{
"word": "нарада",
"stress": 6,
"forms": [
"совещание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "совещание, данделъи",
"comment": "кинаб бугониги масъала гьоркьоб лъун, гӏакълу ургъизе гьабулеб данделъи"
}
]
}
{
"word": "нарадуватися",
"stress": 4,
"forms": [
"нарадоваться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ рохизе, гӏемерго рохун рукӏине",
"precomment": "на кого-що, кому-чому",
"examples": [
{
"uk": "мати не натішиться сином",
"av": "эбел васасдаса йохиялъ гӏорцӏулей гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "нараховувати",
"stress": 7,
"forms": [
"начислять"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "начислить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "нараховуватися",
"stress": 5,
"forms": [
"насчитываться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "букӏине",
"precomment": "бути, існувати",
"examples": [
{
"uk": "у місті налічується мільйон жителів",
"av": "шагьаралда буго миллион халкъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарахування",
"stress": 7,
"forms": [
"начисление"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏисаб-суал гьабун, тӏаде бачӏунелъул (мас. харжалде) къадар чӏезаби",
"precomment": "за дієсловом нарахувати"
},
{
"text": "тӏаде бачӏараб гӏарац",
"precomment": "сума"
}
]
}
{
"word": "нарахувати",
"stress": 4,
"forms": [
"начесть"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏисабалде босичӏеб гӏарац хвезабиялъе гӏоло гьеб гӏайибияздаса кквезе, бахъизе",
"precomment": "що",
"labels": [
"бухгалтерія"
]
}
]
}
{
"word": "нарахувати",
"stress": 4,
"forms": [
"начислить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏисаб гьабун, тӏаде бачӏунеб гӏарцул къадар чӏезабизе",
"precomment": "що"
},
{
"text": "лъилниги счеталда гьесие бачӏунеб харж хъвазе; захӏматкъоял хъвазе",
"examples": [
{
"uk": "нарахувати відсотки на капітал",
"av": "капиталалда тӏаде рачӏунел процентал хъвазе"
}
]
}
]
}
нарахувати; насчитати
сообщить о неточности{
"word": "нарахувати; насчитати",
"stress": 7,
"stem": "НАСЧИТА",
"forms": [
"насчитать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏун къадар чӏезабизе",
"precomment": "що",
"examples": [
{
"uk": "він нарахував десять яблунь",
"av": "гъос анцӏго гӏечугъветӏ рикӏкӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарвати",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"нарвать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏезе, бетӏизе; тӏун босизе; бакӏаризе",
"precomment": "що, чого",
"examples": [
{
"uk": "нарвати букет квітів",
"av": "тӏугьдузул квацӏи бетӏизе, бакӏаризе"
}
]
},
{
"text": "бихъизе",
"precomment": "папери"
},
{
"text": "гӏундул кьурун, цӏан, тамихӏ гьабизе, гӏундул рахъизе",
"precomment": "кому-небудь вуха",
"labels": [
"вираз"
]
}
]
}
{
"word": "нарвати",
"stress": 5,
"stem": "НАРВА",
"homonym": 2,
"forms": [
"нарвать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьорозе ва рецӏцӏ ккезе",
"examples": [
{
"uk": "палець нарив",
"av": "килищ гьорона ва хьордона"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарватися",
"stress": 5,
"forms": [
"нарваться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалдаго гьечӏого, дандчӏвазе",
"precomment": "на кого-що",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "нарватися на неприємність",
"av": "рокьукъаб, рекӏее гӏолареб жоялда тӏаде ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наректи; прислівник",
"stress": 4,
"forms": [
"наречь"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏар лъезе",
"precomment": "кого-що ким-чим, кому-що",
"labels": [
"застаріле слово"
],
"examples": [
{
"uk": "назвати Іваном",
"av": "Иванилан цӏар лъезе"
},
{
"uk": "наректи немовля ім'ям Роман",
"av": "лъимадуе Романилан цӏар кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наречена",
"stress": 4,
"forms": [
"невеста"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "абурав чи вугей яс яги чӏужугӏадан; абурай, бахӏарай"
}
]
}
{
"word": "наречений",
"stem": "НАРЕЧЁНН",
"forms": [
"наречённый",
"наречённая",
"наречённое"
],
"labels": [
"застаріле слово"
],
"senses": [
{
"text": "цӏар чӏварав (яги цӏар чӏварай, абурай)"
},
{
"text": "бахӏарав",
"labels": [
"у значенні іменника",
"чоловічий рід"
]
},
{
"text": "бахӏарай",
"labels": [
"у значенні іменника",
"жіночий рід"
]
}
]
}
{
"word": "нарешті",
"stress": 6,
"forms": [
"наконец"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "ахир-къадги",
"precomment": "врешті-решт",
"examples": [
{
"uk": "він здогадався нарешті",
"av": "ахир-къадги дов нахъгӏунтӏана"
}
]
},
{
"text": "ахиралдаги",
"labels": [
"вставне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "чому, врешті-решт, не можна запитати в товаришів?",
"av": "ахиралдаги, щай гьалмагъзабазда гьикъизе бегьулареб?"
