{
"word": "сам",
"forms": [
"сам",
"сама",
"само",
"сами"
],
"labels": [
"займенник"
],
"senses": [
{
"text": "живго, жийго, жибго, жалго, жинцаго",
"comment": "определительное",
"examples": [
{
"uk": "він сам написав",
"av": "дос жинцаго хъвана"
},
{
"uk": "він сам це сказав",
"av": "гьеб дос жинцаго абуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "сама",
"stress": 4,
"forms": [
"сама"
],
"see_also": [
{
"target": "сам",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "саман",
"stress": 4,
"forms": [
"саман"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏарщул кирпич"
}
]
}
{
"word": "саманний",
"stress": 4,
"forms": [
"саманный",
"саманная",
"саманное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏарщул кирпичалъул",
"examples": [
{
"uk": "саманний будинок",
"av": "хӏарщул кирпичул (гьабураб) мина"
}
]
}
]
}
{
"word": "самарій",
"stress": 4,
"forms": [
"самарий"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "самарий",
"comment": "хімічний елемент",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "самбо",
"stress": 2,
"forms": [
"самбо"
],
"labels": [
"середній рід",
"невідмінюване"
],
"senses": [
{
"text": "самбо",
"labels": [
"спортивний термін"
]
}
]
}
{
"word": "самбіст",
"stress": 5,
"forms": [
"самбист"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "самбист, самбочи"
}
]
}
{
"word": "саме",
"stress": 1,
"forms": [
"именно"
],
"senses": [
{
"text": "цӏар ккун; гьеле",
"precomment": "якраз",
"labels": [
"частка"
],
"examples": [
{
"uk": "саме він",
"av": "гьеле гьев, батӏияв чи гурев"
},
{
"uk": "саме так",
"av": "гьеле гьединха"
},
{
"uk": "саме про це йдеться",
"av": "гьеле гьелъул хӏакъалъулъ буго хабар"
}
]
},
{
"text": "масала",
"precomment": "при переліку",
"labels": [
"у значенні сполучника"
],
"examples": [
{
"uk": "фрукти, а саме: яблука, груші, сливи",
"av": "пихъ, масала: гӏеч, гени, кокон"
},
{
"uk": "кого саме (з них)?",
"av": "цӏар ккун абуни, щив (гьездаса)?"
},
{
"uk": "от саме!",
"av": "гьеб гурищха!"
}
]
}
]
}
{
"word": "самець",
"stress": 4,
"forms": [
"самец"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "бихьинаб",
"examples": [
{
"uk": "верблюд-самець",
"av": "бихьинварани"
},
{
"uk": "осел — самець",
"av": "бихьинхӏама"
}
]
}
]
}
{
"word": "самка",
"stress": 2,
"forms": [
"самка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "цӏуяб",
"examples": [
{
"uk": "птах-самочка",
"av": "цӏуяб хӏинчӏ",
"comment": "цӏухӏинчӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "самоаналіз",
"stress": 7,
"forms": [
"самоанализ"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго ишалъул, хӏалтӏул, гӏамалалъул анализ гьаби"
}
]
}
{
"word": "самобутній",
"stress": 6,
"stem": "САМОБЫТН",
"forms": [
"самобытный",
"самобытная",
"самобытное"
],
"senses": [
{
"text": "цебетӏеялъулъ жибго жиндаго чӏараб, жиндиргно хаслъи бугеб, цогидазда релълъинчӏеб",
"examples": [
{
"uk": "самобутня культура",
"av": "цогидазда релълъинчӏеб, жиндирго нух ккураб культура"
}
]
}
]
}
{
"word": "самобічування",
"stress": 10,
"forms": [
"самобичевание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жинцаго живго къватӏив чӏвазави"
}
]
}
{
"word": "самовар",
"stress": 6,
"forms": [
"самовар"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "самовар",
"examples": [
{
"uk": "поставити самовар",
"av": "самовар лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "самоварний",
"stress": 6,
"forms": [
"самоварный",
"самоварная",
"самоварное"
],
"senses": [
{
"text": "самоваралъул"
},
{
"text": "самоваралъуб гьабураб"
}
]
}
{
"word": "самовизначення",
"stress": 12,
"forms": [
"самоопределение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "самоопределение, жинцаго жиндирго масъалаби нухда рачин, жинцаго маслигӏатаб куцалда жиндирго ишал низамалде ккезари",
"examples": [
{
"uk": "право націй на самовизначення",
"av": "жидерго ишал жидедаго маслигӏаталлъун рихьухъе рачине миллатазул бугеб ихтияр"
}
]
}
]
}
{
"word": "самовиправдання",
"stress": 11,
"forms": [
"самооправдание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "живго, жиндирго ишал ритӏухъ гьари"
