{
"word": "нас",
"forms": [
"нас"
],
"labels": [
"займенник",
"особовий займенник"
],
"senses": [
{
"text": "нилъ, нилъер"
}
],
"see_also": [
{
"target": "мы",
"kind": "from",
"comment": "родительный, винительный, предложный падеж",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "насаджати",
"stress": 6,
"forms": [
"насажать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "насадить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1, 2"
}
]
}
{
"word": "насадження",
"stress": 7,
"stem": "НАСАЖДЕНИ",
"forms": [
"насаждение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "тӏибитӏизаби, малъи",
"comment": "до дієслова насаджувати",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "чӏарал гъутӏби",
"precomment": "мн. насадження, посадки",
"examples": [
{
"uk": "лісозахисні насадження",
"av": "рохь цӏуниялъе чӏарал гъутӏби"
}
]
}
]
}
{
"word": "насаджувати",
"stress": 7,
"forms": [
"насаждать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "босизабизе, малъизе, тӏибитӏизабизе, ругьун гьаризе",
"precomment": "що-небудь; впроваджувати",
"examples": [
{
"uk": "насаджувати грамотність",
"av": "хъвай-цӏали малъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насаджувати",
"stress": 4,
"forms": [
"насаживать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "насадить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насадити",
"stress": 6,
"forms": [
"насадить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадамал сунданиги рекӏинаризе",
"precomment": "кого-що, помістити",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "насадити людей у вагон",
"av": "гӏадамал вагоналда рекӏинаризе"
}
]
},
{
"text": "чӏезе",
"precomment": "що, чого (рослини)",
"examples": [
{
"uk": "насадити дерев",
"av": "гъутӏби чӏезе (ах гьабизе)"
}
]
},
{
"text": "чӏвазе, хезе",
"precomment": "кого-що на що (надіти на що-небудь)",
"examples": [
{
"uk": "насадити сокиру на топорище",
"av": "гӏощтӏода чӏоркь чӏвазе (гӏоркьида гӏащтӏи хезе, къазабизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "насвистувати",
"stress": 5,
"forms": [
"насвистывать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьиштӏунаку бачине",
"precomment": "що",
"examples": [
{
"uk": "насвистувати пісеньку",
"av": "кочӏол бакъан гьиштӏизе, гьиштӏун бакъан бачине"
}
]
}
]
}
{
"word": "населений",
"stem": "НАСЕЛЁНН",
"forms": [
"населённый",
"населённая",
"населённое"
],
"senses": [
{
"text": "жанир гӏадамал ругеб, чӏараб",
"examples": [
{
"uk": "населена квартира",
"av": "жанир гӏадамал ругеб квартира"
},
{
"uk": "населений пункт",
"av": "гӏадамал чӏараб бакӏ (шагьар, росу ва гь.ц.)"
}
]
}
]
}
{
"word": "населення",
"stress": 6,
"forms": [
"население"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "цо бакӏалда чӏун, гӏумру гьабулеб халкъ",
"precomment": "за дієсловом заселити"
},
{
"text": "цо бакӏалде рачӏун, гӏумру гьабун, чӏей",
"precomment": "за дієсловом заселитися"
},
{
"text": "областалъул, улкаялъул ва гь.ц. киналго гӏадамал, халкъ",
"examples": [
{
"uk": "населення міста",
"av": "шагьаралъул халкъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "населеність",
"forms": [
"населённость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "улкаялъул халкъалъул ризлъи"
}
]
}
{
"word": "населити",
"stress": 6,
"forms": [
"населить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "жаниб гӏумру гьабулел гӏадамаз кквезе",
"precomment": "що, заселити"
},
{
"text": "кирниги жалго чӏезе, гочун рачӏун, чӏезе",
"precomment": "поселитися"
}
]
}
{
"word": "населяти",
"stress": 6,
"stem": "НАСЕЛЯ",
"forms": [
"населять"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "населить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насиджений",
"stress": 4,
"stem": "НАСИЖЕНН",
"forms": [
"насиженный",
"насиженная",
"насиженное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"uk": "насиджене місце",
"av": "гӏумру гьабизе, хӏалтӏизе ругьунлъараб бакӏ"
},
{
"uk": "знятися з насидженого місця",
"av": "ругьунлъараб бакӏалдаса гочине, нахъе ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "насидітися",
"stress": 6,
"forms": [
"насидеться"
],
"labels": [
"доконаний вид",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "халатаб заманалъ (цо бакӏалда) вукӏине",
"examples": [
{
"uk": "досхочу насидітися вдома",
"av": "гӏемераб мехалъ рокъов вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "насилати",
"stress": 6,
"forms": [
"насылать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наслать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насилу",
"stress": 4,
"forms": [
"насилу"
],
"labels": [
"прислівник",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица, хӏалил мадаралъ, къо бихьун",
"precomment": "з великим зусиллям"
}
]
}
{
"word": "насильний",
"stress": 3,
"forms": [
"ссылочный",
"ссылочная",
"ссылочное"
],
"senses": [
{
"text": "жиндилъ ссылка бугеб; ссылкаялъул"
}
]
}
{
"word": "насильницький",
"stress": 4,
"stem": "НАСИЛЬСТВЕНН",
"forms": [
"насильственный",
"насильственная",
"насильственное"
],
"senses": [
{
"text": "зулмуялъулаб, зулмуялдалъун гьабураб, хӏалилаб",
"precomment": "вимушений",
"examples": [
{
"uk": "насильницьке повалення самодержавства",
"av": "пачаясул хӏукумат хӏалица тӏаса рехи"
},
{
"uk": "насильницька смерть",
"av": "зулмуялдалъун хвезави: чӏвай"
}
]
}
]
}
{
"word": "насильно",
"stress": 4,
"forms": [
"насильно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица, зулмуялдалъун",
"examples": [
{
"uk": "насильно милим не будеш",
"av": "хӏалица хириявлъун лъугьинаро, хӏалица вокьиларо",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "насильство",
"stress": 4,
"stem": "НАСИЛИ",
"forms": [
"насилие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "зулму, хӏал, гӏакъуба",
"examples": [
{
"uk": "сліди насильства на тілі",
"av": "черхалда зулмуялъул лъалкӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "насип",
"stress": 2,
"forms": [
"насыпь"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "ракьул сангар",
"examples": [
{
"uk": "залізничний насип",
"av": "маххул нухлул ракьул гьабураб борхалъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "насипати",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"насыпать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "щвазе, базе",
"precomment": "що, чого (на поверхні)",
"examples": [
{
"uk": "насипати насіння на стіл",
"av": "столалда тӏаде семечка базе"
},
{
"uk": "насипати піску на доріжку",
"av": "нухде сали щвазе"
}
]
},
{
"text": "цӏезабизе",
"precomment": "що, чого, чим",
"examples": [
{
"uk": "насипати мішок кукурудзою",
"av": "къандалъо (хъап) цӏоросаролъил цӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "базе, кьезе",