},
{
"uk": "нарешті!",
"av": "ахирги!",
"comment": "мурад тӏубан, разилъун абулеб рагӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарзан",
"stress": 5,
"forms": [
"нарзан"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "нарзан",
"comment": "даруяб лъим"
}
]
}
{
"word": "нари",
"stress": 2,
"forms": [
"нары"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "нарал",
"comment": "хъорщол гӏебаб тах"
}
]
}
{
"word": "нарив",
"stress": 4,
"forms": [
"нарыв"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "бокьонацӏ, хьордораб бакӏ, тӏихь"
}
]
}
{
"word": "наривати",
"stress": 6,
"forms": [
"нарывать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарвать",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2"
}
]
}
{
"word": "нариватися",
"stress": 6,
"forms": [
"нарываться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарваться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "нарис",
"stress": 1,
"forms": [
"очерк"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "очерк",
"comment": "кӏудияб гьечӏеб рукӏа-рахъиналъул хӏакъикъиял хӏужаби къокъго рехсараб адабияталъулаб асар"
},
{
"text": "кинаб бугониги суал гӏаммаб куцалда рагьараб хъвай-хъвагӏай"
}
]
}
{
"word": "нарисист",
"stress": 6,
"forms": [
"очеркист"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "очеркал хъвалев чи"
}
]
}
{
"word": "нарисистка",
"stress": 6,
"forms": [
"очеркистка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "очеркал хъвалей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "нарити",
"stress": 4,
"forms": [
"нарыть"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "бухъизе, бухъун бахъизе",
"precomment": "що, чого",
"examples": [
{
"uk": "нарити картоплі",
"av": "картошка (кигӏаналиго къадар) бухъун бахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "наркоз",
"stress": 5,
"forms": [
"наркоз"
],
"labels": [
"медицина",
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "наркоз",
"comment": "кинаб букӏаниги лага яги тӏолабго черх агълъизаби, кӏотинаби",
"labels": [
"медицина"
],
"examples": [
{
"uk": "операція під наркозом",
"av": "наркозги кьун гьабулеб операция"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарком",
"stress": 5,
"forms": [
"нарком"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "нарком",
"precomment": "народний комісар",
"comment": "халкъияв комиссар"
}
]
}
{
"word": "наркоман",
"stress": 7,
"forms": [
"наркоман"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "наркоман, наркотикал хӏалтӏизарулев чи",
"comment": "наркотиказул унти ккарав чи, анаша бухӏулев чи"
}
]
}
{
"word": "наркоманка",
"stress": 7,
"forms": [
"наркоманка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "наркоманка, наркотикал хӏалтӏизарулей гӏадан",
"comment": "наркотиказул унти ккарай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "наркоманія",
"stress": 7,
"forms": [
"наркомания"
],
"labels": [
"медицина",
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "наркотикал хӏалтӏизаричӏого чӏезе кӏолареб хӏал, унти",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "наркотики",
"stress": 5,
"forms": [
"наркотики"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "наркотикал",
"precomment": "од. наркотик ч",
"comment": "унти къотӏизабулеб ва макьу щвезабулеб дару хӏисабалда медицинаялда хӏалтӏизарулел жал: опиум, морфий, кокаин ва гь.ц."
