{
"word": "хас",
"forms": [
"хас",
"хасго"
],
"senses": [
{
"text": "especially; particularly",
"labels": [
"adverb"
],
"examples": [
{
"av": "хас гьабун",
"en": "especially; particularly"
},
{
"av": "хасго лъималазул гъира букӏана рии бачӏине",
"en": "especially children were eagerly awaiting summer"
}
]
}
],
"pos": "adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасаб",
"stress": 2,
"stem": "хаса",
"forms": [
"хасаб"
],
"gender_forms": [
"хасаб",
"хасав",
"хасай"
],
"senses": [
{
"text": "special; inherent, characteristic of someone or something",
"examples": [
{
"av": "хасаб пикру",
"en": "dissenting opinion; special opinion"
},
{
"av": "хасаб рукъ",
"en": "special room"
}
]
},
{
"text": "personal; own",
"examples": [
{
"av": "хасав мухбир",
"en": "special correspondent; staff correspondent"
}
]
},
{
"text": "concerning something; relating to"
}
],
"pos": "adjective",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалил",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасел",
"refwordnum": "1",
"comment": "genitive case"
},
{
"text": "winter; of winter",
"examples": [
{
"av": "хасалил квач",
"en": "winter cold"
},
{
"av": "хасалил каникул",
"en": "winter break"
},
{
"av": "хасалил къо",
"en": "winter day"
},
{
"av": "хасалил моцӏ",
"en": "winter month"
},
{
"av": "хасалил пальто",
"en": "winter coat"
},
{
"av": "хасалил сордо",
"en": "winter night"
},
{
"av": "хасалил бакъалдаги божуге, тушманасулгун рекъелалдаги божуге",
"en": "do not trust the winter sun or peace with an enemy",
"labels": [
"proverb"
]
}
]
},
{
"text": "autumnal; fall",
"labels": [
"dialectal"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасел",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "noun",
"form": "genitive"
}
{
"word": "хасалихъе",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъе"
],
"senses": [
{
"text": "in autumn; in the fall",
"labels": [
"adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гъоркьиса хасалихъе",
"en": "last autumn"
},
{
"av": "хасалихъе вачӏа мун нижехъе",
"en": "come visit us in the fall"
},
{
"av": "хасалихъе дуниял квачана",
"en": "it became cold in autumn"
},
{
"av": "хасалихъе хӏанчӏи къирбалалдехун роржун уна",
"en": "in autumn, birds fly south"
}
]
}
],
"pos": "adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалихъелъагӏан",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъелъагӏан"
],
"senses": [
{
"text": "until autumn",
"labels": [
"adverb"
],
"examples": [
{
"av": "хасалихъелъагӏан чӏа бертин гьабизе",
"en": "postpone the wedding until autumn"
}
]
}
],
"pos": "adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалихъеролъ",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъеролъ",
"хасалихъеролъалъ",
"хасалихъеролъалъул",
"хасалихъеролъул"
],
"senses": [
{
"text": "winter wheat",
"examples": [
{
"av": "хасалихъеролъ бекьизе",
"en": "(to) sow winter wheat"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хаселролъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хасалихълъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъи",
"хасалихълъиялъ",
"хасалихълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "autumn; fall",
"examples": [
{
"av": "кватӏараб хасалихълъи",
"en": "late autumn"
},
{
"av": "меседилаб хасалихълъи",
"en": "golden autumn"
},
{
"av": "хасалихълъи тӏаде щвана",
"en": "autumn arrived; it became autumn"
},
{
"av": "исана хасалихълъи кватӏана",
"en": "this year autumn was late"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хасалихълъиялдехун",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъиялдехун"
],
"senses": [
{
"text": "by autumn",
"labels": [
"adverb"
]
}
],
"pos": "adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалихълъиялъул",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъиялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасалихълъи",
"comment": "genitive case"
},
{
"text": "autumnal; fall",
"examples": [
{
"av": "хасалихълъиялъул къоял",
"en": "autumn days"
},
{
"av": "хасалихълъиялъул цӏадал",
"en": "autumn rains"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихълъи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "noun",
