [
"искромсать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏ-къотӏун (бусс-буссун) базе, къотӏ-къотӏизе, бусс-буссизе; кескал гьаризе",
"precomment": "что",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "искромсать всю материю",
"av": "тӏолабго ххам къотӏ-къотӏун базе"
},
{
"ru": "искромсать хлеб",
"av": "чадил кескал гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "искроуловитель",
"stress": 10,
"forms": [
"искроуловитель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"see_also": [
{
"target": "искрогаситель",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "искрошить",
"stress": 7,
"stem": "ИСКРОШИ",
"forms": [
"искрошить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъуризе, бичӏчӏизе, гӏисин гьабизе",
"precomment": "что, раздробить",
"examples": [
{
"ru": "искрошить кусок хлеба",
"av": "чадил кесек бичӏчӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "искрошиться",
"stress": 7,
"forms": [
"искрошиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кескал лъугьине, хъурун ине, хъуризе"
}
]
}
{
"word": "искупать",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"искупать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чвердезавизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "искупать ребёнка",
"av": "лъимер чвердезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "искупать",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"искупать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "искупить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "искупаться",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"искупаться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "чвердезе",
"precomment": "выкупаться",
"examples": [
{
"ru": "искупаться в реке",
"av": "гӏурулъ чвердезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "искупаться",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"искупаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "искупиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "искупительный",
"stress": 6,
"forms": [
"искупительный",
"искупительная",
"искупительное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса лъугьине кумек гьабулеб"
}
]
}
{
"word": "искупить",
"stress": 6,
"forms": [
"искупить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "мунагь чуризе",
"precomment": "что, заслужить прощение",
"examples": [
{
"ru": "искупить грех раскаянием",
"av": "тавбу гьабун, мунагь чуризе"
}
]
},
{
"text": "бецӏизе, бацӏцӏине",
"precomment": "возместить",
"examples": [
{
"ru": "искупить усидчивостью недостаток способностей",
"av": "тӏадчӏеялдалъун гьунар гьечӏолъи бацӏцӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "искупиться",
"stress": 6,
"forms": [
"искупиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "мунагь чуризе, бецӏизе, бацӏцӏине"
}
]
}
{
"word": "искупление",
"stress": 7,
"forms": [
"искупление"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "мунагь чури, тӏаса лъугьинави",
"precomment": "по гл. искупить",
"examples": [
{
"ru": "искупление вины",
"av": "гӏайибалда тӏаса лъугьинави"
}
]
},
{
"text": "бецӏи, бацӏцӏа-бакин",
"precomment": "возмещение"
}
]
}
{
"word": "искусать",
"stress": 6,
"stem": "ИСКУСА",
"forms": [
"искусать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏанчӏ-хӏанчӏун базе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "прохожего искусала собака",
"av": "нухлулав гьойца хӏанчӏ-хӏанчӏун вана"
},
{
"ru": "комары искусали ребёнка",
"av": "кӏкӏараялъ лъимер хӏанчӏ-хӏанчӏун бана"
}
]
}
]
}
{
"word": "искуситель",
"stress": 6,
"forms": [
"искуситель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "къосинарулев (таризарулев, итизарулев) чи"
}
]
}
{
"word": "искусительница",
"stress": 6,
"forms": [
"искусительница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "къосинарулей (таризарулей, итизарулей) гӏадан"
}
]
}
{
"word": "искусить",
"stress": 6,
"forms": [
"искусить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "искушать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "искусник",
"stress": 4,
"forms": [
"искусник"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "махщел (устарлъи) бугев чи, устар"
}
]
}
{
"word": "искусница",
"stress": 4,
"forms": [
"искусница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "махщел (устарлъи) бугей гӏадан, устар"
}
]
}
{
"word": "искусно",
"stress": 4,
"forms": [