}
]
}
{
"word": "наробити",
"stress": 4,
"stem": "НАДЕЛА",
"forms": [
"наделать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьабизе",
"precomment": "що, чого",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "що він наробив?",
"av": "щиб гьес гьабун тараб жо? щиб дос гьабураб?"
},
{
"uk": "наробити іграшок",
"av": "расанкӏаби гьаризе"
},
{
"uk": "наробити помилок",
"av": "гъалатӏал гьаризе"
},
{
"uk": "наробити клопоту",
"av": "рахӏат хвезабизе"
},
{
"uk": "наробити неприємностей",
"av": "лазатбахъиял гьаризе"
},
{
"uk": "наробити багато галасу",
"av": "гӏемер хъуй бахъинабизе, ахӏи-хӏур гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "народ",
"stress": 4,
"forms": [
"народ"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "халкъ"
},
{
"text": "миллат",
"precomment": "нація",
"examples": [
{
"uk": "дружба народів",
"av": "халкъазул гьудуллъи"
}
]
},
{
"text": "захӏматчагӏи",
"precomment": "основна трудова маса",
"examples": [
{
"uk": "простий народ",
"av": "гӏадатиял гӏадамал"
},
{
"uk": "трудовий народ",
"av": "хӏалтӏулеб халкъ"
}
]
},
{
"text": "гӏадамал",
"precomment": "люди",
"examples": [
{
"uk": "вулиці заповнені народом",
"av": "къватӏал гӏадамазул цӏун руго"
},
{
"uk": "багато народу",
"av": "гӏемераб халкъ, гӏемерал гӏадамал"
}
]
}
]
}
{
"word": "народження",
"stress": 5,
"stem": "РОЖДЕНИ",
"forms": [
"рождение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьаби",
"precomment": "за дієсловом народити",
"comment": "лъимер"
},
{
"text": "гьави",
"precomment": "за дієсловом народитися",
"examples": [
{
"uk": "рік народження",
"av": "гьавураб сон"
},
{
"uk": "місце народження",
"av": "гьавураб бакӏ"
},
{
"uk": "святкувати день народження",
"av": "гьавураб къо тӏобитӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "народжуваність",
"stress": 5,
"forms": [
"рождаемость"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "(цо ккураб заманалда) лъимал гьариялъул къадар"
}
]
}
{
"word": "народжувати",
"stress": 4,
"forms": [
"рожать"
],
"labels": [
"недоконаний вид",
"розмовне слово"
],
"see_also": [
{
"target": "родить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1, 3"
}
]
}
{
"word": "народжуватися",
"stress": 7,
"forms": [
"нарождаться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "народиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "народжувати(ся)",
"stress": 5,
"forms": [
"рождать(ся)"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "родить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "народити",
"stress": 6,
"forms": [
"народить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьаризе",
"precomment": "кого",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "народити багато дітей",
"av": "гӏемерал лъимал гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "народити",
"stress": 4,
"stem": "РОДИ",
"forms": [
"родить"
],
"labels": [
"доконаний вид",
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьабизе",
"examples": [
{
"uk": "народити хлопчика",
"av": "вас гьавизе"
},
{
"uk": "вона народила трьох дітей",
"av": "долъ лъабго лъимер гьабуна"
}
]
},
{
"text": "бижизе, бачӏин кьезе",
"precomment": "що (давати врожай)",
"examples": [
{
"uk": "та земля добре родить",
"av": "гьаб ракьалда жо лъикӏ бижула"
}
]
},
{
"examples": [
{
"uk": "у чому мати народила",
"av": "толохӏоч гьавун, гӏицӏго, эбелалъ гьавухъе"
}
]
}
]
}
{
"word": "народитися",
"stress": 6,
"forms": [
"народиться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьаризе",
"precomment": "з'явитися на світ",
"examples": [
{
"uk": "народилася двійня",
"av": "кӏиго лъимер цадахъ гьабуна, игизал гьаруна"
}
]
},
{
"text": "цебе тӏезе, гӏун бачӏине, гӏезе",
"precomment": "розвинутися, вирости",
"examples": [
{
"uk": "народилося молоде покоління",
"av": "гӏолохъанаб гӏел гӏун буго"