"precomment": "що, чого (певна кількість)",
"examples": [
{
"uk": "насипати вівса коням",
"av": "чуязе неха базе, кьезе"
},
{
"uk": "насипати борошна в комору",
"av": "ханжу санкӏинибе базе"
}
]
},
{
"text": "гьабизе",
"precomment": "що (звести)",
"examples": [
{
"uk": "насипати курган",
"av": "гохӏ гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насипати",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"насыпать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "насыпать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насипний",
"stress": 7,
"forms": [
"насыпной",
"насыпная",
"насыпное"
],
"senses": [
{
"text": "бараб, бан гьабураб",
"examples": [
{
"uk": "насипний пагорб",
"av": "ракь бан гьабураб гохӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "наситити",
"stress": 6,
"forms": [
"напитать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "кваназабизе, гӏорцӏизабизе",
"precomment": "кого",
"comment": "накормить",
"labels": [
"розмовне слово"
]
},
{
"text": "сундулъниги бессизабизе, лъамалъи гъорлъ босизабизе; гьава сундулниги махӏалъул цӏезабизе",
"precomment": "що чим",
"comment": "пропитать"
}
]
}
{
"word": "наситити",
"stress": 4,
"forms": [
"насытить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏорцӏизегӏан кваназавизе",
"precomment": "кого (нагодувати досита)",
"examples": [
{
"uk": "наситити голодного",
"av": "вакъарав гӏорцӏизавизе"
}
]
},
{
"labels": [
"хімія"
],
"examples": [
{
"uk": "наситити розчин солями",
"av": "раствор цӏамаздалъун хьезабизе"
}
]
},
{
"text": "цӏезабизе",
"precomment": "що (наповнити до краю)",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "повітря насичене водяною парою",
"av": "гьава хӏухьлал цӏун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "насититися",
"stress": 4,
"forms": [
"насытиться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏорцӏизегӏан кваназе, гӏорцӏизе",
"precomment": "наїстися досита",
"examples": [
{
"uk": "я наситився",
"av": "дун гӏорцӏана"
}
]
},
{
"text": "хьезе, цӏезе, гӏорцӏизе",
"precomment": "чим (просочитися)",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "земля наситилася вологою",
"av": "ракь рагьлица гӏорцӏун буго (рагьлида хьун буго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "насичений",
"forms": [
"насыщенный",
"насыщенная",
"насыщенное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏураб, гъорлъ босараб",
"labels": [
"хімія"
]
},
{
"text": "цӏураб, бечедаб, хьараб",
"precomment": "змістовний",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
]
}
{
"word": "насичення",
"stress": 6,
"forms": [
"насыщение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏорцӏизаби, хьезаби, цӏезаби",
"precomment": "за дієсловом наситити"
},
{
"text": "гӏорцӏи, цӏей, хьей",
"precomment": "за дієсловом наїстися"
}
]
}
{
"word": "насичуватися",
"stress": 6,
"forms": [
"насыщать(ся)"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "насытить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насичувати(ся)",
"stress": 4,
"forms": [
"напитывать(ся)"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "напитать",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "наскакувати",
"stress": 5,
"forms": [
"наскакивать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наскочить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наскальний",
"stress": 5,
"stem": "НАСКАЛЬН",
"forms": [
"наскальный",
"наскальная",
"наскальное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"uk": "наскельні зображення",
"av": "некӏсияв инсанас кьурабазда рахъарал суратал, гьарурал накъищал, хъвай-хъвагӏаял",
"labels": [
"археология"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "наскардитися",
"stress": 4,
"forms": [
"нажаловаться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъидасанниги гӏарзагъине, гӏарз бахъизе",
"precomment": "на кого",
"labels": [
"розмовне слово"
]
}
]
}
{
"word": "наскок",
"stress": 5,
"forms": [
"наскок"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумруялъул нухда, ишалда рокьукъаб жогун дандчӏвай",
"precomment": "за дієсловом наскочити"
},
{
"text": "сундениги, лъидениги хехаб, ракӏалдаго гьечӏеб тӏадекӏанцӏи",
"precomment": "наліт"
},
{
"text": "хъачӏаб, гӏиллаго гьечӏеб бадибчӏвай, гӏайиб гӏунтӏизаби",
"precomment": "грубий випад",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "наскоком",
"av": "бачӏинахъего, ургъичӏого, пикру гьабичӏого; лъалхъи-чӏого, кӏудияб хехлъиялда"
}
]
}
]
}
{
"word": "наскоро",
"stress": 2,
"forms": [
"наскоро"
],
"labels": [
"прислівник",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "хехго, хехаб куцалда",
"examples": [
{
"uk": "наскоро поїсти",
"av": "хехго кваназе"
},
{
"uk": "нашвидкуруч написана стаття",
"av": "хехго, гӏедегӏалихъе хъвараб статья"
}
]
}
]
}
{
"word": "наскочити",
"stress": 7,
"stem": "НАСКОЧИ",
"forms": [
"наскочить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏунаго, унаго тункизе, тӏаде ккезе",
"precomment": "на кого-що, натрапити",
"examples": [
{
"uk": "наскочити на мілину",
"av": "тӏалхияб бакӏалде ккезе"
},
{
"uk": "наскочити на міну",
"av": "минаялда тӏаде ккезе"
}
]
},
{
"text": "тӏаделъизе, тӏаде бортизе, тӏад речӏчӏизе",
"precomment": "накинутися",
"examples": [
{
"uk": "собака наскочив на перехожого",
"av": "гьой нухлуласда тӏаделъана"
}
]
},
{
"text": "вагъулаго, семулаго тӏаделъизе",
"precomment": "з лайкою",
"labels": [
"у переносному значенні",
"розмовне слово"
]
}
]
}
{
"word": "наскрізний",
"stress": 7,
"forms": [
"сквозной",
"сквозная",
"сквозное"
],
"senses": [
{
"text": "цоцаде багьараб",
"precomment": "що проходить наскрізь",
"examples": [
{
"uk": "скрізна рана",
"av": "цоцаде багьараб, добехун баккараб ругъун"
}
]
},
{
"text": "битӏухъе унеб",
"precomment": "без пересадок",
"examples": [
{
"uk": "скрізний поїзд",
"av": "битӏухъе унеб поезд, щвезе кколеб бакӏалде щвезегӏан поезд хисизе кколареб"
}
]
},
{
"text": "добе-гьанибе хьвадулеб, борлъун бачӏунеб, речӏчӏун бачӏунеб, гъорлъе кколеб (бортулеб)",
"precomment": "пронизувальний"
}
],
"see_also": [
{
"target": "сквозняк",
"kind": "see",
"comment": "сквозной ветер",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "наскрізь",
"stress": 4,
"forms": [
"навылет"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "кӏийиде борлъун",
"examples": [
{
"uk": "він поранений кулею навиліт",
"av": "гъов гуллица кӏийиде ворлъун вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "наскрізь",
"stress": 6,
"forms": [
"насквозь"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "добехун баккун",
"examples": [
{
"uk": "куля пробила дошку наскрізь",
"av": "гуллица хъарщи кӏиборлъана"
}
]
},
{
"text": "тӏубанго",
"precomment": "повністю",
"examples": [
{
"uk": "промокнути наскрізь",