}
]
}
{
"word": "самовиховання",
"stress": 11,
"forms": [
"самовоспитание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жинцаго жиндиего тарбия кьей, живго жинцаго куцай"
}
]
}
{
"word": "самовладдя",
"stress": 7,
"forms": [
"самовластие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "цо чиясул кверщаликь тӏолго пачалихъ букӏин",
"comment": "монархасул, пачаясул…"
}
]
}
{
"word": "самовладдя",
"stress": 7,
"forms": [
"своевластие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндиего бокьа-бокьараб гьаби, жиндиего бокьухъе иш гьаби, жиндирабго билълъинаби"
}
]
}
{
"word": "самовладний",
"stress": 7,
"forms": [
"самовластный",
"самовластная",
"самовластное"
],
"senses": [
{
"text": "бищун кӏудияв хӏакимлъун живго вугев, бокьа-бокьараб гьабулев"
},
{
"text": "гӏурхъи чӏвачӏеб ихтияр бугев, кверщел кодосев"
}
]
}
{
"word": "самоволодіння",
"stress": 10,
"forms": [
"самообладание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндаго живго вакӏаризе кӏвей",
"examples": [
{
"uk": "зберігати самовладання",
"av": "сабру гьабун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "самовольничати",
"stress": 6,
"forms": [
"самовольничать"
],
"labels": [
"недоконаний вид",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "жиндиего бокьухъе иш гьабизе, рекӏее бокьа-бокьараб гьабизе, бокьухъе вукӏине"
}
]
}
{
"word": "самовпевнений",
"stress": 8,
"forms": [
"самонадеянный",
"самонадеянная",
"самонадеянное"
],
"senses": [
{
"text": "жиндаго цӏакъ ракӏ чӏарав"
},
{
"text": "жиндирго гучалда ракӏ чӏарав"
}
]
}
{
"word": "самовпевнений",
"stress": 7,
"forms": [
"самоуверенный",
"самоуверенная",
"самоуверенное"
],
"senses": [
{
"text": "жиндаго ракӏ чӏарав, живго жиндиего гӏурав"
}
]
}
{
"word": "самовпевненість",
"stress": 8,
"forms": [
"самонадеянность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго жиндаго ракӏ чӏей, жиндирго гучалда ракӏ чӏей"
}
]
}
{
"word": "самоврядування",
"stress": 11,
"forms": [
"самоуправление"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "самоуправление, жидецаго жидерго хӏакимлъиялъул ва цогидал ишал цо хасаб чӏезабураб къагӏидаялда рачин, хьвадизари"
}
]
}
{
"word": "самовідвід",
"stress": 8,
"forms": [
"самоотвод"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кинаб бугониги вищун тӏамулеб (толеб) жамгӏияб хъулухъалдаса инкар гьаби"
}
]
}
{
"word": "самовідданий",
"stress": 8,
"stem": "САМООТВЕРЖЕНН",
"forms": [
"самоотверженный",
"самоотверженная",
"самоотверженное"
],
"senses": [
{
"text": "рухӏ кьолев, гӏаммал мунпагӏатазе гӏоло жиндир напсиял мурадал къурбан гьарулев, бахӏарчияв, таваккал бугев, рухӏ бичарав, рухӏалда барахщуларев",
"examples": [
{
"uk": "самоввіддана боротьба",
"av": "рухӏалда барахщичӏого рагъи (барахщичӏеб къеркьей)"
}
]
}
]
}
{
"word": "самовідречення",
"stress": 10,
"forms": [
"самоотречение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндицаго дуниялалдаса квер боси, тӏолго нигӏматаздаса живго нахъе кӏанцӏи"
}
]
}
{
"word": "самовілля",
"stress": 6,
"forms": [
"самоволие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндиего бокьухъе иш гьаби, рекӏее бокьа-бокьараб гьаби"
}
]
}
{
"word": "самовільний",
"stress": 6,
"forms": [
"самовольный",
"самовольная",
"самовольное"
],
"senses": [
{
"text": "изну гьечӏого, бокьа-бокьараб гьабулеб",
"precomment": "без дозволу"
},
{
"text": "цогидазул изну гьечӏого, жиндиего бокьараб гьабулев",
"examples": [
{
"uk": "самовільний вихід з роботи",
"av": "жиндиего бокьун (изну гьечӏого), хӏалтӏудаса ин"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "своевольный",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "самовільно",
"stress": 6,
"forms": [
"самовольно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "жиндиего бокьухъе, рекӏее бокьухъе",
"examples": [
{
"uk": "самовільно відлучитися",
"av": "изну гьечӏого нахъе ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "самогон",
"stress": 6,
"forms": [
"самогон",
"самогонка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "самогон, нилъецаго бахъараб мехтел",
