{
"word": "merak",
"stress": 7,
"forms": [
"любознательность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "кинабго лъазе, бичӏчӏизе гъира-шавкъ"
}
]
}
{
"word": "merak",
"stress": 6,
"forms": [
"любопытство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "щиб букӏаниги цӏияб, лъугьараб, ккараб, рагӏараб рагӏа-ракьанде щун лъазе бугеб гъира"
}
]
}
{
"word": "merak edilmek",
"stress": 4,
"forms": [
"спрашиваться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьикъулеб буго",
"precomment": "merak ediliyor",
"labels": [
"ara söz"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "спроситься",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "merak etmek",
"stress": 8,
"forms": [
"полюбопытствовать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги цӏияб жо лъазе бокьизе, гъорлъе ваккизе гъира букӏине",
"examples": [
{
"tr": "merak etmeme izin verin",
"av": "изну кье, гъорлъе ваккун, гъваридго лъазабизе"
}
]
}
]
}
merak etmek, ilgilenmek
сообщить о неточности{
"word": "merak etmek, ilgilenmek",
"stress": 12,
"forms": [
"поинтересоваться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "интерес гьабизе, лъазе бокьизе, лъазе тӏалаб гьабизе",
"precomment": "kiminle-neyle"
}
]
}
{
"word": "merak uyandırmak",
"stress": 11,
"forms": [
"заинтриговать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "интерес бижизабизе, кӏвар буссинабизе, лъазе гъира базабизе (щибниги тамашаяб, нахъгӏунтӏизе захӏматаб жоялдалъун)",
"precomment": "kimi-neyi"
}
]
}
{
"word": "merakla",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"любопытно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "кинабго жо лъазе бокьун, кинабго жоялъул интерес букӏун",
"precomment": "ilginç, merak uyandırıcı"
}
]
}
{
"word": "meraklı",
"stress": 4,
"forms": [
"зевака"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гьакӏкӏарав, хагарав",
"comment": "гьакӏкӏан хутӏулев, тохав, гӏадада тирулев вукӏунев"
}
]
}
{
"word": "meraklı",
"stress": 7,
"forms": [
"любознательный",
"любознательная",
"любознательное"
],
"senses": [
{
"text": "кинабго лъазе, бичӏчӏизе гъира-шавкъ бугеб",
"examples": [
{
"tr": "meraklı çocuk",
"av": "кинабго лъазе гъира-шавкъ бугеб лъимер"
}
]
}
]
}
{
"word": "meraklı",
"stress": 6,
"stem": "ЛЮБОПЫТН",
"forms": [
"любопытный",
"любопытная",
"любопытное"
],
"senses": [
{
"text": "кинабго лъазе бокьулеб, кинабго лъазе гъира-шавкъ бугеб",
"precomment": "meraklı"
},
{
"text": "кинабго лъазе бокьи загьир гьабулев",
"precomment": "merak gösteren"
}
]
}
{
"word": "meraklı",
"stress": 8,
"forms": [
"нелюбопытный",
"нелюбопытная",
"нелюбопытное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб лъазе гӏамал гьабуларев",
"precomment": "meraktan mahrum"
},
{
"text": "жинде интерес базабулареб, гӏадатияб",
"precomment": "ilgi çekmeyen, sıradan"
}
]
}
{
"word": "meraklı; hevesli",
"stress": 7,
"forms": [
"энтузиаст"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хӏаракатчи, бетӏералде босун иш гьабулев чи, жигар, къасд бугев чи"
}
]
}
{
"word": "mercan",
"stress": 4,
"forms": [
"коралл"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "коралл",
"comment": "багъаричӏого кьурабазда рекӏун букӏунеб ралъдал рухӏчӏаголъи"
},
{
"text": "маржан",
"precomment": "taş",
"comment": "кораллал хун, тӏатӏала сокӏкӏун лъугьараб гамачӏ",
"examples": [
{
"tr": "mercan boncuklar",
"av": "маржаназул цӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "mercan",
"stress": 4,
"stem": "КОРАЛЛОВ",