"av": "тӏубанго цӏалтун виччизе"
}
]
},
{
"precomment": "бачити кого-небудь наскрізь",
"text": "щивниги, гьесул мурадал, ишал цӏакъ лъикӏ лъазе; гъорлъан канлъи бихьизе"
}
]
}
{
"word": "наскучити",
"stress": 3,
"forms": [
"скучить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гохӏ гьабизе, тӏатӏала къазабизе"
},
{
"text": "цо бакӏалда данде гьабизе"
}
]
}
{
"word": "наскільки",
"stress": 5,
"forms": [
"насколько"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "кигӏанасеб къадаралда, даражаялда",
"precomment": "якою мірою",
"examples": [
{
"uk": "наскільки це вірно?",
"av": "кигӏанасеб къадаралда гьеб битӏараб бугеб?"
},
{
"uk": "наскільки мені відомо",
"av": "дида лъалеб даражаялда"
}
]
}
]
}
{
"word": "насладжуватися",
"stress": 8,
"forms": [
"наслаждаться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "насладиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наслати",
"stress": 5,
"forms": [
"наслать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизе, щвезабизе",
"precomment": "що, кого-чого",
"comment": "чанго нухалъ, кӏудияб къадаралда",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "наслати подарунків",
"av": "сайгъатал ритӏизе"
}
]
},
{
"text": "лъидениги балагь бачӏинабизе, унти ккезабизе",
"precomment": "лихо, хвороба",
"labels": [
"застаріле слово"
]
},
{
"examples": [
{
"uk": "наслати мор на когось",
"av": "лъидениги къавуда щвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наслухатися",
"stress": 5,
"forms": [
"наслушаться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемераб жо рагӏизе, сундухъниги хӏалхьезегӏан гӏенеккизе",
"precomment": "кого-чого",
"comment": "многое услышать",
"examples": [
{
"uk": "наслухатися новин",
"av": "цӏиял харбазухъ хӏалхьезегӏан гӏенеккизе"
}
]
},
{
"text": "гӏорцӏизегӏан гӏенеккизе",
"comment": "вдоволь послушать",
"examples": [
{
"uk": "слухаю і не наслухаюся",
"av": "гӏенеккула ва гӏенеккун гӏорцӏуларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "наслухатися",
"stress": 5,
"forms": [
"наслышаться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "чиядасан, цогидаз бицун, гӏемераб жо рагӏизе, лъазе",
"precomment": "про кого-що",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "ми вже наслухалися про твої успіхи",
"av": "дур бергьенлъабазул хӏакъалъулъ нижеда гӏемер рагӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "наслідити",
"stress": 7,
"forms": [
"наследить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъалкӏачинабизе, лъалкӏачине",
"examples": [
{
"uk": "наслідити на підлозі",
"av": "рукъалъул чӏабаралда лъалкӏал тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наслідок",
"stress": 3,
"stem": "СЛЕДСТВИ",
"homonym": 1,
"forms": [
"следствие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏасил",
"precomment": "результат",
"examples": [
{
"uk": "немає наслідку без причини",
"av": "гӏилла гьечӏеб хӏасил букӏунаро",
"comment": "цо гӏилла гьечӏого, хӏасил гьабуларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "наслідок",
"stress": 3,
"stem": "СЛЕДСТВИ",
"homonym": 2,
"forms": [
"следствие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "следствие, цӏех-рех",
"precomment": "розслідування",
"comment": "такъсирияб ишалъул цӏех-рех гьаби",
"labels": [
"юридичний термін"
],
"examples": [
{
"uk": "судове слідство",
"av": "судалъул цӏех-рех"
},
{
"uk": "вести слідство",
"av": "цӏех-рех гьабизе"
},
{
"uk": "перебувати під слідством",
"av": "цӏех-рехалда гъоркь вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "наслідування",
"stress": 7,
"forms": [
"подражание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "цогидалда релълъинаби; цогидаз гьабураб (цогидаз гӏадин) гьабизе лъугьин",
"comment": "за дієсл. наслідувати",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "цогиялда (цогидасулалда) релълъинабун хъвараб асар",
"precomment": "твір"
}
]
}
{
"word": "наслідувати",
"stress": 7,
"forms": [
"подражать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъицаниги гьабуралда релълъун гьабизе; цогидалда релълъун гьабизе; лъидасанниги мисал босизе",
"precomment": "кому-чому"
}
]
}
{
"word": "наслідувач",
"stress": 7,
"forms": [
"подражатель"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чияралда релълъинабун щибниги гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "наслідувачка",
"stress": 7,
"forms": [
"подражательница"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чияралда релълъинабун щибниги гьабулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "насмарку",
"stress": 5,
"forms": [
"насмарку"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "все пішло нанівець",
"av": "кинабго гӏадада, гьадинго ккана, гӏадада хвана; хӏасил ккечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмикати",
"forms": [
"надёргать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "цо къадаралда туркӏун бахъизе",
"precomment": "що, чого",
"examples": [
{
"uk": "насмикати цибулі",
"av": "(ракьулъа) туркӏун дагьабго пер бахъизе"
},
{
"uk": "насмикати цитат",
"av": "батӏи-батӏиял тӏахьаздаса, махщел гьечӏого, бутӏаби (цитатал) росизе"
}
]
}
]
}
насмикувати, висмикувати
сообщить о неточности{
"word": "насмикувати, висмикувати",
"forms": [
"надёргивать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "надёргать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насмоктати",
"stress": 6,
"forms": [
"насосать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏункӏун къватӏибе бахъизе",
"precomment": "що, чого",
"comment": "лъамалъи яги газ",
"examples": [
{
"uk": "насмоктати бензину в бак",
"av": "насосалъ бакинибе бензин цӏазе"
}
]
},
{
"text": "лъимаца хахизе",
"precomment": "що",
"examples": [
{
"uk": "насмоктати груди",
"av": "лъимаца керен хахизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмілитися",
"stress": 4,
"forms": [
"осмелиться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "таваккал тӏамизе, таваккал гӏезе, гьабизе кӏвезе",
"precomment": "на що і з неопр.",
"examples": [
{
"uk": "не наважуюся йому це сказати",
"av": "дир таваккал гӏезехъин гьечӏо гьесда гьеб абизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмітити",
"stress": 4,
"forms": [
"намусорить"
],
"labels": [
"доконаний вид",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "чорок, хъуб гьабизе",
"examples": [
{
"uk": "насмітити на підлозі",
"av": "чӏабар чорок гьабизе, чӏарбида хъублъи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмітити",
"stress": 6,
"forms": [
"насорить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "чорок гьабизе, хъублъизабизе",
"examples": [
{
"uk": "насмітити на підлозі",
"av": "чӏабаралда чороклъи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насміхатися",
"stress": 7,
