{
"word": "şarad",
"stress": 4,
"forms": [
"шарада"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "шарада, бицанкӏо-расанди",
"comment": "цо чанго рагӏиялдасан гӏуцӏараб ва жиб магӏна бугел бутӏабазде бикьизе бегьулеб гьикъараб рагӏи"
}
]
}
{
"word": "şarap",
"stress": 2,
"stem": "ВИНН",
"forms": [
"винный",
"винная",
"винное"
],
"senses": [
{
"text": "чогърол, чагъиралъул, жадул",
"examples": [
{
"tr": "şarap kokusu",
"av": "чогърол (чагъиралъул, жадул) махӏ"
},
{
"tr": "saf alkol",
"av": "чогърол (жадул) спирт"
},
{
"tr": "şarap şişesi",
"av": "чагъиралъул шиша"
},
{
"tr": "incir",
"av": "инжир"
}
]
}
]
}
{
"word": "şarap",
"stress": 4,
"forms": [
"вино"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "чагъир, жа",
"examples": [
{
"tr": "kırmızı şarap",
"av": "багӏараб чагъир (жа)"
}
]
},
{
"text": "гӏаракъи",
"precomment": "votka",
"labels": [
"halk dili sözcüğü",
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "şarap fabrikası",
"stress": 7,
"forms": [
"винзавод"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "чогърол (чагъиралъул) завод",
"precomment": "şarap fabrikası"
}
]
}
{
"word": "şarap yapım",
"stress": 6,
"forms": [
"винодельный",
"винодельная",
"винодельное",
"винодельческий",
"винодельческая",
"винодельческое"
],
"senses": [
{
"text": "чагъир (жа) гьабиялъул (бахъиялъул)"
}
]
}
{
"word": "şarapnel",
"stress": 5,
"forms": [
"картечь"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гӏарададул гуллил сачма",
"precomment": "mermi; araç"
},
{
"text": "чанахъанасул тункӏил чӏахӏияб сачма",
"precomment": "saçma"
}
]
}
{
"word": "şarapnel",
"stress": 6,
"forms": [
"шрапнель"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "шрапнель",
"comment": "чӏахӏияб сачмадул цӏураб гӏарададул гулла"
}
]
}
{
"word": "şarapnel; parçacıklı",
"stress": 4,
"stem": "ОСКОЛОЧН",
"forms": [
"осколочный",
"осколочная",
"осколочное"
],
"senses": [
{
"text": "кесказ лъугьинабураб, лъураб"
},
{
"text": "кескал лъугьунеб, тӏутӏун бачӏунеб, бихъ-бихъун унеб",
"examples": [
{
"tr": "parça tesirli bomba",
"av": "кескал лъугьун, бихъулеб бомба"
},
{
"tr": "şarapnel yaralanması",
"av": "кескал речӏчӏун, лъукъараб бакӏ, гӏарададул гулла бихъ-бихъун ун, щвараб ругъун"
}
]
}
]
}
{
"word": "şarapçılık",
"stress": 6,
"forms": [
"виноделие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "чагъир (жа) гьаби, чагъир бахъи"
}
]
}
şarj etmek; doldurmak
сообщить о неточности{
"word": "şarj etmek; doldurmak",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"зарядить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏезе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "tüfeği doldurmak",
"av": "туманкӏ цӏезе",
"comment": "патрон лъун"
},
{
"tr": "fotoğraf makinesine film takmak",
"av": "фотоаппараталъуб пленка лъезе"
}
]
},
{
"text": "заряд кьезе",
"examples": [
{
"tr": "aküyü şarj etmek",
"av": "аккумуляторалъе заряд кьезе",
"comment": "ток биччазе"
}
]
}
]
}
şarj etmek; doldurmak
сообщить о неточности{
"word": "şarj etmek; doldurmak",
"stress": 6,
"stem": "ЗАРЯДИ",
"homonym": 2,
"forms": [
"зарядить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер цого жо такрар гьабизе; цого жо тӏатӏала гьабизе",
"precomment": "maddesiz ve tümleçsiz mastar ile ne",
"examples": [
{