}
]
},
{
"text": "лъугьине, рижине",
"precomment": "з'явитися, виникнути",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "народилися нові галузі промисловості",
"av": "промышленносталъул цӏиял бутӏаби лъугьун (рижун) руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "народитися",
"stress": 4,
"forms": [
"родиться"
],
"labels": [
"доконаний вид",
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьавизе",
"examples": [
{
"uk": "я народилася в 1934 році",
"av": "дун 1934 абилеб соналъ гьаюна"
},
{
"uk": "у неї народилася дочка",
"av": "гьелъие яс гьаюна"
}
]
},
{
"text": "бижизе, лъугьине",
"precomment": "з'явитися, виникнути",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "у мене народилася думка",
"av": "(цо) пикру бижана дир рекӏелъ"
}
]
},
{
"text": "бижизе",
"precomment": "прорости",
"examples": [
{
"uk": "тут добре росте пшениця",
"av": "гьаниб ролъ лъикӏ бижула"
}
]
}
]
}
{
"word": "народитися",
"stress": 5,
"forms": [
"уродиться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "бижизе, барщизе, цӏубазе, бачӏине",
"precomment": "вирости, дозріти",
"comment": "хуриса жо",
"examples": [
{
"uk": "вродило багато хліба",
"av": "гӏемераб хӏалухъен бижана"
}
]
},
{
"text": "лъиданиги релълъарав вижизе",
"precomment": "у кого, народитися схожим на кого-небудь",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "у кого він вдався?",
"av": "лъида релълъарав жогӏаги дов?"
},
{
"uk": "хлопчик удався в батька",
"av": "вас цӏакъ инсуда релълъарав (гьавун) вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "народити багато",
"stress": 6,
"forms": [
"нарожать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "народить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "народний",
"stress": 4,
"stem": "НАРОДН",
"forms": [
"народный",
"народная",
"народное"
],
"senses": [
{
"text": "халкъияб",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "народна освіта",
"av": "халкъияб лъай кьей"
},
{
"uk": "народні пісні",
"av": "халкъиял кучӏдул"
},
{
"uk": "народне господарство",
"av": "халкъияб магӏишат"
},
{
"uk": "народний дохід",
"av": "халкъияб доход"
},
{
"uk": "народне надбання",
"av": "халкъияб бетӏергьанлъи"
},
{
"uk": "народний артист",
"av": "халкъияв артист"
},
{
"uk": "народна демократія",
"av": "халкъияб демократия"
},
{
"uk": "народний суд",
"av": "халкъияб суд"
},
{
"uk": "народний герой",
"av": "халкъияв бахӏарчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "народногосподарський",
"stress": 11,
"forms": [
"народнохозяйственный",
"народнохозяйственная",
"народнохозяйственное"
],
"senses": [
{
"text": "халкъияб магӏишаталъул",
"examples": [
{
"uk": "народногосподарський план",
"av": "халкъияб магӏишаталъул план"
}
]
}
]
}
народно-демократичний
сообщить о неточности{
"word": "народно-демократичний",
"stress": 17,
"forms": [
"народно-демократический",
"народно-демократическая",
"народно-демократическое"
],
"senses": [
{
"text": "халкъиябгун демократияб",
"examples": [
{
"uk": "народно-демократичний лад",
"av": "халкъиябгун демократияб гӏуцӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "народність",
"stress": 4,
"stem": "НАРОДНОСТ",
"forms": [
"народность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "халкъ",
"comment": "историялда лъугьараб, бижараб, цо мацӏалъул, ракьалъул гӏадамазул экономикиябгун культурияб миллаталда цебехунисеб жамгӏияб гӏаммлъи, цолъи",
"examples": [
{
"uk": "народності півночі",
"av": "севералъул миллатал"
}
]
},
{
"text": "миллияб хаслъи",
"precomment": "національна самобутність"
},
{
"text": "халкъияблъи, халкъияб букӏин"
}
]
}
{
"word": "народонаселення",
"stress": 12,
"forms": [
"народонаселение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "улкаялъул, пачалихъалъул халкъ"
}
]
}
{
"word": "нарозхват",
"stress": 8,