"forms": [
"коралловый",
"коралловая",
"коралловое"
],
"senses": [
{
"text": "маржаналъул; маржаназул",
"examples": [
{
"tr": "mercan adası",
"av": "маржаназул чӏинкӏиллъи"
},
{
"tr": "mercan kolye",
"av": "маржаназул цӏал"
}
]
},
{
"text": "канчӏбагӏараб, маржанул кьераб",
"precomment": "renk hakkında"
}
]
}
{
"word": "mercek; lens",
"stress": 2,
"forms": [
"линза"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "линза, цӏер",
"examples": [
{
"tr": "mikroskop merceği",
"av": "микроскопалъул цӏер"
},
{
"tr": "büyüteç merceği",
"av": "кӏодо гьабун бихьизабулеб цӏер"
}
]
}
]
}
{
"word": "mercii; makam",
"stress": 5,
"forms": [
"инстанция"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "инстанция",
"comment": "кинаб бугониги гӏуцӏиялъул системаялда ругел даражабазул (хӏокӏазул) цояб",
"examples": [
{
"tr": "ilk derece mahkemesi",
"av": "тӏоцебесеб даража"
},
{
"tr": "üst makam",
"av": "бищун тӏадегӏанаб даража"
}
]
}
]
}
{
"word": "mercimek",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"чечевица"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏепало",
"labels": [
"botanik"
]
}
]
}
{
"word": "mercimek",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"чечевица"
],
"labels": [
"dişil",
"fizik",
"eskimiş sözcük"
],
"see_also": [
{
"target": "линза",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "mercimek",
"stress": 6,
"stem": "ЧЕЧЕВИЧН",
"forms": [
"чечевичный",
"чечевичная",
"чечевичное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏепалодул",
"examples": [
{
"tr": "mercimek çorbası",
"av": "тӏепалодул чурпа"
},
{
"tr": "bir tabak mercimek çorbasına değiştirmek",
"av": "жиндиего щолеб гьитӏинаб хайиралъе гӏоло кӏудияб мурадалъе хилиплъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "merdane",
"stress": 3,
"forms": [
"скалка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "михир (панкъалда тӏад гирулеб), гурдуро",
"labels": [
"diyalektizm"
]
}
]
}
{
"word": "merdiven",
"stress": 2,
"forms": [
"лестница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "мали, болъо",
"examples": [
{
"tr": "yangın merdiveni",
"av": "цӏа свинабулезул мали"
},
{
"tr": "hiyerarşi merdiveni",
"av": "чанго идара цояб цоялъул ихтияралда гъоркь букӏин бихьизабулеб, тӏаса гъоркье яги гъоркьа тӏаде гьеб баян гьабулеб силсила"
}
]
}
]
}
{
"word": "merdiven",
"stress": 2,
"stem": "ЛЕСТНИЧН",
"forms": [
"лестничный",
"лестничная",
"лестничное"
],
"senses": [
{
"text": "малидул, болъодул",
"examples": [
{
"tr": "merdiven boşluğu",
"av": "болъо лъезе тараб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "merdiven (seyyar)",
"stress": 6,
"forms": [
"стремянка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадагьаб сукӏулеб мали"
}
]
}
{
"word": "merhamet",
"stress": 6,
"stem": "МИЛОСЕРДИ",
"forms": [
"милосердие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гурхӏел-рахӏму, гурхӏел-рахӏмуялъул кумек",
"examples": [
{
"tr": "şefkat hemşiresi",
"av": "медицинаялъул сестра",
"labels": [
"устаревшее слово"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "merhamet, lütuf",
"stress": 2,
"stem": "МИЛОСТ",
"forms": [
"милость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "божилъи, рагӏи рекъей",
"precomment": "güven, yakınlık"
},
{
"text": "гурхӏел, рахӏму гьаби",
"precomment": "merhamet; af"
},
{
"text": "лъикӏлъи, сахаватлъи",
"precomment": "hayır; iyilik",
"examples": [
{
"tr": "buyrun hoş geldiniz; baş göz üstüne",
"av": "гьарула, вачӏа…",