"tr": "yağmur bastırdı",
"av": "цӏад, гьоркьоса къотӏичӏого, балеб букӏана"
},
{
"tr": "tutturdu gitti",
"av": "жиндирабго бицунев вуго, гьоркьоса къотӏичӏого, цого жо бицунев вуго"
}
]
}
]
}
şarj etmek; doldurmak
сообщить о неточности{
"word": "şarj etmek; doldurmak",
"stress": 6,
"forms": [
"заряжать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "зарядить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "şarj olmak",
"stress": 6,
"forms": [
"зарядиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏун хӏадурун букӏине",
"comment": "ярагъ"
},
{
"text": "сундениги, щибниги гьабизе хӏадурун вукӏине",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "şarj, şıhta",
"stress": 2,
"forms": [
"шихта"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "шихта",
"comment": "батӏи-батӏиял материалал: руда, шлак, цӏатари жубараб жо",
"labels": [
"teknik"
]
}
]
}
{
"word": "şarj; jimnastik",
"stress": 4,
"forms": [
"зарядка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "цӏей",
"precomment": "başlamak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "tüfeğin doldurulması",
"av": "туманкӏ цӏей"
}
]
},
{
"text": "цӏун букӏин",
"precomment": "şarj olmak fiiline göre"
},
{
"text": "зарядка",
"labels": [
"spor terimi"
],
"examples": [
{
"tr": "sabah jimnastiği",
"av": "радал гьабулеб зарядка"
}
]
}
]
}
{
"word": "şarj; yük; mühimmat",
"stress": 4,
"forms": [
"заряд"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "заряд",
"comment": "харил ва ц. кьвагьулеб жоялъул цо къадар, роцен",
"labels": [
"askerî terim"
]
},
{
"text": "заряд",
"labels": [
"fizik"
],
"examples": [
{
"tr": "elektrik yükü",
"av": "электрикияб заряд"
}
]
}
]
}
{
"word": "şarjör",
"stress": 3,
"forms": [
"обойма"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "обойма, тункӏил, танчил патронал жанир лъолеб алат, магазин"
},
{
"text": "магазиналда лъолел патроназул къадар"
}
]
}
{
"word": "şarkiyatçılık",
"stress": 9,
"forms": [
"востоковедение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "востоковедение",
"comment": "бакъбаккул улкаби лъазариялъул гӏелму"
}
]
}
{
"word": "şarküteri",
"stress": 8,
"forms": [
"гастроном"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тӏагӏамал квенал лъалев, гьезие къимат кьезе лъалев чи",
"precomment": "yemek uzmanı"
},
{
"text": "гастроном",
"precomment": "mağaza",
"comment": "кванагьекъолел жалазул тукен"
}
]
}
{
"word": "şarkı",
"stress": 2,
"stem": "ПЕСЕНН",
"forms": [
"песенный",
"песенная",
"песенное"
],
"senses": [
{
"text": "кочӏолаб",
"examples": [
{
"tr": "türkü halk yaratıcılığı",
"av": "халкъалъул (халкъияб) кочӏолаб творчество (гьунар), халкъияб кочӏолаб гьунар"
}
]
}
]
}
{
"word": "şarkı kitabı",
"stress": 2,
"forms": [
"песенник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "кечӏ ахӏарав (ахӏулев) чи",
"precomment": "icracı; uygulayıcı"
},
{
"text": "кучӏдузул автор, композитор",
"precomment": "şarkı sözü yazarı"
},
{
"text": "кучӏдузул мажмугӏ",
"precomment": "şarkı derlemesi"
}
]
}
{
"word": "şarkı mırıldanmak",
"stress": 4,
"forms": [
"напеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бакъан тӏамизе",
"precomment": "ne (bir melodi vb.)"
},
{
"text": "пластинкаялда хъвазе кечӏ ахӏизе, бакъан бачине",
"precomment": "ne (plak vb.)"