"forms": [
"насмехаться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги тӏад релъанхъизе",
"precomment": "над ким-чим"
}
]
}
{
"word": "насмішка",
"stress": 5,
"stem": "НАСМЕШК",
"forms": [
"насмешка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "валъаргъин, рихунеб махсара",
"examples": [
{
"uk": "сказати що-небудь на глум",
"av": "махсараде ккун, щибниги абизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмішкуватий",
"stress": 5,
"forms": [
"насмешливый",
"насмешливая",
"насмешливое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад релъанхъилеб гӏадаб",
"comment": "заключающий в себе насмешку"
},
{
"text": "лъиданиги тӏад велъанхъизе бокьулев",
"comment": "любящий насмехаться",
"examples": [
{
"uk": "насмішкуватий чоловік",
"av": "лъиданиги тӏад велъанхъизе бокьулев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "насмішник",
"stress": 5,
"forms": [
"насмешник"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "цогидазда тӏад велъанхъизе бокьулев чи, махсара-хочӏ гӏемерав чи"
}
]
}
{
"word": "насмішниця",
"stress": 5,
"forms": [
"насмешница"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "цогидазда тӏад елъанхъизе бокьулей гӏадан, махсара-хочӏ гӏемерай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "насміятися",
"stress": 6,
"forms": [
"насмеяться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалгӏинегӏан релъанхъизе",
"comment": "вдоволь",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "насміялися ж ми за вечір!",
"av": "гӏезегӏан релъанхъана гурищ доб сордоялъ нилъ!"
}
]
},
{
"text": "инжит гьавун лъиданиги тӏад релъанхъизе",
"precomment": "над ким",
"comment": "оскорбить"
}
]
}
{
"word": "насолити",
"stress": 6,
"forms": [
"насолить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "нахъаялде, цӏамулъ лъун, хӏадур гьабизе",
"precomment": "що, чого (заготовити про запас)",
"examples": [
{
"uk": "насолити на зиму діжку огірків",
"av": "хасалоялде къали охцеразул цӏамулъ лъезе"
}
]
},
{
"text": "цӏамхӏал гьабизе",
"precomment": "що (рясно посолити)",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "пересолити суп",
"av": "чурпа цӏамхӏал гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цогиясе лазатбахъи гьабизе, ругънаде цӏан щвазе",
"precomment": "кому (завдати неприємності)",
"labels": [
"у переносному значенні",
"розмовне слово"
]
}
]
}
{
"word": "насолода",
"stress": 8,
"forms": [
"наслаждение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "лазат, кеп, рахӏат боси, гьанта рекъей, шавкъ, хӏалхьи гьаби",
"examples": [
{
"uk": "слухати музику з насолодою",
"av": "музыкаялъухъ гӏенеккун, кеп босизе (шавкъ щвезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "насолодитися",
"stress": 7,
"forms": [
"насладиться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лазат, кеп, рахӏат босизе",
"precomment": "кому",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "насолодитися співом",
"av": "кечӏ ахӏиялдасан кеп босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насолювати",
"stress": 4,
"forms": [
"насаливать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "насолить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насос",
"stress": 4,
"forms": [
"насос"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "насос",
"comment": "лъим яги газ кьабулеб алат, машина",
"examples": [
{
"uk": "качати воду насосом",
"av": "насосалъ лъим кьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насосатися",
"stress": 6,
"forms": [
"насосаться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏорцӏизегӏан хахизе",
"examples": [
{
"uk": "дитина насмокталася молока",
"av": "лъимералъ гӏорцӏизегӏан рахь (керен) хахун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "наспів",
"stress": 4,
"forms": [
"напев"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "бакъан",
"comment": "ахӏизе бугеб"
}
]
}
{
"word": "наспів",
"stress": 7,
"forms": [
"нараспев"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏаби цӏазарун; ахӏиялде гӏагар гьарун",
"examples": [
{
"uk": "говорити наспів",
"av": "кечӏ ахӏулеб гӏадин, кӏалъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наспівати",
"stress": 4,
"forms": [
"напеть"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "бакъан тӏамизе",
"precomment": "що (мелодію тощо)"
},
{
"text": "пластинкаялда хъвазе кечӏ ахӏизе, бакъан бачине",
"precomment": "що (пластинку тощо)"
},
{
"text": "гӏемер ахӏизе",
"precomment": "що, чого (багато співати)"
}
]
}
{
"word": "наспівний",
"stress": 4,
"stem": "НАПЕВН",
"forms": [
"напевный",
"напевная",
"напевное"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏун бачӏунеб, гьаракь-бакъан рекъараб",
"comment": "мелодичный",
"examples": [
{
"uk": "наспівні вірші",
"av": "гьаракь-бакъан рекъарал кучӏдул"
}
]
}
]
}
{
"word": "наспівувати",
"stress": 6,
"forms": [
"напевать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏисинаб бакъаналъ, бигьа гьабун ахӏизе, бакъан бачине",
"examples": [
{
"uk": "наспівувати пісеньку",
"av": "гӏисинаб бакъаналъ кечӏ ахӏизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "напеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наспіх",
"stress": 2,
"forms": [
"наспех"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалакун, гӏедегӏалихъе, хъата-масан, тӏаса бихьун",
"examples": [
{
"uk": "наспіх поїсти",
"av": "гӏедегӏалихъе кваназе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наст",
"stress": 2,
"forms": [
"наст"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хъал, гӏаздада тӏад чӏвараб тӏеренаб цӏорол макъар",
"comment": "хинлъиялда хадуб цӏорой ккун, гӏаздада тӏад лъугьунеб"
}
]
}
{
"word": "наставати",
"stress": 7,
"forms": [
"наставать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "настать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наставити",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"наставить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъезе",
"precomment": "кого-що (поставити) (кигӏаналиго къадаралда)",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "наставити стільців",
"av": "чаналиго бакӏ лъезе"
}
]
},
{
"text": "халат гьабизе, бацӏцӏине",
"precomment": "що (подовжити)",
"examples": [
{
"uk": "наставити рукави",
"av": "къвалал рацӏцӏине, халат гьаризе"
}
]
},
{
"text": "битӏизабизе",
"precomment": "що (націлити)",
"examples": [
{
"uk": "наставити револьвер",
"av": "(лъидениги) таманча битӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "лъезе, рахинаризе",
"precomment": "чого (синців і т.п.)",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "набити ґуль",
"av": "гӏамгӏараби лъезе"
},
{
"uk": "задерти носа",
"av": "махсараде кквезе"
},
{
"uk": "наставити роги кому-небудь",