"form": "genitive"
}
{
"word": "хасало",
"stress": 4,
"forms": [
"хасало"
],
"senses": [
{
"text": "in winter",
"labels": [
"adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гъоркьиса хасало",
"en": "last winter"
},
{
"av": "щибаб хасало",
"en": "every winter"
},
{
"av": "хасало гӏазу бачӏони, риидал цӏадги баларо",
"en": "if it doesn't snow in winter, it won't rain in summer",
"labels": [
"saying"
]
},
{
"av": "хасало магӏарухъ гӏазу бала",
"en": "it snows in the mountains in winter"
},
{
"av": "хасало мегӏер бацӏие те",
"en": "in winter in the mountains let only wolves roam",
"labels": [
"saying"
]
},
{
"av": "хасалоги риидалги",
"en": "in winter and summer"
},
{
"av": "хасалоялде хӏадурлъизе",
"en": "prepare for winter"
},
{
"av": "хасалоялдаса нахъе",
"en": "since (the very) winter"
}
]
}
],
"pos": "adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалобарщ",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалобарщ",
"хасалобарщалъ",
"хасалобарщалъул"
],
"senses": [
{
"text": "fruits (pears or apples) ripening in winter"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хасалогени",
"stress": 4,
"stem": "хасалоген",
"forms": [
"хасалогени",
"хасалогенуца",
"хасалогенул"
],
"senses": [
{
"text": "variety of winter pear"
}
],
"pos": "noun",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалогӏеч",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалогӏеч",
"хасалогӏечуца",
"хасалогӏечул"
],
"senses": [
{
"text": "a variety of winter apple"
}
],
"pos": "noun",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалолъагӏан",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалолъагӏан"
],
"senses": [
{
"text": "before winter",
"labels": [
"adverb"
]
}
],
"pos": "adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалотӏагъур",
"stress": 12,
"forms": [
"хасалотӏагъур",
"хасалотӏагъуралъ",
"хасалотӏагъуралъул",
"хасалотӏаргъил",
"хасалотӏаргъал"
],
"senses": [
{
"text": "ushanka (fur hat)",
"comment": "lit. winter hat"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хасалотӏаргъал",
"stress": 13,
"stem": "хасалотӏаргъа",
"forms": [
"хасалотӏаргъал",
"хасалотӏаргъаз",
"хасалотӏаргъазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"plural"
],
"pluralfor": "хасалотӏагъур"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалотӏагъур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "noun",
"form": "plural"
}
{
"word": "хасалотӏаргъил",
"stress": 13,
"forms": [
"хасалотӏаргъил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасалотӏагъур",
"comment": "genitive case"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалотӏагъур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "noun",
"form": "genitive"
}
{
"word": "хасдал",
"stress": 5,
"forms": [
"хасдал"
],
"senses": [
{
"labels": [
"dialectal"
],
"genitivefrom": "хасел",
"refwordnum": "2",
"comment": "genitive case"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасел",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "noun",
"form": "genitive"
}
{
"word": "хасел",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"хасел",
"хаселалъ",
"хасалица",
"хасалил",
"хаселал"
],
"senses": [
{
"text": "winter",
"examples": [
{
"av": "кватӏараб хасел",
"en": "late winter"
},
{
"av": "квачараб хасел",
"en": "cold winter"
},
{
"av": "хасел рехизе (тӏамизе)",
"en": "to spend the winter; to overwinter"
},
{
"av": "хасел ращалъараб мех",
"en": "midwinter; the middle of winter"
},
{
"av": "хасел ращалъараб сордо",
"en": "winter solstice night"
},
{
"av": "хасел чӏараб сордо",
"en": "first night of winter"
},
{
"av": "хасел щвезегӏан",
"en": "before winter; before the onset of winter"
},
{
"av": "хасел кватӏана",
"en": "winter is late"
},
{
"av": "хасел хехго бачӏана",
"en": "winter came early"
},
{
"av": "хасел бакьулъ",
"en": "in the middle of winter; in the height of winter"
},
{
"av": "хасалица жиндирабго гьабула",
"en": "winter behaves in a wintry manner",
"labels": [
"proverb"
],
"comment": "lit. winter does its thing"
},
{
"av": "хасалиде къазе",