"comment": "хӏурматалда, хӏеренго щибниги гьабизе ахӏулелъул"
},
{
"tr": "öfkeyi merhamete dönüştürmek",
"av": "ццидадаса инкар гьабизе"
},
{
"tr": "birinin gözüne girmek",
"av": "лъилниги гурхӏел-цӏобалда вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "merhamet; acıma",
"stress": 8,
"stem": "СОСТРАДАНИ",
"forms": [
"сострадание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гурхӏел, ракӏунти",
"examples": [
{
"tr": "merhametten; acıdığı için",
"av": "ракӏ гурхӏун, ракӏ гурхӏиялъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "merhametli",
"stress": 6,
"forms": [
"милосердный",
"милосердная",
"милосердное"
],
"senses": [
{
"text": "гурхӏел-рахӏму бугев, цӏоб бугев"
}
]
}
{
"word": "merhametli",
"stress": 2,
"forms": [
"милостивый",
"милостивая",
"милостивое"
],
"labels": [
"eskimiş sözcük"
],
"senses": [
{
"text": "гурхӏел бугев, гурхӏел гьабулев"
}
]
}
{
"word": "merhametli; acıklı",
"stress": 2,
"forms": [
"жалостливый",
"жалостливая",
"жалостливое"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "гурхӏалилаб, рахӏму бугеб"
}
]
}
{
"word": "merhametli; şefkatli",
"stress": 7,
"stem": "СЕРДОБОЛЬН",
"forms": [
"сердобольный",
"сердобольная",
"сердобольное"
],
"senses": [
{
"text": "гурхӏел бугев, гурхӏулев",
"precomment": "tsogidazda",
"examples": [
{
"tr": "şefkatli kadın",
"av": "гурхӏел бугей гӏадан"
}
]
}
]
}
{
"word": "merhem",
"stem": "МАЗ",
"forms": [
"мазь"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "мазь, нах",
"examples": [
{
"tr": "çinko merhemi",
"av": "цинкалъул мазь"
}
]
},
{
"text": "мазь",
"precomment": "yağlama",
"examples": [
{
"tr": "tekerlek gresi",
"av": "бурдузда бахунеб нах"
},
{
"tr": "ayakkabı boyası",
"av": "хьитазда бахунеб мазь"
},
{
"tr": "iş yolunda",
"av": "иш лъикӏ унеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "merhum",
"stress": 4,
"stem": "ПОКОЙН",
"forms": [
"покойный",
"покойная",
"покойное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодобе биччараб, парахатаб, сабураб",
"precomment": "sessiz, uslu",
"examples": [
{
"tr": "sakin huy",
"av": "гӏодобе биччараб (сабураб) тӏабигӏат-гӏамал"
}
]
},
{
"text": "хварав",
"precomment": "merhum; ölen"
},
{
"text": "хварав",
"labels": [
"isim anlamında",
"eril"
]
},
{
"text": "хварай",
"labels": [
"isim anlamında",
"dişil"
]
},
{
"precomment": "rahat olun",
"text": "парахат рукӏа"
},
{
"precomment": "iyi geceler!",
"text": "сордо лъикӏ!"
}
]
}
{
"word": "merhum; ölen",
"stress": 3,
"forms": [
"умерший"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хварав"
}
]
}
{
"word": "merhume",
"stress": 4,
"forms": [
"покойница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хварай чӏужугӏадан"
}
]
}
{
"word": "meridyen",
"stress": 7,
"forms": [
"меридиан"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "меридиан",
"labels": [
"coğrafya"
]
}
]
}
{
"word": "merinos",
"stress": 6,
"forms": [
"меринос"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "меринос",
"precomment": "koyun ırkı",
"comment": "тӏеренаб хъахӏаб квасул тайпаялъул гӏи"
},
{
"text": "меринос квас",
"precomment": "yün",
"comment": "тайпаялъул"
}
]
}
{
"word": "merinos",
"stress": 6,
"stem": "МЕРИНОСОВ",
"forms": [
"мериносовый",
"мериносовая",
"мериносовое"
],
"senses": [
{
"text": "меринос (тайпаялъул) квасул гьабураб",
"examples": [
{
"tr": "merinos koyunları",
"av": "меринос тайпаялъул гӏи"
},
{
"tr": "merino yünü",
"av": "меринос тайпаялъул гӏиял квас"
},
{
"tr": "merinos şal",