"av": "а) (изменить мужу) росасе хиянатлъизе; б) (изменить жене) лъадуе хиянатлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наставити",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"наставить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "малъизе, ругьун гьавизе",
"precomment": "кого на що (навчити)",
"examples": [
{
"uk": "наставити на шлях істинний",
"av": "битӏараб нухде ккезавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наставляти",
"stress": 8,
"homonym": 1,
"forms": [
"наставлять"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наставить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1 2,3"
}
]
}
{
"word": "наставляти",
"stress": 8,
"homonym": 2,
"forms": [
"наставлять"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наставить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2"
}
]
}
{
"word": "наставник",
"stress": 5,
"forms": [
"наставник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "насихӏатчи",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "наставниця",
"stress": 5,
"forms": [
"наставница"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "насихӏатчӏужу",
"labels": [
"застаріле слово"
]
}
]
}
{
"word": "настановий",
"stress": 7,
"forms": [
"наставительный",
"наставительная",
"наставительное"
],
"senses": [
{
"text": "насихӏаталъулаб, малъахъваялъулаб, гӏакълу кьеялъулаб"
}
]
}
{
"word": "настати",
"stress": 5,
"stem": "НАСТА",
"forms": [
"настать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏине, тӏаде щвезе, тӏаде гӏунтӏизе",
"examples": [
{
"uk": "настала зима",
"av": "хасел тӏаде щвана"
},
{
"uk": "настала весна",
"av": "их бачӏана"
},
{
"uk": "настав час",
"av": "заман щвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "настати",
"stress": 7,
"stem": "НАСТУПИ",
"homonym": 1,
"forms": [
"наступить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад (хӏетӏе) чӏезе",
"precomment": "на кого-що",
"examples": [
{
"uk": "наступити на жабу",
"av": "къоркъода тӏад лъачӏого хӏетӏе чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настати",
"stress": 7,
"stem": "НАСТУПИ",
"homonym": 2,
"forms": [
"наступить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "щвезе, бачӏине",
"examples": [
{
"uk": "настала весна",
"av": "их щвана"
},
{
"uk": "настала зима",
"av": "хасел тӏаде щвана"
},
{
"uk": "наступив день від'їзду",
"av": "унеб къо тӏаде гӏунтӏана (щвана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "настил",
"stress": 5,
"forms": [
"настил"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодоб тӏамураб, тӏибитӏараб жо, хъарщи",
"precomment": "за дієсловом настелити"
},
{
"text": "цоцада цузарун, гӏодор тӏиритӏарал хъарщал, гӏодоб кьабураб хъарщи",
"precomment": "поверхня з дощок"
}
]
}
{
"word": "настилати",
"stress": 7,
"forms": [
"настилать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "настлать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "настилка",
"stress": 5,
"forms": [
"настилка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"see_also": [
{
"target": "настил",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "настильний",
"stress": 5,
"forms": [
"настильный",
"настильная",
"настильное"
],
"senses": [
{
"text": "цокӏалаб, мухъ ккун гӏадин унеб",
"labels": [
"спортивний термін"
],
"examples": [
{
"uk": "настильний стрибок",
"av": "цокӏалаб кӏанцӏи"
}
]
},
{
"text": "гӏодобегӏанаб",
"labels": [
"військовий термін"
],
"examples": [
{
"uk": "настильний політ кулі",
"av": "гуллил гӏодобегӏанаб боржин"
},
{
"uk": "настильний вогонь",
"av": "ракьалда тӏасан, гӏодобегӏанисан балеб гӏарада"
}
]
}
]
}
{
"word": "настлати",
"stress": 6,
"forms": [
"настлать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏибитӏизе, тӏамизе, гьабизе, кквезе",
"precomment": "що, чого",
"comment": "нух"
}
]
}
{
"word": "настовбурчитися",
"stress": 5,
"forms": [
"ощетиниваться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "ощетиниться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насторожити",
"stress": 9,
"forms": [
"насторожить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги цӏодор гьавизе",
"precomment": "кого-що",
"examples": [
{
"uk": "насторожити вуха",
"av": "гӏундул гъуцӏизаризе (чӏинхи чӏвайдал) (хӏайваназ)"
}
]
},
{
"text": "цӏодорго, кӏвар кьун, гӏеннекизе",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
]
}
{
"word": "насторожитися",
"stress": 9,
"forms": [
"насторожиться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏодорлъизе"
}
]
}
{
"word": "насторожуватися",
"stress": 7,
"forms": [
"настораживаться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "насторожить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насторожі",
"stress": 2,
"forms": [
"настрого"
],
"labels": [
"прислівник",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "кьварараб куцалда",
"examples": [
{
"uk": "суворо заборонити",
"av": "кьварараб куцалда гьукъизе"
},
{
"uk": "суворо наказати",
"av": "кьварараб куцалъ буюризе (буюрухъ кьезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "настоюватися",
"stress": 5,
"forms": [
"настаиваться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "настояться",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2"
}
]
}
{
"word": "настоянка",
"stress": 5,
"forms": [
"настойка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьекъел",
"comment": "пихъидасан, хурдуздасан пайда босун, гьабураб гьекъел",
"examples": [
{
"uk": "вишнева наливка",
"av": "жагадул бахъараб гьекъел"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "настой",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "настояти",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"настоять"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги тӏалаб гьабизе, тӏад чӏун гьаризе",
"precomment": "на чому",
"examples": [
{
"uk": "настояти на своєму",
"av": "жиндирабго ккун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настояти",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"настоять"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьекъел гьабизе; кинаб букӏаниги бижулеб жоги жубан, гьекъелалъе хасаб тӏагӏам кьезе; сундулниги тӏокӏкӏел бахъизе",
"precomment": "що, чого, на чому",
"comment": "сделать настойку"
}
]
}
{
"word": "настоятися",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"настояться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер мехалъ ралагьун чӏезе; ралагьун чӏеялъ сваказе",
"examples": [
{
"uk": "настоятися в очікуванні когось",
"av": "лъихъниги гӏемер мехалъ ралагьун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настоятися",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"настояться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине (чай)",
"precomment": "про чай і т. п."
