{
"word": "хӏара",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏара",
"хӏараялъ",
"хӏараялъул",
"хӏарадул",
"хӏараби"
],
"senses": [
{
"text": "canon, fût",
"comment": "d'arme à feu",
"examples": [
{
"av": "гӏарададул хӏара",
"fr": "tube de canon"
},
{
"av": "тункӏил хӏара",
"fr": "canon de fusil"
},
{
"av": "танчил хӏара",
"fr": "canon de pistolet"
}
]
},
{
"text": "lame",
"examples": [
{
"av": "хвалчадул хӏара",
"fr": "lame de sabre"
}
]
},
{
"text": "broche, baguette (de fusil), brochette"
},
{
"text": "tisonnier"
},
{
"text": "pince, pieu",
"labels": [
"dialectalisme"
]
},
{
"text": "stature, corpulence"
},
{
"text": "douleurs intenses; crise de douleur; contractions",
"examples": [
{
"av": "лъимадуе хӏара чӏвай",
"fr": "contractions de l'accouchement"
}
]
},
{
"text": "sapin; arbre de Noël",
"comment": "au mariage"
},
{
"examples": [
{
"av": "бихьинаб хӏара!",
"fr": "homme !, bravo !"
},
{
"av": "янгъизаб хӏара",
"fr": "homme solitaire"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏаракат",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏаракат",
"хӏаракаталъ",
"хӏаракаталъул"
],
"senses": [
{
"text": "activité; agilité",
"examples": [
{
"av": "хӏаракат гьабизе",
"fr": "faire preuve d'activité; travailler avec succès"
}
]
},
{
"text": "zèle, ardeur, effort, ferveur",
"examples": [
{
"av": "хӏаракат бахъизе",
"fr": "faire de son mieux; faire preuve de zèle"
},
{
"av": "унтарав сахлъизавизе хӏаракат бахъана тохтурас",
"fr": "le médecin a essayé de guérir le malade"
},
{
"av": "кигӏан хӏаракат бахъаниги, тӏехь хъван лъугӏизабизе кӏвечӏо дида",
"fr": "j'ai beau faire, je n'ai pas pu finir le livre"
}
]
},
{
"text": "mouvement, action"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏаракатаб",
"stress": 5,
"stem": "хӏараката",
"forms": [
"хӏаракатаб"
],
"gender_forms": [
"хӏаракатаб",
"хӏаракатав",
"хӏаракатай"
],
"senses": [
{
"text": "actif, énergique",
"examples": [
{
"av": "хӏаракатаб хӏалтӏи",
"fr": "travail actif"
}
]
},
{
"text": "prompt, vif",
"examples": [
{
"av": "хӏаракатав чи",
"fr": "homme vif, dégourdi"
}
]
},
{
"text": "appliqué, diligent"
}
],
"pos": "adjectif",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏаракаталда",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏаракаталда"
],
"senses": [
{
"text": "activement, énergiquement",
"labels": [
"adverbe"
]
},
{
"text": "soigneusement, assidûment"
}
],
"pos": "adverbe",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏаракатчи",
"stress": 5,
"stem": "хӏаракатч",
"forms": [
"хӏаракатчи",
"хӏаракатчияс",
"хӏаракатчиясул",
"хӏаракатчагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "personne active, activiste; militant; personnage",
"examples": [
{
"av": "Дагъистан Республикаялъул культураялъул мустахӏикъав хӏаракатчи",
"fr": "travailleur émérite de la culture de la République du Daghestan"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏаракатчилъи",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏаракатчилъи",
"хӏаракатчилъиялъ",
"хӏаракатчилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "activité"
},
{
"text": "promptitude, empressement"
},
{
"text": "effort, zèle, diligence",
"examples": [
{
"av": "хӏаракатчилъи бихьизабизе",
"fr": "montrer du zèle"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏаракатчӏужу",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏаракатчӏужу",
"хӏаракатчӏужуялъ",
"хӏаракатчӏужуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "femme active; activiste; militante; femme publique"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарам",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"хӏарам",
"хӏарамалъ",
"хӏарамалъул"
],
"senses": [
{
"text": "interdiction ; chose défendue ; tabou",
"examples": [
{
"av": "хӏарам гьабизе",
"fr": "interdire, prohiber"
},
{
"av": "хӏарам гьабурасе хӏучч битӏуларо",
"fr": "quiconque enfreindra l'interdiction n'aura pas de chance",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "хӏарам гьабизе",