"av": "меринос квасул гьабураб кӏаз"
}
]
}
]
}
{
"word": "merkez",
"forms": [
"центр"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "центр, бакьулъбакӏ",
"labels": [
"çeşitli anlamlarda"
],
"examples": [
{
"tr": "çemberin merkezi",
"av": "горалъул бакьулъбакӏ"
},
{
"tr": "şehir merkezinde yaşamak",
"av": "шагьаралъул бакьулъ (централда) гӏумру гьабизе"
},
{
"tr": "merkezden gelen komisyon",
"av": "кӏудияб шагьаралдаса комиссия"
},
{
"tr": "ilçe merkezi",
"av": "районалъул центр"
},
{
"tr": "bölgenin idari merkezi",
"av": "областалъул административияб центр"
},
{
"tr": "motor merkezler",
"av": "лугби хьвадизарулел (рагъаризарулел) централ"
},
{
"tr": "hücum merkezi",
"av": "футболалда, хоккеялда ва гь.ц. гьужум гьабулезул аслияв"
},
{
"tr": "ağırlık merkezi",
"av": "бакӏлъиялъул центр (бакьулъбакӏ)"
},
{
"tr": "ilgi odağı",
"av": "киназго кӏвар кьолевлъун вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "merkez üssü",
"stress": 5,
"forms": [
"эпицентр"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "эпицентр",
"comment": "ракь багъарараб яги кьвагьараб бакӏалда тӏад яги гъоркь бугеб ракьул гъат; бакьулъбакӏ, бищунго тунки щвараб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "merkezcil",
"stress": 12,
"stem": "ЦЕНТРОСТРЕМИТЕЛЬН",
"forms": [
"центростремительный",
"центростремительная",
"центростремительное"
],
"senses": [
{
"text": "централде балагьун бугеб, централдехун буссараб",
"examples": [
{
"tr": "merkezcil kuvvet",
"av": "централде буссараб (балагьараб) гуч"
}
]
}
]
}
{
"word": "merkezcilik",
"stress": 8,
"forms": [
"централизм"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "централизм",
"comment": "централизациялъулаб система, бакӏалъул органаз (идарабаз) иш централдасан бихьизабухъе, централъ нухмалъи гьабухъе тӏобитӏулеб къагӏида, система",
"examples": [
{
"tr": "demokratik merkeziyetçilik",
"av": "демократияб централизм"
}
]
}
]
}
{
"word": "merkezi",
"stress": 10,
"stem": "ЦЕНТРАЛИЗОВАНН",
"forms": [
"централизованный",
"централизованная",
"централизованное"
],
"senses": [
{
"text": "централизациялъулаб; пачалихъалъул хъатикь бугеб",
"examples": [
{
"tr": "merkezi olarak",
"av": "централизациялъулаб къагӏидаялда"
}
]
}
]
}
{
"word": "merkezi",
"stress": 6,
"stem": "ЦЕНТРАЛЬН",
"forms": [
"центральный",
"центральная",
"центральное"
],
"senses": [
{
"text": "бакьулъ, централда бугеб, бищун бетӏераб",
"precomment": "merkezde bulunan",
"examples": [
{
"tr": "merkezi cadde",
"av": "бищун бетӏераб (централда бугеб) къватӏ"
}
]
},
{
"text": "бетӏераб; нухмалъи гьабулеб",
"precomment": "ana, baş, yönetici",
"examples": [
{
"tr": "Merkez Komite",
"av": "бетӏераб комитет"
}
]
},
{
"text": "аслияб; бищун кӏвар бугеб",
"precomment": "esas; temel",
"examples": [
{
"tr": "merkezi soru",
"av": "аслияб суал"
},
{
"tr": "merkezi sinir sistemi",
"av": "аслияб нервазулаб система"
},
{
"tr": "merkezi ısıtma",
"av": "централияб (цо бакӏалдасан) рукъбакӏ хинлъизабулеб система"
},
{
"tr": "merkez açı",
"av": "централияб (кӏиго радиусалда гьоркьоб бугеб) бокӏон",
"labels": [
"математика"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "merkezi",
"stress": 8,
"forms": [
"центровой",
"центровая",
"центровое"
],
"senses": [
{
"text": "централда (бакьулъ) букӏунеб",
"examples": [
{
"tr": "merkez oyuncusu",
"av": "централда (бакьулъ) хӏалев",
"comment": "хӏадарухъан, хӏалев чи"
}
]
}
]
}
merkezi ısıtma sistemiyle donatmak
сообщить о неточности{
