←

sources.avar.me / uk-av

спа

46 статей

→
Оглавление страницы (46)

спад

сообщить о неточности
{
  "word": "спад",
  "forms": [
    "спад"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏодобе ккей, дагьлъи, тӏаса ин, ками",
      "examples": [
        {
          "uk": "спад води",
          "av": "лъим гӏодобе ккей"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "борхалъудасан лъим чвахулеб бакӏ"
    }
  ]
}

спадати

сообщить о неточности
{
  "word": "спадати",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "спадать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "спасть",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

спадковий

сообщить о неточности
{
  "word": "спадковий",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "наследный",
    "наследная",
    "наследное"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "uk": "спадкоємний принц",
          "av": "тахалъул ирсилавлъун кколев принц",
          "comment": "пачаясул, шагьасул вас"
        }
      ]
    }
  ]
}

спадковий

сообщить о неточности
{
  "word": "спадковий",
  "stress": 5,
  "stem": "НАСЛЕДСТВЕНН",
  "forms": [
    "наследственный",
    "наследственная",
    "наследственное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ирсалъулаб ирсалъе щвараб",
      "examples": [
        {
          "uk": "спадкове майно",
          "av": "ирсалъе щвараб къайи, буголъи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "умумуздасан бачӏараб, щвараб",
      "comment": "унаследованный",
      "examples": [
        {
          "uk": "спадкові риси характеру",
          "av": "умумуздасан ирсалъе щвараб гӏамал-хасият"
        },
        {
          "uk": "спадкова хвороба",
          "av": "умумузулго букӏараб, ирсалъе щвараб унти"
        }
      ]
    }
  ]
}

спадковість

сообщить о неточности
{
  "word": "спадковість",
  "stress": 5,
  "stem": "НАСЛЕДСТВЕННОСТ",
  "forms": [
    "наследственность"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ирсилаблъун букӏин",
      "comment": "чорхол къватӏисеб яги жанисеб гӏуцӏиялъулъ, гьединго гӏумруялъул хасиятазулъ бугеб гӏаммлъи наслуялда цӏунулеб ва цоцахъе кьолеб хасият",
      "examples": [
        {
          "uk": "закони спадковості",
          "av": "ирсалъул законал"
        }
      ]
    }
  ]
}

спадкоємець

сообщить о неточности
{
  "word": "спадкоємець",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "наследник"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ирсилав, варис, инсухъачи"
    },
    {
      "text": "лъилниги иш гьесдаса хадуб бачунев чи",
      "comment": "преемник",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    },
    {
      "text": "пачаясул пачалихъалда тах, хӏукуматалъул ихтияр жиндихъе бачӏине кколев гьесул вас яги цогидав чи"
    }
  ]
}

спадкоємиця

сообщить о неточности
{
  "word": "спадкоємиця",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "наследница"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ирсилай, варис, инсухъачӏужу"
    }
  ]
}

спадщина

сообщить о неточности
{
  "word": "спадщина",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "наследие"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ирс, хутӏел",
      "examples": [
        {
          "uk": "спадщина минулого",
          "av": "араб заманалъул хутӏел"
        },
        {
          "uk": "творча спадщина Пушкіна",
          "av": "Пушкинил гьунаралъул ирс"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цересел гӏасрабаз нилъее тарал культураялъул (маданияталъул), рукӏарахъиналъул хутӏелал"
    }
  ]
}

спадщина

сообщить о неточности
{
  "word": "спадщина",
  "stress": 5,
  "stem": "НАСЛЕДСТВ",
  "forms": [
    "наследство"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бетӏергьанчи хун хадуб, лъиениги ирсалъе хутӏулеб буголъи, ирс",
      "comment": "имущество"
    },
    {
      "text": "хварасул бетӏергьанлъи гьесул ирсилазе бачӏин",
      "comment": "наследование",
      "labels": [
        "юридичний термін"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "права спадщини",
          "av": "ирс щвезе бугеб ихтияр"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цересел гӏасрабаздаса, хӏаракатчагӏаздаса щвараб культураялъул, рукӏа-рахъиналъул ва гь.ц. ирс",
      "comment": "наследие"
    }
  ]
}