"fr": "enfreindre l'interdiction; commettre un acte illicite"
},
{
"av": "хӏарам гьабизе",
"fr": "boire",
"labels": [
"au sens figuré"
],
"comment": "alcool"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарамаб",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏарамаб"
],
"gender_forms": [
"хӏарамаб",
"хӏарамав",
"хӏарамай"
],
"senses": [
{
"text": "interdit, prohibé, illicite",
"labels": [
"religion"
],
"examples": [
{
"av": "хӏарамаб иш",
"fr": "affaire interdite; acte non autorisé"
},
{
"av": "хӏарамаб квен",
"fr": "nourriture interdite"
}
]
}
],
"pos": "adjectif",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏарамалъул",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏарамалъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хӏарам",
"refwordnum": "2",
"comment": "génitif"
},
{
"text": "du temple",
"examples": [
{
"av": "хӏарамалъул ах",
"fr": "jardin du temple"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏарам",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "nom",
"form": "génitif"
}
{
"word": "хӏарамзада",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏарамзада",
"хӏарамзадаца",
"хӏарамзадал",
"хӏарамзадаби"
],
"senses": [
{
"text": "escroc, filou; vaurien, canaille, scélérat; fripon"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарамзадалъи",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏарамзадалъи",
"хӏарамзадалъиялъ",
"хӏарамзадалъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "escroquerie, fraude; lâcheté, vilenie"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарамлъи",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏарамлъи",
"хӏарамлъиялъ",
"хӏарамлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verbe"
],
"masdarfrom": "хӏарамлъизе"
},
{
"text": "interdiction, inadmissibilité"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хӏарамлъизаби",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏарамлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"causatif",
"verbe"
],
"masdarforceto": "хӏарамлъизабизе"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хӏарамлъизабизе",
"stress": 5,
"stem": "хӏарамлъизаб",
"forms": [
"хӏарамлъизабизе",
"хӏарамлъизабула",
"хӏарамлъизабила",
"хӏарамлъизабуна",
"хӏарамлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "rendre interdit, prohiber",
"labels": [
"causatif"
]
}
],
"pos": "verbe",
"form": "causatif"
}
{
"word": "хӏарамлъизе",
"stress": 5,
"stem": "хӏарамлъ",
"forms": [
"хӏарамлъизе",
"хӏарамлъула",
"хӏарамлъила",
"хӏарамлъана",
"хӏарамлъе"
],
"senses": [
{
"text": "être, devenir interdit, prohibé, illicite"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "infinitif"
}
{
"word": "хӏарамлъи-хӏалаллъи",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏарамлъи-хӏалаллъи",
"хӏарамлъи-хӏалаллъиялъ",
"хӏарамлъи-хӏалаллъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "interdit et permis",
"labels": [
"nom collectif"
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарамхана",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏарамхана",
"хӏарамханаялъ",
"хӏарамханаялъул",
"хӏарамханаби"
],
"senses": [
{
"text": "maison close, bordel"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарам-балагьалъ",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏарам-балагьалъ"
],
"labels": [
"rare",
"adverbe"
],
"see_also": [
{
"target": "хӏалалъ",
"kind": "see"
},
{
"target": "хӏалица",
"kind": "see"
}
],
"pos": "adverbe",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏарбу",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏарбу",
"хӏарбуялъ",
"хӏарбуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "guerre; campagne; bataille",
"labels": [
"littéraire"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "рагъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏари",
"stress": 3,
"stem": "хӏар",
"forms": [
"хӏари",
"хӏарялъ",
"хӏарялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verbe"
],