"искусно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "махщалида; лъикӏго, берцинго"
}
]
}
{
"word": "искусный",
"stress": 4,
"stem": "ИСКУСН",
"forms": [
"искусный",
"искусная",
"искусное"
],
"senses": [
{
"text": "устарлъи (махщел) камилав, махщел бугев",
"precomment": "умелый",
"examples": [
{
"ru": "искусный портной",
"av": "махщел камилав ратӏлил устар"
},
{
"ru": "искусный стрелок",
"av": "махщел камилав кьвагьдохъан"
}
]
},
{
"text": "махщалида гьабураб",
"precomment": "умело сделанный",
"examples": [
{
"ru": "искусная работа",
"av": "махщалида гьабураб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "искусственно",
"stress": 4,
"forms": [
"искусственно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "искуственнияб къагӏидаялда; ургъун бахъун; нилъецаго гьабун"
},
{
"text": "ххвалие, гьересиго",
"precomment": "притворно, неискренне"
}
]
}
{
"word": "искусственность",
"stress": 4,
"forms": [
"искусственность"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "унго-унгояб (тӏабигӏияб) гуребукӏин"
},
{
"text": "ххвалилаб (гьересияб) букӏин"
},
{
"text": "искусственнияб букӏин"
}
]
}
{
"word": "искусственный",
"stress": 4,
"stem": "ИСКУССТВЕНН",
"forms": [
"искусственный",
"искусственная",
"искусственное"
],
"senses": [
{
"text": "унго-унгояб (тӏабигӏияб) гуреб, тӏабигӏаталда бугелда релълъун гьабураб, искусственнияб",
"precomment": "не природный",
"examples": [
{
"ru": "искусственное орошение",
"av": "искусственнияб лъалъади"
},
{
"ru": "искусственные зубы",
"av": "лъурал цаби"
},
{
"ru": "искусственный мех",
"av": "искуственнияб цӏоко"
},
{
"ru": "искусственное дыхание",
"av": "искуственнияб хӏухьел цӏай",
"labels": [
"медицина"
]
},
{
"ru": "искусственный спутник [земли]",
"av": "(ракьалъул) искусственияб (ракьалдалдасан боржине биччараб) спутник"
}
]
},
{
"text": "ххвалил(аб), гьересияб, хӏадарулеб",
"precomment": "притворный",
"examples": [
{
"ru": "искусственный смех",
"av": "ххвалилаб гьими (релъи)"
}
]
}
]
}
{
"word": "искусство",
"stress": 4,
"stem": "ИСКУССТВ",
"forms": [
"искусство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "искусство",
"examples": [
{
"ru": "произведения искусства",
"av": "искусствоялъулал асарал"
}
]
},
{
"text": "махщел, гьунар, устарлъи",
"precomment": "умение, мастерство",
"examples": [
{
"ru": "военное искусство",
"av": "рагъулаб махщел"
},
{
"ru": "работа выполнена с большим искусством",
"av": "хӏалтӏи кӏудияб махщалида гьабун буго"
},
{
"ru": "по всем правилам искусства",
"av": "букӏине кколеб къагӏидаялда, искусствоялъул къагӏидабиги цӏунун"
}
]
}
]
}
{
"word": "искусствовед",
"stress": 11,
"forms": [
"искусствовед"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "искусствовед",
"comment": "искусствоведениялъул специалист"
}
]
}
{
"word": "искусствоведение",
"stress": 11,
"forms": [
"искусствоведение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "искусствоведение, искусствабазул хӏакъалъулъ (бугеб) гӏелму"
}
]
}
{
"word": "искусствоведческий",
"stress": 11,
"forms": [
"искусствоведческий",
"искусствоведческая",
"искусствоведческое"
],
"senses": [
{
"text": "искусствоведениялъулаб"
}
]
}
{
"word": "искусывать",
"stress": 4,
"forms": [
"искусывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "искусить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "искушать",
"stress": 6,
"forms": [
"искушать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гуккизе, къосинавизе",
"precomment": "кого-что, прельщать, соблазнять",
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"examples": [
{
"ru": "искушать судьбу",
"av": "насибалъул хӏал бихьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "искушение",
"stress": 6,
"stem": "ИСКУШЕНИ",
"forms": [
"искушение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гукки, къосинави",
"precomment": "по глаголу искушать"
},
{
"text": "гьукъараб жо бокьи, гъира ккей",
"precomment": "соблазн",
"examples": [
{
"ru": "было много искушений",
"av": "гъира ккезе жо гӏемер букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "искушённый",
"forms": [
"искушённый",
"искушённая",
"искушённое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏал бихьун лъалев, хӏал бихьарав, хӏалбихьи бугев, гъорлъе ккарав",
"examples": [
{
"ru": "искушённый в политике",
"av": "политикаялда хӏалбихьи бугев"
},
{
"ru": "искушённый опытом",
"av": "хӏал бихьун, гъорлъе ккарав"
}
]
}
]
}