"comment": "гӏаракъи"
}
]
}
{
"word": "самогонник",
"stress": 6,
"forms": [
"самогонщик"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏаракъи бахъулев чи",
"comment": "балъго"
}
]
}
{
"word": "самогубець",
"stress": 7,
"forms": [
"самоубийца"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "живго жинцаго чӏварав чи"
},
{
"text": "жийго жинцаго чӏварай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "самогубство",
"stress": 7,
"forms": [
"самоубийство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "живго жинцаго чӏвай"
}
]
}
{
"word": "самодержавний",
"stress": 9,
"forms": [
"самодержавный",
"самодержавная",
"самодержавное"
],
"senses": [
{
"text": "пачаясулаб, цо чиясул кверщаликь тӏолабго пачалихъ бугеб"
}
]
}
{
"word": "самодержавство",
"stress": 9,
"forms": [
"самодержавие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "цо чиясул квершаликь тӏолго пачалихъ бугеб система, самодержавие",
"labels": [
"що стосується історії",
"історичний термін"
]
}
]
}
{
"word": "самодержець",
"stress": 6,
"forms": [
"самодержец"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "монарх, император, пача",
"comment": "пачалихъалъул кверщелалъе гӏурхъи чӏвачӏев, киналго ихтиярал кодосев"
}
]
}
{
"word": "самодисципліна",
"stress": 12,
"forms": [
"самодисциплина"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жинцаго жиндиего гӏадлу гьаби, гӏадлу буголъи"
}
]
}
самодовільний; спонтанний
сообщить о неточности{
"word": "самодовільний; спонтанний",
"stress": 11,
"stem": "САМОПРОИЗВОЛЬН",
"forms": [
"самопроизвольный",
"самопроизвольная",
"самопроизвольное"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏисел гӏиллабазул асар гьечӏого жибго жиндасанго лъугьунеб",
"examples": [
{
"uk": "мимовільний рух",
"av": "жибго жиндасанго лъугьараб багъа-бачари"
}
]
}
]
}
{
"word": "самодур",
"stress": 6,
"forms": [
"самодур"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "мекъав чи, нагӏадалачи, тӏирун жиндирабго ккурав чи"
},
{
"text": "ахӏмакъ"
}
]
}
{
"word": "самодурство",
"stress": 6,
"forms": [
"самодурство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "тӏирун жиндирабго ккун чӏей"
},
{
"text": "ахӏмакълъи"
}
]
}
{
"word": "самодіяльний",
"stress": 6,
"forms": [
"самодеятельный",
"самодеятельная",
"самодеятельное"
],
"senses": [
{
"text": "жидерго жигар-хӏаракаталда хӏалтӏулеб, жалго ругьунлъараб"
}
]
}
{
"word": "самодіяльність",
"stress": 6,
"forms": [
"самодеятельность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго хӏаракаталдалъун иш гьаби"
},
{
"text": "жинцаго жигар бахъун, бетӏералде босун хӏалтӏи гьаби",
"examples": [
{
"uk": "вечір самодіяльності",
"av": "жидерго хӏаракаталдалъун гьабулеб вечер",
"comment": "артистазул кумек гьечӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "самозабутній",
"stress": 9,
"forms": [
"самозабвенный",
"самозабвенная",
"самозабвенное"
],
"senses": [
{
"text": "чияе гӏоло живго жиндаго кӏочон тарав"
},
{
"text": "паналъун вугев"
}
]
}
{
"word": "самозабуття",
"stress": 9,
"stem": "САМОЗАБВЕНИ",
"forms": [
"самозабвение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "кинабго кӏочон тун сундениги вуссин"
},
{
"text": "паналъи",
"examples": [
{
"uk": "кохати до самозабуття",
"av": "паналъуледухъ рокьи ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "самозаглиблений",
"forms": [
"самоуглублённый",
"самоуглублённая",
"самоуглублённое"
],
"senses": [
{
"text": "живго жиндего машгъулав, жаниве гӏенеккарав"
}
]
}
{
"word": "самозаготівля",
"forms": [
"самозаготовка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жидецаго хӏадур гьаби"
},
{
"text": "жидецаго хӏадур гьабураб жо"
}
]
}
{
"word": "самозадоволений",
"stress": 8,
"forms": [
"самодовольный",
"самодовольная",
"самодовольное"
],
"senses": [
{
"text": "живго жиндасаго разияв, живго жиндиего гӏурав, живго жиндасаго вохарав"
}
]
}
{
"word": "самозадоволення",
"stress": 8,
"forms": [
"самодовольство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "живго жиндасаго разилъи, живго жиндиего гӏей, живго жиндасаго вохи"
}
]
}
{
"word": "самозаймання",