},
{
"text": "гӏемер ахӏизе",
"precomment": "ne, neyin (çok söylemek)"
}
]
}
{
"word": "şarkı provası",
"stress": 3,
"forms": [
"спевка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хоралъул репетиция"
}
]
}
{
"word": "şarkı söyleme; vokal",
"stress": 2,
"stem": "ПЕНИ",
"forms": [
"пение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "кечӏ ахӏи",
"precomment": "şarkı söylemek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "şarkı söyleme dersi",
"av": "кечӏ ахӏиялъул дарс, кочӏол дарс"
}
]
}
]
}
{
"word": "şarkı söylemek",
"forms": [
"петь"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кечӏ ахӏизе",
"precomment": "ne ve tümleçsiz",
"examples": [
{
"tr": "bas sesle şarkı söylemek",
"av": "гъварараб гьаракьалъ кечӏ ахӏизе"
},
{
"tr": "operada şarkı söylemek",
"av": "операялда кечӏ ахӏизе"
}
]
},
{
"text": "бакънал рачине",
"precomment": "kuşlar hakkında",
"examples": [
{
"tr": "horozlar ötüyor",
"av": "хӏелкал гӏегӏедулел руго"
},
{
"tr": "övgüler düzmek",
"av": "гӏорхъолъа араб рецц-бакъ гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "şarkı söylemek",
"stress": 5,
"stem": "ПРОПЕ",
"forms": [
"пропеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏизе, кӏалалъ бакъан бачине",
"precomment": "ne",
"comment": "бакъан тӏамизе"
},
{
"text": "гӏегӏедизе",
"precomment": "horoz hakkında"
},
{
"text": "гьаракь къине",
"precomment": "sesini kaybetmek",
"comment": "гӏемер кечӏ ахӏиялъ"
}
]
}
{
"word": "şarkı söylemek",
"stress": 7,
"forms": [
"распевать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "шавкъалда кечӏ ахӏулев вукӏине",
"precomment": "ne ve tümleçsiz",
"examples": [
{
"tr": "neşeli şarkılar söylemek",
"av": "шавкъалда аваданал кучӏдул ахӏулев вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "şarkı söylemek",
"homonym": 1,
"forms": [
"спеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кечӏ ахӏизе",
"precomment": "şarkı söylemek",
"comment": "цо нухалъ",
"examples": [
{
"tr": "onun işi bitik",
"av": "досул иш лъугӏана",
"comment": "гӏумру лъугӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "şarkı söylemek",
"stem": "СПЕ",
"homonym": 2,
"forms": [
"спеть"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "барщизе",
"comment": "созревать",
"examples": [
{
"tr": "elmalar olgunlaşıyor",
"av": "гӏеч барщулеб буго"
}
]
}
]
}
şarkı söylemeye başlamak
сообщить о неточности{
"word": "şarkı söylemeye başlamak",
"stress": 4,
"forms": [
"запеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кечӏ ахӏизе лъугьине"
},
{
"text": "бицине, кӏалъазе",
"comment": "хӏинкъидал",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "peki karın ne diyecek?",
"av": "щиб дуда чӏужуялъ абилеб (бицинеб)?"
}
]
}
]
}
şarkı söylemeye başlamak
сообщить о неточности{
"word": "şarkı söylemeye başlamak",
"stress": 5,
"forms": [
"распеться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "кочӏоде машгъуллъизе",
"precomment": "şarkı söylemeye kapılmak"
},
{
"text": "чӏичӏидизе",
"precomment": "kuşlar hakkında"
},
{
"text": "кечӏ ахӏизе ругьунлъизе, гьаракь эркенго бачӏине",
"precomment": "serbestçe şarkı söylemeye başlamak"
}
]
}
{
"word": "şarkı söyler gibi",
"stress": 7,
"forms": [
"нараспев"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏаби цӏазарун; ахӏиялде гӏагар гьарун",
"examples": [
{
"tr": "şarkı söyler gibi konuşmak",
"av": "кечӏ ахӏулеб гӏадин, кӏалъазе"
}
]
}
]
}
şarkı söyleyerek uyum sağlamak
сообщить о неточности{
"word": "şarkı söyleyerek uyum sağlamak",
"stress": 5,
"forms": [
"спеваться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "спеться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "şarkı söylüyorum",
"homonym": 1,
"forms": [
"пою",
"поёшь"
],
"see_also": [
{
"target": "петь",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "şarkı söylüyorum",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"пою",
"поишь"
],
"see_also": [
{
"target": "поить",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "şarkı; türkü",
"stress": 2,
"forms": [
"песня"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "кечӏ",
"examples": [
{
"tr": "türkü",
"av": "халкъияб кечӏ"
},
{
"tr": "modern şarkı",
"av": "гьанжесеб (нилъер заманалъул) кечӏ"
},
{
"tr": "uzun hikaye",
"av": "лъугӏиго гьечӏеб хабар; гӏемер заман хӏажалъулеб иш"
},
{
"tr": "bu eski bir hikaye",