спазма

сообщить о неточности
{
  "word": "спазма",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "спазма"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ччорбал, щукӏдул рукӏкӏин",
      "comment": "кванирукъалъул, бакьазул, щекъералъул"
    }
  ]
}

спайка

сообщить о неточности
{
  "word": "спайка",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "спайка"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "регъей, регъон цолъизаби, рекӏинаби",
      "precomment": "за дієсловом спаяти"
    },
    {
      "text": "регъон рекӏин",
      "precomment": "за дієсловом спаятися"
    },
    {
      "text": "регъараб бакӏ",
      "precomment": "місце з'єднання"
    },
    {
      "text": "щулияб бухьен, цолъи, гъунки",
      "precomment": "єдність",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    }
  ]
}

спакуватися

сообщить о неточности
{
  "word": "спакуватися",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "упаковаться"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "къайи-цӏа хӏадур гьабизе",
      "precomment": "зібрати речі",
      "comment": "цадахъ босизе"
    },
    {
      "text": "(жаниб) рекъон ккезе, гьине",
      "precomment": "вміститися, укластися",
      "comment": "къачӏа-кӏатӏалаго"
    }
  ]
}

спалах

сообщить о неточности
{
  "word": "спалах",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вспышка"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏа пархи",
      "precomment": "займання"
    },
    {
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "спалах епідемії",
          "av": "эпидемия багъари"
        },
        {
          "uk": "спалах гніву",
          "av": "цойидасанго ццидахин, ццин гьалаглъи"
        }
      ]
    }
  ]
}

спалахливість

сообщить о неточности
{
  "word": "спалахливість",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вспыльчивость"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хехго ццидахин, ццин хехлъи, хехдари"
    }
  ]
}

спалахнути

сообщить о неточности
{
  "word": "спалахнути",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "возгореться"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏа рекӏине (хурхине), бухӏизе",
      "labels": [
        "застаріле слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "з іскри загориться полум'я",
          "av": "цӏадул цӏвабзаздасан лагьараб цӏа рекӏина"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цойидасанго багъаризе, баккизе, борхизе",
      "precomment": "несподівано виникнути",
      "comment": "мас.: рагъ, дагӏба ва ц.",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "спалахнув революційний рух",
          "av": "революциялъулаб багъа-бачари цойидасанго байбихьана"
        }
      ]
    }
  ]
}

спалахнути

сообщить о неточности
{
  "word": "спалахнути",
  "stress": 6,
  "stem": "ВСПЫЛИ",
  "forms": [
    "вспылить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цойидасанго ццидахине",
      "examples": [
        {
          "uk": "він розлютився через дрібницю",
          "av": "гьадингояб жо сабаблъун дов ццидахана"
        }
      ]
    }
  ]
}

спалахнути

сообщить о неточности
{
  "word": "спалахнути",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вспыхнуть"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цойидасанго цӏа рекӏине",
      "precomment": "загорітися, засвітитися",
      "examples": [
        {
          "uk": "спалахнув вогник",
          "av": "цӏа пирхана"
        },
        {
          "uk": "спалахнула пожежа",
          "av": "цӏа рекӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "пархизе, кьвагьизе",
      "precomment": "підірватися",
      "examples": [
        {
          "uk": "порох спалахнув",
          "av": "ххер пархана (кьвагьана)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цойидасанго багъаризе",
      "comment": "байбихьизе",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    },
    {
      "text": "ццидахине",
      "precomment": "спалахнути",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    },
    {
      "text": "багӏар-лъизе",
      "precomment": "почервоніти",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "спалахнути від сорому",
          "av": "нечон (нечеялъ) багӏарлъизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

спалахувати

сообщить о неточности
{
  "word": "спалахувати",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "возгораться"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "возгореться",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

спалахувати

сообщить о неточности
{
  "word": "спалахувати",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вспыхивать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вспыхнуть",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