"stress": 14,
"forms": [
"самовоспламенение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндасанго цӏа рекӏин"
}
]
}
{
"word": "самозакоханий",
"forms": [
"самовлюблённый",
"самовлюблённая",
"самовлюблённое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ живго вокьулев, живго цӏакъ тӏадегӏанавлъун рикӏкӏунев, жиндасаго чӏухӏарав"
}
]
}
{
"word": "самозапліднення",
"stress": 9,
"forms": [
"самоопыление"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "хьонтӏи лъугьинелъун жиндирго хӏуралдаса (пыльцаялдаса) пайда боси",
"comment": "рижулел жалаз"
}
]
}
{
"word": "самозародження",
"stress": 11,
"forms": [
"самозарождение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьечӏеб бакӏалдасан бижи, жибго жиндасанго бижи"
}
]
}
{
"word": "самозарядний",
"stress": 8,
"forms": [
"самозарядный",
"самозарядная",
"самозарядное"
],
"senses": [
{
"text": "жибго цӏолеб",
"comment": "туманкӏ"
}
]
}
{
"word": "самозаспокоєння",
"stress": 11,
"forms": [
"самоуспокоение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "иш ва гь.ц. лъикӏ бугилан, гӏодове вуссун чӏей, агъаз гьабичӏого чӏей, жинцаго живго парахат гьавун вукӏин"
}
]
}
{
"word": "самозаспокоєність",
"stress": 10,
"forms": [
"самоуспокоенность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"see_also": [
{
"target": "самоуспокоение",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "самозбереження",
"stress": 11,
"forms": [
"самосохранение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жибго жинцаго цӏуна-къай, жиндирго гӏумру цӏунизе хӏаракат бахъи"
}
]
}
{
"word": "самозбільшення",
"stress": 8,
"forms": [
"сумасбродство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадаллъи, ахӏмакълъи"
}
]
}
{
"word": "самозванець",
"stress": 7,
"forms": [
"самозванец"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чияр цӏаралда вахъарав, батӏияв чиясул цӏаралда вахъарав чи"
},
{
"text": "жинцаго жиндаго цӏар лъурав чи"
},
{
"text": "гьересичи"
}
]
}
{
"word": "самозванка",
"stress": 7,
"forms": [
"самозванка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чияр цӏаралда яхъарай, батӏияй гӏаданалъул цӏаралда яхъарай гӏадан"
},
{
"text": "жинцаго жиндаго цӏар лъурай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "самознищення",
"stress": 12,
"forms": [
"самоуничтожение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндицаго жибго тӏагӏинаби"
}
]
}
{
"word": "самозречення",
"stress": 8,
"forms": [
"самоотверженность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "живго кьовид гьави, жиндаго барахщунгутӏи, къурбанлъун чӏей, рухӏ кьей, черхалда барахщичӏого ишалде жувай"
}
]
}
{
"word": "самокалічення",
"stress": 10,
"forms": [
"членовредительство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго яги цогидазул лагаялъе ургъунго зиян ккезаби",
"comment": "гьаби"
}
]
}
{
"word": "самокритика",
"stress": 7,
"forms": [
"самокритика"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндиего критика гьаби, жиндирго гӏайибал рихьизари"
}
]
}
{
"word": "самокритичний",
"stress": 9,
"forms": [
"самокритический",
"самокритическая",
"самокритическое"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго гӏайибал загьир гьарураб"
}
]
}
{
"word": "самокритичний",
"stress": 9,
"forms": [
"самокритичный",
"самокритичная",
"самокритичное"
],
"senses": [
{
"text": "жиндиего критика гьабулев; жиндицаго живго къватӏив чӏвазавулев",
"examples": [
{
"uk": "самокритична доповідь",
"av": "жиндаго бугеб гӏайиб загьир гьабураб доклад"
}
]
}
]
}
{
"word": "самолюбний",
"stress": 8,
"forms": [
"самолюбивый",
"самолюбивая",
"самолюбивое"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго къадру цӏунулев"
},
{
"text": "рецц бокьулев"
},
{
"text": "хехго ракӏ холев"
},
{
"text": "чӏухӏарав, пахруяв"
},
{
"text": "чияе рокьи кьоларев, цӏакъго живго вокьулев"
}
]
}
{
"word": "самолюбство",
"stress": 6,
"forms": [
"самолюбие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "чияе рокьи кьунгутӏи"
},
{
"text": "жиндирго къадру тӏокӏаблъун бихьи, цӏакъго живго вокьи"
}
]
}
{
"word": "самомнение",
"stress": 7,
"forms": [