"masdarfrom": "хӏаризе"
},
{
"text": "vase, boue humide",
"examples": [
{
"av": "хӏор букӏаралъуса хӏари камуларо",
"fr": "là où il y avait un étang, la vase reste",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "хӏарулъ къазе",
"fr": "s'embourber"
}
]
},
{
"text": "vermoulure; bois pourri",
"examples": [
{
"av": "ракул хӏариялъул гохӏ буго гъанситухъ",
"fr": "près du foyer, un tas de poussière de bouse"
}
]
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хӏаризаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏаризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"causatif",
"verbe"
],
"masdarforceto": "хӏаризабизе"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хӏаризабизе",
"stress": 3,
"stem": "хӏаризаб",
"forms": [
"хӏаризабизе",
"хӏаризабула",
"хӏаризабила",
"хӏаризабуна",
"хӏаризабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"causatif"
],
"forceto": "хӏаризе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏаризе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "causatif"
}
{
"word": "хӏаризе",
"stress": 3,
"stem": "хӏар",
"forms": [
"хӏаризе",
"хӏарула",
"хӏарила",
"хӏарана",
"хӏаре"
],
"senses": [
{
"text": "broyer quelque chose; réduire en petits morceaux"
},
{
"text": "verser; répandre; saupoudrer",
"comment": "quelque chose de petit"
},
{
"text": "engloutir, manger",
"labels": [
"au sens figuré"
]
}
],
"pos": "verbe",
"form": "infinitif"
}
{
"word": "хӏарикӏутӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏарикӏутӏ",
"хӏарикӏутӏалъ",
"хӏарикӏутӏалъул",
"хӏарикӏутӏал"
],
"senses": [
{
"text": "cendrier"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарим",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏарим",
"хӏарималъ",
"хӏарималъул",
"хӏаримал"
],
"senses": [
{
"text": "champ communal, prairie de fauche communale",
"labels": [
"archaïque"
],
"examples": [
{
"av": "хӏарим къазе",
"fr": "clôturer une prairie de fauche publique"
},
{
"av": "рехьед хӏарималде биччаге",
"fr": "ne laisse pas le troupeau sur la prairie de fauche communautaire"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарир",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏарир",
"хӏариралъ",
"хӏариралъул"
],
"senses": [
{
"text": "soie",
"labels": [
"littéraire"
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏаркуч",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏаркуч",
"хӏаркучалъ",
"хӏаркучалъул"
],
"senses": [
{
"text": "pétasite hybride",
"labels": [
"botanique"
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарп",
"forms": [
"хӏарп",
"хӏарпалъ",
"хӏарпалъул",
"хӏарпил",
"хӏарпал",
"хӏурупал"
],
"senses": [
{
"text": "lettre",
"examples": [
{
"av": "гьитӏинаб хӏарп",
"fr": "lettre minuscule, minuscule"
},
{
"av": "кӏудияб хӏарп",
"fr": "majuscule, lettre majuscule"
},
{
"av": "хӏарп хъвазе",
"fr": "écrire une lettre"
},
{
"av": "хӏарп цӏализе",
"fr": "lire la lettre"
},
{
"av": "хӏарп-хӏарпккун цӏализе",
"fr": "épeler"
},
{
"av": "хӏарп абизе лъаларев чи",
"fr": "personne illettrée",
"comment": "litt. homme qui ne peut nommer la lettre"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарпил",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"хӏарпил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хӏарп",
"comment": "génitif"
},
{
"text": "alphabétique; littéral",
"examples": [
{
"av": "хӏарпил гъалатӏ",
"fr": "faute de copie"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏарп",
"kind": "from"
}
],
"pos": "nom",
"form": "génitif"
}
{
"word": "хӏарпил",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"хӏарпил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хӏапара",
"comment": "génitif"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏапара",
"kind": "from"
}
],
"pos": "nom",
"form": "génitif"
}
{
"word": "хӏарччал",
"stress": 7,
"stem": "хӏарчча",
"forms": [
"хӏарччал",
"хӏарччаз",
"хӏарччазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"pluriel"
],