спалахуватий; гарячковий

сообщить о неточности
{
  "word": "спалахуватий; гарячковий",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вспыльчивый",
    "вспыльчивая",
    "вспыльчивое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ццин хехав, хехдарулев"
    }
  ]
}

спалення

сообщить о неточности
{
  "word": "спалення",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "сожжение"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бухӏи, бухӏизаби"
    }
  ]
}

спалити

сообщить о неточности
{
  "word": "спалити",
  "forms": [
    "сжечь"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бухӏизе, цӏа лъун бухӏизе"
    },
    {
      "text": "аралдаса инкар гьабизе, аралде тӏад руссунареб куц гьабизе; цебе букӏараб рехун тун, цӏияб гӏамалалда хьвадизе",
      "precomment": "спалити свої кораблі"
    }
  ]
}

спалити

сообщить о неточности
{
  "word": "спалити",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "спалить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бухӏизабизе, цӏа гъун бухӏизе, чӏур-хӏизе, къвагъизабизе",
      "precomment": "що"
    }
  ]
}

спальний

сообщить о неточности
{
  "word": "спальний",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "спальный",
    "спальная",
    "спальное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кьижулеб, кьижизе бегьулеб, кьижизе бакӏ бугеб",
      "examples": [
        {
          "uk": "спальний вагон",
          "av": "кьижизе бакӏал ругеб вагон"
        }
      ]
    }
  ]
}

спальня

сообщить о неточности
{
  "word": "спальня",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "спальня"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кьижулеб рукъ"
    }
  ]
}

спалю

сообщить о неточности
{
  "word": "спалю",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "сожгу",
    "сожжёшь",
    "сожжёт",
    "сожжём",
    "сожжёте",
    "сожгут"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "сжечь",
      "kind": "from",
      "comment": "будущее время",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

спалювання

сообщить о неточности
{
  "word": "спалювання",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "сжигание"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бухӏи, бухӏизаби",
      "precomment": "за дієсловом спалювати"
    }
  ]
}

спалювати

сообщить о неточности
{
  "word": "спалювати",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "сжигать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "сжечь",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

спарити

сообщить о неточности
{
  "word": "спарити",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "спарить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏи-кӏиккун данде гьабизе, кӏи-кӏи базе",
      "precomment": "кого-що (з'єднати в пари)",
      "examples": [
        {
          "uk": "спарити коней",
          "av": "кӏи-кӏи чу базе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "(бихьинаб цӏуялде) тӏаде биччазе, кӏанцӏизабизе",
      "precomment": "кого",
      "comment": "случить",
      "labels": [
        "сільськогосподарський термін"
      ]
    }
  ]
}

спаровувати

сообщить о неточности
{
  "word": "спаровувати",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "спаривать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "спарить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

спартакіада

сообщить о неточности
{
  "word": "спартакіада",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "спартакиада"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "спартакиада",
      "comment": "спорталъул гӏуцӏабазул физкультурияб байрам",
      "labels": [
        "спортивний термін"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "спартакіада народів Росії",
          "av": "Россиялъул халкъазул спартакиада"
        }
      ]
    }
  ]
}

спархувати

сообщить о неточности
{
  "word": "спархувати",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вспархивать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вспорхнуть",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

спаситель

сообщить о неточности
{
  "word": "спаситель",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избавитель"
  ],
  "labels": [
    "чоловічий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тархъан (хвасар, эркен) гьарулев чи",
      "examples": [
        {
          "uk": "він її рятівник",
          "av": "дов вуго дой хвасар гьаюрав чи"
        }
      ]
    }
  ]
}

спасителька

сообщить о неточности
{
  "word": "спасителька",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "избавительница"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тархъан (хвасар, эркен) гьарулей гӏадан"
    }
  ]
}

спасителька

сообщить о неточности
{
  "word": "спасителька",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "спасительница"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хвасар гьарулей гӏадан"
    }
  ]
}