}
]
}
{
"word": "настраждатися",
"stress": 8,
"forms": [
"настрадаться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер гӏакъуба, къварилъи бихьизе",
"examples": [
{
"uk": "настраждатися за час хвороби",
"av": "унтул заманалда (унтараб мехалъ) гӏемераб гӏакъуба бихьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настриг",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"настриг"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "къунцӏи",
"comment": "за дієсловом настригти",
"labels": [
"сільське господарство, сільськогосподарський термін"
],
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "настриг",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"настриг"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "къунцӏараб квасул къадар",
"comment": "количество настриженной шерсти",
"labels": [
"сільське господарство, сільськогосподарський термін"
],
"examples": [
{
"uk": "настриг вовни з вівці",
"av": "гӏиялъажоялдаса къунцӏун бахъараб квас, цо гӏиялъажоялдаса къунцӏараб квасул къадар"
}
]
}
]
}
{
"word": "настригати",
"stress": 8,
"forms": [
"настригать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "настричь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "настригти",
"stress": 6,
"forms": [
"настричь"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "къунцӏизе",
"precomment": "що, чого",
"examples": [
{
"uk": "настригти кілограм шерсті",
"av": "(гӏиялъажоялдаса) квасул килограмм къунцӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настройщик",
"stress": 6,
"forms": [
"настройщик"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "настройщик",
"comment": "музыкаялъул алатал, станокал, механизмаби рекъезарулев устар"
}
]
}
{
"word": "настроїти",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"настроить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "базе, разе",
"precomment": "що",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "набудувати будинків",
"av": "гӏемер рукъзал разе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настроїти",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"настроить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "рекъезабизе",
"precomment": "що",
"comment": "музыкальный инструмент",
"examples": [
{
"uk": "налаштувати балалайку",
"av": "балалайка рекъезабизе"
}
]
},
{
"text": "щибниги лъикӏ хӏалтӏуледухъ рекъезабизе",
"precomment": "що",
"comment": "отрегулировать",
"examples": [
{
"uk": "налаштувати приймач на довгу хвилю",
"av": "приемник халатаб волнаялда (карачелалда) рекъезабизе"
}
]
},
{
"text": "цо кинаб бугониги хӏалалде вачине",
"precomment": "кого",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "налаштувати не на свою користь",
"av": "жиндиего пайдаяб гуреб куцалде ккезабизе"
},
{
"uk": "налаштувати проти когось",
"av": "лъидениги гьусизе, данде вазавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настрій",
"stress": 7,
"stem": "НАСТРОЕНИ",
"forms": [
"настроение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏел хӏал",
"examples": [
{
"uk": "гарний настрій",
"av": "лъикӏаб рекӏел хӏал"
},
{
"uk": "людина настрою",
"av": "рекӏел хӏалалда рекъон, иш гьабулев чи"
},
{
"uk": "не в настрої",
"av": "рекӏел хӏал лъикӏ гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "настрій створювати",
"stress": 6,
"forms": [
"настраиваться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "настроиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "настріляти",
"stress": 8,
"forms": [
"настрелять"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "туманкӏ речӏчӏун, гӏемер чан чӏвазе",
"precomment": "кого-що, чого",
"examples": [
{
"uk": "настріляти качок",
"av": "гӏезегӏан ордекал чӏвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "настукати",
"stress": 5,
"forms": [
"настукать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги кӏутӏун батизе",
"precomment": "що",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "настукати порожнечу в стіні",
"av": "кӏутӏун, къадалъ гьодораб бакӏ батизе"
}
]
},
{
"text": "цебеккунго къотӏи гьабураб кӏутӏиялдалъун лъазабизе, балъгояб жо бицине; кӏутӏиялдалъун бакъан бачине",
"labels": [
"розмовне слово"
]
},
{
"text": "машинкаялда кьабизе",
"precomment": "що, чого",
"comment": "напечатать"
}
]
}
{
"word": "наступальний",
"stress": 7,
"stem": "НАСТУПАТЕЛЬН",
"forms": [
"наступательный",
"наступательная",
"наступательное"
],
"senses": [
{
"text": "гьужумалъулаб",
"examples": [
{
"uk": "наступальні бої",
"av": "гьужумалъулал рагъал"
}
]
}
]
}
{
"word": "наступати",
"stress": 7,
"stem": "НАСТУПА",
"homonym": 1,
"forms": [
"наступать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьужумалъ ине; тӏаде кӏанцӏизе",
"precomment": "вести наступ",
"examples": [
{
"uk": "війська наступають",
"av": "аскарал гьужумалъ унел руго"
},
{
"uk": "наступати кому-небудь на горло",
"av": "хӏалица гьабизабизе, рескъотӏиялде ккезавизе"
},
{
"uk": "наступати на п'яти",
"av": "хадув гъезе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "наступить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "наступати",
"stress": 7,
"homonym": 2,
"forms": [
"наступать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наступить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "наступлення",
"homonym": 1,
"forms": [
"наступление"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьужум гьаби, тӏаде кӏанцӏи"
}
]
}
{
"word": "наступлення",
"stress": 8,
"homonym": 2,
"forms": [
"наступление"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏин, щвей, гӏунтӏи",
"precomment": "за дієсловом настати",
"examples": [
{
"uk": "початок зими",
"av": "хасел бачӏин"
},
{
"uk": "настання весни",
"av": "их щвей"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "наступить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "наступний",