"pluralfor": "хӏерчч"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏерчч",
"kind": "from"
}
],
"pos": "nom",
"form": "pluriel"
}
{
"word": "хӏарччикьлъел",
"stress": 7,
"forms": [
"хӏарччикьлъел",
"хӏарччикьлъелалъ",
"хӏарччикьлъелалъул",
"хӏарччикьлъелал"
],
"senses": [
{
"text": "sous-plat; set de table"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏарччилмагъакь",
"kind": "see"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарччил",
"stress": 7,
"forms": [
"хӏарччил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хӏерчч",
"comment": "génitif"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏерчч",
"kind": "from"
}
],
"pos": "nom",
"form": "génitif"
}
{
"word": "хӏарччилмагъакь",
"stress": 7,
"forms": [
"хӏарччилмагъакь",
"хӏарччилмагъакьалъ",
"хӏарччилмагъакьалъул",
"хӏарччилмагъакьал"
],
"see_also": [
{
"target": "хӏарччикьлъел",
"kind": "see"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарщ",
"forms": [
"хӏарщ",
"хӏарщуца",
"хӏарщул"
],
"senses": [
{
"text": "boue, bourbier, fange, cahot",
"examples": [
{
"av": "бакъваяб хӏарщ",
"fr": "bouillie épaisse, mélange épais"
},
{
"av": "хӏарщ лъугьине",
"fr": "se transformer en boue; ramollir; se former (en parlant de la boue)"
},
{
"av": "хӏарщ мерхьине",
"fr": "pétrir la boue, marcher dans la boue"
},
{
"av": "хӏарщ багъарана",
"fr": "la boue s'est formée",
"comment": "de la pluie, de la fonte des neiges"
},
{
"av": "кверал хӏарщул цӏуна",
"fr": "les mains se sont sali de boue liquide"
},
{
"av": "хӏарщулъ гӏодов речӏчӏана",
"fr": "tombé dans la boue"
},
{
"av": "хӏарщулъ къазе вахъана",
"fr": "faillir s'envaser dans la boue"
},
{
"av": "накалтӏе щвезегӏан хӏарщулъ къана",
"fr": "enfoncé jusqu'aux genoux dans la boue"
}
]
},
{
"text": "mortier d'argile",
"examples": [
{
"av": "хӏарщ буцизе",
"fr": "malaxer la boue (pour le mortier); préparer un mortier d'argile",
"comment": "par ex. pour la maçonnerie des murs"
},
{
"av": "къадазда хӏарщ чӏвазе",
"fr": "enduire les murs d'argile"
},
{
"av": "къед хӏарщуца ккола",
"fr": "la maçonnerie tient grâce au mortier",
"labels": [
"proverbe"
]
}
]
},
{
"text": "boues",
"labels": [
"médecine"
],
"examples": [
{
"av": "хӏарщуца сахлъизаризе",
"fr": "se soigner par les boues"
}
]
},
{
"text": "beaucoup, énormément, en quantité suffisante, à suffisance; en abondance",
"examples": [
{
"av": "хӏарщ гӏадин буго досухъ гӏарац",
"fr": "il a beaucoup d'argent"
},
{
"av": "хӏарщ гӏадин букӏана берталъ квинеги гьекъезеги жо",
"fr": "au mariage, il y avait de quoi manger et boire en abondance"
},
{
"av": "хӏарщулъ тӏилал кьабизе",
"fr": "faire scandale, soulever un tapage",
"comment": "litt. battre la boue avec des bâtons"
},
{
"av": "хӏарщулъ тӏилал кьабуни, тӏири нилъедего щола",
"fr": "si tu frappes la boue avec un bâton, les éclaboussures te retomberont dessus",
"labels": [
"proverbe"
],
"comment": "tel est pris qui croyait prendre"
}
],
"comment": "en combinaison avec le mot 'g'adin'"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарщуквер",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏарщуквер",
"хӏарщуквералъ",
"хӏарщуквералъул"
],
"see_also": [
{
"target": "хъалахъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "хӏарщул",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏарщул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хӏарщ",
"comment": "génitif"
},
{
"text": "sale",
"examples": [
{
"av": "хӏарщул къватӏ",
"fr": "rue sale"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏарщ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "nom",
"form": "génitif"
}
{
"word": "хӏарщ-хӏатӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏарщ-хӏатӏ",
"хӏарщ-хӏатӏалъ",
"хӏарщ-хӏатӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "boue, fondrière",
"labels": [
"nom collectif"
],
"examples": [
{
"av": "хӏарщ-хӏатӏ бугеб мехалъ къватӏиве вахъине бокьуларо дие",
"fr": "je n'aime pas sortir quand il y a de la boue dehors"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}