"самомнение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго хӏакъалъулъ кӏудияб пикру букӏин, гӏамал кӏодолъи, живго цӏакъав чилъун ккей"
}
]
}
{
"word": "самонавіювання",
"stress": 9,
"forms": [
"самовнушение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жинцаго жиндирго ракӏ базаби, живго божизави"
},
{
"text": "жиндицаго жиндиего асар гьаби"
}
]
}
{
"word": "самообвинувачення",
"stress": 10,
"forms": [
"самообвинение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндицаго живго такъсириявлъун рикӏкӏин",
"comment": "ккарал гъалатӏал, мекъал ишал сабаблъун"
}
]
}
{
"word": "самообвинувачення",
"stress": 10,
"forms": [
"самообличение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жинцаго живго къватӏив чӏвазави"
}
]
}
{
"word": "самообкладання",
"stress": 10,
"forms": [
"самообложение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "самообложение",
"comment": "халкъалъ разилъун налог кьезе тӏаде боси; гьедин лъураб налог"
}
]
}
{
"word": "самообман",
"stress": 8,
"forms": [
"самообман"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "живго жинцаго гукки, жинцаго жиндиего рекӏкӏ гьаби"
}
]
}
{
"word": "самооборона",
"stress": 8,
"forms": [
"самозащита"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жибго цӏуни, живго жинцаго цӏуни"
}
]
}
{
"word": "самооборона",
"stress": 9,
"forms": [
"самооборона"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "нилъецаго нилъго цӏуни"
}
]
}
{
"word": "самообслуговування",
"stress": 9,
"stem": "САМООБСЛУЖИВАНИ",
"forms": [
"самообслуживание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндиего жинцаго хъулухъ гьаби; жиндиего къваригӏараб-тараб жо жиндицаго гьаби",
"examples": [
{
"uk": "їдальня самообслуговування",
"av": "жидецаго жидеего хъулухъ гьабулеб столовая"
}
]
}
]
}
{
"word": "самоокупність",
"stress": 9,
"forms": [
"самоокупаемость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьабураб харж жинцаго бецӏун бажари, тӏаде бачӏаралъ тӏаса араб къадар бахъинаби"
}
]
}
{
"word": "самоосвіта",
"stress": 12,
"forms": [
"самообразование"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "живго жиндаго чӏун цӏалдон лъай боси"
},
{
"text": "живго цӏалдон щвараб лъай"
}
]
}
{
"word": "самопевнено",
"stress": 7,
"forms": [
"самоуверенно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "жиндаго ракӏ чӏун"
}
]
}
{
"word": "самопевність",
"stress": 7,
"forms": [
"самоуверенность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндаго ракӏ чӏей"
}
]
}
{
"word": "самописка",
"stress": 7,
"forms": [
"самопииска"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"see_also": [
{
"target": "самописка",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "самописка",
"forms": [
"самописка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "авторучка",
"comment": "щакъитӏел хӏажалъулареб ручка"
}
]
}
{
"word": "самопишучий",
"stress": 6,
"forms": [
"самопишущий"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жинцаго хъвалеб",
"examples": [
{
"uk": "самопишучий прилад",
"av": "жинцаго хъвай-хъвагӏай гьабулеб алат"
}
]
}
]
}
{
"word": "самоплив",
"stress": 6,
"forms": [
"самотёк"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жибго жиндасанго ин, жибго чвахун ин"
},
{
"text": "план ва тадбир гьечӏого хӏалтӏул, ишалъул ин",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
]
}
{
"word": "самопливом",
"stress": 6,
"forms": [
"самотёком"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "жибго чвахун",
"precomment": "про рух рідини"
},
{
"text": "биччан тун, нухмалъи гьечӏого, план гьечӏого",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
]
}
{
"word": "самопожертва",
"stress": 8,
"forms": [
"самопожертвование"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жибго къурбанлъун гьаби, жибго кьовид гьаби, цогидазе пайдаялъе жиндирго напсиял интересал (мурадал) къурбан гьари"
}
]
}
{
"word": "самопочуття",
"forms": [
"самочувствие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "сахлъи, къагӏида, чорхол хӏал",
"examples": [
{
"uk": "як твоє самопочуття?",
"av": "дур хӏал кин бугеб?"