"forms": [
"нарасхват"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебе щвезе жигар бахъун, цоцахъе рахъи гьарун; гӏодор хъвазе течӏого",
"examples": [
{
"uk": "квитки розкуповувалися нарозхват",
"av": "белтал, цоцахъе рахъи гьарун, росулел рукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарозхрист; настіж",
"stress": 7,
"forms": [
"нараспашку"
],
"labels": [
"прислівник",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "маргъалал рачӏого, ричӏун биччан",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "йти в пальто нарозхрист",
"av": "ричӏун биччан пальтогун, ине"
},
{
"uk": "у нього душа настіж",
"av": "дов рекӏелъ илбис гьечӏев чи вуго, досул киназего рагьараб ракӏ буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "наростання",
"stress": 7,
"forms": [
"нарастание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъи, цӏикӏкӏин, гӏемерлъи, гӏатӏилъи",
"precomment": "за дієсловом на наростати",
"examples": [
{
"uk": "наростання революційного руху",
"av": "революциялъулаб багъа-бачари гӏатӏилъи, цӏикӏкӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "наростати",
"stress": 7,
"forms": [
"нарастать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъизе, цӏикӏкӏине, гӏемерлъизе, гӏатӏилъизе",
"precomment": "збільшуватися"
}
],
"see_also": [
{
"target": "нарасти",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "1"
}
]
}
{
"word": "нарости",
"stress": 7,
"forms": [
"нарасти"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад бижизе; гӏезе",
"precomment": "на поверхні чогось",
"examples": [
{
"uk": "мох наріс на камінні",
"av": "тамало ганчӏазда бижун буго"
}
]
},
{
"text": "цӏикӏкӏине",
"precomment": "накопичитися",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "наросли відсотки",
"av": "процентал цӏикӏкӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "наростити",
"stress": 7,
"forms": [
"нарастить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "бижизабизе; лъугьинабизе",
"precomment": "що (змусити утворитися)",
"examples": [
{
"uk": "наростити нову шкіру",
"av": "цӏияб тӏом бижизабизе"
}
]
},
{
"text": "халалъизабизе",
"precomment": "що (подовжити)",
"examples": [
{
"uk": "наростити канат",
"av": "квар халалъизабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏезабизе",
"precomment": "що, чого",
"examples": [
{
"uk": "наростити кущів",
"av": "хъархъал гӏезаризе"
}
]
},
{
"text": "цӏикӏкӏинабизе",
"precomment": "що",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "наростити сили",
"av": "къуват цӏикӏкӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарочитий; навмисний",
"stress": 6,
"stem": "НАРОЧИТ",
"forms": [
"нарочитый",
"нарочитая",
"нарочитое"
],
"senses": [
{
"text": "лъалаго, ургъунго, бихьизелъун гьабураб",
"precomment": "навмисний, показовий",
"examples": [
{
"uk": "нарочита грубість",
"av": "ургъунго гьабураб, биччараб хъачӏлъи, адаб гьечӏолъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарочний",
"stress": 4,
"stem": "НАРОЧН",
"forms": [
"нарочный"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чапар, витӏунчи",
"comment": "хасаб хехаб тӏадкъайгун кивениги витӏарав чи",
"examples": [
{
"uk": "надіслати листа з нарочним",
"av": "кагъат чапаргун битӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарощення",
"stress": 6,
"forms": [
"наращение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "бижизаби, лъугьинаби, гӏезаби, цӏикӏкӏинаби",
"precomment": "за дієсловом наростити"
},
{
"text": "тӏаде гӏезабураб, бижизабураб бутӏа",
"precomment": "нарощена частина"
}
]
}
{
"word": "нарощувати",
"stress": 4,
"forms": [
"наращивать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъизабизе, цӏикӏкӏинабизе",
"precomment": "що (збільшувати в розмірах, об'ємі тощо)"
}
],
"see_also": [
{