"word": "merkezi ısıtma sistemiyle donatmak",
"stress": 9,
"forms": [
"теплофицировать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рукъзал хинлъиялдалъун хьезаризе",
"precomment": "ne"
}
]
}
{
"word": "merkezileştirme",
"stress": 10,
"forms": [
"централизация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "централизация",
"comment": "бакӏалъулал идарабазе цо централъ нухмалъи гьаби; цо централъе мутӏигӏлъи"
}
]
}
{
"word": "merkezileştirmek",
"stress": 12,
"forms": [
"централизовать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "централизация гьабизе, сундуениги нухмалъи цо централдасан гьабизе",
"precomment": "ne"
}
]
}
{
"word": "merkezkaç",
"stress": 8,
"stem": "ЦЕНТРОБЕЖН",
"forms": [
"центробежный",
"центробежная",
"центробежное"
],
"senses": [
{
"text": "централдасан (бакьулъан) къватӏибе балагьараб",
"examples": [
{
"tr": "merkezkaç kuvveti",
"av": "бакьулъан къватӏибехун балагьараб гуч, къуват",
"labels": [
"физика"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "mermer",
"stress": 3,
"forms": [
"мрамор"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "мармар, мармар гьецӏо"
}
]
}
{
"word": "mermer",
"stress": 3,
"forms": [
"мраморный",
"мраморная",
"мраморное"
],
"senses": [
{
"text": "мармаралъул, мармаралъул гьабураб"
}
]
}
{
"word": "mermi",
"stress": 2,
"stem": "ПУЛ",
"forms": [
"пуля"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гулла",
"examples": [
{
"tr": "şaşkın mermi",
"av": "саяхъаб гулла"
},
{
"tr": "kurşun gibi fırlamak",
"av": "гулла гӏадин хехго къватӏиве вачӏине",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "mermi; araç",
"stress": 5,
"forms": [
"снаряд"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏарададул гулла",
"labels": [
"askerî terim"
]
},
{
"text": "спорталъе хӏажалъулел алатал",
"comment": "гулла, диск, чӏор, турник ва гь.ц.",
"labels": [
"spor terimi"
]
},
{
"text": "тӏагӏел",
"labels": [
"teknik"
],
"examples": [
{
"tr": "marangoz aleti",
"av": "цӏулал устарасул тӏагӏел"
},
{
"tr": "sondaj aleti",
"av": "борлъарулеб (борлъариялъе хӏалтӏизабулеб) аппарат"
}
]
}
]
}
{
"word": "mersin balığı",
"stress": 4,
"stem": "БЕЛУГ",
"forms": [
"белуга"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "белуга",
"comment": "осетр тайпаялъул чӏахӏияб ччугӏа"
},
{
"examples": [
{
"tr": "bağırarak ağlamak",
"av": "вахӏшиял гьаркьал гьарун, ахӏдезе, гӏодизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "mersin balığı",
"forms": [
"осётр"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "осетр ччугӏа"
}
]
}
{
"word": "mersin balığı",
"stress": 5,
"forms": [
"севрюжий",
"севрюжья",
"севрюжье"
],
"senses": [
{
"text": "севрюгаялъул(аб)"
}
]
}
{
"word": "mersin balığı",
"stress": 3,
"forms": [
"стерлядь"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "стерлядь",
"comment": "ччугӏа"
}
]
}
{
"word": "mersin balığı eti",
"stress": 6,
"forms": [
"осетрина"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "осетр ччугӏил гьан"
}
]
}
{
"word": "mertek",
"stress": 6,
"forms": [
"стропило"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "стропило",
"comment": "чердакалда тӏад махх, щегӏ, шифер кколаго, тӏад хъарщал кьабизе, цо рахъги къадазде базабун, тӏасияб рахъ бокӏонккун цолъизабураб кӏиго рахи"
}
]
}
{
"word": "Meryem Ana",
"stress": 6,
"forms": [
"богородица"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "ГӀиса аварагасул эбел",
"labels": [
"kilise terimi"
],
"comment": "христиан диналда"
}
]
}