},
{
"uk": "самопочуття хворого",
"av": "унтарасул хӏал, сахлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "самоприниження",
"stress": 9,
"forms": [
"самоунижение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жинцаго живго хӏакъир гьави"
}
]
}
{
"word": "самореклама",
"stress": 9,
"forms": [
"самореклама"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "живго жиндицаго вецци"
}
]
}
{
"word": "саморобка",
"stress": 6,
"forms": [
"самоделка"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "нилъецаго гьабураб тӏагӏел-гӏучӏ ва гь. ц."
}
]
}
{
"word": "саморобний",
"stress": 6,
"forms": [
"самодельный",
"самодельная",
"самодельное"
],
"senses": [
{
"text": "жидецаго гьабураб, жиндирго гьунаралъ гьабураб, жиндирго жигаралъ гӏуцӏараб",
"examples": [
{
"uk": "саморобний радіоприймач",
"av": "жидецаго гьабураб радиоприемник"
}
]
}
]
}
{
"word": "самородний",
"stress": 6,
"stem": "САМОРОДН",
"forms": [
"самородный",
"самородная",
"самородное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏабигӏияб, жибго бижухъе бугеб",
"examples": [
{
"uk": "самородне золото",
"av": "тӏабигӏияб, бацӏцӏадаб месед"
}
]
}
]
}
{
"word": "самородок",
"stress": 6,
"forms": [
"самородок"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "самородок",
"comment": "бацӏцӏадаб кесек (металл)"
},
{
"text": "самородок",
"comment": "лъай-цӏали гьечӏониги, кӏудияб гьунар-пагьмуялъул бетӏергьан",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
]
}
{
"word": "самосад",
"stress": 6,
"forms": [
"самосад"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "нилъецаго бекьун гӏезабураб тамахьо"
}
]
}
{
"word": "самосаджування",
"stress": 6,
"forms": [
"самосадка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏорил цӏан"
}
]
}
{
"word": "самосвідомість",
"stress": 9,
"forms": [
"самосознание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндаго живго вичӏчӏи, живго жиндаго хадув гъей, лъай, живго жиндаго нахъгӏунтӏун вичӏчӏи"
}
]
}
{
"word": "самоскид",
"stress": 7,
"forms": [
"самосвал"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "самосвал",
"comment": "къайи жиндицаго чӏехьолеб машина"
}
]
}
{
"word": "самоспалення",
"stress": 9,
"forms": [
"самосожжение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "живго цӏадаве кӏанцӏун, жинцаго жиндаго цӏа гъун вухӏи"
}
]
}
{
"word": "самоствердження",
"stress": 12,
"forms": [
"самоутверждение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "живго, жиндирго сан, къимат, кӏодолъи тасдикъ гьаби"
}
]
}
{
"word": "самостріл",
"stress": 8,
"homonym": 1,
"forms": [
"самострел"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чӏорбутӏ"
},
{
"text": "некӏсияб туманкӏул цо хасаб тайпа"
}
]
}
{
"word": "самостріл",
"stress": 8,
"homonym": 2,
"forms": [
"самострел"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "ургъунго жиндаго яргъил ругъун лъурав чи"
},
{
"text": "рагъухъанас ургъунго жиндаго лъураб ругъун"
}
]
}
{
"word": "самостійний",
"stress": 8,
"forms": [
"самостоятельный",
"самостоятельная",
"самостоятельное"
],
"senses": [
{
"text": "жибго жиндаго чӏараб, цогидалда бухьинчӏеб",
"precomment": "незалежний"
},
{
"text": "цогиязул кумек гьечӏого гьабулеб",
"precomment": "здійснюваний своїми силами"
}
]
}
{
"word": "самостійно",
"stress": 8,
"forms": [
"самостоятельно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "жибго жиндаго чӏун, цогидазул кумек гьечӏого",
"examples": [
{
"uk": "самостійно розв'язати задачу",
"av": "живго жиндаго чӏун масъала гьабизе, масъала жинцаго гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "самостійність",