"target": "нарастить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "1"
}
]
}
{
"word": "нарсуд",
"stress": 5,
"forms": [
"нарсуд"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "нарсуд",
"precomment": "народний суд",
"comment": "халкъияб суд"
}
]
}
{
"word": "нарта",
"stress": 2,
"forms": [
"нарта",
"нарты"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "нартал",
"comment": "севералда, гьаби яги ритӏучӏалги ран, хӏалтӏизарулел чӏедерал, халатал чанагъал"
}
]
}
{
"word": "нарубати",
"stress": 6,
"forms": [
"нарубить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏизе",
"precomment": "що, чого",
"comment": "рохь"
},
{
"text": "бичӏизе",
"comment": "цӏул"
},
{
"text": "буссизе",
"comment": "капуста"
}
]
}
{
"word": "нарубувати",
"stress": 6,
"forms": [
"нарубать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарубить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наруга",
"stress": 7,
"forms": [
"надругательство"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "къабихӏ, хӏакъир, инжит гьари"
}
]
}
{
"word": "наруга",
"stress": 6,
"forms": [
"поругание"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъир (инжит, басра) гьави",
"labels": [
"книжне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "віддати на ганьбу",
"av": "хӏакъир гьавизе тезе (кьезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарукавний",
"stress": 6,
"stem": "НАРУКАВН",
"forms": [
"нарукавный",
"нарукавная",
"нарукавное"
],
"senses": [
{
"text": "къвалалда тӏад бугеб, къвалалда щула гьабулеб",
"examples": [
{
"uk": "нарукавна пов'язка",
"av": "къвалалда тӏасан бухьунеб чӏоло"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарукавники",
"stress": 6,
"forms": [
"нарукавники"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад ххолел къвалал",
"comment": "хӏалтӏулеб мехалъ чороклъиялдаса цӏунизе"
}
]
}
{
"word": "нарум'янити",
"stress": 6,
"forms": [
"нарумянить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "багӏар гьабизе",
"precomment": "що",
"examples": [
{
"uk": "нарум'янити обличчя",
"av": "гьумер багӏар гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарум'янітися",
"stress": 6,
"forms": [
"нарумяниться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго гьурмада, кӏаркьабазда багӏараб релъен (уба) бахине"
}
]
}
{
"word": "наручний",
"stress": 4,
"stem": "НАРУЧН",
"forms": [
"наручный",
"наручная",
"наручное"
],
"senses": [
{
"text": "кверда, гъажалда балеб",
"examples": [
{
"uk": "наручний годинник",
"av": "квералда (гьажалда) балеб сагӏат"
}
]
}
]
}
{
"word": "наручники",
"stress": 4,
"forms": [
"наручники"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "рахсал, маххал",
"comment": "туснахъазул кверазда ралел"
}
]
}
{
"word": "наряджати",
"stress": 6,
"forms": [
"наряжать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарядить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1,2",
"comment": "1, 2"
}
]
}
{
"word": "наряджатися",
"stress": 6,
"forms": [
"наряжаться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарядиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "нарядити",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"нарядить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "берцинго ретӏа-къазе",
"precomment": "кого-що, гарно одягнути",
"examples": [
{
"uk": "нарядити наречену",
"av": "бахӏарай къачӏазе"
},
{
"uk": "нарядити в шубу",
"av": "тӏимугъ ретӏине"
}
]
},
{
"text": "лъиданиги релълъинавун, къачӏазе",
"precomment": "кого-небудь, вирядити",
"examples": [
{
"uk": "нарядити кого-небудь клоуном",
"av": "щивниги клоун гӏадин (бацӏитӏагъурлъун, палугьанасул бацӏ гӏадин) ретӏа-къазе, къачӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарядити",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"нарядить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "кинаб букӏаниги хӏалтӏи гьабизе буюрухъ кьезе",
