{
"word": "хир",
"forms": [
"хир",
"хиралъ",
"хиралъул"
],
"senses": [
{
"text": "лупа",
"labels": [
"діалектизм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏабатӏ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хира",
"stress": 4,
"forms": [
"хира",
"хираго"
],
"senses": [
{
"text": "дорого, цінно",
"labels": [
"прислівник"
],
"examples": [
{
"av": "хира гьабизе",
"uk": "дорого оцінити"
},
{
"av": "хира гьабизе",
"uk": "звеличити",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
},
{
"av": "гьанже гьеб хира гьечӏо",
"uk": "тепер це недорого"
},
{
"av": "хираго босизе",
"uk": "купувати за високою ціною, переплачувати"
},
{
"av": "хираго босараб учузго бичуге",
"uk": "те, що дорого куплено, не продавай дешево",
"labels": [
"прислів'я"
]
},
{
"av": "хираго бичизе",
"uk": "продавати за високою ціною"
}
]
},
{
"text": "мило, дорого",
"examples": [
{
"av": "дол цоцазе хираго руго",
"uk": "вони дорогі один одному"
}
]
}
],
"pos": "прислівник",
"form": "—"
}
{
"word": "хираб",
"stress": 4,
"forms": [
"хираб"
],
"labels": [
"діалектизм"
],
"see_also": [
{
"target": "хирадаб",
"kind": "see"
},
{
"target": "хирияб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}
{
"word": "хирад",
"stress": 4,
"forms": [
"хирад"
],
"senses": [
{
"text": "улюблений",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"av": "дир хирад!",
"uk": "коханий мій!"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хирадаб",
"stress": 4,
"forms": [
"хирадаб"
],
"labels": [
"діалектизм"
],
"see_also": [
{
"target": "хирияб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}
{
"word": "хиралъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хиралъи",
"хиралъиялъ",
"хиралъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "хиралъизе"
},
{
"text": "подорожчання, дорожнеча",
"examples": [
{
"av": "къайидул хиралъи",
"uk": "дорожнеча товарів"
}
]
},
{
"text": "любов, прихильність",
"examples": [
{
"av": "цоцазе хиралъи",
"uk": "прив'язаність один до одного"
},
{
"av": "яцалъе вацасул хиралъи!",
"uk": "як дорогий сестрі брат!"
}
]
},
{
"text": "схильність, пристрасть",
"examples": [
{
"av": "хъалиян хиралъи",
"uk": "пристрасть до куріння"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хиралъизаби",
"stress": 4,
"forms": [
"хиралъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каузативна форма",
"дієслово"
],
"masdarforceto": "хиралъизабизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хиралъизабизе",
"stress": 4,
"stem": "хиралъизаб",
"forms": [
"хиралъизабизе",
"хиралъизабула",
"хиралъизабила",
"хиралъизабуна",
"хиралъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каузативна форма"
],
"forceto": "хиралъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хиралъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "каузативна форма"
}
{
"word": "хиралъизе",
"stress": 4,
"stem": "хиралъ",
"forms": [
"хиралъизе",
"хиралъула",
"хиралъила",
"хиралъана",
"хиралъе"
],
"senses": [
{
"text": "дорожчати, підніматися в ціні",
"examples": [
{
"av": "ретӏел хиралъун буго",
"uk": "одяг подорожчав"
}
]
},
{
"text": "сподобатися, полюбитися кому-небудь; ставати, стати кому-небудь дорожчим; ставати, стати улюбленим",
"examples": [
{
"av": "нижее дов хиралъана",
"uk": "він полюбився нам, ми полюбили його"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "інфінітив"
}
{
"word": "хирач",
"stress": 4,
"forms": [
"хирач",
"хирачица",
"хирачил"
],
"senses": [
{
"text": "Хірач",
"precomment": "велика буква 'Х'",
"forms": [
"хирачица",
"хирачил"
],
"comment": "ім'я власне чоловіче"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хирад",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хири",
"stress": 4,
"forms": [
"хири",
"хириялъ",
"хириялъул"
],
"senses": [
{
"text": "тонка шовкова хустка"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гормендо",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хирияб",
"stress": 4,
"stem": "хирия",
"forms": [
"хирияб"
],
"gender_forms": [
"хирияб",
"хирияв",
"хирияй"
],
"senses": [
{
"text": "дорогий, коштовний; цінний, дорогоцінний",
"examples": [
{
"av": "хирияб къайи",
"uk": "дорогий товар"
},
{
"av": "хирияб сагӏат",
"uk": "дорогий годинник"
},
{
"av": "хирияб сайигъат",
"uk": "цінний подарунок"
},
{
"av": "хирияб тӏагӏел",
"uk": "дорогоцінний виріб"
},
{
"av": "хирияб ххам",
"uk": "дорога тканина"
}
]
},
{
"text": "високий",
"comment": "про ціну",
"examples": [
{
"av": "хирияб багьа",
"uk": "висока ціна"
}
]
},
{
"text": "дорогий, милий, улюблений",
"examples": [
{
"av": "хирияб ватӏан",
"uk": "улюблена батьківщина"
},
{
"av": "хирияв гьудул",
"uk": "милий друг"
},
{
"av": "дудаса хирияб жо гьечӏо дие",
"uk": "у мене немає нічого дорожчого за тебе"
}
]
},
{
"text": "улюблений",
"examples": [
{
"av": "росасе хирияй",
"uk": "улюблена чоловіком"
}
]
},
{
"text": "люблячий",
"examples": [
{
"av": "рукъ хирияв",
"uk": "люблячий дім"
}
]
},
{
"text": "святий, священний",
"labels": [
"релігія"
],
"examples": [
{
"av": "хирияб бакӏ",
"uk": "святе місце"
},
{
"av": "хирияб къо",
"uk": "святий день, мусульманське свято"
},
{
"av": "хирияб рукъ",
"uk": "мечеть"
},
{
"av": "хирияб сордо",
"uk": "свята ніч"
}
]
},
{
"text": "благородний, шляхетний",
"labels": [
"книжне"
],
"examples": [
{
"av": "хирияв малаик",
"uk": "благородний ангел"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хираб",
"kind": "see"
},
{
"target": "хирадаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}
{
"word": "хирург",
"stress": 4,
"forms": [
"хирург",
"хирургас",
"хирургалъ",
"хирургасул",
"хирургалъул",
"хирургал"
],
"senses": [
{
"text": "хірург",
"examples": [
{
"av": "хирургасул кабинет",
"uk": "кабінет хірурга"
},
{
"av": "хирурглъун хӏалтӏизе",
"uk": "працювати хірургом"
},
{
"av": "хирурглъун цӏализе",
"uk": "вивчитися на хірурга"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хирургия",
"stress": 4,
"forms": [
"хирургия",
"хирургиялъ",
"хирургиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "хірургія",
"examples": [
{
"av": "бидурихьазул хирургия",
"uk": "судинна хірургія"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хирургиялъул",
"stress": 4,
"forms": [
"хирургиялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хирургия",
"comment": "родовий відмінок"
},
{
"text": "хірургічний",
"examples": [
{
"av": "хирургиялъул кабинет",
"uk": "хірургічний кабінет"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хирургия",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "родовий"
}
{
"word": "хирурглъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хирурглъи",
"хирурглъиялъ",
"хирурглъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "професія, спеціальність, посада хірурга",
"examples": [
{
"av": "хирурглъи гьабизе",
"uk": "працювати хірургом"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}