"stress": 8,
"forms": [
"самостоятельность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жибго жиндаго чӏей, цогидалда бухьун гьечӏолъи"
},
{
"text": "эркенлъи"
}
]
}
{
"word": "самосуд",
"stress": 6,
"forms": [
"самосуд"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "живго лъикӏав лъугьун (власталда, судалда лъачӏого) жиндицаго тамихӏ гьаби"
},
{
"text": "гьедин гьабураб тамихӏ"
}
]
}
{
"word": "самосів",
"stress": 6,
"forms": [
"самосев"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодобе гъараб хьододасан бижи"
}
]
}
{
"word": "самосійка",
"stress": 6,
"forms": [
"самосейка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодобе гъараб хьододасан бижараб тӏорщел"
}
]
}
{
"word": "самотканий",
"stress": 7,
"forms": [
"самотканный",
"самотканная",
"самотканное"
],
"senses": [
{
"text": "нилъецаго бессараб, рокъоб бессараб"
}
]
}
{
"word": "самотньо",
"stress": 5,
"forms": [
"одиноко"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "янгъизго, ялгъузго",
"examples": [
{
"uk": "жити самотньо",
"av": "ялгъузго гӏумру гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "самотній",
"stress": 5,
"stem": "ОДИНОК",
"forms": [
"одинокий",
"одинокая",
"одинокое"
],
"senses": [
{
"text": "янгъизаб, ялгъузаб",
"examples": [
{
"uk": "самотній дім",
"av": "янгъизаб рукъ"
},
{
"uk": "самотня людина",
"av": "янгъизав чи, хъизан, гӏагарлъи гьечӏев"
}
]
},
{
"text": "чиякъав",
"precomment": "самотній",
"labels": [
"у значенні іменника",
"чоловічий рід"
]
},
{
"text": "чиякъай",
"precomment": "одинока",
"labels": [
"у значенні іменника",
"жіночий рід"
]
},
{
"text": "цо чиясе бугеб",
"precomment": "одиночний",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "самотність",
"stress": 5,
"stem": "ОДИНОЧЕСТВ",
"forms": [
"одиночество"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "янгъизлъи, ялгъузлъи",
"examples": [
{
"uk": "томитися на самоті",
"av": "янгъизлъи хӏехьезе, янгъизлъиялда гӏазаб-гӏакъуба хӏехьезе ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "самоук",
"stress": 5,
"forms": [
"самоучка"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"чоловічий рід",
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго гьунаралдалъун махщел щварав чи, живго жиндаго чӏун цӏалун гьунар, лъай щварав чи",
"labels": [
"розмовне слово"
]
}
]
}
{
"word": "самоуправство",
"stress": 8,
"forms": [
"самоуправство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "бокьа-бокьараб гьаби, законазде хилипаб нух кквей"
},
{
"text": "рекӏел гьаваялда нахъвилълъин"
}
]
}
{
"word": "самоусуватися",
"stress": 11,
"forms": [
"самоустраняться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "самоустраниться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "самоусунутися",
"stress": 11,
"forms": [
"самоустраниться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "живго нахъегӏан чӏезе, нахъе къан чӏезе, тӏадал ишал тӏурачӏого тезе"
}
]
}
{
"word": "самоучитель",
"stress": 7,
"forms": [
"самоучитель"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "самоучитель",
"comment": "учитель гьечӏого, живго тӏад чӏун, хасаб предмет лъазабизе гӏоло гьабураб тӏехь"
}
]
}
{
"word": "самохвал",
"stress": 7,
"forms": [
"самохвал"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "пударухъан, живго жинцаго веццулев чи",
"labels": [
"розмовне слово"
]
}
]
}
{
"word": "самохвальство",
"stress": 7,
"forms": [
"самохвальство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "пударухъанлъи, живго жинцаго вецци"
}
]
}
{
"word": "самохід",
"stress": 6,
"forms": [
