{
"word": "жар",
"forms": [
"жар"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари; бухӏи",
"precomment": "тепло, спека",
"examples": [
{
"uk": "від печі пашіло жаром",
"av": "печалдасан багӏари тӏибитӏулеб букӏана"
},
{
"uk": "каструля стоїть на вогні",
"av": "хьаг цӏадутӏа лъун буго"
}
]
},
{
"text": "цӏа-кан; цӏа",
"precomment": "підвищена температура",
"examples": [
{
"uk": "у хворого жар",
"av": "унтарасул цӏа-кан буго"
}
]
},
{
"text": "кӏудияб гъира, шавкъ, гъира-шавкъ",
"precomment": "підйом, завзяття",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "працювати з запалом",
"av": "гъира-шавкъалда хӏалтӏизе"
},
{
"uk": "дати жару",
"av": "вагӏаризавизе",
"labels": [
"выражение"
]
},
{
"uk": "чужими руками жар загрібати",
"av": "цогидал хӏалтӏизе тӏамун, хайир жиндиего ххазе",
"labels": [
"поговорка"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "жаргон",
"stress": 5,
"forms": [
"жаргон"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жаргон",
"comment": "бакӏалъулаб наречиялда яги социалияб къокъаялъ хӏалтӏизабулеб мацӏалъул хаслъи",
"examples": [
{
"uk": "злодійський жаргон",
"av": "цӏогьазул жаргон, цӏогьазе хасиятаб мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "жаровитривалий",
"stress": 8,
"forms": [
"жаровыносливый",
"жаровыносливая",
"жаровыносливое"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб"
}
]
}
{
"word": "жаровитривалість",
"stress": 8,
"forms": [
"жаровыносливость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари хӏехьезе кӏвей, багӏари хӏехьей",
"labels": [
"ботаніка"
]
}
]
}
{
"word": "жаровня",
"stress": 4,
"forms": [
"жаровня"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "мангъал"
}
]
}
{
"word": "жарознижувальний",
"stress": 10,
"stem": "ЖАРОПОНИЖАЮЩ",
"forms": [
"жаропонижающий",
"жаропонижающая",
"жаропонижающее"
],
"senses": [
{
"text": "цӏа-кан гӏодоцинабулеб",
"examples": [
{
"uk": "жарознижувальний засіб",
"av": "цӏа-кан гӏодоцинабулеб дару"
}
]
}
]
}
{
"word": "жароміцний",
"stress": 7,
"stem": "ЖАРОПРОЧН",
"forms": [
"жаропрочный",
"жаропрочная",
"жаропрочное"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб; багӏариялда (бухӏиялда) данде чӏолеб",
"labels": [
"техніка"
],
"examples": [
{
"uk": "жаростійке скло",
"av": "багӏари хӏехьолеб цӏер"
}
]
}
]
}
{
"word": "жароміцність",
"stress": 7,
"forms": [
"жаропрочность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьей, багӏариялда (бухӏиялда) данде чӏей, багӏариялъукьа (бухӏиялъукьа) хӏинкъунгутӏи",
"labels": [
"техніка"
]
}
]
}
{
"word": "жаростійкий",
"stress": 7,
"forms": [
"жаростойкий",
"жаростойкая",
"жаростойкое"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб, багӏариялъукьа (бухӏиялъукьа) хӏинкъулареб"
}
]
}
{
"word": "жаростійкий",
"stress": 7,
"forms": [
"жароупорный",
"жароупорная",
"жароупорное"
],
"senses": [
{
"text": "багӏариялда (бухӏиялда) данде чӏолеб",
"labels": [
"техніка"
]
},
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб",
"labels": [
"техніка"
]
}
]
}
{
"word": "жаростійкість",
"stress": 7,
"forms": [
"жароупорность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "багӏариялда (бухӏиялда) дандечӏей, багӏари (бухӏи) хӏехьей; багӏариялъукьа (бухӏиялъукьа) хӏинкъунгутӏи",
"labels": [
"техніка"
]
}
]
}
{
"word": "жарт",
"stress": 2,
"stem": "ШУТК",
"forms": [
"шутка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "махсара",
"examples": [
{
"uk": "злий жарт",
"av": "бухӏизабулеб (квешаб) махсара"
},
{
"uk": "йому не до жартів",
"av": "гьев махсарабазде регӏун гьечӏо"
},
{
"uk": "обернути на жарт",
"av": "махсараялде сверизабизе, буссинабизе"
},
{
"uk": "сказати щось жартома",
"av": "щибниги жо махсараялъе абизе, махсара гьабизе"
},
{
"uk": "без жартів",
"av": "унго-унголъун, махсара гьечӏого"
},
{
"uk": "жартома",
"av": "махсародего"
},
{
"uk": "окрім жартів",
"av": "унго-унго",
"labels": [
"в значении вводного слова"
]
},
{
"uk": "не жарт",
"av": "махсара гуро",
"labels": [
"в значении сказуемого"
]
},
{
"uk": "жартома чи й справді",
"av": "гьадингояб жо (иш) гуро"
},
{
"uk": "жарти в бік (геть)",