спасти

сообщить о неточности
{
  "word": "спасти",
  "forms": [
    "спасть"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гъоркье бортизе, гъине, гъун бачӏине",
      "precomment": "з кого-чого",
      "comment": "упасть",
      "examples": [
        {
          "uk": "листя опало з дерев",
          "av": "гъутӏбуздаса тӏамах гӏодобе гъун бачӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "дагьлъизе, тӏаса ине",
      "precomment": "піти на спад",
      "examples": [
        {
          "uk": "вода спала",
          "av": "лъим дагьлъана, гӏодобе ккана"
        }
      ]
    }
  ]
}

спасіння; порятунок

сообщить о неточности
{
  "word": "спасіння; порятунок",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "спасение"
  ],
  "labels": [
    "середній рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хвасар гьари",
      "precomment": "дія за дієсловом врятувати"
    },
    {
      "text": "хвасарлъи, сундасаниги ворчӏи",
      "precomment": "дія за дієсловом врятуватися"
    }
  ]
}

спати

сообщить о неточности
{
  "word": "спати",
  "forms": [
    "спать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кьижизе",
      "examples": [
        {
          "uk": "міцно спати",
          "av": "вигьунаредухъ кьижизе"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "бездіяти",
      "labels": [
        "у переносному значенні",
        "розмовне слово"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "треба було не спати, а діяти рішуче",
          "av": "кьижун вукӏинчӏого, таваккалго ишалде тӏаделъизе кколаан (иш гьабизе кколаан)"
        }
      ]
    }
  ]
}

спатися

сообщить о неточности
{
  "word": "спатися",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "спаться"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид",
    "безособова форма"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "макьу щвезе, макьу бачӏине",
      "precomment": "кому",
      "examples": [
        {
          "uk": "мені не спиться",
          "av": "дида макьу щолеб гьечӏо"
        },
        {
          "uk": "під ранок добре спиться",
          "av": "рогьалида лъикӏаб макьу щола"
        }
      ]
    }
  ]
}

спаювати

сообщить о неточности
{
  "word": "спаювати",
  "stress": 3,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "спаивать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "спаять",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

спаювати

сообщить о неточности
{
  "word": "спаювати",
  "stress": 3,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "спаивать"
  ],
  "labels": [
    "недоконаний вид"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "споить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

спаяний

сообщить о неточности
{
  "word": "спаяний",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "спаянный",
    "спаянная",
    "спаянное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "регъараб",
      "precomment": "скріплений паянням"
    },
    {
      "text": "цолъараб, гъункараб",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ],
      "examples": [
        {
          "uk": "згуртований колектив",
          "av": "гъункараб коллектив"
        }
      ]
    }
  ]
}

спаяність

сообщить о неточности
{
  "word": "спаяність",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "спаянность"
  ],
  "labels": [
    "жіночий рід"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "регъон букӏин"
    },
    {
      "text": "цокӏаллъи, цолъи, гъунки",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    }
  ]
}

спаяти

сообщить о неточности
{
  "word": "спаяти",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "спаять"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "регъезе, рекӏинабизе",
      "precomment": "що (з'єднати пайкою)"
    },
    {
      "text": "цоцалъ щула гьабизе, цолъизаризе, цоцалъ гъункизабизе",
      "precomment": "кого-що (об'єднати)",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    }
  ]
}

спаятися

сообщить о неточности
{
  "word": "спаятися",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "спаяться"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "регъон чӏезе",
      "precomment": "з'єднатися в результаті паяння"
    },
    {
      "text": "цолъизе, щивгунниги, щибгунниги цолъизе, журазе",
      "precomment": "об'єднатися",
      "labels": [
        "у переносному значенні"
      ]
    }
  ]
}

спаїти

сообщить о неточности
{
  "word": "спаїти",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "споить"
  ],
  "labels": [
    "доконаний вид"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьекъезе жо кьезе",
      "precomment": "кому що (дати випити)"
    },
    {
      "text": "гьекъолдизавизе, гьекъолдизе ругьун гьавизе",
      "precomment": "кого-що (привчити до пияцтва)"
    }
  ]
}