"самоход"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жибгохьвад, хадуб цӏачого жибго хьвадулеб, мотор бугеб машина",
"comment": "комбайн"
}
]
}
{
"word": "самохідний",
"stress": 7,
"forms": [
"самодвижущийся",
"самодвижущаяся",
"самодвижущееся"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго двигателалъ (моторалъ) (цебехун) бачунеб"
}
]
}
{
"word": "самохідний",
"stress": 6,
"forms": [
"самоходный",
"самоходная",
"самоходное"
],
"senses": [
{
"text": "жибго хьвадулеб",
"examples": [
{
"uk": "самохідний комбайн",
"av": "жибго хьвадулеб (жиндирго моторалъ бачунеб) комбайн"
}
]
}
]
}
{
"word": "самоцвіт",
"stress": 7,
"forms": [
"самоцвет"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго берцинаб тӏабигӏияб кьер бугеб багьаяб гамачӏ"
}
]
}
{
"word": "самоціль",
"stress": 6,
"forms": [
"самоцель"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "жибго мурадлъун бугеб аслияб мурад; батӏияб масъала жиндир гьечӏеб мурад"
}
]
}
{
"word": "самочинно",
"stress": 6,
"forms": [
"самочинно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "живго лъикӏав лъугьун, ургъун вахъун, законияб гуреб куцалъ"
}
]
}
{
"word": "самум",
"stress": 4,
"forms": [
"самум"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "самум",
"comment": "Африкаялда ва ГӀарабустаналда салул авлахъазда букӏунеб бакъвараб бухӏараб гьури"
}
]
}
{
"word": "самшит",
"stress": 5,
"forms": [
"самшит"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "самшит",
"comment": "югалда бижулеб кидаго гӏурччинго букӏунеб къвакӏараб цӏулал гъветӏ"
}
]
}
{
"word": "самшитовий",
"stress": 5,
"forms": [
"самшитовый",
"самшитовая",
"самшитовое"
],
"senses": [
{
"text": "самшиталъул"
}
]
}
{
"word": "сам; самий",
"stress": 2,
"stem": "САМ",
"forms": [
"самый",
"самая",
"самое"
],
"labels": [
"займенник",
"означальне"
],
"senses": [
{
"text": "живго, жибго",
"precomment": "саме",
"examples": [
{
"uk": "той самий чоловік",
"av": "живго гьев чи"
},
{
"uk": "ця сама книга",
"av": "гьале гьаб тӏехь"
}
]
},
{
"text": "битӏун, битӏухъе",
"precomment": "дуже близько, якраз",
"examples": [
{
"uk": "з самого ранку",
"av": "радалалдаса нахъего"
},
{
"uk": "куля влучила в саме серце",
"av": "гулла битӏун рекӏелъ щвана"
}
]
},
{
"text": "бищунго, бищун",
"precomment": "для утворення найвищого ступеня",
"examples": [
{
"uk": "наймолодший син",
"av": "бищун гьитӏинав вас"
},
{
"uk": "найкращий",
"av": "бищун лъикӏаб"
},
{
"uk": "насправді",
"av": "унго-унго"
},
{
"uk": "насправді",
"av": "хӏакъикъаталда"
}
]
}
]
}
{
"word": "самі",
"stress": 2,
"forms": [
"сами"
],
"labels": [
"множина"
],
"see_also": [
{
"target": "сам",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "самітник",
"stress": 5,
"forms": [
"затворник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "халваталда чӏарав чи",
"precomment": "пустельник"
},
{
"text": "гӏадамаздаса тӏун чӏарав чи",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "жити затворником",
"av": "гӏадамаздаса тӏун, гӏумру гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "самітність",
"stress": 6,
"forms": [
"уединение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "жибго цохӏо хутӏизаби, янгъизлъизаби, ялгъузлъизаби",
"comment": "за дієсловом усамітнити",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "жибго цохӏо хутӏи, янгъизлъи, ялгъузлъи",
"comment": "за дієсловом усамітнитися",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "живго цохӏо, кӏалъазе чи гьечӏого вукӏин, янгъизлъи, ялгъузлъи",
"comment": "самотність",
"comment_lang": "ru",
"examples": [
{
"uk": "він любить усамітнення",
"av": "живго цохӏо вукӏине бокьула досие"
}
]
}
]
}