"av": "махсара жахӏабго тун, унго-унгояб куцалда"
},
{
"uk": "з ним жарти кепські",
"av": "гьесулгун махсара гьабизе бегьуларо"
},
{
"uk": "жартувати жарти",
"av": "рекӏелгъей гьабизе, махсара гьабизе",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
},
{
"text": "гьитӏинаб комедиялъулаб пьеса"
}
]
}
{
"word": "жартома",
"stress": 5,
"forms": [
"шутливо"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "махсара гьабун",
"examples": [
{
"uk": "жартома сказати",
"av": "махсара гьабун, абизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "жартома",
"stress": 4,
"forms": [
"шутя"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "махсародего, махсара гьабун",
"precomment": "жартома",
"examples": [
{
"uk": "сказати жартома",
"av": "махсара гьабуна абизе"
}
]
},
{
"text": "бигьаго, гӏакъуба бихьичӏого",
"precomment": "легко, без праці",
"examples": [
{
"uk": "він жартома підіймає три пуди",
"av": "дос бигьаго лъабго пуд борхула"
},
{
"uk": "не жартуючи; всерйоз",
"av": "унго-унгояб куцалда, унго-унголъун"
}
]
}
]
}
{
"word": "жартувати",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"острить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏинабизе, чархида кквезе",
"precomment": "точити"
}
]
}
{
"word": "жартувати",
"stress": 5,
"stem": "ОСТРИ",
"homonym": 2,
"forms": [
"острить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "бегӏерал рагӏаби рехун, гаргадизе, кӏарчанал жал рицине",
"precomment": "говорити гостроти",
"examples": [
{
"uk": "жартувати чийсь рахунок",
"av": "лъиданиги тӏасан кӏарчанал жал рицине"
},
{
"uk": "не жартуйте!",
"av": "кӏарчанал жал рицунге!"
},
{
"uk": "невдало жартувати",
"av": "гӏужда щоларел бегӏерал рагӏаби рехун, гаргадизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "жартувати",
"stress": 4,
"forms": [
"шутить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "махсара гьабизе",
"examples": [
{
"uk": "жартувати з дітьми",
"av": "лъималазе махсара гьабизе"
},
{
"uk": "дотепно жартувати",
"av": "цӏодорго (гӏакъилго) махсара гьабизе"
}
]
},
{
"text": "махсара гьабун кӏалъазе",
"precomment": "говорити не всерйоз",
"examples": [
{
"uk": "завтра я їду. – Ти жартуєш?",
"av": "метер дун ине вуго (сунданиги рекӏун). – Дуца махсара гьабулеб гурищ?"
}
]
},
{
"text": "малъие гьабунгутӏизе, сан гьабунгутӏизе, гьабичӏого тезе",
"precomment": "чим (зневажати)",
"examples": [
{
"uk": "не можна жартувати зі своїм здоров'ям",
"av": "дурго чорхол сахлъиялъулгун махсара гьабизе бегьуларо"
},
{
"uk": "жартувати з вогнем",
"av": "хӏинкъи бугеб иш гьабизе"
},
{
"uk": "чим чорт не жартує",
"av": "нагагьлъун, балики, букӏине бегьула, щиб лъалеб, цощинаб"
}
]
}
]
}
{
"word": "жартую",
"stress": 4,
"forms": [
"шучу",
"шутишь",
"шутит",
"шутим",
"шутите",
"шутят"
],
"see_also": [
{
"target": "шутить",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "жартуєш; дивись мені",
"stress": 4,
"forms": [
"шалишь"
],
"senses": [
{
"text": "бажариларо! кӏвеларо!",
"precomment": "не вдасться",
"labels": [
"просторічне слово"
]
}
]
}
{
"word": "жартівливий",
"stress": 5,
"forms": [
"шутливый",
"шутливая",
"шутливое"
],
"senses": [
{
"text": "махсара-хочӏалъулаб, махсара бокьулев",
"comment": "бокьулей",
"examples": [
{
"uk": "жартівливий тон",
"av": "махасара-хочӏалъулаб къагӏидаялъ кӏалъай"
}
]
}
]
}
{
"word": "жартівливий",
"stress": 2,
"stem": "ШУТОЧН",
"forms": [
"шуточный",
"шуточная",
"шуточное"
],
"senses": [
{
"text": "релъанхъизарулеб, кепаб, ихтилатаб",
"examples": [
{
"uk": "жартівливий вірш",
"av": "кепаб (ихтилатаб) кечӏ"
}
]
},
{
"text": "дагьа-макъаб",
"examples": [
{
"uk": "ця справа не жарт",
"av": "гьеб иш гьитӏинаб (дагьа-макъаб) жо гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "жартівник",
"stress": 5,
"forms": [
"шутник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "махсарочи",
"examples": [
{
"uk": "великий жартівник",
"av": "кӏудияв махсарочи"
}
]
}
]
}
{
"word": "жар-птиця",
"stress": 7,
"forms": [
"жар-птица"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "зодил тӏавус",
"comment": "маргьабалъ букӏунеб",
"labels": [
"фольклор"
]
}
]
}