"stress": 3,
"stem": "СЛЕДУЮЩ",
"forms": [
"следующий",
"следующая",
"следующее"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "(хадуб) бачӏунеб, нахъисеб",
"precomment": "що настає слідом за чим-небудь",
"examples": [
{
"uk": "наступного року",
"av": "бачӏунеб соналде"
},
{
"uk": "у наступному номері",
"av": "хадусеб номералда"
},
{
"uk": "наступний день",
"av": "нахъисеб къо"
}
]
},
{
"text": "хадуб рехсараб",
"labels": [
"у значенні означального займенника"
],
"examples": [
{
"uk": "викликаються такі особи",
"av": "(гьал) хадур рехсарал чагӏи ахӏулел руго"
}
]
},
{
"text": "гьаб хадуб бихьизабураб, рикӏкӏараб, хадуб рехсараб",
"precomment": "наступне",
"labels": [
"у значенні іменника"
],
"examples": [
{
"uk": "я повідомляю тобі таке",
"av": "гьаб хадуб рехсараб жо дуда лъазабулеб буго дица"
}
]
},
{
"text": "бихьизабураб куцалъ",
"precomment": "таким чином"
}
]
}
наступний; спадкоємний
сообщить о неточности{
"word": "наступний; спадкоємний",
"stress": 4,
"forms": [
"преемственный",
"преемственная",
"преемственное"
],
"senses": [
{
"text": "ирслъун бачӏунеб, хадуб-цебе цоялдаса цогиялде унеб, тартибияб, тартиб бугеб",
"precomment": "перехідний"
}
]
}
наступник; спадкоємець
сообщить о неточности{
"word": "наступник; спадкоємець",
"stress": 4,
"forms": [
"преемник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "варис, ирсилав, ирс босарав чи",
"precomment": "спадкоємець"
},
{
"text": "лъилниги иш (гьоркьоса тӏезе течӏого) бачунев чи",
"precomment": "продовжувач"
}
]
}
{
"word": "наступність",
"stress": 4,
"forms": [
"преемственность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "ирслъун бачӏунеб букӏин",
"examples": [
{
"uk": "наступність традицій",
"av": "билълъараб гӏадат ирслъун бачӏунеб букӏин"
}
]
}
]
}
настьогувати; наметувати
сообщить о неточности{
"word": "настьогувати; наметувати",
"forms": [
"намётывать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наметать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1,2"
}
]
}
{
"word": "настіж",
"stress": 2,
"forms": [
"настежь"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "кӏал-кӏалачӏван, тӏубанго рагьун",
"examples": [
{
"uk": "відчинити двері навстіж",
"av": "нуцӏби кӏал-кӏалачӏван рагьизе (тӏубанго рагьизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "настій",
"stress": 5,
"forms": [
"настой"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "тӏокӏкӏел"
},
{
"text": "батӏияб жо гъорлъ босизабун, къачӏараб лъамалъи"
}
]
}
{
"word": "настій",
"stress": 6,
"stem": "НАСТОЯНИ",
"forms": [
"настояние"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад чӏараб гьари, тӏалаб",
"examples": [
{
"uk": "на його наполягання",
"av": "гъосул тӏалабалдалъун"
}
]
}
]
}
{
"word": "настійний",
"stress": 6,
"stem": "НАСТОЯТЕЛЬН",
"forms": [
"настоятельный",
"настоятельная",
"настоятельное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад чӏараб, тӏаса вичӏулареб",
"precomment": "наполегливий"
},
{
"text": "цӏакъ хӏажатаб",
"precomment": "насущний",
"examples": [
{
"uk": "нагальна необхідність",
"av": "цӏакъ хӏажатаб къваригӏел"
}
]
}
]
}
{
"word": "настільки",
"stress": 5,
"forms": [
"настолько"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "гьедигӏан, гьеб къадаралда, даражаялда",
"examples": [
{
"uk": "настільки сердитий, що не бажає розмовляти",
"av": "кӏалъазе бокьулареб даражаялда ццин бахъун буго досул"
}
]
}
]
}
{
"word": "настільки",
"forms": [
"столь"
],
"labels": [
"прислівник",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "гьедигӏан",
"examples": [
{
"uk": "стільки багато",
"av": "гьедигӏан гӏемер"
},
{
"uk": "це не настільки важливо",
"av": "гьеб гьедигӏан кӏвар бугеб (хӏажатаб) жо гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "настільний",
"stress": 5,
"stem": "НАСТОЛЬН",
"forms": [
"настольный",
"настольная",
"настольное"
],
"senses": [
{
"text": "столалда лъолеб",
"examples": [
{
"uk": "настільна лампа",
"av": "столалда лъолеб чирахъ"
},
{
"uk": "настільна книга",
"av": "кидаго къваригӏунеб, хӏажалъулеб, столалда букӏунеб тӏехь"
}
]
}
]
}
{
"word": "настінний",
"stress": 5,
"stem": "НАСТЕНН",
"forms": [
"настенный",
"настенная",
"настенное"
],
"senses": [
{
"text": "къадада балеб",
"examples": [
{
"uk": "настінне дзеркало",
"av": "къадада балеб матӏу"
},
{
"uk": "настінний календар",
"av": "къадада балеб календарь"
},
{
"uk": "настінний живопис",
"av": "къадада бахъараб сурат"
}
]
}
]
}
{
"word": "насувати",
"stress": 7,
"forms": [
"надвигать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "надвинуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насунути",
"stress": 5,
"forms": [
"надвинуть"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цӏазе",
"precomment": "що на кого-що",
"examples": [
{
"uk": "насунути шапку на вуха",
"av": "тӏагъур гӏундузда тӏаде цӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насупити",
"stress": 4,
"forms": [
"насупить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"uk": "насупити брови",
"av": "кьунсрул рукӏкӏинаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насупитися",
"stress": 4,
"forms": [
"насупиться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьумер ялъуни кьунсрул, рукӏкӏине, рукӏкӏун ине",
"precomment": "про брови, обличчя"
},
{
"text": "кьунсрул рукӏкӏинарун, рокьу-къаб сипат гьабизе"
}
]
}
{
"word": "насухо",
"stress": 2,
"forms": [
"досуха"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан бакъвазегӏан",
"examples": [
{
"uk": "витерти руки насухо",
"av": "тӏуран ракъвазегӏан кверал рацӏцӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "насухо",
"stress": 2,
"forms": [
"насухо"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "бакъвазегӏан",