"precomment": "дати розпорядження виконати роботу"
},
{
"text": "ритӏизе",
"precomment": "послати когось кудись",
"examples": [
{
"uk": "спорядити підводи за лісом",
"av": "гьакал цӏулада хадур ритӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарядитися",
"stress": 6,
"forms": [
"нарядиться"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "жиндаго берцинаб ретӏел ретӏине",
"precomment": "нарядитися"
},
{
"text": "къачӏадизе",
"precomment": "вирядитися",
"examples": [
{
"uk": "убратися в маскарадний костюм",
"av": "маскарадалъул костюмги ретӏун, къачӏадизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарівні",
"stress": 7,
"forms": [
"наравне"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "бащадго; цого борхалъуда, гъварилъуда",
"precomment": "з ким-чим",
"examples": [
{
"uk": "старий працював нарівні з молодими",
"av": "херав чи гӏолилазда бащад хӏалтӏулев вукӏана"
},
{
"uk": "літак ішов нарівні з хмарами",
"av": "самолет накӏкӏазул борхалъиялда унеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "наріжний",
"stress": 7,
"forms": [
"краеугольный",
"краеугольная",
"краеугольное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"uk": "наріжний камінь",
"av": "кьучӏ, бищун кӏвар бугеб, аслияб, хӏажатаб"
},
{
"uk": "наріжне питання",
"av": "бищун аслияб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "наріз",
"stress": 4,
"forms": [
"нарез"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏулеб алаталъ борлъун бахъараб къваридаб рахъ, гомог",
"labels": [
"техніка"
],
"examples": [
{
"uk": "гвинтовий наріз",
"av": "резьба бугеб, кьурараб рахъ, борлъи (тункӏил хӏараялъул); гӏанлъун гьабураб къваридаб рахъ"
}
]
},
{
"text": "бутӏа",
"precomment": "ракьул",
"comment": "кидагоялъе яги заманаялъ хӏалтӏизабизе кьураб",
"labels": [
"що стосується історії",
"історичний термін"
]
}
]
}
{
"word": "нарізати",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"нарезать"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏун бутӏаби гьаризе",
"precomment": "що, чого",
"examples": [
{
"uk": "нарізати м'яса",
"av": "гьан къотӏ-къотӏизе"
}
]
},
{
"text": "гонгал, рахъал гьаризе",
"precomment": "що (зробити нарізи)",
"labels": [
"техніка"
]
},
{
"text": "гӏурхъи чӏван, ракь бутӏабазде бикьизе; къотӏун батӏа гьабизе",
"precomment": "відводити ділянку землі"
},
{
"text": "къотӏун хӏадур гьабизе",
"precomment": "що, кого-чого",
"examples": [
{
"uk": "нарізати гілок",
"av": "гӏаркьалаби къотӏизе"
}
]
},
{
"text": "гӏанкӏаби (гӏанкӏуял) хъвезе (кигӏаналиго къадаралда)",
"precomment": "кур"
}
]
}
{
"word": "нарізати",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"нарезать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "нарезать",
"kind": "see",
"comment": "сов.",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "нарізка",
"stress": 4,
"forms": [
"нарезка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏ-къотӏи, кескал гьари",
"precomment": "за дієсловом нарізати"
},
{
"text": "тункӏил хӏараялъул кьурараб",
"precomment": "гвинтова"
}
]
}
{
"word": "нарізний",
"stress": 7,
"forms": [
"винторезный",
"винторезная",
"винторезное"
],
"senses": [
{
"text": "бурав гьабизе (бахъизе) къваригӏунеб",
"labels": [
"техніка"
],
"examples": [
{
"uk": "гвинторізний верстат",
"av": "бурав (резьба) бахъулеб станок"
}
]
}
]
}
{
"word": "нарікати",
"stress": 6,
"forms": [
"нарекать"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "наречь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "наріст",
"stress": 4,
"forms": [
"нарост"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "хъал",
"comment": "сунданиги тӏад лъугьараб"
},
{
"text": "гахӏ"
},
{
"text": "бижараб жо",
"comment": "хӏайваназул ботӏрода, беразда, бохдузда"
}
]
}