"en": "to lean towards winter; to approach winter"
},
{
"av": "хаселаз",
"en": "through whole winters; all winter long"
},
{
"av": "хасел чӏей гьабизе",
"en": "to celebrate the onset of winter"
}
]
},
{
"text": "autumn; fall",
"labels": [
"dialectal"
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хасел",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"хасел",
"хасдаца",
"хасдал"
],
"senses": [
{
"text": "bread, cereals, grain; grain harvest",
"labels": [
"dialectal"
],
"examples": [
{
"av": "хасдахъ кьезе",
"en": "to pay in grain",
"comment": "something"
},
{
"av": "хасдада балеб хӏутӏ",
"en": "an insect that devours grain"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хаселалъ",
"stress": 2,
"forms": [
"хаселалъ"
],
"senses": [
{
"text": "for a whole winter; all winter long",
"labels": [
"adverb"
],
"examples": [
{
"av": "тӏубараб хаселалъ",
"en": "over the whole winter; during the entire winter"
},
{
"av": "хаселалъ колохъ хутӏана дун",
"en": "I spent the whole winter at the farmstead"
}
]
}
],
"pos": "adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хаселролъ",
"stress": 2,
"forms": [
"хаселролъ",
"хаселролъалъ",
"хаселролъалъул"
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихъеролъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хаси",
"stress": 4,
"forms": [
"хаси",
"хасиялъ",
"хасиялъул",
"хасиял"
],
"senses": [
{
"text": "row; terrace",
"labels": [
"dialectal"
],
"examples": [
{
"av": "магӏарулазул ахал рукӏуна бакълъул караанда хасиял гьарун",
"en": "the highlanders created gardens on sunny mountain slopes in terraces"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хасият",
"stress": 4,
"forms": [
"хасият",
"хасияталъ",
"хасияталъул"
],
"senses": [
{
"text": "character; trait; quality; nature",
"examples": [
{
"av": "лъикӏаб хасият",
"en": "good trait; kind nature"
},
{
"av": "хӏеренаб хасият",
"en": "gentle character"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хасиятаб",
"stress": 4,
"forms": [
"хасиятаб"
],
"gender_forms": [
"хасиятаб",
"хасиятав",
"хасиятай"
],
"senses": [
{
"text": "characteristic of something"
}
],
"pos": "adjective",
"form": "—"
}
{
"word": "хаслихъе",
"stress": 5,
"forms": [
"хаслихъе"
],
"senses": [
{
"text": "in autumn; in the fall",
"labels": [
"adverb"
]
},
{
"text": "winter (crop)",
"examples": [
{
"av": "хаслихъе рекьи",
"en": "winter plowing; winter sowing"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихъе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "хаслъи",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verb"
],
"masdarfrom": "хаслъизе"
}
],
"pos": "verb",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хаслъи",
"stress": 6,
"forms": [
"хаслъи",
"хаслъиялъ",
"хаслъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "peculiarity; feature",
"examples": [
{
"av": "гьеб хӏалтӏул хаслъи",
"en": "the peculiarity of this work"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "nominative"
}
{
"word": "хаслъизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"causative",
"verb"
],
"masdarforceto": "хаслъизабизе"
}
],
"pos": "verb",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хаслъизабизе",
"stress": 2,
"stem": "хаслъизаб",
"forms": [
"хаслъизабизе",
"хаслъизабула",
"хаслъизабила",
"хаслъизабуна",
"хаслъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"causative"
],
"forceto": "хаслъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хаслъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "verb",
"form": "causative"
}
{
"word": "хаслъизе",
"stress": 2,
"stem": "хаслъ",
"forms": [
"хаслъизе",
"хаслъула",
"хаслъила",
"хаслъана",
"хаслъе"
],
"senses": [
{
"text": "to be special; to be characteristic, inherent to someone/something"
},
{
"text": "to be one's own; to be someone's property; to belong to something/someone"
}
],
"pos": "verb",
"form": "infinitive"
}
{
"word": "хаслъул",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъул"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "хаслъул падеж",
"en": "grammar: genitive case"
}
]
}
],
"pos": "noun",
"form": "—"
}