"av": "цого маргьу, гъобго хабар, чӏалгӏараб хабар"
}
]
}
]
}
{
"word": "şarkıcı",
"stress": 4,
"forms": [
"певец"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "кочӏохъан"
}
]
}
{
"word": "şarkıcı kadın",
"stress": 4,
"forms": [
"певица"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "кочӏохъан"
}
]
}
{
"word": "şarkıya başlamak",
"stress": 6,
"forms": [
"запевать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цебе ахӏизе",
"precomment": "nesnesiz de, koroda",
"comment": "кечӏ"
}
]
}
{
"word": "şarkıya eşlik etmek",
"stress": 7,
"forms": [
"подпевать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад рекъезабун ахӏизе",
"precomment": "kime, şarkı söylemek"
},
{
"text": "хӏелун тӏад рекъезе",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü",
"onaylamayarak"
]
}
]
}
{
"word": "şarkıya eşlik etmek",
"stress": 7,
"forms": [
"припевать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад рекъезабун ахӏизе"
}
]
}
{
"word": "şarkıyı bitirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"допеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏун лъугӏизабизе, ахӏун бахъинабизе",
"precomment": "ne",
"comment": "кечӏ"
}
]
}
{
"word": "şarlatan",
"stress": 7,
"forms": [
"шарлатан"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "жо лъалевлъун хӏалев, лъавухъ, хӏарамзада, гьересичи"
}
]
}
şarlatan; kalitesiz iş yapan
сообщить о неточности{
"word": "şarlatan; kalitesiz iş yapan",
"stress": 5,
"forms": [
"халтурщик"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хашав устар, халтурачи, тӏаса-масаго хӏалтӏи гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "şarlatanlık",
"stress": 7,
"forms": [
"шарлатанство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хӏарамзадалъи, гукки"
}
]
}
{
"word": "şarlatanlık yapmak",
"stress": 7,
"forms": [
"шарлатанить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏарамзадалъи гьабизе, гӏадамал гуккизе"
}
]
}
şart koşmak; kararlaştırmak
сообщить о неточности{
"word": "şart koşmak; kararlaştırmak",
"stress": 7,
"forms": [
"оговорить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьечӏеб гӏайиб гӏунтӏизабизе, бугьтан лъезе, какизе",
"precomment": "birine iftira etmek"
},
{
"text": "цебеккунго лъазабизе, бичӏчӏизабизе, баян гьабизе",
"precomment": "bir şeyi (şerh koymak)",
"examples": [
{
"tr": "önsözde belirtmek",
"av": "цеберагӏиялда баян гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цебеккунго кинаб букӏаниги шартӏ лъезе",
"precomment": "ne (önceden kararlaştırmak)",
"examples": [
{
"tr": "çalışma süresini kararlaştırmak",
"av": "цебеккунго хӏалтӏул болжал чӏезабизе (бицун тезе)"
}
]
}
]
}
şarta bağlı olarak; göreceli olarak
сообщить о неточности{
"word": "şarta bağlı olarak; göreceli olarak",
"stress": 4,
"forms": [
"условно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "шартӏ гьабун, шартӏ хӏисабалда, шартӏги бихьизабун, шартӏияб къагӏидаялъ",
"examples": [
{
"tr": "birini ertelenmiş cezaya çarptırmak",
"av": "лъиениги шартӏияб къагӏидаялъ тамихӏ гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "şartlı; geleneksel",
"stress": 4,
"stem": "УСЛОВН",
"forms": [
"условный",
"условная",
"условное"
],
"senses": [
{
"text": "шартӏияб",
"precomment": "şarta bağlı",
"examples": [
{
"tr": "koşullu onay",
"av": "шартӏияб къотӏи"
},
{
"tr": "ertelemeli ceza",
"av": "шартӏияб хӏукму"
}
]
},
{
"text": "шартӏлъун бугеб",
"precomment": "anlaşanlar için anlaşılır",
"examples": [
{
"tr": "işaret",
"av": "шартӏлъун бугеб ишара"
},
{
"tr": "parola vuruşu",
"av": "шартӏлъун бугеб кӏутӏи"
},
{
"tr": "kararlaştırılan yer",
"av": "шартӏлъун бугеб бакӏ"
}
]
},
{
"text": "шартӏияб",
"precomment": "gerçekte var olmayan",
"comment": "хӏакъикъаталда гьечӏеб",
"examples": [
{
"tr": "varsayımsal çizgi",
"av": "шартӏияб мухъ"
}
]
},
{
"text": "шартӏияб",
"labels": [
"sanat"
],
"examples": [
{
"tr": "şartlı dekorasyon",
"av": "шартӏияб декорация"
}
]
},
{
"text": "шартӏияб",
"labels": [
"dil bilgisi"
],
"examples": [
{
"tr": "şart kipi",
"av": "шартӏияб наклонение"
}
]
}
]
}
şartlılık; geleneksellik
сообщить о неточности{
"word": "şartlılık; geleneksellik",
"stress": 4,
"forms": [
"условность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "шартӏлъун букӏин, шартӏ гьабун букӏин"
},
{
"text": "гӏадатлъун букӏин",
"precomment": "genel kabul görmüş bir şey"
}
]
}