"examples": [
{
"uk": "витерти руки насухо",
"av": "кверал ракъвазегӏан рацӏцӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "насушити",
"stress": 6,
"forms": [
"насушить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "бакъвазабизе",
"precomment": "що, чого",
"examples": [
{
"uk": "насушити повний кошик білизни",
"av": "корзина цӏураб бусадул къайи-къоно бакъвазабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насущний",
"stress": 4,
"stem": "НАСУЩН",
"forms": [
"насущный",
"насущная",
"насущное"
],
"senses": [
{
"text": "чара гьечӏого хӏажатаб, гӏумруялъе къваригӏунеб"
},
{
"text": "бищунго кӏвар бугеб",
"examples": [
{
"uk": "нагальне питання",
"av": "бищун кӏвар бугеб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "насущність",
"stress": 4,
"forms": [
"насущность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумруялъулаб кӏвар буголъи",
"examples": [
{
"uk": "нагальність питання",
"av": "суалалъул гӏумруялъулаб кӏвар буголъи (букӏин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "насідати",
"stress": 6,
"forms": [
"наседать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаделъизе, нахъе къазавизе",
"precomment": "тіснити",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "насідати на супротивника",
"av": "тушманасде тӏаделъизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "насесть",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1, 2"
}
]
}
{
"word": "насікати",
"stress": 6,
"forms": [
"насекать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "насечь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насікти",
"stress": 4,
"forms": [
"насечь"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏун гӏужал, рахъал гьаризе",
"precomment": "що (зробити насічки)",
"examples": [
{
"uk": "насікти напилок",
"av": "чараналда рахъал рахъизе"
}
]
},
{
"text": "сунданиги тӏад ишан, накъищ кьабизе",
"precomment": "що, чого (вирубати на поверхні)"
},
{
"text": "буссизе",
"precomment": "що, чого (дрібно посікти)",
"examples": [
{
"uk": "насікти капусти",
"av": "капуста гӏисинго буссизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "насінний; насіннєвий",
"stress": 7,
"forms": [
"семенной",
"семенная",
"семенное"
],
"senses": [
{
"text": "хьодул(аб), хьодуе тараб, хьодуе гӏоло бекьараб, хьодуе гӏоло гӏезабулеб",
"examples": [
{
"uk": "насіннєвий фонд",
"av": "хьодуе тараб фонд"
},
{
"uk": "насіннєва картопля",
"av": "бекьизе тараб, хьодулаб картошка"
},
{
"uk": "насіннєве господарство",
"av": "хьодуе тӏорщел ва гь.ц. гӏезабулеб магӏишат"
}
]
},
{
"text": "хьонтӏидул(аб), хьонтӏиялъул",
"labels": [
"біологія"
],
"examples": [
{
"uk": "насінні нитки",
"av": "хьонтӏидул рихьал"
}
]
}
]
}
{
"word": "насінник",
"stress": 7,
"forms": [
"семенник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хьодуе тараб хер, бижараб жо"
},
{
"text": "хьодуе бугеб тӏорщел бекьараб бакӏ, хур"
},
{
"text": "пихъил хьон бугеб бутӏа, пихъил хьон бугеб бакӏ"
},
{
"text": "бихьинлъул хьонтӏи лъугьунеб бакӏ",
"comment": "железа",
"labels": [
"біологія"
]
}
]
}
{
"word": "насінництво",
"stress": 8,
"forms": [
"семеноводство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "рекьул (рекьулел) хьонал гӏезари"
}
]
}
{
"word": "насінницький",
"stress": 8,
"forms": [
"семеноводческий",
"семеноводческая",
"семеноводческое"
],
"senses": [
{
"text": "рекьул хьонал гӏезариялъул(аб)"
}
]
}
{
"word": "насіння",
"stress": 6,
"forms": [
"семена"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "хьонал; рекьизе ругел хъонал, хьодул тӏорщел"
}
]
}
{
"word": "насіння",
"stress": 2,
"forms": [
"семя"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"see_also": [
{
"target": "семена",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "насіннячко",
"stress": 2,
"stem": "СЕМЕЧК",
"forms": [
"семечко"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "хьон, хьодул мугь",
"comment": "хурдузул, пихъазул"
},
{
"text": "семечка",
"labels": [
"множина"
],
"examples": [
{
"uk": "лузати насіння",
"av": "семечка чӏучӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "насіст",
"stress": 4,
"forms": [
"насест"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "мокъ",
"comment": "гӏанкӏуял, гургурал тӏад чӏолеб гӏер, тӏил"
}
]
}
{
"word": "насісти",
"stress": 4,
"forms": [
"насесть"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерал гӏадамал гӏодор чӏезе",
"precomment": "сісти у великій кількості",
"examples": [
{
"uk": "у вагон набилося багато народу",
"av": "вагоналъур гӏемерал гӏадамал гӏодор чӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏад бетизе, рещтӏине, тӏад чӏезе",
"precomment": "про пил і т. д."
},
{
"text": "тӏад ваччизе, жиндирго бакӏлъиялдалъун чӏинтӏизе",
"precomment": "на кого-що",
"examples": [
{
"uk": "ведмідь напав на мисливця",
"av": "ци чанахъанасда тӏад баччун чӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏад чӏун щибниги гьаризе, тӏалаб гьабизе; тӏад рекӏун вукӏине",
"precomment": "вимагати",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
}
]
}
{
"word": "насічка",
"stress": 4,
"forms": [
"засечка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуж",
"precomment": "зарубка",
"comment": "гӏощтӏоца цӏулада лъураб"
},
{
"text": "ругъун, галгъай",
"precomment": "рана на нозі коня",
"comment": "бохалда бох лълъурун, лъугьунеб ругъун"
}
]
}
{
"word": "насічка",
"stress": 4,
"stem": "НАСЕЧК",
"forms": [
"насечка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "борлъун, бикӏун гӏуж бай, ишан кӏутӏи",
"precomment": "за дієсловом насікти"
},
{
"text": "чӏвараб, бекьараб ишан; накъищ",
"precomment": "насічка, візерунок по металу",
"examples": [
{
"uk": "рушниця із золотою насічкою",
"av": "тӏад месед бекьараб туманкӏ"
}
]
}
]
}